tutaj.<\/a>\u00a0<\/p>\nNajnowsze dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego pokazuj\u0105, \u017ce sezon kleszczowy szybko przek\u0142ada si\u0119 na statystyki zachorowa\u0144. Do ko\u0144ca kwietnia 2026 roku odnotowano w Polsce ponad 4,5 tys. przypadk\u00f3w boreliozy z Lyme. Pod koniec maja by\u0142o ich ju\u017c prawie 7,5 tys. Oznacza to, \u017ce w ci\u0105gu miesi\u0105ca przyby\u0142o prawie trzy tysi\u0105ce nowych zachorowa\u0144. To wzrost o 65,2 procent.<\/p>\n
I cho\u0107 kleszcze od lat kojarz\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z lasem, coraz cz\u0119\u015bciej przypomina si\u0119, \u017ce kontakt z nimi mo\u017cliwy jest tak\u017ce w parku, ogrodzie, na dzia\u0142ce, nad wod\u0105 czy na miejskiej \u0142\u0105ce.<\/p>\n
Borelioza nie zawsze zaczyna si\u0119 od rumienia<\/p>\n
Borelioza z Lyme to wielouk\u0142adowa choroba zaka\u017ana, wywo\u0142ywana przez bakterie, kr\u0119tki z rodzaju Borrelia. Cz\u0142owiek mo\u017ce zakazi\u0107 si\u0119 po uk\u0105szeniu zaka\u017conego kleszcza. Nie ka\u017cdy paj\u0119czak przenosi bakterie, ale ryzyko ro\u015bnie wraz z czasem jego \u017cerowania. Do zaka\u017cenia zwykle dochodzi po 24-48 godzinach od wk\u0142ucia si\u0119 kleszcza, dlatego tak wa\u017cne jest, by po powrocie z teren\u00f3w zielonych dok\u0142adnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119 i szybko usun\u0105\u0107 paj\u0119czaka.<\/p>\n
Najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy. Pojawia si\u0119 u oko\u0142o 40-50 procent zaka\u017conych. To zaczerwienienie, kt\u00f3re stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza, czasem ja\u015bnieje w \u015brodku i mo\u017ce przypomina\u0107 tarcz\u0119. Nie zawsze jednak wygl\u0105da ksi\u0105\u017ckowo, a u cz\u0119\u015bci chorych nie wyst\u0119puje wcale. Po zaka\u017ceniu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce objawy przypominaj\u0105ce infekcj\u0119: gor\u0105czka, b\u00f3le g\u0142owy, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, os\u0142abienie czy sztywno\u015b\u0107 karku. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych borelioza bywa na pocz\u0105tku bagatelizowana albo mylona z przezi\u0119bieniem.<\/p>\n
Zagro\u017cenie dla uk\u0142adu nerwowego<\/p>\n
Borelioz\u0119 mo\u017cna leczy\u0107 antybiotykami, ale kluczowe znaczenie ma czas rozpoznania. Nieleczona choroba mo\u017ce przej\u015b\u0107 w kolejne fazy i prowadzi\u0107 do powik\u0142a\u0144 obejmuj\u0105cych stawy, serce oraz uk\u0142ad nerwowy. Jednym z powa\u017cniejszych powik\u0142a\u0144 jest neuroborelioza, czyli zaj\u0119cie uk\u0142adu nerwowego przez bakterie. Mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy innymi zaburzeniami poznawczymi, stanami depresyjnymi i l\u0119kowymi, a tak\u017ce zapaleniem opon m\u00f3zgowych czy pora\u017ceniem nerw\u00f3w czaszkowych.<\/p>\n
Dlatego po uk\u0105szeniu kleszcza trzeba obserwowa\u0107 nie tylko sk\u00f3r\u0119, ale te\u017c samopoczucie. Do lekarza nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 zw\u0142aszcza wtedy, gdy pojawi si\u0119 rumie\u0144, gor\u0105czka, silne os\u0142abienie, b\u00f3le staw\u00f3w, sztywno\u015b\u0107 karku albo nietypowe objawy neurologiczne takie jak np. opadanie k\u0105cika ust, zaburzenia czucia, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t.<\/p>\n
Kleszcz w mie\u015bcie to nie wyj\u0105tek<\/p>\n
Naukowcy opisali dotychczas oko\u0142o 900 gatunk\u00f3w kleszczy – w Polsce na sta\u0142e wyst\u0119puje 19 z nich. W ca\u0142ym kraju obecny jest kleszcz pospolity, a na wsch\u00f3d od Wis\u0142y coraz cz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 kleszcza \u0142\u0105kowego, uznawanego za gatunek bardziej ciep\u0142olubny. Przypomnijmy – kleszcze lubi\u0105 miejsca zacienione, ciep\u0142e i wilgotne: lasy, okolice zbiornik\u00f3w wodnych, parki, zaro\u015bla i wysokie trawy. Nie wyst\u0119puj\u0105 jednak r\u00f3wnomiernie. Gromadz\u0105 si\u0119 tam, gdzie \u0142atwiej o \u017cywiciela, czyli zwierz\u0119 lub cz\u0142owieka.<\/p>\n
Z bada\u0144 przeprowadzonych w 2018 roku przez polsko-s\u0142owack\u0105 grup\u0119 naukowc\u00f3w wynika\u0142o, \u017ce na le\u015bnych \u015bcie\u017ckach, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 dzikie zwierz\u0119ta, kleszczy mo\u017ce by\u0107 nawet siedem razy wi\u0119cej ni\u017c w zaro\u015blach. To wa\u017cna wskaz\u00f3wka: ryzyko nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od tego, czy jeste\u015bmy „w dziczy”, ale tak\u017ce od tego, kt\u00f3r\u0119dy chodz\u0105 zwierz\u0119ta i ludzie.<\/p>\n
Kleszcze bardzo cz\u0119sto spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w miastach. Z badania opublikowanego w 2020 roku w „Scientific Reports” wynika, \u017ce w polskich miastach odsetek kleszczy zaka\u017conych patogenami by\u0142 bardzo r\u00f3\u017cny i, w zale\u017cno\u015bci od badania, wynosi\u0142 od 1,6 do 28,7 procent. W Europie s\u0105 te\u017c miejsca, gdzie zaka\u017conych by\u0142o niemal 50 procent badanych paj\u0119czak\u00f3w.<\/p>\n
Nie chodzi o panik\u0119, tylko o rozs\u0105dek<\/p>\n
Eksperci przestrzegaj\u0105, by strach przed kleszczami nie zamieni\u0142 si\u0119 w l\u0119k przed przyrod\u0105. Kontakt z zieleni\u0105 jest wa\u017cny dla zdrowia, a unikanie park\u00f3w, las\u00f3w czy \u0142\u0105k nie jest rozwi\u0105zaniem. – Ludzie obecnie boj\u0105 si\u0119 przyrody – boj\u0105 si\u0119 trawy, bo w trawie maj\u0105 czai\u0107 si\u0119 kleszcze; boj\u0105 si\u0119 oczek wodnych, bo b\u0119d\u0105 komary; boj\u0105 si\u0119 starych drzew, bo spadnie na kogo\u015b ga\u0142\u0105\u017a albo spadn\u0105 li\u015bcie i b\u0119dzie nieporz\u0105dek. Mamy do czynienia ze \u015bwiatopogl\u0105dem cz\u0142owieka wygodnego, kt\u00f3ry wszystko musi mie\u0107 uporz\u0105dkowane, proste i sterylne. Dlatego coraz bardziej niszczymy przyrod\u0119 wok\u00f3\u0142 nas i tracimy bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 – m\u00f3wi botanik prof. \u0141ukasz \u0141uczaj z Uniwersytetu Rzeszowskiego.<\/p>\n
Naukowcy zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce informacje o kleszczach warto czerpa\u0107 przede wszystkim ze \u017ar\u00f3de\u0142 naukowych. Strach przed paj\u0119czakami bywa wzmacniany przez przekazy marketingowe, zw\u0142aszcza producent\u00f3w preparat\u00f3w odstraszaj\u0105cych. Tymczasem najlepsza strategia to nie rezygnacja z przyrody, ale proste zasady ochrony.<\/p>\n
Jasne ubranie, repelent i kontrola sk\u00f3ry po spacerze<\/p>\n
Przed wyj\u015bciem do lasu, parku, na dzia\u0142k\u0119 czy nad wod\u0119 warto za\u0142o\u017cy\u0107 odzie\u017c z d\u0142ugimi r\u0119kawami i nogawkami. Najlepiej, by by\u0142a jasna, bo wtedy \u0142atwiej zauwa\u017cy\u0107 w\u0119druj\u0105cego po materiale kleszcza. Dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 te\u017c kryte buty oraz repelenty, czyli preparaty odstraszaj\u0105ce kleszcze. <\/p>\n
Po powrocie trzeba dok\u0142adnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119 – kleszcze najch\u0119tniej wybieraj\u0105 miejsca ciep\u0142e i wilgotne: pachwiny, zgi\u0119cia kolan, okolice pach, miejsca za uszami, lini\u0119 w\u0142os\u00f3w i sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy.<\/p>\n
Je\u015bli kleszcz zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 wk\u0142u\u0107, nale\u017cy usun\u0105\u0107 go jak najszybciej. Nie wolno smarowa\u0107 go t\u0142uszczem, alkoholem, sokiem z cebuli ani \u017cadn\u0105 inn\u0105 substancj\u0105. Mo\u017ce to zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko, \u017ce paj\u0119czak zwr\u00f3ci tre\u015b\u0107 pokarmow\u0105 do rany.<\/p>\n
Kleszcza trzeba chwyci\u0107 jak najbli\u017cej sk\u00f3ry, najlepiej p\u0119set\u0105 albo specjalnym przyrz\u0105dem dost\u0119pnym w aptece, i wyci\u0105gn\u0105\u0107 zdecydowanym ruchem prostopadle do miejsca wk\u0142ucia. Nie nale\u017cy go wykr\u0119ca\u0107, bo mo\u017cna urwa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 aparatu g\u0119bowego. Po usuni\u0119ciu rank\u0119 trzeba zdezynfekowa\u0107 i sprawdzi\u0107, czy paso\u017cyt zosta\u0142 usuni\u0119ty w ca\u0142o\u015bci. Je\u015bli w sk\u00f3rze widoczne s\u0105 czarne punkciki, warto skorzysta\u0107 z pomocy lekarza.<\/p>\n
Szczepionka chroni przed KZM, ale nie przed borelioz\u0105<\/p>\n
Kleszcze przenosz\u0105 nie tylko borelioz\u0119. Mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em wirusa kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu, czyli KZM. Ta choroba wyst\u0119puje rzadziej, ale z medycznego punktu widzenia mo\u017ce by\u0107 gro\u017aniejsza, bo w przeciwie\u0144stwie do boreliozy nie ma leczenia przyczynowego – leczy si\u0119 jedynie objawy.<\/p>\n
Przed KZM najskuteczniej chroni szczepienie. G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny przypomina\u0142, \u017ce podstawowy schemat obejmuje trzy dawki szczepionki, a dla utrzymania odporno\u015bci zalecane s\u0105 dawki przypominaj\u0105ce co 3-5 lat. Ochrona po pe\u0142nym szczepieniu jest bardzo wysoka i si\u0119ga oko\u0142o 99 procent.<\/p>\n
To jednak wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie: szczepionka chroni przed kleszczowym zapaleniem m\u00f3zgu, ale nie chroni przed borelioz\u0105. W przypadku boreliozy podstaw\u0105 profilaktyki pozostaj\u0105: unikanie uk\u0105sze\u0144, szybkie usuni\u0119cie kleszcza i obserwacja organizmu.<\/p>\n
W 2024 roku lekarze podstawowej opieki zdrowotnej udzielili pomocy ponad 98 tysi\u0105com pacjent\u00f3w z chorobami odkleszczowymi. W\u015br\u00f3d nich 62 tysi\u0105ce os\u00f3b mia\u0142o borelioz\u0119. Najnowsze dane PZH pokazuj\u0105, \u017ce tak\u017ce w tym sezonie liczby szybko rosn\u0105. Dlatego po spacerze w parku, pracy w ogrodzie czy weekendzie na dzia\u0142ce nie nale\u017cy panikowa\u0107, ale za ka\u017cdym razem dok\u0142adnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Uwaga na kleszcze. Ro\u015bnie liczba przypadk\u00f3w boreliozy \u0179r\u00f3d\u0142o wideo: Tomasz Weso\u0142owski\/Fakty po Po\u0142udniu TVN24 \u0179r\u00f3d\u0142o zdj. g\u0142.: Shutterstock…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":486907,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51605],"tags":[11663,93443,42562,93444,9622,1414,20962,93441,93440,24186,31223,12148,2942,49372,27059,51971,29564,35623,6438,55002,20969,26411,45662,35663,93445,93442,6444,14360,35625,14304,1369,42,38,40,39,41,435],"class_list":["post-486906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-warszawa","tag-keywordbadanie","tag-keywordbakteria","tag-keywordbol","tag-keywordborelioza","tag-keywordchoroba","tag-keywordczlowiek","tag-keyworddzialka","tag-keywordkleszcz","tag-keywordkzm","tag-keywordlas","tag-keywordlekarz","tag-keywordmiasto","tag-keywordmiejsce","tag-keywordnaukowiec","tag-keywordobjaw","tag-keywordpark","tag-keywordpolska","tag-keywordpowiklanie","tag-keywordprocent","tag-keywordprzyroda","tag-keywordryzyko","tag-keywordsezon","tag-keywordskora","tag-keywordszczepionka","tag-keywordtrawa","tag-keywordukaszenie","tag-keyworduklad","tag-keywordwzrost","tag-keywordzachorowac","tag-keywordzwierze","tag-maintrue","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-warszawa"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/486906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=486906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/486906\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/486907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=486906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=486906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=486906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"shutterstock_2486119525\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781153324_758_WEBP_LANDSCAPE_480.webp\")
<\/p>\n