![\"Andy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/qeek9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hNWYzYzRlZDIwZjI5NGU4MjA2NGFmZWYyNjUyMjViZC5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\nDonald Trump i Keir Starmer nigdy nie b\u0119d\u0105 si\u0119 kojarzy\u0107 ludziom w taki sam spos\u00f3b, jak polityczne duety Ronalda Reagana i Margaret Thatcher czy Billa Clintona i Tony’ego Blaira. Jednak obaj mog\u0105 zosta\u0107 zapami\u0119tani jako ci, kt\u00f3rzy pozostawili po sobie to samo dziedzictwo \u2014 pokazuj\u0105ce, \u017ce ich kraje desperacko potrzebuj\u0105 oczyszczenia.<\/p>\n
Starmer stoi w obliczu buntu we w\u0142asnej partii (Partii Pracy) i mo\u017ce zosta\u0107 odsuni\u0119ty od w\u0142adzy przez cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie zasiada jeszcze nawet w parlamencie. A gdyby Trump podda\u0142 si\u0119 tajnemu g\u0142osowaniu nad wotum zaufania przeprowadzonym przez senator\u00f3w z jego partii (Partii Republika\u0144skiej), prawdopodobnie spotka\u0142by go podobny los.<\/p>\n
Brytyjski premier i ameryka\u0144ski prezydent s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niepopularni w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u wyborc\u00f3w w swoich krajach. Ich k\u0142opoty nie \u015bwiadcz\u0105 jednak tylko o upadku nijakiego adwokata i szalej\u0105cej gwiazdy reality show, kt\u00f3re s\u0105 zbiegiem okoliczno\u015bci, ale raczej o g\u0142\u0119bszej zgnili\u017anie w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n
W obu krajach panuje kryzys zaufania. Dekad\u0119 temu wyborcy si\u0119gn\u0119li po ekstremalne \u015brodki: brexit w Wielkiej Brytanii i Trumpa w Stanach Zjednoczonych. Jednak \u017cadna z tych form politycznej terapii szokowej nie przynios\u0142a wybawienia, a tym bardziej nie okaza\u0142a si\u0119 panaceum.<\/p>\n
W efekcie te dwa flagowe wzorce zachodniej demokracji wci\u0105\u017c zmieniaj\u0105 swojego kapitana.<\/p>\n
W ci\u0105gu dekady od [referendum dotycz\u0105cym] brexitu Brytyjczycy mieli pi\u0119ciu premier\u00f3w [sze\u015bciu, je\u015bli liczy\u0107 Davida Camerona, kt\u00f3ry ust\u0105pi\u0142 ze stanowiska w 2016 r. na skutek referendum], a jeszcze w tym roku mo\u017ce do\u0142\u0105czy\u0107 do nich sz\u00f3sty [si\u00f3dmy], je\u015bli burmistrz Manchesteru Andy Burnham wygra wybory uzupe\u0142niaj\u0105ce pod koniec miesi\u0105ca i obejmie stanowisko premiera. Dla por\u00f3wnania, w ci\u0105gu 30 lat poprzedzaj\u0105cych brexit Wielka Brytania mia\u0142a zaledwie czterech premier\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
PAUL ELLIS \/ POOL \/ AFP<\/p>\n
Andy Burnham <\/p>\n
Amerykanie wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 mieli trzech kolejnych prezydent\u00f3w sprawuj\u0105cych urz\u0105d przez jedn\u0105 kadencj\u0119. Co najmniej jedna izba Kongresu przechodzi\u0142a z r\u0105k do r\u0105k w ka\u017cdych wyborach federalnych od 2018 r., a ta passa prawdopodobnie b\u0119dzie kontynuowana w listopadzie tego roku.<\/p>\n
Wyborcy w obu krajach s\u0105 niecierpliwi, poirytowani i g\u0142\u0119boko sceptyczni wobec tradycyjnych przyw\u00f3dc\u00f3w oraz niemal wszystkich g\u0142\u00f3wnych instytucji.<\/p>\n
R\u00f3\u017cnice w zamo\u017cno\u015bci stale si\u0119 pog\u0142\u0119biaj\u0105, a technologia r\u00f3wnocze\u015bnie przyspieszy\u0142a cynizm i oczekiwania. Ludzie chc\u0105 szybkiego rozwi\u0105zania problemu wysokich koszt\u00f3w \u017cycia, a gdy go nie otrzymuj\u0105, ich nieufno\u015b\u0107 ro\u015bnie, co prowadzi do kolejnych wybor\u00f3w, kt\u00f3re jedynie ponownie uruchamiaj\u0105 cykl „umyj, wyp\u0142ucz, powt\u00f3rz”.<\/p>\n
A teraz nadchodzi rewolucja AI, kt\u00f3ra, jak zauwa\u017ca strateg Demokrat\u00f3w James Carville, jest „idealnym tematem na nasze czasy”. Dlaczego? Poniewa\u017c AI krzyczy: „Oni mnie wyr*chaj\u0105” \u2014 twierdzi Carville, kt\u00f3ry pracowa\u0142 przy wyborach w obu krajach. „Oni” w tym przypadku oznacza te same pot\u0119\u017cne, cho\u0107 amorficzne (bezkszta\u0142tne, trudne do zdefiniowania) si\u0142y, kt\u00f3re obwinia si\u0119 za pozosta\u0142e bol\u0105czki spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n
Czytaj\u0105cy to mogliby pomy\u015ble\u0107, \u017ce jestem zbyt pesymistyczny.<\/p>\n
C\u00f3\u017c, w zdrowych krajach nie ma sytuacji, w kt\u00f3rej zaledwie 17 proc. obywateli ma zaufanie do swojego rz\u0105du, jak stwierdzi\u0142 w zesz\u0142ym roku instytut badawczy Pew w odniesieniu do Amerykan\u00f3w. Nie ma te\u017c sytuacji, w kt\u00f3rej natywistyczne grupy otwarcie demonstruj\u0105 na ulicach stolicy w liczbie dziesi\u0105tek tysi\u0119cy, jak mia\u0142o to miejsce w Wielkiej Brytanii, gdy skrajnie prawicowy aktywista Tommy Robinson i jego zwolennicy pojawili si\u0119 w Londynie (oczywi\u015bcie dumny, cho\u0107 defensywny Brytyjczyk mo\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce liczne pr\u00f3by zamachu na prezydenta nie \u015bwiadcz\u0105 o dobrze funkcjonuj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwie, podobnie jak zaskakuj\u0105co powszechne przekonanie, \u017ce wydarzenia te by\u0142y zainscenizowane).<\/p>\n
Rz\u0105dy w obu krajach sta\u0142y si\u0119 tragikomediami.<\/p>\n
Partia Pracy Starmera z rado\u015bci\u0105 obserwowa\u0142a, jak konserwaty\u015bci pogr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 w chaosie, wystawiaj\u0105c czterech premier\u00f3w w ci\u0105gu o\u015bmiu lat. Jednak te same podzia\u0142y frakcyjne i rozgoryczenie wyborc\u00f3w, kt\u00f3re n\u0119ka\u0142y torys\u00f3w, poch\u0142aniaj\u0105 teraz Starmera. Te \u017carty o tym, \u017ce premier Liz Truss nie przetrwa [na stanowisku] d\u0142u\u017cej ni\u017c g\u0142\u00f3wka sa\u0142aty, nie b\u0119d\u0105 wydawa\u0142y si\u0119 tak zabawne, je\u015bli nast\u0119pny potencjalny lokator przy Downing Street 10, Burnham, przegra w tym miesi\u0105cu wybory uzupe\u0142niaj\u0105ce, a Partia Pracy wr\u00f3ci do punktu wyj\u015bcia.<\/p>\n
Dziesi\u0119\u0107 lat po tym, jak Wielka Brytania zag\u0142osowa\u0142a za opuszczeniem Unii Europejskiej, kraj pozostaje tak samo niezadowolony i podzielony. Ka\u017cdy d\u0142ugoletni obserwator brytyjskiej polityki mo\u017ce wyrecytowa\u0107 powody, tak jak wielu to robi\u0142o, gdy by\u0142em tam w zesz\u0142ym miesi\u0105cu: brak realnego wzrostu gospodarczego, stagnacja p\u0142ac oraz zawirowania spowodowane kolejnymi falami covidu, wojnami w Ukrainie, a teraz w Iranie.<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 bardziej delikatne, ale niezaprzeczalne podzia\u0142y kulturowe dotycz\u0105ce imigracji i to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3re podsyci\u0142y populistyczn\u0105 reakcj\u0119. Brexit nie tylko nie uczyni\u0142 Wielkiej Brytanii zn\u00f3w wielk\u0105, ale tylko pog\u0142\u0119bi\u0142 cynizm spo\u0142eczny. Gospodarka nie od\u017cy\u0142a. I cho\u0107 od\u0142\u0105czenie si\u0119 od kontynentu mog\u0142o utrudni\u0107 migracj\u0119 polskiemu hydraulikowi, nie powstrzyma\u0142o to nap\u0142ywu muzu\u0142man\u00f3w o innym kolorze sk\u00f3ry, kt\u00f3rych przybycie zradykalizowa\u0142o \u015brodkow\u0105 Angli\u0119.<\/p>\n
Wystarczy spojrze\u0107 na reakcj\u0119 prawicy w dekadzie brexitu: od Borisa Johnsona przez Nigela Farage’a po, obecnie, Ruperta Lowe’a i jego parti\u0119 Restore (Przywr\u00f3cenia), kt\u00f3ra uwa\u017ca, \u017ce partia Reform Farage’a jest zbyt \u0142agodna w kwestii imigracji. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o Robinsonie i jego oddzia\u0142ach szturmowych, kt\u00f3rzy machaj\u0105 flagami Union Jack i \u015bw. Jerzego r\u00f3wnie subtelnie, jak niegdy\u015b ameryka\u0144scy segregacjoni\u015bci podnosili sztandar Konfederacji. Mo\u017cna wy\u015bmiewa\u0107 Lowe’a i Robinsona jako reprezentant\u00f3w skrajnej prawicy, ale najbogatszy cz\u0142owiek \u015bwiata, Elon Musk, nie lekcewa\u017cy tej dw\u00f3jki \u2014 pomaga j\u0105 finansowa\u0107.<\/p>\n