![\"Zamiast](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/149527-e.jpg\")
\n Fot: Redakcja<\/p>\n
\n Fot: Redakcja<\/p>\n
Ponad sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy negatyw\u00f3w Janusza Kalinowskiego, dokumentuj\u0105cych niezwyk\u0142\u0105 metamorfoz\u0119 Bia\u0142egostoku z prze\u0142omu lat 70. i 80. XX wieku, przejdzie cyfrow\u0105 rewolucj\u0119. Projekt \u201eMiastowie\u015b Bia\u0142ystok\u201d ocala od zapomnienia unikalny, codzienny koloryt miasta, kt\u00f3rego w du\u017cej mierze ju\u017c nie ma.<\/p>\n
Gdy pod koniec lat 70. ucze\u0144 bia\u0142ostockiego IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego zak\u0142ada\u0142 na szyj\u0119 aparat, nie my\u015bla\u0142 o historii, socjologii ani o ministerialnych dotacjach. Chodzi\u0142 po prostu na spacery. Czterdzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej te same spacerowe kadry sta\u0142y si\u0119 historycznym skarbem, na kt\u00f3rego ocalenie Ministerstwo Kultury przeznaczy\u0142o ponad 182 tysi\u0105ce z\u0142otych.<\/p>\n
Projekt \u201eMiastoWie\u015b Bia\u0142ystok. Digitalizacja i upowszechnienie negatyw\u00f3w Janusza Kalinowskiego z prze\u0142omu lat 70. i 80. XX wieku\u201d to fascynuj\u0105ca podr\u00f3\u017c do czas\u00f3w, gdy parterowa, drewniana zabudowa stolicy Podlasia zacz\u0119\u0142a przegrywa\u0107 starcie z wielkop\u0142ytowym monumentalizmem.<\/p>\n
Miasto ujednolicone, miasto utracone<\/p>\n
Dzisiejsza przestrze\u0144 miejska, nie tylko w Polsce, ale i na ca\u0142ym \u015bwiecie, cierpi na syndrom powtarzalno\u015bci. Te same sieci\u00f3wki, podobne samochody, ujednolicona moda. Tymczasem kadry Kalinowskiego przenosz\u0105 nas do ery unikalnego, lokalnego autentyzmu.<\/p>\n
\u2013 Warto wydawa\u0107 na to pieni\u0105dze, by zosta\u0142 \u015blad po tym, czego tak naprawd\u0119 w przestrzeni miejskiej ju\u017c nie ma \u2013 zauwa\u017ca zast\u0119pca prezydenta Miasta Bia\u0142ystok, Rafa\u0142 Rudnicki. \u2013 Gdy zobaczymy zdj\u0119cia pana Janusza z lat 70. i 80., oka\u017ce si\u0119, \u017ce przez te 40 czy 50 lat zasz\u0142y takie zmiany, \u017ce czasami trudno rozpozna\u0107 dane miejsce. Bia\u0142ystok by\u0142 kiedy\u015b miastem drewnianej zabudowy, cz\u0119sto parterowym, przy kt\u00f3rej wyrasta\u0142y jedenastokondygnacyjne wie\u017cowce i blokowiska. Tutaj mamy jednak wyj\u0105tkowy bia\u0142ostocki koloryt i warto go zachowa\u0107 dla kolejnych pokole\u0144.<\/p>\n
Sam autor zdj\u0119\u0107, Janusz Kalinowski, nie kryje zaskoczenia faktem, jak wielki skok cywilizacyjny dokona\u0142 si\u0119 od momentu, gdy jako nastolatek naciska\u0142 spust migawki.<\/p>\n
\u2013 Zdj\u0119cia, kt\u00f3re robi\u0142em ponad 40 lat temu, gdy mia\u0142em wtedy kilkana\u015bcie lat, przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu \u2013 m\u00f3wi Janusz Kalinowski. \u2013 Nawet samo por\u00f3wnanie tego, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie 40 lat temu i jak wygl\u0105da dzi\u015b, jest dla mnie szokuj\u0105ce. Nast\u0105pi\u0142 ogromny przeskok cywilizacyjny. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce zdj\u0119cia zostan\u0105 zarchiwizowane. Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce co\u015b takiego nast\u0105pi, a jednak. To naprawd\u0119 mi\u0142a niespodzianka.<\/p>\n
Detektywistyczna historia ukrytego autora<\/p>\n
Droga do odkrycia tej gigantycznej kolekcji \u2013 szacowanej na ponad sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy klatek \u2013 przypomina scenariusz dobrego filmu dokumentalnego. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 bowiem bez wiedzy samego fotografa.<\/p>\n
\u2013 Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 nie trafi\u0142a do nas od pana Janusza \u2013 zdradza Mariusz Bieciuk, koordynator projektu. \u2013 Otrzymali\u015bmy j\u0105 kilka lat temu od pana Andrzeja Trzci\u0144skiego, prywatnego kolekcjonera fotografii i bia\u0142ostockich archiwali\u00f3w. Przekaza\u0142 nam album zawieraj\u0105cy oko\u0142o tysi\u0105ca klatek negatyw\u00f3w. Dzi\u0119ki spo\u0142eczno\u015bci skupionej wok\u00f3\u0142 naszego archiwum oraz jednemu z autoportret\u00f3w uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 autora fotografii. Kto\u015b rozpozna\u0142 pana Janusza i przekaza\u0142 nam t\u0119 informacj\u0119. Skontaktowa\u0142em si\u0119 z nim i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce posiada znacznie wi\u0119kszy zbi\u00f3r.<\/p>\n
Tytu\u0142owa \u201eMiastoWie\u015b\u201d to bezpo\u015brednie nawi\u0105zanie do to\u017csamo\u015bci Bia\u0142egostoku, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142czesne osiedla rodzi\u0142y si\u0119 na terenach dawnych, podmiejskich wsi. Kalinowski uchwyci\u0142 ten moment graniczny \u2013 moment, w kt\u00f3rym wiejska codzienno\u015b\u0107 miesza\u0142a si\u0119 z nowo budowanymi arteriami i wie\u017cowcami S\u0142onecznego Stoku czy Piask\u00f3w. Co ciekawe, robi\u0142 to w czasach, gdy fotografowanie na ulicy mog\u0142o budzi\u0107 podejrzliwo\u015b\u0107 w\u0142adz.<\/p>\n
\u2013 W tamtych czasach fotografowanie nie by\u0142o tak proste jak dzi\u015b. By\u0142y inne realia polityczne i nie wszyscy przychylnie patrzyli na osoby robi\u0105ce zdj\u0119cia w przestrzeni publicznej \u2013 przypomina prezydent Rafa\u0142 Rudnicki, dodaj\u0105c, \u017ce archiwa oficjalnych, PRL-owskich redakcji prasowych w wi\u0119kszo\u015bci zagin\u0119\u0142y lub uleg\u0142y rozproszeniu. To czyni amatorskie zbiory Kalinowskiego bezcennym i unikalnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy.<\/p>\n
Od negatywu do Mediateki<\/p>\n
Dla Bia\u0142ostockiego O\u015brodka Kultury opieka nad kolekcj\u0105 to realizacja misji budowania lokalnej to\u017csamo\u015bci. Fotografie, poza oczywist\u0105 warto\u015bci\u0105 sentymentaln\u0105, posiadaj\u0105 wysokie walory artystyczne i dokumentalne.<\/p>\n
\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce te fotografie s\u0105 niezwykle atrakcyjnym materia\u0142em do ogl\u0105dania zar\u00f3wno dla fotograf\u00f3w, kt\u00f3rzy dokumentuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesny Bia\u0142ystok, jak i dla historyk\u00f3w miasta, socjolog\u00f3w czy archiwist\u00f3w spo\u0142ecznych \u2013 podkre\u015bla Martyna Faustyna Zaniewska, dyrektor Bia\u0142ostockiego O\u015brodka Kultury. \u2013 B\u0119dziemy mogli poprzez t\u0119 kolekcj\u0119, udost\u0119pnian\u0105 w naszej Mediatece CLZ, a tak\u017ce poprzez wystawy i album, przybli\u017cy\u0107 mieszka\u0144com, szczeg\u00f3lnie m\u0142odszym, historyczne fotografie pokazuj\u0105ce, jak jeszcze ca\u0142kiem niedawno wygl\u0105da\u0142 Bia\u0142ystok.<\/p>\n
Projekt zaplanowano na dwa lata. Poza digitalizacj\u0105 i udost\u0119pnieniem zdj\u0119\u0107 w sieci (za po\u015brednictwem strony Centrum Archiwistyki Spo\u0142ecznej), organizatorzy planuj\u0105 wydanie papierowego albumu oraz warsztaty reporterskie dla m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3re poprowadzi dokumentalista Marcin Pawlukiewicz.<\/p>\n
Selfie to za ma\u0142o<\/p>\n
Dlaczego ta historyczna lekcja jest tak wa\u017cna dla wsp\u00f3\u0142czesnych nastolatk\u00f3w? Organizatorzy chc\u0105 rzuci\u0107 m\u0142odym ludziom wyzwanie i pokaza\u0107, \u017ce smartfon w ich kieszeni mo\u017ce mie\u0107 tak\u0105 sam\u0105 moc, jak\u0105 mia\u0142 analogowy aparat Janusza Kalinowskiego w latach 70.<\/p>\n
\u2013 Chcemy pokaza\u0107 m\u0142odym ludziom, \u017ce fotografia mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 nie tylko do robienia selfie, ale r\u00f3wnie\u017c do dokumentowania rzeczywisto\u015bci \u2013 podsumowuje Mariusz Bieciuk. \u2013 Bia\u0142ystok nadal si\u0119 zmienia. Zmienia si\u0119 zabudowa miasta, zmieniaj\u0105 si\u0119 mieszka\u0144cy, zmieniamy si\u0119 my sami. Warto to dokumentowa\u0107.<\/p>\n
A sam autor, zapytany o swoje m\u0142odzie\u0144cze motywacje i ewentualn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z dawn\u0105 pras\u0105, odpowiada z rozbrajaj\u0105c\u0105, artystyczn\u0105 szczero\u015bci\u0105:<\/p>\n
\u2013 Chodzi\u0142em na spacery z aparatem, robi\u0142em zdj\u0119cia, wywo\u0142ywa\u0142em filmy, wykonywa\u0142em odbitki. Robi\u0142em to g\u0142\u00f3wnie dla siebie. Nie fotografowa\u0142em z my\u015bl\u0105 o publikacjach czy wsp\u00f3\u0142pracy z pras\u0105. Po prostu sprawia\u0142o mi to przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n
Ocalone kadry Janusza Kalinowskiego to nie tylko sentymentalna podr\u00f3\u017c w przesz\u0142o\u015b\u0107, ale te\u017c wa\u017cne memento dla wsp\u00f3\u0142czesnych mieszka\u0144c\u00f3w. Pokazuj\u0105, \u017ce historia dzieje si\u0119 na naszych oczach, a dzisiejsza codzienno\u015b\u0107 ju\u017c jutro stanie si\u0119 bezcennym archiwum. Warto wi\u0119c bra\u0107 przyk\u0142ad z nastoletniego pasjonata sprzed lat i uwa\u017cnie dokumentowa\u0107 \u015bwiat, kt\u00f3ry nieustannie ucieka nam sprzed obiektywu.<\/p>\n
Bia\u0142ystok Online obj\u0119\u0142o projekt \u201eMiastowie\u015b Bia\u0142ystok. Digitalizacja i upowszechnienie negatyw\u00f3w Janusza Kalinowskiego z prze\u0142omu lat 70. i 80. XX wieku\u201d patronatem medialnym.<\/p>\n
\n
![\"Katarzyna](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780490722_617_avatar_1x.jpg\"){kind=avatar}
<\/p>\n
Katarzyna Kozio\u0142<\/p>\n
24@bialystokonline.pl<\/p>\n
Przeczytaj tak\u017ce<\/p>\n
\n
\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780490722_281_adlog.gif\")
<\/p>\n
Popularne dzisiaj<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fot: Redakcja Ponad sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy negatyw\u00f3w Janusza Kalinowskiego, dokumentuj\u0105cych niezwyk\u0142\u0105 metamorfoz\u0119 Bia\u0142egostoku z prze\u0142omu lat 70. i 80.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":471570,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51614],"tags":[2151,51731,113,51730,90215,90213,41377,3754,10139,51738,51735,4041,1096,1089,399,90216,17334,51736,2921,3840,90217,90214,51734,8736,1232,120,7116,17265,19285,42,5083,38,40,39,41,6309,1756,207,8815,38950,123,800,4278,1323,51737,2879,90212,253],"class_list":["post-471569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-bialystok","tag-bialystok","tag-bialystokonline","tag-biznes","tag-bstok","tag-centrum-im-ludwika-zamenhofa","tag-dawny-bialystok","tag-digitalizacja","tag-dom","tag-dotacja","tag-drobne","tag-firm","tag-firmy","tag-hotele","tag-imprezy","tag-informacje","tag-janusz-kalinowski","tag-katalog","tag-kina","tag-koncert","tag-lokale","tag-mediatekakultura-i-rozrywka","tag-miastowies","tag-miejski","tag-mieszkanie","tag-motoryzacja","tag-nauka","tag-ogloszenia","tag-on-line","tag-online","tag-pl","tag-podlasie","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-portal","tag-praca","tag-projekt","tag-repertuar","tag-rozklad","tag-rozrywka","tag-teatr","tag-turystyka","tag-uroda","tag-urzedy","tag-zakupy","tag-zamiast-selfie-kolejki-i-drewniane-domy-dawny-bialystok-na-tysiacach-klisz","tag-zdrowie"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=471569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/471570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=471569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=471569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=471569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}