{"id":47250,"date":"2025-10-13T18:10:15","date_gmt":"2025-10-13T18:10:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/47250\/"},"modified":"2025-10-13T18:10:15","modified_gmt":"2025-10-13T18:10:15","slug":"moze-wkrotce-pojawic-sie-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/47250\/","title":{"rendered":"mo\u017ce wkr\u00f3tce pojawi\u0107 si\u0119 w Polsce"},"content":{"rendered":"

Zmiana klimatu kszta\u0142tuje polskie lasy<\/p>\n

\u2014 Drzewa s\u0105 g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem ekosystem\u00f3w le\u015bnych i to one determinuj\u0105 to, co w lesie si\u0119 dzieje, r\u00f3wnie\u017c na poziomie interakcji z grzybami \u2014 t\u0142umaczy w rozmowie z Onetem dr hab. in\u017c. Pietras.<\/p>\n

Jakie grzyby mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci w Polsce? <\/p>\n

Dlaczego zmienia si\u0119 sk\u0142ad gatunkowy grzyb\u00f3w w polskich lasach? <\/p>\n

Jak zmiana klimatu wp\u0142ywa na grzyby w miastach? <\/p>\n

Czy w Polsce jest mniej grzyb\u00f3w w ostatnich latach? <\/p>\n

Jak podkre\u015bla, w ostatnich latach polskie lasy przechodz\u0105 gwa\u0142towne zmiany. Coraz cz\u0119\u015bciej obserwujemy zamieranie \u015bwierk\u00f3w i os\u0142abienie sosen, czyli dw\u00f3ch podstawowych gatunk\u00f3w lasotw\u00f3rczych w Polsce. To z kolei wp\u0142ywa na ca\u0142e podziemne \u017cycie, w tym tak\u017ce na grzyby.<\/p>\n

\u2014 Zmiana w sk\u0142adzie gatunkowym drzew automatycznie poci\u0105ga za sob\u0105 zmiany w sk\u0142adzie gatunkowym grzyb\u00f3w. Drzewa maj\u0105 swoje wyspecjalizowane grzyby mykoryzowe, w wi\u0119kszo\u015bci to te gatunki znamy i zbieramy jako grzyby jadalne. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich m.in.: borowiki, ma\u015blaki czy rydze \u2014 wylicza naukowiec.<\/p>\n

O wp\u0142ywie zmiany klimatu na bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 las\u00f3w wspomina\u0142 w rozmowie z Onetem tak\u017ce klimatolog i agrofizyk prof. Bogdan Chojnicki. <\/p>\n

\n

Mo\u017ce doj\u015b\u0107 do naturalnego procesu przemiany si\u0119 las\u00f3w, ale to b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0142o z utrat\u0105 pewnych gatunk\u00f3w i pojawieniem si\u0119 nowych.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Czy w polskich lasach jest dzi\u015b mniej grzyb\u00f3w?<\/p>\n

\n

Na to pytanie nauka nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Trudno powiedzie\u0107, czy grzyb\u00f3w jest mniej, czy wi\u0119cej, bo takie obserwacje maj\u0105, na razie, charakter regionalny<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 zaznacza dr hab. in\u017c. Micha\u0142 Pietras.<\/p>\n

\n

W Wielkopolsce, gdzie prowadz\u0119 swoje obserwacje, d\u0142ugotrwa\u0142e okresy suszy sprawiaj\u0105, \u017ce owocnik\u00f3w jest wyra\u017anie mniej. Jednak w innych rejonach kraju sytuacja mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 odmiennie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Badania wskazuj\u0105, \u017ce liczba grzyb\u00f3w jesieni\u0105 mo\u017ce by\u0107 uzale\u017cniona od opad\u00f3w wczesnowiosennych. Gdy wiosna jest sucha, grzybnia nie mo\u017ce si\u0119 odpowiednio rozwin\u0105\u0107, wi\u0119c jesieni\u0105 tworzy mniej owocnik\u00f3w. \u2014 Je\u017celi grzybnia przez cz\u0119\u015b\u0107 okresu wegetacyjnego b\u0119dzie przesuszona, to jesieni\u0105 b\u0119dzie jej trudniej produkowa\u0107 owocniki \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n

Ruchome sezony grzybowe<\/p>\n

Dane naukowe potwierdzaj\u0105, \u017ce sezon grzybowy ulega zmianom. \u2014 O tym, ile b\u0119dzie grzyb\u00f3w, decyduj\u0105 warunki pogodowe z miesi\u0119cy poprzedzaj\u0105cych sezon, w tym przede wszystkim sumy opad\u00f3w przek\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na wilgotno\u015b\u0107 gleby oraz temperatura \u2014 m\u00f3wi Pietras. \u2014 Zbyt d\u0142ugie okresy suszy mog\u0105 skutecznie ograniczy\u0107 wyst\u0119powanie grzyb\u00f3w, natomiast lata wilgotniejsze, ze \u015bnie\u017cnymi zimami i d\u0142ugim topnieniem \u015bniegu, sprzyjaj\u0105 ich rozwojowi.<\/p>\n

Tysi\u0105ce gatunk\u00f3w, kt\u00f3rych nie widzimy<\/p>\n

\u2014 Je\u017celi staniemy w lesie i rozejrzymy si\u0119 wok\u00f3\u0142, to w glebie, na kt\u00f3rej stoimy, mo\u017ce \u017cy\u0107 kilka tysi\u0119cy gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w \u2014 podkre\u015bla mykolog. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nigdy nie wytworzy owocnik\u00f3w, dlatego ich obecno\u015b\u0107 mo\u017cna stwierdzi\u0107 tylko dzi\u0119ki badaniom molekularnym DNA gleby.<\/p>\n

\u2014 To, co widzimy na powierzchni, to zaledwie u\u0142amek prawdziwego bogactwa gatunkowego grzyb\u00f3w \u2014 dodaje.<\/p>\n

Zmiany klimatyczne nie tyle zmniejszaj\u0105 liczb\u0119 gatunk\u00f3w, ile zmieniaj\u0105 ich proporcje. Pietras por\u00f3wnuje to do autobusu: liczba miejsc pozostaje taka sama, ale pasa\u017cerowie si\u0119 zmieniaj\u0105. Jedne gatunki ust\u0119puj\u0105, inne zajmuj\u0105 ich miejsce.<\/p>\n

Nowi przybysze z po\u0142udnia, czyli grzyby lubi\u0105ce ciep\u0142o<\/p>\n

Zmiana klimatu otwiera drzwi dla gatunk\u00f3w, kt\u00f3re dot\u0105d nie mog\u0142y si\u0119 w Polsce rozwija\u0107. Widzimy coraz wi\u0119cej grzyb\u00f3w, kt\u00f3re rozszerzaj\u0105 sw\u00f3j zasi\u0119g z po\u0142udnia Europy.<\/p>\n

\n

Taki mechanizm obserwuje si\u0119 np. w przypadku najbardziej warto\u015bciowych pod wzgl\u0119dem kulinarnym trufli<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 informuje naukowiec.<\/p>\n

\n

Optimum klimatyczne dla trufli, wyst\u0119puj\u0105cych naturalnie w regionie \u015ar\u00f3dziemnomorza, przesuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie w kierunku p\u00f3\u0142nocno-wschodnim, czyli r\u00f3wnie\u017c do Europy \u015arodkowej, a wi\u0119c i do nas. To oznacza, \u017ce Polska mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 jednym z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych te cenne grzyby b\u0119d\u0105 naturalnie wyst\u0119powa\u0107<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 dodaje.<\/p>\n

\"Trufla<\/p>\n

Trufla letnia (Tuber aestivum)Tom4u \/ Shutterstock<\/p>\n

Wed\u0142ug Pietrasa dobrym przyk\u0142adem s\u0105 tak\u017ce smardze, kt\u00f3re jeszcze niedawno by\u0142y w Polsce rzadko\u015bci\u0105. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 nawet w ogrodach.<\/p>\n

\"Smardz<\/p>\n

Smardz jadalny (Morchella esculenta)Bogdan Sonjachnyj \/ Shutterstock<\/p>\n

Innym symbolem zmiany klimatu mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 krasnoborowik szata\u0144ski, niegdy\u015b spotykany jedynie w nielicznych stanowiskach w kraju. \u2014 W tym roku potwierdzono jego wyst\u0119powanie nawet w Poznaniu. To pokazuje, jak bardzo zmienia si\u0119 klimat i zasi\u0119gi wyst\u0119powania grzyb\u00f3w, takich jak krasnoborowik szata\u0144ski \u2014 m\u00f3wi badacz.<\/p>\n

\"Krasnoborowik<\/p>\n

Krasnoborowik szata\u0144ski (Rubroboletus satanas)Adrian_am13 \/ Shutterstock<\/p>\n

Borowik ameryka\u0144ski podbija Europ\u0119. Co to oznacza?<\/p>\n

Jednym z najbardziej spektakularnych przyk\u0142ad\u00f3w ekspansji jest z\u0142otoborowik wysmuk\u0142y, zwany te\u017c potocznie borowikiem ameryka\u0144skim albo wrzosowym.<\/p>\n

\n

Jego ekspansja trwa w najlepsze. W tej chwili mamy potwierdzone ponad 450 stanowisk w ca\u0142ej Europie. W Polsce wyst\u0119puje ju\u017c praktycznie wsz\u0119dzie, od Pomorza po Dolny \u015al\u0105sk i Podkarpacie<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 podkre\u015bla mykolog.<\/p>\n

\"Borowik<\/p>\n

Borowik ameryka\u0144ski (Aureoboletus projectellus)irina.volkova \/ Shutterstock<\/p>\n

Cho\u0107 media okre\u015blaj\u0105 go mianem gatunku inwazyjnego, badacz tonuje nastroje:<\/p>\n

\n

\u017beby uzna\u0107 gatunek za inwazyjny, trzeba udowodni\u0107 jego negatywny wp\u0142yw na rodzim\u0105 przyrod\u0119. Po wielu latach bada\u0144 jeste\u015bmy ju\u017c o krok od tego. Na razie wiemy na pewno, \u017ce z\u0142otoborowik nie zagra\u017ca naszemu borowikowi szlachetnemu, poniewa\u017c oba gatunki zajmuj\u0105 nieco inn\u0105 nisz\u0119 ekologiczn\u0105. Nasze obserwacje wskazuj\u0105 natomiast na jego negatywny wp\u0142yw na inne rodzime gatunki, a nawet ca\u0142e grupy grzyb\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pietras informuje, \u017ce gatunki te zajmuj\u0105 nieco inne nisze ekologiczne, a ich wsp\u00f3\u0142istnienie nie musi oznacza\u0107 „konfliktu”. \u2014 Nasze badania pokazuj\u0105, \u017ce wp\u0142yw z\u0142otoborowika na rodzime gatunki istnieje, ale nie dotyczy borowika szlachetnego.<\/p>\n

Globalizacja nie omija \u015bwiata grzyb\u00f3w<\/p>\n

W polskich lasach pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce m.in. okratek australijski \u2013 niejadalny, intensywnie czerwony grzyb przypominaj\u0105cy o\u015bmiornic\u0119.<\/p>\n

\u2014 Przyby\u0142 do Europy prawdopodobnie w czasie I wojny \u015bwiatowej i od tego czasu skutecznie si\u0119 rozprzestrzenia. W Polsce notujemy ju\u017c ok. 150 stanowisk \u2014 wyja\u015bnia ekspert.<\/p>\n

\"Okratek<\/p>\n

Okratek australijski (Clathrus archeri)Elizabeth Fernandez \/ Shutterstock<\/p>\n

Innym ciekawym przypadkiem jest pier\u015bcieniak uprawny, daleki kuzyn pieczarki pochodz\u0105cy z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, kt\u00f3ry uciek\u0142 z uprawy. Grzyb ten potrafi tworzy\u0107 ogromne ilo\u015bci owocnik\u00f3w w parkach i ogrodach, lecz zwykle znika po roku lub dw\u00f3ch, gdy wyczerpie dost\u0119pne zasoby materii organicznej.<\/p>\n

\"Pier\u015bcieniak<\/p>\n

Pier\u015bcieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata)iwciagr \/ Shutterstock<\/p>\n

\u2014 W\u015br\u00f3d nowych gatunk\u00f3w znajdziemy te\u017c ma\u015blaka daglezjowego i ma\u015blaka wyj\u0105tkowego, kt\u00f3re przyby\u0142y do Polski z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej razem z introdukowanymi gatunkami drzew. Co ciekawe, te grzyby wspieraj\u0105 ekspansj\u0119 obcych gatunk\u00f3w drzew, z kt\u00f3rymi nawi\u0105zuj\u0105 symbioz\u0119, u\u0142atwiaj\u0105c im w ten spos\u00f3b zadomowienie si\u0119 w Europie \u2014 m\u00f3wi dr hab. in\u017c. Micha\u0142 Pietras.<\/p>\n

\"Ma\u015blak<\/p>\n

Ma\u015blak daglojezowy (Suillus lakei)godi photo \/ Shutterstock<\/p>\n

Miasta nowymi siedliskami dla rzadkich gatunk\u00f3w<\/p>\n

Nie tylko lasy staj\u0105 si\u0119 aren\u0105 zmian. W miastach, gdzie sadzi si\u0119 coraz wi\u0119cej r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w drzew i krzew\u00f3w, pojawia si\u0119 tak\u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 grzyb\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Coraz cz\u0119\u015bciej wkraczaj\u0105 tam gatunki rzadkie, kt\u00f3re wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142y jedynie w lasach \u2014 zaznacza badacz.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie \u015brodowisko miejskie tworzy specyficzne warunki jak np. gleby podlegaj\u0105ce zasoleniu zim\u0105. Sprzyjaj\u0105 one w\u0105skiej grupie gatunk\u00f3w odpornych na takie czynniki. \u2014 Podobne zjawisko obserwujemy tak\u017ce u ro\u015blin, kt\u00f3re przystosowuj\u0105 si\u0119 do soli rozsypywanej na drogach \u2014 dodaje.<\/p>\n

Jakie grzyby zobaczymy w Polsce za 10-20 lat?<\/p>\n

W\u015br\u00f3d mi\u0142o\u015bnik\u00f3w grzybobrania kr\u0105\u017cy legenda o pewnym kr\u00f3lewskim okazie, kt\u00f3ry mia\u0142by w ko\u0144cu zawita\u0107 do polskich las\u00f3w.<\/p>\n

\n

Dla wielu to by\u0142by prawdziwy „\u015awi\u0119ty Graal”… Polscy grzybiarze czekaj\u0105 na pojawienie si\u0119 muchomora cesarskiego, czyli najbardziej cenionego jadalnego gatunku muchomora, kt\u00f3ry dzi\u015b ro\u015bnie od po\u0142udniowej Europy po Kaukaz<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi Pietras.<\/p>\n

\"Muchomor<\/p>\n

Muchomor cesarski (Amanita caesarea)Aleksandar Milutinovic \/ Shutterstock<\/p>\n

Czy jego pojawienie si\u0119 w Polsce jest mo\u017cliwe?<\/p>\n

\n

Tak, bo drzewa, z kt\u00f3rymi wchodzi w symbioz\u0119 \u2013 buki i d\u0119by \u2013 ju\u017c tu s\u0105. Brakuje tylko odpowiednich warunk\u00f3w klimatycznych. Je\u015bli klimat b\u0119dzie jeszcze „\u0142agodniejszy”, nic nie stoi na przeszkodzie, by ten gatunek si\u0119 pojawi\u0142<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 kwituje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zmiana klimatu kszta\u0142tuje polskie lasy \u2014 Drzewa s\u0105 g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem ekosystem\u00f3w le\u015bnych i to one determinuj\u0105 to, co…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":47251,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[13053,32,33,36,37,2807,13052,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,13051,26],"class_list":{"0":"post-47250","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-borowik_amerykanski","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-grzyby","14":"tag-grzyby_jadalne","15":"tag-headlines","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-screening_general","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-trujace_grzyby","32":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47250"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47250\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}