Stawka jest bardzo wysoka. Prawica, kt\u00f3ra idzie do referendum z has\u0142em „Nie dla 10 milion\u00f3w [ludzi]”, grzmi tak\u017ce o coraz wi\u0119kszej liczbie kork\u00f3w na drogach. Druga strona obawia si\u0119 niedoboru wykwalifikowanych pracownik\u00f3w, szk\u00f3d gospodarczych oraz powa\u017cnego sporu z Uni\u0105 Europejsk\u0105.<\/p>\n
Od 2002 r. populacja Szwajcarii wzros\u0142a o oko\u0142o 1,7 mln os\u00f3b \u2014 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki imigracji. To wzrost rz\u0119du 20 proc. Gdyby\u015bmy do\u015bwiadczyli podobnego wzrostu, w Polsce mieszka\u0142oby ponad 44,5 mln os\u00f3b zamiast 37 mln.<\/p>\n
Do tego dochodzi fakt, \u017ce co czwarty mieszkaniec Szwajcarii nie posiada obecnie szwajcarskiego paszportu. Cz\u0119\u015bci Szwajcar\u00f3w bardzo to nie odpowiada. Dlatego Szwajcarska Partia Ludowa (SVP) chce ograniczy\u0107 nap\u0142yw imigrant\u00f3w w drodze referendum pod has\u0142em „Nie dla Szwajcarii 10-milionowej”. Chodzi o to, by Szwajcaria nie mia\u0142a wi\u0119cej ni\u017c 10 mln mieszka\u0144c\u00f3w. Przy liczbie mieszka\u0144c\u00f3w wynosz\u0105cej 9,5 mln rz\u0105d i parlament musia\u0142yby podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania. (Obecnie w Szwajcarii mieszka 9,1 mln os\u00f3b).<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n
Krytycy tego rozwi\u0105zania ostrzegaj\u0105, \u017ce w skrajnym przypadku Szwajcaria musia\u0142aby wypowiedzie\u0107 umow\u0119 z UE, kt\u00f3ra pozwala obywatelom Unii Europejskiej mieszka\u0107 i pracowa\u0107 w Szwajcarii. Dlatego obawy o nowy sp\u00f3r z Bruksel\u0105 nie wzi\u0119\u0142y si\u0119 znik\u0105d. Wed\u0142ug aktualnego sonda\u017cu Szwajcarskiego Radia i Telewizji (SRF) 52 proc. respondent\u00f3w odrzuca t\u0119 inicjatyw\u0119, a 45 proc. chce j\u0105 poprze\u0107, wi\u0119c sytuacja pozostaje nierozstrzygni\u0119ta.<\/p>\n
„Szwajcaria ma miejsce dla 16 mln ludzi”<\/p>\n
Czy zatem Szwajcaria jest rzeczywi\u015bcie przepe\u0142niona? Urbanistka Sibylle Walty nie zgadza si\u0119 z tym. \u2014 W Szwajcarii zmie\u015bci si\u0119 spokojnie nawet 16 mln ludzi \u2014 m\u00f3wi badaczka. Decyduj\u0105ce znaczenie ma nie liczba mieszka\u0144c\u00f3w, lecz planowanie urbanistyczne i przestrzenne.<\/p>\n
„Blick” dokonuje por\u00f3wnania z Niemcami, kt\u00f3re pokazuje, jak wzgl\u0119dna jest ta debata: gdyby Szwajcaria (41,3 tys. km kw.) z 10 mln mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142a „przepe\u0142niona”, odpowiednia granica dla Niemiec (357,6 tys. km kw.) wynosi\u0142aby 86,6 mln os\u00f3b. Tymczasem obecnie w Niemczech mieszka oko\u0142o 83,5 mln os\u00f3b. Zgodnie ze szwajcarskim modelem zachodni s\u0105siedzi Polski r\u00f3wnie\u017c mieliby powa\u017cny problem.<\/p>\n
Konstancja zmaga si\u0119 ze szwajcarskimi turystami robi\u0105cymi zakupy<\/p>\n
Korki i brak mieszka\u0144 znaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Niemcy w Konstancji \u2014 tyle \u017ce tutaj s\u0105 one spowodowane przez Szwajcar\u00f3w. Miejscowo\u015b\u0107 nad Jeziorem Bode\u0144skim le\u017cy bowiem bezpo\u015brednio przy granicy. Tysi\u0105ce szwajcarskich turyst\u00f3w robi\u0105cych zakupy regularnie przekraczaj\u0105 granic\u0119.<\/p>\n
W dni szczytu drogi i parkingi osi\u0105gaj\u0105 granice swoich mo\u017cliwo\u015bci. Miasto wydaje obecnie oko\u0142o 500 tys. euro rocznie (2,1 mln z\u0142 wed\u0142ug obecnego kursu walut) na zarz\u0105dzanie ruchem, a wed\u0142ug doniesie\u0144 w poszczeg\u00f3lne dni koszty si\u0119gaj\u0105 nawet 20 tys. euro (85 tys. z\u0142).<\/p>\n
Sp\u00f3r ju\u017c jest, ale na razie z Amerykanami<\/p>\n
Sp\u00f3r handlowy mi\u0119dzy Szwajcari\u0105 a USA narasta od 2025 r., gdy administracja Donalda Trumpa na\u0142o\u017cy\u0142a na szwajcarskie towary jedne z najwy\u017cszych ce\u0142 w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w rozwini\u0119tych \u2014 si\u0119gaj\u0105ce nawet 39 proc. Decyzj\u0119 uzasadniano du\u017c\u0105 nadwy\u017ck\u0105 handlow\u0105 Szwajcarii wobec USA oraz brakiem \u2014 zdaniem Waszyngtonu \u2014 wystarczaj\u0105cych ust\u0119pstw w negocjacjach. Skutki by\u0142y natychmiastowe: eksport do USA spad\u0142 o ponad 20 proc. w pierwszym miesi\u0105cu obowi\u0105zywania taryf.<\/p>\n
USA s\u0105 kluczowym rynkiem dla szwajcarskiej gospodarki \u2014 odpowiadaj\u0105 za ok. 6,7 proc. jej PKB w eksporcie, co czyni j\u0105 w najwi\u0119kszym stopniu zale\u017cn\u0105 od rynku ameryka\u0144skiego w Europie. Dlatego polityka „America First” uderza szczeg\u00f3lnie w bran\u017ce takie jak farmaceutyczna, zegarkowa czy maszynowa, zwi\u0119kszaj\u0105c koszty i obni\u017caj\u0105c konkurencyjno\u015b\u0107 produkt\u00f3w. W 2026 r. prognozy wzrostu gospodarczego zosta\u0142y obni\u017cone (do ok. 0,8 proc.), m.in. przez utrzymuj\u0105ce si\u0119 napi\u0119cia handlowe.<\/p>\n
Cho\u0107 w listopadzie 2025 r. og\u0142oszone zosta\u0142y ramowe porozumienie handlowe, przewiduj\u0105ce m.in. ograniczenie ce\u0142 do poziomu ok. 15 proc. i inwestycje szwajcarskich firm w USA, negocjacje pozostaj\u0105 niepewne i obwarowane terminami. R\u00f3wnolegle Waszyngton wprowadza kolejne instrumenty (np. dodatkowe 10\u2011proc. taryfy czy c\u0142a sektorowe), co utrzymuje presj\u0119 na Berno.<\/p>\n