{"id":48374,"date":"2025-10-14T11:31:09","date_gmt":"2025-10-14T11:31:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/48374\/"},"modified":"2025-10-14T11:31:09","modified_gmt":"2025-10-14T11:31:09","slug":"kreml-ciagnie-gospodarke-i-obywateli-na-dno-nie-ma-pieniedzy-prawie-na-nic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/48374\/","title":{"rendered":"Kreml ci\u0105gnie gospodark\u0119 i obywateli na dno. „Nie ma pieni\u0119dzy prawie na nic”"},"content":{"rendered":"

Recesja <\/a>jest praktycznie nieunikniona i w sektorze cywilnym przemys\u0142u ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142a. W takiej sytuacji kryzys w jednej bran\u017cy mo\u017ce szybko przenie\u015b\u0107 si\u0119 na ca\u0142\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n

D\u0142uga dyskusja ekonomist\u00f3w na temat tego, czy Putinowi wystarczy pieni\u0119dzy na wojn\u0119, czy te\u017c gospodarka czeka upadek, wydaje si\u0119 zako\u0144czona. Projekt bud\u017cetu przedstawiony przez ministerstwo finans\u00f3w 29 wrze\u015bnia pokazuje, \u017ce gospodarka mo\u017ce upa\u015b\u0107, ale Putin i tak b\u0119dzie czerpa\u0142 z niej pieni\u0105dze na wojn\u0119 \u2014 nawet je\u015bli b\u0119dzie ona martwa. Ile uda si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 i ile zostanie \u2014 nie wiadomo. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w jest zgodna, \u017ce obecny projekt bud\u017cetu jest „stworzony dla szef\u00f3w” \u2014 jego parametry zostan\u0105 najwyra\u017aniej zmienione najp\u00f3\u017aniej w czerwcu i to w gorsz\u0105 stron\u0119.<\/p>\n

Kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy idzie na wojn\u0119, kiedy popyt ro\u015bnie tylko ze strony pa\u0144stwa (i jest to popyt militarystyczny), a popyt konsumencki spada (poniewa\u017c konsumenci to ci sami pracownicy, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie pracuje na wojn\u0119), biznes ma si\u0119 \u017ale. Do tego dochodz\u0105 sankcje <\/a>(kt\u00f3re ju\u017c teraz s\u0105 bardzo niekorzystne), sytuacja \u015bwiatowa (spada popyt Chin na surowce) oraz niska konkurencyjno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci rosyjskiego biznesu (najbardziej widocznym przyk\u0142adem jest tutaj przemys\u0142 motoryzacyjny).<\/p>\n

Jednak nieszcz\u0119\u015bliwe bran\u017ce, podobnie jak rodziny, s\u0105 nieszcz\u0119\u015bliwe na r\u00f3\u017cne sposoby. Niekt\u00f3rzy musz\u0105 ograniczy\u0107 swoje apetyty, a inni zjadaj\u0105 ostatni kawa\u0142ek. Dla niekt\u00f3rych to, co si\u0119 dzieje, wydaje si\u0119 czarn\u0105 pass\u0105, a inni ostatecznie znikn\u0105 w mroku.<\/p>\n

Wyra\u017anym przyk\u0142adem r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy produkcj\u0105 wojskow\u0105 a cywiln\u0105 by\u0142o przej\u015bcie na czterodniowy tydzie\u0144 pracy s\u0142ynnego Ura\u0142wagonzawodu [rosyjskie przedsi\u0119biorstwo budowy maszyn, w tym czo\u0142g\u00f3w]. Ale nie wszystkich, a tylko tych pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w segmencie cywilnym, od kt\u00f3rego pochodzi nazwa przedsi\u0119biorstwa: fabryka produkuje nie tylko czo\u0142gi, ale tak\u017ce wagony. Z czo\u0142gami wszystko jest w porz\u0105dku \u2014 zam\u00f3wienia od pa\u0144stwa nap\u0142ywaj\u0105 regularnie. Natomiast wagony nie ciesz\u0105 si\u0119 popytem: problemy zacz\u0119\u0142y si\u0119 jeszcze w 2020 r., a obecnie spadek przewoz\u00f3w towarowych w Rosyjskich Kolejach Pa\u0144stwowych tylko si\u0119 nasila.<\/p>\n

Wcze\u015bniej wszystkie rosyjskie fabryki samochod\u00f3w przesz\u0142y na czterodniowy tydzie\u0144 pracy. Przyczyna jest tutaj oczywista: ich produkty nie by\u0142y, nie sta\u0142y si\u0119 i prawdopodobnie nigdy nie stan\u0105 si\u0119 konkurencyjne. Nawet w por\u00f3wnaniu z chi\u0144skimi samochodami<\/a> nieznanych marek. Powtarza si\u0119 historia z lat 2000.: pot\u0119\u017cne lobby producent\u00f3w samochod\u00f3w wywiera presj\u0119 na rz\u0105d, zmuszaj\u0105c go do ci\u0105g\u0142ego pompowania pieni\u0119dzy w co\u015b, co nie mo\u017ce umrze\u0107 tylko dlatego, \u017ce nigdy si\u0119 nie narodzi\u0142o.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo
\nS\u0142abe ogniwa rosyjskiej gospodarki<\/p>\n

Ale teraz re\u017cim nie ma pieni\u0119dzy. Nawet je\u015bli obywatele zaczn\u0105 kupowa\u0107 te tak zwane samochody, ryzykuj\u0105c zdrowie i \u017cycie, odwa\u017cnych b\u0119dzie zdecydowanie za ma\u0142o. Tym bardziej \u017ce apetyt producent\u00f3w jest du\u017cy, w przeciwie\u0144stwie do profesjonalizmu: regularnie podnosz\u0105 oni ceny aut, nie wahaj\u0105c si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107 swoich produkt\u00f3w do cen normalnych samochod\u00f3w zagranicznych, a w wynagrodzeniach krzywdz\u0105 pracownik\u00f3w, a nie kierownictwo.<\/p>\n

A obywatele s\u0105 sprytni: na przyk\u0142ad w Serbii rozwin\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c ca\u0142y biznes skupu samochod\u00f3w z rosyjskimi i serbskimi tablicami rejestracyjnymi \u2014 przewozi si\u0119 je do Rosji i sprzedaje z du\u017cym zyskiem. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, obywatele zrobi\u0105 wszystko, aby unikn\u0105\u0107 zakupu krajowego samochodu. I nie tylko obywatele: ju\u017c teraz proponuje si\u0119 od\u0142o\u017cenie do 2028 r. przej\u015bcia na krajowe samochody samozatrudnionych taks\u00f3wkarzy, a to praktycznie wszyscy kierowcy.<\/p>\n

Znowu ciekawa sytuacja z Kamazem<\/a>: jak opowiadali mi pracownicy przedsi\u0119biorstwa, problemy zacz\u0119\u0142y si\u0119 po tym, jak firma przegra\u0142a przetarg na dostawy wojskowe w tym roku. Oznacza to, \u017ce wydatki pa\u0144stwowe na wojn\u0119 s\u0105 obecnie jedyn\u0105 nadziej\u0105 dla przedsi\u0119biorstw produkuj\u0105cych wyroby podw\u00f3jnego zastosowania, ale nawet te wyroby potrafi\u0105 one wytwarza\u0107 w taki spos\u00f3b, \u017ce przy najmniejszej alternatywie nawet pa\u0144stwo woli si\u0119 bez nich obej\u015b\u0107.<\/p>\n

Produkcja samochod\u00f3w i maszyn transportowych jako ca\u0142o\u015b\u0107 to prawdopodobnie najs\u0142absze ogniwo rosyjskiej gospodarki. Nie potrafimy z\u0142o\u017cy\u0107 z \u017celaza dzia\u0142aj\u0105cego mechanizmu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by je\u017adzi\u0107, lata\u0107 lub p\u0142ywa\u0107. Sp\u00f3jrzcie, co dzieje si\u0119 z produkcj\u0105 krajowych samolot\u00f3w. A przecie\u017c sytuacja w lotnictwie jest tragiczna<\/a> \u2014 zagraniczne statki lataj\u0105 na nie wiadomo jak pozyskanych cz\u0119\u015bciach zamiennych o nieznanej jako\u015bci, st\u0105d coraz wi\u0119cej wypadk\u00f3w lotniczych. Przemys\u0142 stoczniowy te\u017c nie ma si\u0119 najlepiej.<\/p>\n

Przemys\u0142 transportowy utrzymuje si\u0119 na powierzchni tylko dzi\u0119ki bezpo\u015bredniemu lub po\u015bredniemu wsparciu pa\u0144stwa. I tu pojawia si\u0119 pytanie: czy w ci\u0105gu najbli\u017cszych trzech lat pa\u0144stwo b\u0119dzie mia\u0142o wystarczaj\u0105co du\u017co zainteresowania i pieni\u0119dzy, aby kontynuowa\u0107 to wsparcie?<\/p>\n

Wojna w tle<\/p>\n

Za przemawia fakt, \u017ce w zasadzie wszystkie te przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 wytwarza\u0107 zar\u00f3wno produkty cywilne, jak i wojskowe. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w\u0142a\u015bciciele i kierownictwo promuj\u0105 firmy w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b \u2014 podkre\u015blaj\u0105c znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa narodowego. Je\u015bli rz\u0105d b\u0119dzie nadal s\u0142ucha\u0142 ich argument\u00f3w, podobne przedsi\u0119biorstwa b\u0119d\u0105 mog\u0142y pracowa\u0107 cho\u0107by jeden dzie\u0144 w miesi\u0105cu, ale nadal b\u0119d\u0105 utrzymywane przy \u017cyciu.<\/p>\n

Je\u015bli jednak rz\u0105d \u2014 a raczej dow\u00f3dztwo wojskowe \u2014 dojdzie do wniosku, \u017ce nie potrzebuje tej produkcji do cel\u00f3w wojennych, a podwy\u017cszona op\u0142ata za z\u0142omowanie spowoduje ca\u0142kowite wstrzymanie sprzeda\u017cy samochod\u00f3w i bankructwo dealer\u00f3w, upadek krajowego przemys\u0142u motoryzacyjnego mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 bardzo szybko. Pierwszy wariant jest znacznie bardziej prawdopodobny, ale drugi mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tym „czarnym \u0142ab\u0119dziem”, kt\u00f3rego jak dot\u0105d brakuje rosyjskiej gospodarce.<\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 co\u015b niesamowitego: wed\u0142ug wynik\u00f3w za okres stycze\u0144-lipiec 2025 r. Rosja po raz pierwszy od 10 lat sta\u0142a si\u0119 importerem netto \u017cywno\u015bci. Poinformowa\u0142 o tym na Rosyjskim Forum Rolniczym Niko\u0142aj \u0141yczew, ekspert w dziedzinie rolnictwa i partner zarz\u0105dzaj\u0105cy Agrotrendu. Przez ca\u0142y rok du\u017co pisano i m\u00f3wiono o \u017cywno\u015bci: ceny rosn\u0105<\/a>, plony spadaj\u0105, a rolnicy maj\u0105 si\u0119 naprawd\u0119 \u017ale. Rosja, kt\u00f3ra w ci\u0105gu ostatnich trzech dekad sta\u0142a si\u0119 przoduj\u0105c\u0105 pot\u0119g\u0105 rolno-przemys\u0142ow\u0105 \u015bwiata, gwa\u0142townie traci t\u0119 pozycj\u0119.<\/p>\n

\"Rosjanie<\/p>\n

Rosjanie na zakupach na przedmie\u015bciach Moskwy, czerwiec 2025 r. (zdj\u0119cie pogl\u0105dowe)Alexander Nemenov \/ AFP<\/p>\n

Nie chodzi tu o z\u0142\u0105 pogod\u0119: obecnie pogoda jest niestabilna na ca\u0142ym \u015bwiecie. Chodzi o to, \u017ce sukces sektora rolnego wynika\u0142 z jego silnego zaanga\u017cowania w \u015bwiatowy podzia\u0142 pracy: Rosja zapewnia\u0142a unikalne gleby, tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 oraz gwa\u0142towny wzrost konsumpcji przez ludno\u015b\u0107. A od \u015bwiata czerpa\u0142a technologie rolnicze, maszyny i linie produkcyjne, nasiona i stada hodowlane.<\/p>\n

Teraz wszystko wygl\u0105da inaczej: Rosja jest odci\u0119ta od \u015bwiatowego przemys\u0142u zar\u00f3wno przez sankcje, jak i dzia\u0142ania w\u0142asnych w\u0142adz, kt\u00f3re do tej pory s\u0105 przekonane, \u017ce mo\u017cna prosperowa\u0107, \u017cyj\u0105c w stylu XV w. i opieraj\u0105c si\u0119 na gospodarstwie naturalnym. Nasiona, sadzonki i zwierz\u0119ta hodowlane \u2014 kupujcie tylko od krajowych hodowc\u00f3w. Kwoty s\u0105 konsekwentnie zmniejszane. Technika r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a obj\u0119ta tym samym podatkiem.<\/p>\n

O technologii nie ma co m\u00f3wi\u0107 \u2014 ludzie korzystaj\u0105 z tego, co uda\u0142o si\u0119 wdro\u017cy\u0107. Nie potrzebujemy \u017cadnych nowych linii, \u017cadnej wymiany do\u015bwiadcze\u0144, \u017cadnych nowych technologii z zagranicy.<\/p>\n

Spadek popytu<\/p>\n

Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 gwa\u0142towna degradacja. Wielu rolnik\u00f3w po prostu pozostawia pola od\u0142ogiem \u2014 po co sia\u0107, skoro poniesie si\u0119 tylko straty. Area\u0142 upraw w Rosji si\u0119 zmniejsza. W 2025 r. w por\u00f3wnaniu z 2022 r. nast\u0105pi\u0142 spadek o 3 mln ha, przy czym dwie trzecie spadku dotyczy\u0142o zb\u00f3\u017c, z czego trzy czwarte \u2014 pszenicy. A ministerstwo rolnictwa, udaj\u0105c, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku, przebiegle przesz\u0142o z obliczania eksportu rolnego w dolarach na eksport rolny w tonach. Ale cena za ton\u0119 spada \u2014 przy wzro\u015bcie koszt\u00f3w w\u0142asnych!<\/p>\n

Sektor rolniczy to kolejne ogniwo, kt\u00f3re s\u0142abnie na naszych oczach. Nie dojdzie do za\u0142amania \u2014 ludzie przecie\u017c nie przestan\u0105 je\u015b\u0107. Ale obawiam si\u0119, \u017ce nag\u0142e deficyty i wzrosty cen niekt\u00f3rych produkt\u00f3w stan\u0105 si\u0119 sta\u0142ym zjawiskiem. Mo\u017ce to mie\u0107 du\u017cy wp\u0142yw na nastroje spo\u0142eczne, kt\u00f3re odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju kryzys\u00f3w. Dochody z eksportu w tym sektorze b\u0119d\u0105 spada\u0107. Sama bran\u017ca b\u0119dzie si\u0119 stopniowo rozpada\u0107 \u2014 mam nadziej\u0119, \u017ce nie do stanu, w jakim znajdowa\u0142a si\u0119 w czasach radzieckich.<\/p>\n

Je\u015bli kto\u015b w sektorze konsumenckim zyska\u0142 „drugie \u017cycie” wraz z rozpocz\u0119ciem wojny, to w\u0142a\u015bnie detaliczna sprzeda\u017c odzie\u017cy. Zachodnie marki znikn\u0119\u0142y, a konsumenci nie byli gotowi ubiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w chi\u0144skie ubrania \u2014 i w Rosji jak grzyby po deszczu zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 „zamienniki” znanych marek. I nie tylko one: rosyjscy projektanci, kt\u00f3rzy do tej pory utrzymywali si\u0119 z ma\u0142ych butik\u00f3w i sklep\u00f3w internetowych, nagle zyskali presti\u017cowych klient\u00f3w, kt\u00f3rzy albo zostali odci\u0119ci od zakup\u00f3w w Mediolanie, albo po\u015bpieszyli, aby okaza\u0107 sw\u00f3j patriotyzm.<\/p>\n

Ale euforia nie trwa\u0142a d\u0142ugo. Lubi\u0105ce luksus osoby wr\u00f3ci\u0142y do swoich standardowych marek Prada, Gucci i Versace. A masowy nabywca przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do internetu, gdzie ze zdziwieniem odkry\u0142, \u017ce chi\u0144skie szmaty na rynku internetowym wymagaj\u0105 zamieszania z zam\u00f3wieniem kilku rozmiar\u00f3w i p\u00f3\u017aniejszym zwrotem tych, kt\u00f3re nie pasuj\u0105, ale s\u0105 za to ta\u0144sze i bardziej r\u00f3\u017cnorodne. A je\u015bli chodzi o jako\u015b\u0107, to rosyjskie „zamienniki” nie odbiegaj\u0105 zbytnio od orygina\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Zamykaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim marki skierowane do m\u0142odzie\u017cy: m\u0142odzi ludzie maj\u0105 teraz inne sprawy na g\u0142owie ni\u017c ubrania. Ale tak\u017ce marki skierowane do starszych klient\u00f3w prze\u017cywaj\u0105 nie najlepsze czasy. Ca\u0142y sektor detaliczny produkt\u00f3w nie\u017cywno\u015bciowych cierpi obecnie z powodu spadku popytu.<\/p>\n

Od ubra\u0144 po deweloper\u00f3w<\/p>\n

Pomimo wszystkich rozm\u00f3w o niespotykanym wzro\u015bcie dochod\u00f3w ludno\u015bci i rosn\u0105cych depozytach bankowych, nast\u0119puje wyra\u017ane zmniejszenie wydatk\u00f3w konsumenckich na wszystko, co nie jest artyku\u0142em pierwszej potrzeby. Dlatego ca\u0142y sektor konsumencki niezwi\u0105zany z produktami spo\u017cywczymi znajduje si\u0119 pod presj\u0105. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to tych, kt\u00f3rzy postawili na boom modowy charakterystyczny dla m\u0142odych ludzi. Poniewa\u017c m\u0142odzi ludzie w Rosji s\u0105 dzi\u015b albo bez pieni\u0119dzy (miejsca pracy dla m\u0142odych specjalist\u00f3w s\u0105 redukowane szybciej ni\u017c inne), albo ukrywaj\u0105 si\u0119 przed poborem do wojska<\/a>, albo emigruj\u0105. Nie maj\u0105 czasu na wymian\u0119 bluzy z poprzedniego sezonu na now\u0105.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie jest to zbyt wp\u0142ywowy segment rynku. Ale za to jest to bardzo pojemny rynek pracy dla m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy nie s\u0105 zbyt obci\u0105\u017ceni zawodami robotniczymi. Gdzie si\u0119 podziej\u0105 wszyscy ci mened\u017cerowie sprzeda\u017cy, merchandiserzy, sprzedawcy-konsultanci, ksi\u0119gowi i kasjerzy? P\u00f3jd\u0105 zbiera\u0107 drony? Zamiata\u0107 ulice zamiast wyje\u017cd\u017caj\u0105cych Tad\u017cyk\u00f3w i Uzbek\u00f3w? A tymczasem to w\u0142a\u015bnie bezrobocie w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy odpowiada za najbardziej radykaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niezadowolonych w niepewnych czasach.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce firma budowlana PIK wycofa si\u0119 z rynku akcji. Firma og\u0142osi\u0142a „odwrotny split” akcji, czyli ich konsolidacj\u0119. Notowania na t\u0119 wiadomo\u015b\u0107 spad\u0142y, ale tak naprawd\u0119 spadek akcji deweloper\u00f3w, trwa ju\u017c od dawna \u2014 od pocz\u0105tku jesieni indeks firm budowlanych spad\u0142 o 26 proc., czyli dwukrotnie w por\u00f3wnaniu do \u015bredniej dynamiki rynku. Nie ma co m\u00f3wi\u0107 o przyczynach: wszyscy od dawna wiedz\u0105, \u017ce po zniesieniu masowych preferencyjnych kredyt\u00f3w hipotecznych i utrzymaniu wysokiej stopy procentowej przez bank centralny<\/a> bran\u017ca budowlana prze\u017cywa trudne czasy.<\/p>\n

Tak, deweloperzy zd\u0105\u017cyli przez lata preferencyjnych kredyt\u00f3w hipotecznych zgromadzi\u0107 poka\u017any „zapas” \u2014 w\u0142a\u015bciwie to w\u0142a\u015bnie on pozwala im utrzyma\u0107 si\u0119 na powierzchni. On, a tak\u017ce wsparcie rz\u0105dowe. Na przyk\u0142ad deweloperom oficjalnie zezwolono na przesuni\u0119cie termin\u00f3w zako\u0144czenia budowy. Ci\u0105gle pojawiaj\u0105 si\u0119 pomys\u0142y rozszerzenia kredytu hipotecznego dla rodzin, na przyk\u0142ad poprzez obni\u017cenie oprocentowania wraz z narodzinami kolejnego dziecka (ale z podwy\u017cszeniem oprocentowania w przypadku jednego dziecka).<\/p>\n

Jednak w ci\u0105gu tego roku mia\u0142y miejsce dwie wa\u017cne dla rynku budowlanego rzeczy.<\/p>\n

Po pierwsze, sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce bank centralny nie b\u0119dzie szybko obni\u017ca\u0142 st\u00f3p procentowych \u2014 a bior\u0105c pod uwag\u0119 prognozy inflacyjne na przysz\u0142y rok, dobrze b\u0119dzie, je\u015bli obni\u017cy je o wi\u0119cej ni\u017c symboliczne kilka procent.<\/p>\n

Po drugie, sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce re\u017cim nie ma ju\u017c pieni\u0119dzy dla budowniczych: w\u0142a\u015bciwie nie ma ju\u017c pieni\u0119dzy prawie na nic, dlatego priorytetem pozostaj\u0105 wydatki wojskowe i, je\u015bli to mo\u017cliwe, wydatki socjalne. Deweloperzy to ludzie zamo\u017cni i nie p\u00f3jd\u0105 z pustymi garnkami pod Kreml. Natomiast emeryci, kt\u00f3rych emerytury w stosunku do wynagrodze\u0144 spad\u0142y do najni\u017cszego poziomu od 17 lat, mog\u0105 si\u0119 na to zdecydowa\u0107. Tym bardziej \u017ce w bud\u017cecie funduszu emerytalnego w tym roku powsta\u0142a dziura w wysoko\u015bci prawie 800 mld rubli (wed\u0142ug aktualnego kursu 37 mld z\u0142), kt\u00f3rej nie da si\u0119 zamkn\u0105\u0107 kolejnym podwy\u017cszeniem wieku emerytalnego.<\/p>\n

Marne perspektywy<\/p>\n

Deweloperzy poczuli, \u017ce z\u0142a passa potrwa d\u0142ugo. Zobaczymy, co zrobi\u0105 w zwi\u0105zku z tym w przysz\u0142ym roku. Wydaje si\u0119, \u017ce rozpoczn\u0105 si\u0119 interesuj\u0105ce transakcje przejmowania ma\u0142ych graczy przez du\u017cych. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce je\u015bli kt\u00f3ra\u015b z wa\u017cnych postaci z Kremla zechce podporz\u0105dkowa\u0107 sobie rynek budowlany, rozpoczn\u0105 si\u0119 g\u0142o\u015bne sprawy dotycz\u0105ce odebrania „nieprawid\u0142owo” nabytych, utworzonych lub zarz\u0105dzanych aktyw\u00f3w.<\/p>\n

Jednak nawet w najbardziej dramatycznej sytuacji rynek mieszkaniowy raczej nie stanie si\u0119 decyduj\u0105cym czynnikiem rozwoju kryzysu. W ko\u0144cu lokalne i regionalne w\u0142adze ju\u017c dawno nawi\u0105za\u0142y do\u015b\u0107 kompetentn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z deweloperami i nie pozwol\u0105, aby sytuacja rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w gro\u017anym kierunku.<\/p>\n

Inn\u0105 spraw\u0105 jest to, \u017ce regionom r\u00f3wnie\u017c ko\u0144cz\u0105 si\u0119 pieni\u0105dze. W\u0142adze regionalne masowo obni\u017caj\u0105 wyp\u0142aty za podpisanie kontraktu z ministerstwem obrony<\/a>. I to znacznie: w Tatarstanie \u2014 z 3,1 mln do 800 tys. rubli (ze 143 tys. z\u0142 do 37 tys. z\u0142), w Bie\u0142gorodzie <\/a>\u2014 z 3 mln do 800 tys. (ze 139 tys. z\u0142 do 37 tys. z\u0142), a nast\u0119pnie do 500 tys. rubli (23 tys. z\u0142). Wyliczank\u0119 mo\u017cna \u0142atwo kontynuowa\u0107.<\/p>\n

Czy\u017cby na froncie nie by\u0142o ju\u017c potrzeby nowych „\u017co\u0142nierzy”? Raczej nie. Izba Obrachunkowa ustali\u0142a, \u017ce w pierwszym p\u00f3\u0142roczu skonsolidowane bud\u017cety region\u00f3w po raz pierwszy od pi\u0119ciu lat zosta\u0142y zrealizowane z deficytem. A s\u0105 to przecie\u017c obliczenia tylko za pierwsze p\u00f3\u0142rocze \u2014 w drugim negatywne procesy w gospodarce si\u0119 nasili\u0142y, wi\u0119c nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 jeszcze bardziej imponuj\u0105cych liczb.<\/p>\n

Na razie dochody skonsolidowanych bud\u017cet\u00f3w podmiot\u00f3w federacji w por\u00f3wnaniu rocznym z 2024 r. wzros\u0142y o 3,3 proc., a wydatki \u2014 o 15,7 proc. W 78 regionach tempo wzrostu wydatk\u00f3w przewy\u017cszy\u0142o tempo wzrostu dochod\u00f3w, co w 64 z nich doprowadzi\u0142o do deficytu bud\u017cetowego. Bud\u017cety 70 region\u00f3w zosta\u0142y zrealizowane z \u0142\u0105cznym deficytem w wysoko\u015bci 738,2 mld rubli (34 mld z\u0142). Bud\u017cety 20 region\u00f3w zosta\u0142y zrealizowane z \u0142\u0105czn\u0105 nadwy\u017ck\u0105 w wysoko\u015bci 340,4 mld rubli (15 mld z\u0142). D\u0142ug publiczny region\u00f3w wzr\u00f3s\u0142 o 122,4 mld rubli (5 mld z\u0142) i na dzie\u0144 1 lipca 2025 r. wyni\u00f3s\u0142 3,6 bln rubli (166 mld z\u0142) \u2014 por\u00f3wnywalnie z deficytem bud\u017cetu federalnego.<\/p>\n

W przysz\u0142ym roku sytuacja nie ulegnie poprawie. Wydatki region\u00f3w tylko rosn\u0105 \u2014 s\u0105 tu plany dotycz\u0105ce liczby kontraktowc\u00f3w, wydatki socjalne, mieszkalnictwo i gospodarka komunalna, kt\u00f3re i tak znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c w fatalnym stanie, a teraz trzeba jeszcze bra\u0107 pod uwag\u0119 ataki ukrai\u0144skich dron\u00f3w<\/a>. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, wydatki na walk\u0119 z nimi, podobnie jak na budow\u0119 schron\u00f3w przeciwbombowych, r\u00f3wnie\u017c nale\u017c\u0105 do obowi\u0105zk\u00f3w region\u00f3w.<\/p>\n

Zazwyczaj ma\u0142o uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 skonsolidowanemu bud\u017cetowi. Chyba \u017ce region jest ju\u017c bliski bankructwa. Tymczasem ostatecznym p\u0142atnikiem i tak jest bud\u017cet federalny. A je\u015bli jaki\u015b region nagle znajdzie si\u0119 w tarapatach, mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 iskr\u0105, kt\u00f3ra zapali beczk\u0119 prochu.<\/p>\n

To tylko kilka „s\u0142abych ogniw” \u2014 g\u0142\u00f3wnie tych, kt\u00f3re nie s\u0105 jeszcze oczywiste dla wi\u0119kszo\u015bci. Ale s\u0105 te\u017c g\u00f3rnicy i hutnicy, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 z powodu spadku popytu i cen na ich produkty. S\u0105 te\u017c naftowcy, kt\u00f3rych oczywi\u015bcie b\u0119dzie si\u0119 ratowa\u0107 do ostatniej chwili, ale kt\u00f3rym grozi zar\u00f3wno spadek cen, jak i zaostrzenie sankcji. Ka\u017cdy przyk\u0142ad z osobna nie wydaje si\u0119 czym\u015b katastrofalnym. Ale czy nie wydaje si\u0119 wam, \u017ce tych „poszczeg\u00f3lnych przyk\u0142ad\u00f3w” jest jako\u015b zbyt wiele?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Recesja jest praktycznie nieunikniona i w sektorze cywilnym przemys\u0142u ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142a. W takiej sytuacji kryzys w jednej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48375,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[56,113,112,190,76,48,46,42,38,40,39,41,87,10809,47,80,408,892],"class_list":{"0":"post-48374","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-article_premium","9":"tag-biznes","10":"tag-business","11":"tag-gospodarka","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-nat_styl","14":"tag-omp","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-rosja","21":"tag-rubel","22":"tag-screening_general","23":"tag-swiat","24":"tag-wladimir_putin","25":"tag-wojna"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48374\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}