rozwi\u0144 ><\/p>\n
Dodatek piel\u0119gnacyjny \u2013 komu przys\u0142uguje \u015bwiadczenie?<\/p>\n
Dodatek piel\u0119gnacyjny, to \u015bwiadczenie, kt\u00f3re przys\u0142uguje na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, osobie uprawnionej do emerytury lub renty, kt\u00f3ra:<\/p>\n
ZUS nie przyzna jednak dodatku piel\u0119gnacyjnego osobie, kt\u00f3ra spe\u0142nia powy\u017csze kryteria, je\u017celi przebywa ona w zak\u0142adzie opieku\u0144czo-leczniczym lub w zak\u0142adzie piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czym. Jedynym wyj\u0105tkiem od powy\u017cszego wy\u0142\u0105czenia, w kt\u00f3rym \u2013 pomimo przebywania w zak\u0142adzie opieku\u0144czo-leczniczym lub zak\u0142adzie piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czym \u2013 przys\u0142uguje dodatek piel\u0119gnacyjny, jest sytuacja, w kt\u00f3rej osoba uprawniona do dodatku, przebywa poza ww. plac\u00f3wka przez okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 2 tygodnie w miesi\u0105cu.<\/p>\n
Dodatek piel\u0119gnacyjny \u2013 w jakiej wysoko\u015bci przys\u0142uguje \u015bwiadczenie?<\/p>\n
Aktualnie, tj. od 1 marca 2025 r. \u2013 dodatek piel\u0119gnacyjny przys\u0142uguje w wysoko\u015bci 348,22 z\u0142 miesi\u0119cznie2. Kwota dodatku piel\u0119gnacyjnego \u2013 rokrocznie \u2013 podlega podwy\u017cszeniu, przy zastosowaniu wska\u017anika waloryzacji emerytur i rent. Podwy\u017cka nast\u0119puje od miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym przeprowadzana jest waloryzacja.<\/p>\n
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych \u2013 coroczna waloryzacja emerytur i rent, przeprowadzana jest od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomno\u017ceniu kwoty \u015bwiadczenia i podstawy jego wymiaru przez wska\u017anik waloryzacji. Wska\u017anik waloryzacji stanowi natomiast \u015brednioroczny wska\u017anik cen towar\u00f3w i us\u0142ug konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwi\u0119kszony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeci\u0119tnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Nast\u0119pnej podwy\u017cki kwoty dodatku piel\u0119gnacyjnego, nale\u017cy zatem spodziewa\u0107 si\u0119 1 marca 2026 r.<\/p>\n
Dodatek piel\u0119gnacyjny \u2013 na jak\u0105 podwy\u017ck\u0119 \u015bwiadczenia mo\u017cna liczy\u0107 od 1 marca 2026 r.?<\/p>\n
W dniu 12 czerwca 2025 r. \u2013 Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a propozycj\u0119 zwi\u0119kszenia wska\u017anika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. na poziomie 20% realnego wzrostu przeci\u0119tnego wynagrodzenia w 2025 r.3 Je\u017celi zaproponowana przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w wysoko\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia \u2013 zostanie przyj\u0119ta jako ostateczna (w drodze rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w, poniewa\u017c podczas posiedzenia, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w dniu 11 lipca br. \u2013 rz\u0105dowi nie uda\u0142o si\u0119 wypracowa\u0107 wsp\u00f3lnego porozumienia w powy\u017cszej kwestii z Rad\u0105 Dialogu Spo\u0142ecznego) \u2013 znamy ju\u017c minimaln\u0105 kwot\u0119 podwy\u017cki \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 r., a zatem \u2013 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cki dodatku piel\u0119gnacyjnego. Wed\u0142ug zapowiedzi rz\u0105du z 12 czerwca 2025 r. \u2013 od 1 marca 2026 r., emerytury, renty i inne \u015bwiadczenia, kt\u00f3re podlegaj\u0105 waloryzacji przy zastosowaniu wska\u017anika waloryzacji \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych (jak m.in. dodatek piel\u0119gnacyjny) wzrosn\u0105 o co najmniej 4,9%. Je\u017celi te prognozy si\u0119 potwierdz\u0105 \u2013 oznacza to podwy\u017ck\u0119 dodatku piel\u0119gnacyjnego do kwoty 365,28 z\u0142, od 1 marca 2026 r.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Nale\u017cy jednak mie\u0107 na wzgl\u0119dzie, \u017ce do wyliczenia rzeczywistego wska\u017anika rocznej waloryzacji \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych \u2013 jak zosta\u0142o ju\u017c wspomniane powy\u017cej \u2013 poza kwot\u0105 zwi\u0119kszenia, kt\u00f3ra b\u0119dzie obecnie przedmiotem uzgodnie\u0144 Rady Ministr\u00f3w z Rad\u0105 Dialogu Spo\u0142ecznego \u2013 potrzebne s\u0105 jeszcze dane z dw\u00f3ch komunikat\u00f3w Prezesa GUS:<\/p>\n
Pierwszy z powy\u017cszych komunikat\u00f3w (w sprawie \u015bredniorocznego wska\u017anika cen towar\u00f3w i us\u0142ug konsumpcyjnych og\u00f3\u0142em w 2025 r.) \u2013 Prezes GUS zobowi\u0105zany jest og\u0142osi\u0107 w terminie do ko\u0144ca stycznia 2026 r. (zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy FUS). Drugi natomiast (w sprawie realnego wzrostu przeci\u0119tnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.) \u2013 do 7 roboczego dnia lutego w 2026 r., czyli do 10 lutego 2026 r.<\/p>\n
Ostateczn\u0105 wysoko\u015b\u0107 wska\u017anika waloryzacji \u2013 poznamy zatem dopiero w lutym 2026 r.<\/p>\n
Dodatek piel\u0119gnacyjny \u2013 kto musi z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek do ZUS<\/a>, aby otrzyma\u0107 \u015bwiadczenie?<\/p>\n Spos\u00f3b uzyskania dodatku piel\u0119gnacyjnego uzale\u017cniony jest od tego czy uprawnienie do niego wynika z:<\/p>\n W pierwszym z ww. przypadk\u00f3w \u2013 tj. w przypadku, gdy podstaw\u0105 przys\u0142ugiwania dodatku jest uko\u0144czenie 75 roku \u017cycia \u2013 \u015bwiadczenie przyznawane jest przez ZUS z urz\u0119du i \u2013 pocz\u0105wszy od miesi\u0105ca nast\u0119puj\u0105cego po miesi\u0105cu, w kt\u00f3rym przypadaj\u0105 75 urodziny uprawnionego (lub uprawnionej) \u2013 wyp\u0142acany jest przez ZUS wraz z emerytur\u0105.<\/p>\n W drugim przypadku natomiast \u2013 tj. w przypadku ubiegania si\u0119 o dodatek przez osob\u0119 posiadaj\u0105c\u0105 orzeczenie o ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy oraz do samodzielnej egzystencji \u2013 konieczne jest wyst\u0105pienie do ZUS z wnioskiem o dodatek piel\u0119gnacyjny, do kt\u00f3rego nale\u017cy za\u0142\u0105czy\u0107 wystawione przez lekarza za\u015bwiadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9). Za\u015bwiadczenie to \u2013 musi przy tym zosta\u0107 wystawione nie wcze\u015bniej ni\u017c na miesi\u0105c przed z\u0142o\u017ceniem wniosku o dodatek piel\u0119gnacyjny.<\/p>\n Ww. dokumenty mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 w ZUS:<\/p>\n Dodatek piel\u0119gnacyjny a zasi\u0142ek<\/a> piel\u0119gnacyjny \u2013 czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 oba \u015bwiadczenia?<\/p>\n Zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od dodatku piel\u0119gnacyjnego \u2013 to \u015bwiadczenie, kt\u00f3re nie jest wyp\u0142acane przez ZUS, a przez urz\u0105d gminy lub miasta, w\u0142a\u015bciwy ze wzgl\u0119du na miejsce zamieszkania ubiegaj\u0105cej si\u0119 o niego osoby. Przys\u0142uguje on na podstawie art. 16 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o \u015bwiadczeniach rodzinnych:<\/p>\n i przyznawany jest w celu cz\u0119\u015bciowego pokrycia wydatk\u00f3w wynikaj\u0105cych z konieczno\u015bci zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w zwi\u0105zku z niezdolno\u015bci\u0105 do samodzielnej egzystencji.<\/p>\n Wysoko\u015b\u0107 zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego wynosi obecnie (tj. od 1 listopada 2024 r.) 215,84 z\u0142 miesi\u0119cznie4.<\/p>\n Co istotne \u2013 zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny, nie mo\u017ce by\u0107 pobierany jednocze\u015bnie z dodatkiem piel\u0119gnacyjnym. Senior \u2013 musi zatem zdecydowa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na jedno z ww. \u015bwiadcze\u0144. Z uwagi na fakt, i\u017c osobom, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y 75 rok \u017cycia \u2013 dodatek piel\u0119gnacyjny jest przyznawany przez ZUS z urz\u0119du \u2013 je\u017celi w nast\u0119pstwie powy\u017cszego, oka\u017ce si\u0119, \u017ce za okres, w kt\u00f3rym ww. osobie przyznano dodatek piel\u0119gnacyjny, jednocze\u015bnie by\u0142 jej wyp\u0142acany zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny \u2013 w\u00f3wczas, ZUS dokona pomniejszenia emerytury ww. osoby o kwot\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 wysoko\u015bci wyp\u0142aconego za ten okres zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego i przeka\u017ce t\u0119 kwot\u0119 na rachunek bankowy w\u0142a\u015bciwego organu (tj. urz\u0119du gminy lub miasta, kt\u00f3ry dokona\u0142 wyp\u0142aty zasi\u0142ku).<\/p>\n Przypadek zbiegu dodatku piel\u0119gnacyjnego z zasi\u0142kiem piel\u0119gnacyjnym (tj. jednoczesnego pobierania obu ww. \u015bwiadcze\u0144 przez emeryta) by\u0142 przedmiotem orzeczenia NSA z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt. I OSK 1559\/23, w kt\u00f3rym S\u0105d potwierdzi\u0142, \u017ce w takiej sytuacji \u2013 zwrot nienale\u017cnie pobranego zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego, nast\u0119puje w trybie okre\u015blonym w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o \u015bwiadczeniach rodzinnych, tj. poprzez potr\u0105cenie kwoty odpowiadaj\u0105cej wysoko\u015bci wyp\u0142aconego zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego za ca\u0142y okres zbiegu \u015bwiadcze\u0144, z emerytury lub renty osoby, kt\u00f3rej dotyczy\u0142 zbieg. Nie znajduje przy tym zastosowania regulacja zawarta w art. 30 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w przypadku trudnej sytuacji \u017cyciowej lub rodzinnej osoby u kt\u00f3rej nast\u0105pi\u0142 zbieg ww. \u015bwiadcze\u0144 \u2013 mo\u017ce ona ubiega\u0107 si\u0119 w urz\u0119dzie gminny lub miasta (tj. organie, kt\u00f3ry wyp\u0142aca\u0142 zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny) o zastosowanie wobec niej instytucji okre\u015blonych w art. 30 ust. 9 ww. ustawy, tj. umorzenia kwot nienale\u017cnie pobranych \u015bwiadcze\u0144, odroczenia terminu p\u0142atno\u015bci albo roz\u0142o\u017cenia kwoty podlegaj\u0105cej zwrotowi na raty. Na wspomniane uprawnienia \u2013 S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w uzasadnieniu ww. wyroku, ze wzgl\u0119du na zasygnalizowan\u0105 przez skar\u017c\u0105cego emeryta \u2013 jego trudn\u0105 sytuacj\u0105 zdrowotn\u0105 i finansow\u0105 oraz podesz\u0142y wiek.<\/p>\n Dodatek piel\u0119gnacyjny a renta rodzinna \u2013 czy \u015bwiadczenie mo\u017cna pobiera\u0107 razem z rent\u0105 rodzinna, po zmar\u0142ym?<\/p>\n Renta rodzinna, to \u015bwiadczenie, kt\u00f3re \u2013 na podstawie ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych \u2013 przys\u0142uguje uprawnionym cz\u0142onkom rodziny m.in. po osobie, kt\u00f3ra w chwili \u015bmierci mia\u0142a prawo do emerytury lub renty z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do pracy. Osoba ta \u2013 je\u017celi mia\u0142a uko\u0144czony 75 rok \u017cycia lub posiada\u0142a orzeczenie o ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy oraz do samodzielnej egzystencji \u2013 mog\u0142a jednocze\u015bnie pobiera\u0107 dodatek piel\u0119gnacyjny.<\/p>\n Renta rodzinna po zmar\u0142ym, przys\u0142uguje wszystkim uprawnionym cz\u0142onkom rodziny, w wysoko\u015bci:<\/p>\n \u0141\u0105czna kwota renty rodzinnej nie mo\u017ce by\u0107 przy tym ni\u017csza od kwoty 1878,91 z\u0142, kt\u00f3ra stanowi aktualn\u0105 (tj. obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 od 1 marca 2025 r.) kwot\u0119 najni\u017cszej renty rodzinnej. Kwota ta, podlega corocznej waloryzacji, a zatem \u2013 ulegnie zmianie od 1 marca 2026 r.<\/p>\n W ramach renty rodzinnej \u2013 na uprawnion\u0105 do niej osob\u0119 \u2013 w \u017cadnym wypadku, nie przechodzi natomiast uprawnienie do dodatku piel\u0119gnacyjnego po zmar\u0142ym. Dla przyk\u0142adu: w ramach renty rodzinnej po zmar\u0142ym m\u0119\u017cu, kt\u00f3ry w zwi\u0105zku z orzeczeniem o ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, mia\u0142 prawo do dodatku piel\u0119gnacyjnego \u2013 prawo do pobierania tego\u017c dodatku piel\u0119gnacyjnego (w odpowiednim stosunku procentowym) nie przejdzie na wdow\u0119. Wynika to z tego, \u017ce dodatek piel\u0119gnacyjny mo\u017ce zosta\u0107 przyznany danej osobie wy\u0142\u0105cznie z powodu utraty zdrowia przez ni\u0105 sam\u0105 lub te\u017c \u2013 osi\u0105gni\u0119cia odpowiedniego wieku, uprawniaj\u0105cego do pobierania dodatku (tj. w tym przypadku \u2013 75 lat).<\/p>\n Dodatek piel\u0119gnacyjny a podatek dochodowy \u2013 czy \u015bwiadczenie wykazuje si\u0119 w rozliczeniu rocznym PIT?<\/p>\n Zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od os\u00f3b fizycznych \u2013 przez emerytur\u0119 lub rent\u0119 rozumie si\u0119 \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych i rentowych, w tym kwoty emerytur kapita\u0142owych wyp\u0142acanych na podstawie ustawy o emeryturach kapita\u0142owych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wy\u0142\u0105czeniem dodatk\u00f3w rodzinnych i piel\u0119gnacyjnych oraz dodatk\u00f3w dla sierot zupe\u0142nych do rent rodzinnych.<\/p>\n Przepis ten, nie jest co prawda precyzyjny, gdy\u017c \u2013 w zakresie dodatku piel\u0119gnacyjnego \u2013 nie odsy\u0142a wprost do art. 75 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych \u2013 jednak, na jego podstawie, przyjmuje si\u0119, \u017ce \u2013 dodatek piel\u0119gnacyjny jest wolny od podatku dochodowego i nie trzeba wykazywa\u0107 go w rocznym rozliczeniu PIT.<\/p>\n Dodatek piel\u0119gnacyjny a egzekucja s\u0105dowa i administracyjna \u2013 czy \u015bwiadczenie mo\u017ce zosta\u0107 zaj\u0119te przez komornika lub inny organ uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej?<\/p>\n Dodatek piel\u0119gnacyjny nie podlega r\u00f3wnie\u017c egzekucji s\u0105dowej oraz administracyjnej. Wynika to wprost z art. 833 par. 6 kodeksu post\u0119powania cywilnego. Ponadto \u2013 zawieszenie prawa do emerytury lub renty z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do pracy (w zwi\u0105zku z osi\u0105ganiem przez emeryta lub odpowiednio rencist\u0119 \u2013 przychodu w kwocie wy\u017cszej ni\u017c 130% przeci\u0119tnego miesi\u0119cznego wynagrodzenia za kwarta\u0142 kalendarzowy, ostatnio og\u0142oszonego przez Prezesa GUS (na podstawie art. 104 ust. 7 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych) \u2013 nie powoduje zawieszenia prawa do dodatku piel\u0119gnacyjnego (zob. wyrok SO w Sieradzu z dnia 19.08.2021 r., sygn. akt IV U 383\/21).<\/p>\n 1 GUS, Sytuacja os\u00f3b starszych w Polsce w 2023 r., 19.12.2024 r.<\/p>\n 2 Zgodnie z pkt 2 lit. a komunikatu Prezesa Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych z dnia 18.02.2025 r. w sprawie kwoty najni\u017cszej emerytury i renty, dodatku piel\u0119gnacyjnego i dodatku dla sierot zupe\u0142nych, kwot maksymalnych zmniejsze\u0144 emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potr\u0105ce\u0144 (M.P. z 2025 r., poz. 152)<\/p>\n 3 Propozycja \u015bredniorocznych wska\u017anik\u00f3w wzrostu wynagrodze\u0144 w pa\u0144stwowej sferze bud\u017cetowej na rok 2026 oraz informacja o prognozowanych wielko\u015bciach makroekonomicznych stanowi\u0105cych podstaw\u0119 do opracowania projektu ustawy bud\u017cetowej na rok 2026, 12 czerwca 2026 r.<\/p>\n 4 Zgodnie z \u00a7 1 pkt 13 rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w z dnia 13.08.2024 r. w sprawie wysoko\u015bci dochodu rodziny albo dochodu osoby ucz\u0105cej si\u0119 stanowi\u0105cych podstaw\u0119 ubiegania si\u0119 o zasi\u0142ek rodzinny<\/a> i specjalny zasi\u0142ek opieku\u0144czy<\/a>, wysoko\u015bci \u015bwiadcze\u0144 rodzinnych oraz wysoko\u015bci zasi\u0142ku dla opiekuna (Dz.U. z 2024 r., poz. 1238)<\/p>\n Podstawa prawna:<\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n