{"id":476264,"date":"2026-06-05T19:54:10","date_gmt":"2026-06-05T19:54:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/476264\/"},"modified":"2026-06-05T19:54:10","modified_gmt":"2026-06-05T19:54:10","slug":"kawalerowie-najwyzszego-polskiego-orderu-nie-powinni-traktowac-polski-instrumentalnie-ani-wykonywac-wobec-nas-wrogich-gestow-o-polityce-odznaczeniowej-prezydenta-rp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/476264\/","title":{"rendered":"Kawalerowie najwy\u017cszego polskiego orderu nie powinni traktowa\u0107 Polski instrumentalnie ani wykonywa\u0107 wobec nas wrogich gest\u00f3w. O polityce odznaczeniowej Prezydenta RP"},"content":{"rendered":"

Polityka odznaczeniowa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej <\/a>nale\u017cy do najbardziej symbolicznych prerogatyw g\u0142owy pa\u0144stwa. Nadawanie order\u00f3w i odznacze\u0144 nie jest wy\u0142\u0105cznie elementem pa\u0144stwowego ceremonia\u0142u ani formalnym aktem administracyjnym. Ka\u017cde wyr\u00f3\u017cnienie stanowi publiczny komunikat o tym, jakie postawy, warto\u015bci i dokonania pa\u0144stwo polskie uznaje za szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla wsp\u00f3lnoty narodowej. Obok bohater\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i dzia\u0142aczy opozycji demokratycznej coraz cz\u0119\u015bciej honorowani s\u0105 przedstawiciele \u015bwiata nauki, nowych technologii, dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej czy ochrony zdrowia. Proces ten wspiera Biuro Odznacze\u0144 i Nominacji Kancelarii Prezydenta RP, kt\u00f3re nadzoruj\u0119 jako Minister w Kancelarii Prezydenta RP \u2013 pisze Agnieszka J\u0118DRZAK<\/p>\n

.Zgodnie z Konstytucj\u0105 RP nadawanie order\u00f3w i odznacze\u0144 jest wy\u0142\u0105czn\u0105 prerogatyw\u0105 Prezydenta RP<\/a>. Decyzje w tej sprawie nie wymagaj\u0105 kontrasygnaty Prezesa Rady Ministr\u00f3w, co podkre\u015bla wyj\u0105tkowy charakter tej kompetencji. Prezydent podejmuje decyzj\u0119 samodzielnie, korzystaj\u0105c zar\u00f3wno z inicjatywy w\u0142asnej, jak i z wniosk\u00f3w kierowanych przez uprawnione organy pa\u0144stwowe. Proces ten wspiera wspomniane wcze\u015bniej Biuro Odznacze\u0144 i Nominacji Kancelarii Prezydenta RP, kt\u00f3re odpowiada za analiz\u0119 kandydatur, prowadzenie procedur oraz przygotowanie uroczysto\u015bci wr\u0119czenia order\u00f3w i odznacze\u0144.<\/p>\n

Procedura nadawania odznacze\u0144 ma charakter wieloetapowy i wymaga szczeg\u00f3\u0142owej weryfikacji kandydat\u00f3w. Analizowane s\u0105 nie tylko formalne przes\u0142anki nadania odznaczenia, lecz r\u00f3wnie\u017c ca\u0142okszta\u0142t dzia\u0142alno\u015bci danej osoby, jej dotychczasowe osi\u0105gni\u0119cia, a tak\u017ce zgodno\u015b\u0107 przedstawionych informacji z dokumentacj\u0105 archiwaln\u0105 i rejestrami pa\u0144stwowymi. W przypadku najwy\u017cszych order\u00f3w wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 kapitu\u0142y orderowe, kt\u00f3re opiniuj\u0105 kandydatury i stoj\u0105 na stra\u017cy presti\u017cu najwa\u017cniejszych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Znaczenie polityki odznaczeniowej wykracza jednak daleko poza sam\u0105 procedur\u0119 administracyjn\u0105. Ka\u017cde nadanie orderu lub odznaczenia ma charakter symboliczny i staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 szerszej narracji pa\u0144stwa o warto\u015bciach, kt\u00f3re zas\u0142uguj\u0105 na szczeg\u00f3lne uznanie. Dlatego te\u017c odznaczenia pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 nie tylko honorow\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c spo\u0142eczn\u0105 i wychowawcz\u0105. Uhonorowanie konkretnej osoby staje si\u0119 jednocze\u015bnie form\u0105 promowania okre\u015blonych postaw: odpowiedzialno\u015bci obywatelskiej, s\u0142u\u017cby publicznej, dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, troski o pami\u0119\u0107 historyczn\u0105 czy pracy na rzecz kultury i edukacji. Szczeg\u00f3lne znaczenie ma fakt, \u017ce wiele os\u00f3b odznaczanych przez Prezydenta RP <\/a>dzia\u0142a\u0142o przez lata poza \u015bwiat\u0142em reflektor\u00f3w. Pa\u0144stwowe wyr\u00f3\u017cnienie staje si\u0119 w\u00f3wczas nie tylko nagrod\u0105 dla jednostki, lecz tak\u017ce symbolem uznania dla ca\u0142ych \u015brodowisk spo\u0142ecznych i zawodowych.<\/p>\n

.Wsp\u00f3\u0142czesna polityka odznaczeniowa w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na budowaniu ci\u0105g\u0142o\u015bci pami\u0119ci historycznej. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywa honorowanie os\u00f3b zas\u0142u\u017conych dla walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 oraz zachowania narodowej to\u017csamo\u015bci. Nadaniem Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego opozycjoni\u015bcie z okresu PRL Czes\u0142awowi Nowakowi Pan Prezydent <\/a>zakomunikowa\u0142 Polakom, jak bardzo duch oporu wobec autorytarnej w\u0142adzy przed laty przyczyni\u0142 si\u0119 do odzyskania przez nich wolno\u015bci, a honoruj\u0105c w ten sam spos\u00f3b Andrzeja Poczobuta, wys\u0142a\u0142 wsp\u00f3\u0142obywatelom i spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej czyteln\u0105 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u00f3w op\u00f3r jest potrzebny tak\u017ce w konfrontacji ze wsp\u00f3\u0142czesnymi re\u017cimami totalitarnymi.<\/p>\n

R\u00f3wnie szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 kombatanci oraz Powsta\u0144cy Warszawscy. Nadanie Krzy\u017ca Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski Jerzemu Nowakowskiemu \u201eTomkowi\u201d, \u017co\u0142nierzowi batalionu \u201eZo\u015bka\u201d, by\u0142o nie tylko form\u0105 uhonorowania konkretnej osoby, lecz tak\u017ce symbolem pami\u0119ci pa\u0144stwa o ca\u0142ym pokoleniu Polak\u00f3w walcz\u0105cych o wolno\u015b\u0107 ojczyzny. Takie decyzje maj\u0105 ogromne znaczenie edukacyjne, szczeg\u00f3lnie wobec m\u0142odszych pokole\u0144, dla kt\u00f3rych do\u015bwiadczenie wojny i okupacji pozostaje coraz bardziej odleg\u0142e.<\/p>\n

Wa\u017cnym elementem polityki odznaczeniowej staje si\u0119 budowanie polskiej strategii honorowania Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej. Ten kierunek ma szczeg\u00f3lne znaczenie historyczne, moralne oraz mi\u0119dzynarodowe. Pa\u0144stwo polskie przypomina w ten spos\u00f3b, \u017ce na okupowanych ziemiach polskich za ka\u017cd\u0105 form\u0119 pomocy osobom pochodzenia \u017cydowskiego grozi\u0142a kara \u015bmierci. Mimo terroru niemieckiego tysi\u0105ce obywateli polskich wykazywa\u0142y si\u0119 solidarno\u015bci\u0105 i cz\u0142owiecze\u0144stwem. Dzia\u0142ania te maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno zachowaniu pami\u0119ci, jak i prowadzeniu polskiej dyplomacji historycznej.<\/p>\n

Kontekst honorowania polskich Sprawiedliwych ma dzi\u015b szczeg\u00f3lne znaczenie wobec pr\u00f3b upraszczania obrazu okupowanej Polski oraz relatywizowania odpowiedzialno\u015bci sprawc\u00f3w niemieckiego terroru. Niedawnym tego przyk\u0142adem by\u0142a uroczysto\u015b\u0107 w Che\u0142mie, podczas kt\u00f3rej po\u015bmiertnie uhonorowano Leona i Aniel\u0119 Jastrz\u0105b Krzy\u017cami Komandorskimi Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie zosta\u0142o wr\u0119czone przed przyznaniem Leonowi Jastrz\u0119biowi tytu\u0142u Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata przez Instytut Yad Vashem. Pa\u0144stwo chce r\u00f3wnie\u017c docenia\u0107 osoby, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie zosta\u0142y wyr\u00f3\u017cnione przez stron\u0119 izraelsk\u0105, mimo \u017ce ryzykowa\u0142y \u017cyciem w takim samym stopniu jak pozostali ratuj\u0105cy. Symbolicznym przyk\u0142adem pozostaj\u0105 Stanis\u0142aw i Karolina Kaszy\u0144scy z Che\u0142mna nad Nerem, zamordowani po pr\u00f3bie poinformowania \u015bwiata o niemieckim ludob\u00f3jstwie w obozie zag\u0142ady Kulmhof. Wyr\u00f3\u017cnianie os\u00f3b buduj\u0105cych pozycj\u0119 Polski poprzez nauk\u0119, innowacje oraz nowe technologie to kolejny wyra\u017any kierunek wsp\u00f3\u0142czesnej polityki odznaczeniowej. Odznaczenia dla fizyka kwantowego prof. Artura Ekerta czy astronauty S\u0142awosza Uzna\u0144skiego pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne pa\u0144stwo chce promowa\u0107 nie tylko pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c nowoczesno\u015b\u0107, rozw\u00f3j technologiczny i osi\u0105gni\u0119cia naukowe. Tego rodzaju decyzje maj\u0105 znaczenie strategiczne, poniewa\u017c pokazuj\u0105 m\u0142odemu pokoleniu, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa i technologiczna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 dla pa\u0144stwa, jak dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczna czy wojskowa.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle Prezydent RP<\/a> konsekwentnie honoruje osoby zas\u0142u\u017cone dla kultury narodowej. Wyr\u00f3\u017cnienie Agnieszki Duczmal czy Lecha Majewskiego pokazuje, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczna i tw\u00f3rcza postrzegana jest jako wa\u017cny element budowania polskiej to\u017csamo\u015bci oraz obecno\u015bci kulturowej Polski na \u015bwiecie. Arty\u015bci, tw\u00f3rcy i ludzie kultury pe\u0142ni\u0105 bowiem szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu wyobra\u017ani spo\u0142ecznej i przekazywaniu narodowego dziedzictwa kolejnym pokoleniom.<\/p>\n

Wa\u017cnym obszarem polityki odznaczeniowej pozostaje tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna i humanitarna. Pa\u0144stwo honoruje stra\u017cak\u00f3w, ratownik\u00f3w medycznych, honorowych krwiodawc\u00f3w, lekarzy, wolontariuszy i dzia\u0142aczy organizacji spo\u0142ecznych. Szczeg\u00f3lny wymiar maj\u0105 odznaczenia przyznawane po\u015bmiertnie osobom, kt\u00f3re odda\u0142y \u017cycie, nios\u0105c pomoc innym, jak uczyni\u0142 to druh Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej z Sierakowic na Kaszubach Krystian Du\u0142ak. Wyr\u00f3\u017cnianie ich to sygna\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny patriotyzm oznacza r\u00f3wnie\u017c gotowo\u015b\u0107 do s\u0142u\u017cby drugiemu cz\u0142owiekowi i odpowiedzialno\u015b\u0107 za wsp\u00f3lnot\u0119 lokaln\u0105.<\/p>\n

Coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa tak\u017ce honorowanie Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych poza granicami kraju. Dzia\u0142acze organizacji polonijnych, nauczyciele polskich szk\u00f3\u0142, animatorzy kultury oraz osoby dbaj\u0105ce o zachowanie j\u0119zyka polskiego i narodowej tradycji staj\u0105 si\u0119 naturalnymi ambasadorami Polski na \u015bwiecie. Pa\u0144stwo poprzez odznaczenia wzmacnia ich wi\u0119\u017a z ojczyzn\u0105 oraz podkre\u015bla znaczenie Polonii dla budowania mi\u0119dzynarodowego wizerunku Polski. Ten kierunek polityki odznaczeniowej pozostaje mi szczeg\u00f3lnie bliski, poniewa\u017c poza nadzorem nad Biurem Odznacze\u0144 i Nominacji koordynuj\u0119 r\u00f3wnie\u017c prace Biura do Spraw Polonii w Kancelarii Prezydenta RP.<\/p>\n

.Przyk\u0142adem takiej dzia\u0142alno\u015bci jest doktor Helena Pyz, wieloletnia misjonarka i lekarka pracuj\u0105ca w Indiach w\u015br\u00f3d os\u00f3b chorych na tr\u0105d oraz spo\u0142eczno\u015bci wykluczonych spo\u0142ecznie. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 medyczna i humanitarna sta\u0142a si\u0119 symbolem bezinteresownej s\u0142u\u017cby drugiemu cz\u0142owiekowi, a zarazem \u015bwiadectwem polskiej obecno\u015bci i solidarno\u015bci na \u015bwiecie.<\/p>\n

Podobny wymiar ma dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jima Mazurkiewicza<\/a>, naukowca, przedsi\u0119biorcy i dzia\u0142acza polonijnego od lat zaanga\u017cowanego w rozw\u00f3j relacji polsko-ameryka\u0144skich. Poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 i gospodarcz\u0105 promuje on polsk\u0105 histori\u0119 oraz wzmacnia obecno\u015b\u0107 Polski w \u015brodowiskach akademickich i biznesowych Stan\u00f3w Zjednoczonych. Tego rodzaju osoby pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 nieformalnych ambasador\u00f3w Polski, buduj\u0105c trwa\u0142e wi\u0119zi mi\u0119dzy Polsk\u0105 a \u015brodowiskami polonijnymi na \u015bwiecie.<\/p>\n

W najbli\u017cszych latach mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 dalszego rozwijania tego kierunku polityki odznaczeniowej, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie dzia\u0142alno\u015bci nowo powo\u0142anej Rady do Spraw Polonii przy Prezydencie RP. Szczeg\u00f3lne znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o honorowanie os\u00f3b promuj\u0105cych polsk\u0105 kultur\u0119, histori\u0119 i nauk\u0119 poza granicami kraju oraz dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz wzmacniania wi\u0119zi mi\u0119dzy Polsk\u0105 a \u015brodowiskami polonijnymi.<\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej podkre\u015bla si\u0119 r\u00f3wnie\u017c potrzeb\u0119 szerszego doceniania kobiet dzia\u0142aj\u0105cych w nauce, kulturze, biznesie oraz organizacjach spo\u0142ecznych. Wsp\u00f3\u0142czesna polityka odznaczeniowa ma w wi\u0119kszym stopniu dostrzega\u0107 kobiety, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i osi\u0105gaj\u0105 sukcesy o znaczeniu krajowym oraz mi\u0119dzynarodowym. Polki s\u0105 wykszta\u0142cone i przedsi\u0119biorcze, mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 osi\u0105gni\u0119ciami na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105 w takich dziedzinach jak nauka, najnowsze technologie, biznes czy kultura. Ponadto swoj\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej przekuwaj\u0105 na realne dzia\u0142ania, kieruj\u0105c fundacjami i innymi organizacjami po\u017cytku spo\u0142ecznego. Wiele z nich godzi prac\u0119 zawodow\u0105 z macierzy\u0144stwem. Oparte na wieloletniej pracy osi\u0105gni\u0119cia choreografki Zofii Czechlewskiej w promowaniu polskiego folkloru wyr\u00f3\u017cniono Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. To samo odznaczenie otrzyma\u0142a matka prze\u0142o\u017cona Klasztoru Mniszek Klarysek od Wieczystej Adoracji w K\u0142odzku s. Maria Rafaela za zas\u0142ugi w dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej.<\/p>\n

Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pomin\u0105\u0107 znaczenia najbardziej powszechnych odznacze\u0144 pa\u0144stwowych, takich jak Medale za D\u0142ugoletni\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 czy Medale za D\u0142ugoletnie Po\u017cycie Ma\u0142\u017ce\u0144skie. Blisko trzy czwarte spo\u015br\u00f3d ponad 64 tys. wyr\u00f3\u017cnie\u0144 nadanych przez Pana Prezydenta<\/a> od chwili obj\u0119cia urz\u0119du stanowi\u0105 w\u0142a\u015bnie te odznaczenia, a kolejne kilkana\u015bcie procent stanowi\u0105 Medale za D\u0142ugoletni\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119. Udzia\u0142 nagradzanych za d\u0142ugoletnie po\u017cycie w og\u00f3lnej liczbie wyr\u00f3\u017cnionych przez Pana Prezydenta wci\u0105\u017c ro\u015bnie, a kadencja Prezydenta Nawrockiego przypada dok\u0142adnie p\u00f3\u0142 wieku po rekordowej pod wzgl\u0119dem liczby zawartych ma\u0142\u017ce\u0144stw pi\u0119ciolatce 1975\u20131979. Cho\u0107 tym medalom nie towarzyszy tak du\u017cy rozg\u0142os medialny jak najwy\u017cszym orderom pa\u0144stwowym, przypominaj\u0105 one, \u017ce fundamentem silnego pa\u0144stwa jest codzienna odpowiedzialno\u015b\u0107, uczciwo\u015b\u0107 i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 milion\u00f3w obywateli.<\/p>\n

Warto\u015bciowym zjawiskiem jest tak\u017ce przyznawanie odznacze\u0144 pa\u0144stwowych osobom m\u0142odym. Tego rodzaju decyzje maj\u0105 wyj\u0105tkowy wymiar symboliczny, poniewa\u017c pokazuj\u0105, \u017ce s\u0142u\u017cba pa\u0144stwu, dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna czy wybitne osi\u0105gni\u0119cia nie s\u0105 zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla os\u00f3b z wieloletnim dorobkiem zawodowym lub publicznym. Uhonorowanie m\u0142odych os\u00f3b ma ogromn\u0105 si\u0142\u0119 inspiracyjn\u0105. Dla ich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w staje si\u0119 sygna\u0142em, \u017ce warto anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w sprawy wsp\u00f3lnoty, rozwija\u0107 swoje talenty i podejmowa\u0107 dzia\u0142ania wykraczaj\u0105ce poza indywidualne korzy\u015bci.<\/p>\n

Dobrym przyk\u0142adem by\u0142o nadanie Srebrnego Krzy\u017ca Zas\u0142ugi Kornelii Wieczorek za \u201ezas\u0142ugi w dziedzinie wynalazczo\u015bci, za aktywno\u015b\u0107 naukow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105\u201d. W ten spos\u00f3b docenione zosta\u0142o nowatorstwo projektu \u201eRHIZOBIOTIC \u2013 innowacyjny i ekologiczny naw\u00f3z kontroluj\u0105cy st\u0119\u017cenie etylenu w ro\u015blinach\u201d. Jest to osi\u0105gni\u0119cie godne podziwu, bior\u0105c pod uwag\u0119 wiek i mo\u017cliwo\u015bci tej m\u0142odej kobiety, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest uczennic\u0105 liceum. Jednocze\u015bnie odznaczenie Kornelii Wieczorek wzbudzi\u0142o liczne kontrowersje i fal\u0119 hejtu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Kancelaria Prezydenta RP<\/a> wyrazi\u0142a sprzeciw wobec tego rodzaju atak\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c w specjalnym o\u015bwiadczeniu, \u017ce krytyka nie mo\u017ce przekracza\u0107 granic szacunku wobec m\u0142odej osoby anga\u017cuj\u0105cej si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105. W obronie uczennicy stan\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c dyrekcja szko\u0142y, publikuj\u0105c zestawienie jej osi\u0105gni\u0119\u0107 naukowych, konkursowych i spo\u0142ecznych, kt\u00f3re potwierdza\u0142y zasadno\u015b\u0107 przyznanego wyr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n

Odznaczenia pa\u0144stwowe niemal zawsze poddawane s\u0105 szerokiej ocenie opinii publicznej, cz\u0119sto bardzo emocjonalnej i w du\u017cej mierze subiektywnej. Wynika to z samej natury tych wyr\u00f3\u017cnie\u0144. Ordery i medale pa\u0144stwowe nie s\u0105 bowiem wy\u0142\u0105cznie prywatnym aktem uznania wobec konkretnej osoby, lecz symbolem nadawanym w imieniu ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty narodowej. Ka\u017cda decyzja Prezydenta RP<\/a> staje si\u0119 wi\u0119c przedmiotem spo\u0142ecznej interpretacji, dyskusji, a niekiedy tak\u017ce spor\u00f3w dotycz\u0105cych tego, jakie postawy i dokonania zas\u0142uguj\u0105 na szczeg\u00f3lne uhonorowanie. To w\u0142a\u015bnie dlatego proces przyznawania odznacze\u0144 wi\u0105\u017ce si\u0119 z du\u017c\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 symboliczn\u0105. Ocena jednego wyr\u00f3\u017cnienia mo\u017ce by\u0107 dla cz\u0119\u015bci opinii publicznej oczywistym wyrazem sprawiedliwo\u015bci i wdzi\u0119czno\u015bci ze strony pa\u0144stwa, dla innych natomiast decyzj\u0105 budz\u0105c\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci lub pytania o kryteria wyboru.<\/p>\n

Istotnym, cho\u0107 znacznie rzadziej omawianym elementem polityki odznaczeniowej Prezydenta RP jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbawienia order\u00f3w i odznacze\u0144 pa\u0144stwowych<\/a>. Instytucja ta s\u0142u\u017cy ochronie presti\u017cu najwy\u017cszych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 Rzeczypospolitej i pozwala reagowa\u0107, gdy osoba odznaczona dopu\u015bci\u0142a si\u0119 zachowa\u0144 czyni\u0105cych j\u0105 niegodn\u0105 dalszego posiadania orderu lub odznaczenia. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno wtedy, gdy nadanie odznaczenia by\u0142o wynikiem wprowadzenia w b\u0142\u0105d organ\u00f3w pa\u0144stwowych, jak i w\u00f3wczas, gdy ju\u017c po jego otrzymaniu odznaczony dopu\u015bci\u0142 si\u0119 dzia\u0142a\u0144 godz\u0105cych w warto\u015bci, kt\u00f3re dane wyr\u00f3\u017cnienie symbolizuje. Ustawodawca pozostawi\u0142 prezydentowi szeroki zakres oceny, poniewa\u017c nie spos\u00f3b stworzy\u0107 zamkni\u0119tego katalogu czyn\u00f3w prowadz\u0105cych do utraty honorowego wyr\u00f3\u017cnienia. W praktyce mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno powa\u017cne przest\u0119pstwa skutkuj\u0105ce utrat\u0105 zaufania publicznego, dzia\u0142ania sprzeczne z interesem pa\u0144stwa, jak i post\u0119powanie podwa\u017caj\u0105ce autorytet osoby wcze\u015bniej uznanej za wz\u00f3r okre\u015blonych postaw obywatelskich, spo\u0142ecznych czy moralnych. Pozbawienie orderu lub odznaczenia ma wi\u0119c charakter wyj\u0105tkowy i stanowi nie tylko formaln\u0105 decyzj\u0119 administracyjn\u0105, lecz tak\u017ce symboliczny wyraz dezaprobaty pa\u0144stwa wobec poczyna\u0144 uznanych za niegodne najwy\u017cszych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 Rzeczypospolitej.<\/p>\n

W ostatnim czasie szczeg\u00f3lne zainteresowanie opinii publicznej wzbudzi\u0142a zapowied\u017a Prezydenta RP Karola Nawrockiego dotycz\u0105ca podj\u0119cia, podczas posiedzenia Kapitu\u0142y Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego, dyskusji nad zasadno\u015bci\u0105 pozostawienia najwy\u017cszego polskiego odznaczenia pa\u0144stwowego Prezydentowi Ukrainy Wo\u0142odymyrowi Ze\u0142enskiemu<\/a>. Pan Prezydent zareagowa\u0142 w ten spos\u00f3b na decyzj\u0119 w\u0142adz Ukrainy o nadaniu jednemu z pododdzia\u0142\u00f3w wojsk specjalnych nazwy \u201eBohater\u00f3w UPA\u201d, co wywo\u0142a\u0142o szerok\u0105 dyskusj\u0119 zar\u00f3wno w Polsce, jak i na Ukrainie. Odwo\u0142ywanie si\u0119 do spu\u015bcizny UPA pozostaje dla wielu Polak\u00f3w g\u0142\u0119boko bolesne i budzi zdecydowany sprzeciw ze wzgl\u0119du na odpowiedzialno\u015b\u0107 tej formacji za zbrodni\u0119 ludob\u00f3jstwa dokonan\u0105 na ludno\u015bci polskiej. Gloryfikowanie organizacji maj\u0105cej krew dziesi\u0105tek tysi\u0119cy obywateli II Rzeczypospolitej na r\u0119kach trudno pogodzi\u0107 z ide\u0105 budowania relacji opartych na wzajemnym szacunku i prawdzie historycznej. Kawalerowie najwy\u017cszego polskiego orderu nie powinni traktowa\u0107 Polski instrumentalnie ani wykonywa\u0107 wobec nas wrogich gest\u00f3w. Za taki z pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 ostatni\u0105 decyzj\u0119 Prezydenta Ze\u0142enskiego.<\/a> <\/p>\n

.Niezale\u017cnie od ostatecznych rozstrzygni\u0119\u0107 sprawa pokazuje, \u017ce polityka odznaczeniowa nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do honorowania zas\u0142u\u017conych os\u00f3b, lecz obejmuje r\u00f3wnie\u017c trosk\u0119 o autorytet i znaczenie najwy\u017cszych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 pa\u0144stwowych w zmieniaj\u0105cych si\u0119 realiach politycznych, spo\u0142ecznych i historycznych.<\/p>\n

Agnieszka J\u0119drzak<\/a><\/p>\n

Materia\u0142 chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 wydawcy. 5 czerwca 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polityka odznaczeniowa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nale\u017cy do najbardziej symbolicznych prerogatyw g\u0142owy pa\u0144stwa. Nadawanie order\u00f3w i odznacze\u0144 nie jest…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":476265,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[62712],"tags":[690,91185,74495,91186,59191,55600,91187,3523,45810],"class_list":["post-476264","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-karol-nawrocki","tag-karol-nawrocki","tag-odznaczenia-panstwowe","tag-order-orla-bialego","tag-ordery-i-odznaczenia","tag-pamiec-historyczna","tag-polityka-historyczna","tag-polityka-odznaczeniowa","tag-polonia","tag-prezydent-rp"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116699258211721356","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/476264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=476264"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/476264\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/476265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=476264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=476264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=476264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}