\n Og\u00f3lnopolska konferencja naukowa \u201ePrzeciwko komunistycznej w\u0142adzy. Polskie do\u015bwiadczenia lat 1944-1989\u201d \u2013 \u0141\u00f3d\u017a, 11-12 czerwca 2026 r. Dyrektor Oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w \u0141odzi pp\u0142k rez. Karol Piskorski ma zaszczyt zaprosi\u0107 na og\u00f3lnopolsk\u0105 konferencj\u0119 naukow\u0105 \u201ePrzeciwko komunistycznej w\u0142adzy. Polskie do\u015bwiadczenia lat 1944\u20131989\u201d, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 w dniach 11-12 czerwca 2026 r. w Przystanku Historia im. pp\u0142k. Wac\u0142awa Lipi\u0144skiego w \u0141odzi. <\/p>\n
\n
\n
<\/p>\n
Konferencja naukowa \u201ePrzeciwko komunistycznej w\u0142adzy. Polskie do\u015bwiadczenia lat 1944\u20131989\u201d ma na celu wieloaspektow\u0105 refleksj\u0119 nad zjawiskiem sprzeciwu wobec w\u0142adzy komunistycznej w Polsce, ujmowanego w perspektywie historycznej, spo\u0142ecznej, politycznej i kulturowej. Punktem wyj\u015bcia dla proponowanych rozwa\u017ca\u0144 jest rok 1944 i jego dalekosi\u0119\u017cne konsekwencje \u2013 moment zapocz\u0105tkowania nowego porz\u0105dku politycznego, kt\u00f3ry na dziesi\u0119ciolecia zdeterminowa\u0142 relacje mi\u0119dzy pa\u0144stwem a spo\u0142ecze\u0144stwem, opieraj\u0105c je na przemocy, represji oraz systemowym ograniczeniu podstawowych praw i wolno\u015bci obywatelskich.<\/p>\n
Sprzeciw wobec w\u0142adzy komunistycznej przybiera\u0142 r\u00f3\u017cnorodne formy i nat\u0119\u017cenie, znane w historiografii jako tzw. polskie miesi\u0105ce. Proces ten w perspektywie d\u0142ugiego trwania doprowadzi\u0142 do upadku systemu komunistycznego w Polsce, cho\u0107 wydarzenia te mia\u0142y charakter wyj\u0105tkowy i by\u0142y ograniczone czasowo, osadzone w szerszym kontinuum postaw oporu, konformizmu i negocjowania przestrzeni wolno\u015bci.<\/p>\n
Istotnym obszarem rozwa\u017ca\u0144 b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c rola Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i innych wsp\u00f3lnot religijnych jako przestrzeni oporu, mediacji i budowania to\u017csamo\u015bci spo\u0142ecznej, a tak\u017ce znaczenie emigracji politycznej i \u015brodowisk polskich na uchod\u017astwie, kt\u00f3re stanowi\u0142y wa\u017cne zaplecze intelektualne, polityczne i kulturowe sprzeciwu wobec re\u017cimu komunistycznego.<\/p>\n
Konferencja podejmuje tak\u017ce problematyk\u0119 sprzeciwu w wymiarze kulturowym i symbolicznym, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem kultury alternatywnej, kontrkultury i niezale\u017cnych praktyk artystycznych funkcjonuj\u0105cych poza oficjalnym obiegiem. Przedmiotem refleksji b\u0119d\u0105 m.in. subkultury m\u0142odzie\u017cowe, muzyka niezale\u017cna i scena alternatywna, teatr offowy, sztuka awangardowa, performance i dzia\u0142ania efemeryczne, a tak\u017ce j\u0119zyk buntu wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 poprzez ironi\u0119, grotesk\u0119, absurd i prowokacj\u0119. Wa\u017cnym polem analiz stanie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 miejska jako obszar oddolnych praktyk kontestacyjnych \u2013 od napis\u00f3w i symboli na murach po nieformalne miejsca spotka\u0144 i wymiany idei.<\/p>\n
Celem konferencji jest nie tylko rekonstrukcja wydarze\u0144, struktur i form sprzeciwu wobec w\u0142adzy komunistycznej, lecz tak\u017ce ukazanie ci\u0105g\u0142o\u015bci tradycji oporu, przemian w rozumieniu odpowiedzialno\u015bci obywatelskiej oraz zmieniaj\u0105cych si\u0119 strategii walki o spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n
Konferencja organizowana w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN \u201eRuch komunistyczny i aparat w\u0142adzy 1917\u20131990\u201d.<\/p>\n
PROGRAM<\/p>\n
11 czerwca (czwartek)<\/p>\n
9.30-10.00 –\u00a0rozpocz\u0119cie konferencji<\/p>\n
Panel I 10.00-11.20<\/p>\n
Dr in\u017c. Joanna Nowicka (Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa w Wa\u0142brzychu)
Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 nieformalna w Polsce w okresie 1944-1989<\/p>\n
Dr hab. Pawe\u0142 Hut, prof. UW (Uniwersytet Warszawski)
Kwestia spo\u0142eczna, jako przes\u0142anka do kontestowania systemu politycznego w PRL w latach 80. XX w.<\/p>\n
Mgr Witold Kunicki-Goldfinger (Uniwersytet Warszawski)
Mi\u0119dzy wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem a konfliktem znacze\u0144: sp\u00f3r o poj\u0119cie \u201epraworz\u0105dno\u015b\u0107\u201d jako forma sprzeciwu wobec w\u0142adzy komunistycznej w Polsce 1981 roku<\/p>\n
Prof. dr hab. Kaja Ka\u017amierska (Uniwersytet \u0141\u00f3dzki)
Mi\u0119dzy buntem a konformizmem –\u00a0obraz PRL we wsp\u00f3\u0142czesnej pami\u0119ci zbiorowej –\u00a0refleksja socjologiczna<\/p>\n
Dyskusja 11.2-11.40<\/p>\n
Przerwa 11.40-12.00<\/p>\n
Panel II 12.00-13.20<\/p>\n
Prof. dr hab. Jacek Czaputowicz (Uniwersytet Warszawski) (online)
\u0141\u00f3d\u017a jako centrala ekspozytury wywiadowczej \u201eLiceum\u201d w okresie listopad 1945 –\u00a0maj 1946 r.<\/p>\n
Dr hab. Bogus\u0142aw W\u00f3jcik (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Rzeszowie)
M\u0142odzie\u017c antysystemowa w Polsce po\u0142udniowo-wschodniej w latach 1944-1989 –\u00a0zarys zjawiska<\/p>\n
Dr Ksawery Jasiak (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Delegatura w Opolu)
Z dziej\u00f3w m\u0142odzie\u017cowych organizacji antypa\u0144stwowych na \u015al\u0105sku Opolskim w \u015bwietle materia\u0142\u00f3w komunistycznej bezpieki w latach 1947\u20131956<\/p>\n
Dr hab. Przemys\u0142aw Benken (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Szczecinie)
M\u0142odzie\u017cowe antykomunistyczne protesty w wielkich o\u015brodkach akademickich PRL pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych<\/p>\n
Mgr Mateusz Sz\u0142apka (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy)
Op\u00f3r czy fanatyzm? \u015awiadkowie Jehowy i Ko\u015bci\u00f3\u0142 Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego wobec obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej i wybor\u00f3w w PRL<\/p>\n
Przerwa 13.40-14.40<\/p>\n
Panel III 14.40-16.00<\/p>\n
Dr Bartosz Janczak (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w \u0141odzi)
Dzia\u0142ania w\u0142adz komunistycznych w Polsce w latach 1944\u20131946 w \u015bwietle wybranych czasopism wojskowych wydawanych w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych<\/p>\n
Prof. dr hab. Jacek Piotrowski (Uniwersytet Wroc\u0142awski)
Nauka na uchod\u017astwie jako narz\u0119dzie walki z komunistyczn\u0105 dyktatur\u0105 na przyk\u0142adzie dzia\u0142alno\u015bci prof. Bronis\u0142awa He\u0142czy\u0144skiego<\/p>\n
Dr hab. Marta Sikorska, prof. U\u0141 (Uniwersytet \u0141\u00f3dzki)
Antykomunistyczna publicystka Wandy Pe\u0142czy\u0144skiej w emigracyjnej prasie polskiej (1945-1976)<\/p>\n
Dr Monika Makowska (badacz niezale\u017cny)
\u201eCzekamy na Ciebie czerwona zarazo\/by\u015b wybawi\u0142a nas od czarnej \u015bmierci\u201d (J\u00f3zef Szczepa\u0144ski \u201eZiutek\u201d). Antykomunistyczna postawa i do\u015bwiadczenia Powsta\u0144c\u00f3w Warszawskich<\/p>\n
Dyskusja 16.00-16.20<\/p>\n
Przerwa 16.20-16.40<\/p>\n
Panel IV 16.40-17.40<\/p>\n
Dr hab. Krzysztof Lesiakowski, prof. U\u0141 (Uniwersytet \u0141\u00f3dzki)
Likwidacja \u201ebia\u0142ych plam historii\u201d jako wyraz sprzeciwu wobec rzeczywisto\u015bci w PRL na podstawie materia\u0142\u00f3w strajku student\u00f3w \u0142\u00f3dzkich ze stycznia-lutego 1981<\/p>\n
Dr hab. Magdalena Grenda, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Teatr studencki i alternatywny w PRL: mi\u0119dzy sztuk\u0105, a praktyk\u0105 sprzeciwu<\/p>\n
Dr Ewelina \u015al\u0105zak (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w \u0141odzi)
Cia\u0142o, s\u0142owo, bunt –\u00a0\u0142\u00f3dzki teatr niezale\u017cny lat 70. i 80. XX w.<\/p>\n
Dyskusja 17.40-18.00<\/p>\n
12 czerwca (pi\u0105tek)<\/p>\n
Panel V 9.30-10.30\u00a0<\/p>\n
Dr Robert Dudzi\u0144ski (Uniwersytet Wroc\u0142awski)
\u201eObowi\u0105zkowo musz\u0105 by\u0107 strza\u0142y i trupy, inaczej [\u2026] ca\u0142y film jest do maku\u201d. Listy czytelnik\u00f3w na \u0142amach czasopisma \u201eFilm\u201d w latach 1948\u20131956<\/p>\n
Dr hab. Joanna Szczutkowska, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)\u00a0
Dr Arkadiusz Tyda (Uniwersytet Zielonog\u00f3rski)
Czy big-beat by\u0142 muzyk\u0105 buntu? Spo\u0142eczno-polityczne wymiary m\u0142odzie\u017cowej kontestacji w Polsce lat 60. XX w. i ich reprezentacje wizualne<\/p>\n
Dr Tomasz Toborek (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w \u0141odzi)
Muzyka popularna lat osiemdziesi\u0105tych. Mi\u0119dzy buntem a kolaboracj\u0105 z systemem<\/p>\n
Dyskusja 10.30-10.50<\/p>\n
Przerwa 10.50-11.10<\/p>\n
Panel VI 11.10-12.10\u00a0<\/p>\n
Dr Artur Kuprianis (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w \u0141odzi)
Droga do powstania nielegalnego kwartalnika \u201ePuls\u201d<\/p>\n
Dr Dorota Mi\u0142kowska (Akademia Sztuk Pi\u0119knych im. E. Gepperta we Wroc\u0142awiu)
Przeciwko czerwonemu. Antyre\u017cimowy bunt w tw\u00f3rczo\u015bci Eugeniusza Geta-Stankiewicza<\/p>\n
Mgr Patrycjusz Kis\u0142a (Uniwersytet Warszawski)
Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jeremiego Przybory jako wyraz sprzeciwu wobec komunistycznej w\u0142adzy<\/p>\n
Dyskusja 12.10-12.30<\/p>\n
Przerwa 12.30-13.30<\/p>\n
Panel VII 13.30-14.50<\/p>\n
Dr Tomasz Bugaj (Uniwersytet \u015al\u0105ski)
Wsp\u00f3lnota religijna wobec w\u0142adzy komunistycznej –\u00a0konteksty kulturowe sprzeciwu i oporu<\/p>\n
Mgr Marcelina Koprowska (Uniwersytet Warszawski)
\u201eW ci\u0119\u017ckich chwilach ratuje nas modlitwa. Daje nadziej\u0119, uspakaja strach i groz\u0119\u201d. Praktyki religijne w wi\u0119zieniach komunistycznych (1945-1956)<\/p>\n
Ks. mgr Rafa\u0142 Michaelis (Papieski Wydzia\u0142 Teologiczny we Wroc\u0142awiu)
Teologia w cieniu ideologii. Zabiegi o akademicko\u015b\u0107 wroc\u0142awskich studi\u00f3w ko\u015bcielnych po II wojnie \u015bwiatowej jako wyraz sprzeciwu wobec re\u017cimu komunistycznego<\/p>\n
Dr Karol Kubicki (badacz niezale\u017cny)
Przeciw, a nawet za –\u00a0czyli kr\u00f3tka droga ewolucji pogl\u0105d\u00f3w politycznych ks. Antoniego Lempartego. Wok\u00f3\u0142 sprawy \u201eBezdro\u017cni\u201d<\/p>\n
Dyskusja 14.50-15.10<\/p>\n
Przerwa 15.10-15.30<\/p>\n
Panel VIII 15.30-16.30<\/p>\n
Dr hab. Krzysztof Sychowicz, prof. A\u0141 (Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Bia\u0142ymstoku)
Aparat w\u0142adzy wobec ko\u015bcio\u0142a katolickiego w wojew\u00f3dztwie bia\u0142ostockim w latach 70-tych XX w.<\/p>\n
Dr hab. Sebastian Ligarski, prof. PK (Centrum Solidarno\u015bci \u201eStocznia\u201d w Szczecinie)
\u015awietlica Wolno\u015bci –\u00a0zapomniane miejsce walki o wolno\u015b\u0107 w okresie PRL<\/p>\n
Dr Katarzyna J\u00f3\u017awik (Instytut Solidarno\u015bci i M\u0119stwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie)
\u201eSplata si\u0119 wasza modlitwa z waszym cierpieniem\u201d. Religijno\u015b\u0107 internowanych w stanie wojennym<\/p>\n
Dyskusja 16.30-16.50<\/p>\n
Konferencja ma charakter otwarty –\u00a0serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych!<\/p>\n
\n \t
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Og\u00f3lnopolska konferencja naukowa \u201ePrzeciwko komunistycznej w\u0142adzy. Polskie do\u015bwiadczenia lat 1944-1989\u201d \u2013 \u0141\u00f3d\u017a, 11-12 czerwca 2026 r. Dyrektor…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":483061,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51608],"tags":[53498,10656,53499,53500,53501,3199,53502,43003,40677,53503,10683,53489,53504,53505,53493,53494,53495,53490,53496,53497,53506,53507,53508,53509,14268,46408,53510,53511,53512,53488,7988,53491,53492,3652,42,38,40,39,41],"class_list":["post-483060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lodz","tag-17-wrzesnia-1939","tag-agent","tag-ak","tag-akcja-wisla","tag-ako","tag-antysemityzm","tag-aparat-bezpieczenstwa","tag-archiwa","tag-armia-krajowa","tag-armia-krajowa-obywatelska","tag-auschwitz","tag-bep","tag-biuletyn","tag-biuro-edukacji-publicznej","tag-biuro-lustracyjne","tag-biuro-polityczne","tag-biuro-udostepniana-i-archiwizacji-dokumentow","tag-buiad","tag-cyganie","tag-czerwiec-1956","tag-czerwiec-1976","tag-czerwiec56","tag-czerwiec76","tag-delegatura-rzadu-na-kraj","tag-dokumenty","tag-dyskusja","tag-gkszpnp","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-hitlerowskich","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-niemieckich","tag-instytut-pamieci-narodowej","tag-ipn","tag-kszpnp","tag-lustracja","tag-lodz","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=483060"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483060\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/483061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=483060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=483060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=483060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}