{"id":48777,"date":"2025-10-14T15:37:14","date_gmt":"2025-10-14T15:37:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/48777\/"},"modified":"2025-10-14T15:37:14","modified_gmt":"2025-10-14T15:37:14","slug":"sukces-azerbejdzanu-putin-musial-sie-przyznac-jego-imperium-kruszeje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/48777\/","title":{"rendered":"Sukces Azerbejd\u017canu. Putin musia\u0142 si\u0119 przyzna\u0107. Jego imperium kruszeje"},"content":{"rendered":"

Faktu, \u017ce Moskwa zwleka\u0142a tak d\u0142ugo, nie spos\u00f3b wyt\u0142umaczy\u0107 jedynie tym, \u017ce przyznanie si\u0119 do winy<\/a> nie jest zadaniem suwerena \u2014 cho\u0107 nie jest to czynnik najmniej istotny. By\u0107 mo\u017ce wa\u017cniejsze jest zrozumienie, \u017ce stawk\u0105 by\u0142o co\u015b wi\u0119kszego.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo Moskwa wyra\u017anie nie spieszy\u0142a si\u0119 z za\u017cegnaniem kryzysu. By\u0107 mo\u017ce wierzy\u0142a, \u017ce zostanie on rozwi\u0105zany przy pierwszym oficjalnym kontakcie. Jednak najwa\u017cniejszym graczom wcale nie by\u0142o spieszno.<\/p>\n

Powa\u017cn\u0105 pr\u00f3b\u0119 pojednania podj\u0119to dopiero p\u00f3\u0142 roku po katastrofie. Alijew przyj\u0105\u0142 zaproszenie Putina na parad\u0119 9 maja, ale potem zrezygnowa\u0142 z uczestnictwa. Szansa na ten oficjalny kontakt zosta\u0142a zaprzepaszczona, a sygna\u0142 zosta\u0142 wys\u0142any: harmonogram pojednania, wbrew tradycji, nie jest ju\u017c pisany w Moskwie, ale w Baku.<\/p>\n

Jednak prace nad kompromisow\u0105 formu\u0142\u0105 trwa\u0142y. Im dalej si\u0119 posuwa\u0142y, tym lepiej Moskwa pojmowa\u0142a, \u017ce Baku nie si\u0119 nie wycofa. Nie tylko dlatego, \u017ce jego pocz\u0105tkowa pozycja negocjacyjna uczyni\u0142aby z jakiegokolwiek z\u0142agodzenia pora\u017ck\u0119. Ta nieugi\u0119to\u015b\u0107 by\u0142a raczej konsekwencj\u0105 ni\u017c przyczyn\u0105. Rosja i Azerbejd\u017can by\u0142y skazane na konflikt. Nawet gdyby nie dosz\u0142o do tragedii z samolotem<\/a>.<\/p>\n

Rosja ju\u017c dawno straci\u0142a Azerbejd\u017can<\/p>\n

Ilham Alijew by\u0142 ostatnim zagranicznym go\u015bciem, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Putina przed wojn\u0105. Deklaracja o sojuszniczej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Azerbejd\u017canem zosta\u0142a podpisana 22 lutego 2022 r. W \u017cadnym momencie Alijew nie da\u0142 jasno do zrozumienia, \u017ce widzi w tym jak\u0105kolwiek sprzeczno\u015b\u0107. Jego niemal otwarte poparcie dla Ukrainy<\/a> nie opiera\u0142o si\u0119 na konwencjonalnych poj\u0119ciach dobra i z\u0142a, ale wy\u0142\u0105cznie na \u015bwi\u0119to\u015bci integralno\u015bci terytorialnej.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Zamkni\u0119cie kwestii Karabachu<\/a> jest nie tylko ostatecznym ukszta\u0142towaniem pa\u0144stwa, przezwyci\u0119\u017ceniem traumy przodk\u00f3w i rozdzia\u0142em w podr\u0119cznikach historii. To tak\u017ce fundament nowej pozycji na arenie mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra by\u0142a hamowana przez wcze\u015bniejsze niejasno\u015bci i zwi\u0105zane z nimi kompleksy.<\/p>\n

Dla wszystkich zainteresowanych stron \u2013 nie tylko Rosji \u2013 Azerbejd\u017can zawsze by\u0142 gratk\u0105 na Kaukazie. Teraz jego warto\u015b\u0107 wzros\u0142a wielokrotnie. Odwieczny „m\u0142odszy partner” Turcji, teraz zbudowa\u0142 relacje z Turcj\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce ta 10 razy zastanowi si\u0119, zanim zrobi cokolwiek w kwestiach dra\u017cliwych dla Baku. I wreszcie, b\u0119d\u0105c jednym z pierwszych, kt\u00f3rzy nauczyli si\u0119 monetyzowa\u0107 wojn\u0119 w Ukrainie i swoj\u0105 neutralno\u015b\u0107, Azerbejd\u017can zadeklarowa\u0142 swoje ambicje przyw\u00f3dztwa nie tylko w regionie, ale tak\u017ce w \u015bwiecie, kt\u00f3ry kiedy\u015b nazywano trzecim, „niezaanga\u017cowanym”, a teraz Globalnym Po\u0142udniem.<\/p>\n

Jednak wszystkie te sukcesy w du\u017cej mierze opiera\u0142y si\u0119 na tymczasowym porzuceniu fundamentalnej zasady unikania nadmiernego nacisku z Moskwy lub z Zachodu. Po aneksji Krymu Baku coraz cz\u0119\u015bciej przyjmowa\u0142o stanowisko coraz bardziej wyrozumia\u0142e wobec Moskwy i coraz bardziej wrogie wobec Zachodu.<\/p>\n

Baku raczej nie obawia\u0142o si\u0119 odwetu Moskwy w Karabachu. My\u015bl\u0105cy ludzie zawsze rozumieli, \u017ce strategiczne braterstwo Rosji z Armeni\u0105 jest mitem, \u017ce Moskwa nigdy nie p\u00f3jdzie na wojn\u0119 z Azerbejd\u017canem, z kt\u00f3rym, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, jest zwi\u0105zana „du\u017cym” traktatem o nie mniejszej mocy ni\u017c z Armeni\u0105, i to z tego samego 2002 r. I nie tylko dlatego, \u017ce Turcja stawia teraz na Azerbejd\u017can. Kontekst by\u0142 zupe\u0142nie inny \u2013 nie strach, ale obop\u00f3lne korzy\u015bci.<\/p>\n

Baku wiedzia\u0142o, jak aby zainteresowa\u0107 Rosj\u0119 i uczyni\u0107 z niej sojusznika: zach\u0119ci\u0107 j\u0105 do obj\u0119cia przyw\u00f3dztwa w wielkim w\u0119\u017ale komunikacyjnym, kt\u00f3ry otworzy si\u0119 w regionie po og\u00f3lnym porozumieniu. Ta korzy\u015b\u0107 wystarczy\u0142a, by Moskwa stan\u0119\u0142a po stronie Baku na etapie powa\u017cnych zmian instytucjonalnych w ostatecznym rozwi\u0105zaniu kwestii Karabachu.<\/p>\n

Azerbejd\u017can wola\u0142 jednak dwustronny format negocjacji z Erewaniem, aby sformalizowa\u0107 wynik, a strony z \u0142atwo\u015bci\u0105 zamieni\u0142y si\u0119 partnerami. Armenia zgodzi\u0142a si\u0119 pozosta\u0107 bez wsparcia Europejczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej nie nalegali zbytnio na sw\u00f3j udzia\u0142. A Baku \u2014 bez Moskwy, od kt\u00f3rej otrzyma\u0142o ju\u017c wszystko, co mog\u0142o otrzyma\u0107. Moskwa przegra\u0142a rund\u0119 ju\u017c wtedy, a nie teraz, na szczycie w Duszanbe.<\/p>\n

Stara prorosyjska elita traci wp\u0142ywy w Azerbejd\u017canie<\/p>\n

Tragedia z samolotem zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z rytmem repozycjonowania Azerbejd\u017canu, a napraw\u0105 nadszarpni\u0119tych stosunk\u00f3w z Zachodem \u2014 ze zmian\u0105 w\u0142adzy w Waszyngtonie. Baku stawia\u0142o si\u0119 Bidenowi z tak\u0105 pewno\u015bci\u0105, jakby wiedzia\u0142o lepiej ni\u017c wszyscy socjologowie, kto wygra wybory w 2024 r. Wezwania do strategicznego sojuszu zosta\u0142y wys\u0142uchane przez Trumpa, a nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w sierpniu, kiedy przyj\u0105\u0142 Alijewa i Paszyniana na s\u0142ynnym spotkaniu w Bia\u0142ym Domu<\/a>, wyra\u017anie pokaza\u0142, kogo uwa\u017ca za go\u015bcia numer jeden i kto, jak to po chwili sformu\u0142owa\u0142, jest „r\u00f3wnie\u017c dobrym facetem”.<\/p>\n

\"Ilham<\/p>\n

Ilham Alijew, prezydent Azerbejd\u017canu, Donald Trump, prezydent USA, i Nikol Paszynian, premier Armenii podczas ceremonii podpisania porozumienia. Waszyngton, 8 sierpnia 2025 r.Nathan Howard\/Pool\/ABACAPRESS.COM \/ PAP<\/p>\n

Ocieplenie stosunk\u00f3w z Europ\u0105 by\u0142o jednym z rezultat\u00f3w samej monetyzacji r\u00f3wnowagi w wojnie w Ukrainie. Z jednej strony s\u0142owa, kt\u00f3re mo\u017cna interpretowa\u0107 jako wsparcie dla Ukrainy, z drugiej strony gotowo\u015b\u0107 do zorganizowania delikatnych uk\u0142ad\u00f3w w najkorzystniejszy spos\u00f3b, w kt\u00f3rym przestrzegane s\u0105 zar\u00f3wno sankcje, jak i bezpiecze\u0144stwo energetyczne Europy. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nic nie stoi na przeszkodzie, aby nawet przyw\u00f3dcy Komisji Europejskiej rozmawiali z Baku jak z w\u0142asnym krajem cz\u0142onkowskim.<\/p>\n

Wszystko to musia\u0142o i\u015b\u0107 w parze z symetrycznym dystansowaniem si\u0119 od Moskwy. A w relacjach z Moskw\u0105 Baku zawsze mia\u0142o wystarczaj\u0105co du\u017co powod\u00f3w do irytacji, by przekszta\u0142ci\u0107 kt\u00f3rekolwiek z nich w punkt zapalny.<\/p>\n

Poza zestrzeleniem samolotu by\u0142 jeszcze czynnik ludzki. Stosunki mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Baku zawsze by\u0142y budowane nie tyle na zasadach administracyjnych, co na nieformalnych relacjach mi\u0119dzy elitami, w kt\u00f3rych niuans\u00f3w handlowych nie spos\u00f3b oddzieli\u0107 od przyjacielskich. \u017baden minister nie mia\u0142 takiego autorytetu w tych relacjach jak ci ludzie, kt\u00f3rzy rozumieli si\u0119 w mgnieniu oka. Ta elita, z powodzeniem reprodukuj\u0105ca si\u0119 w r\u00f3\u017cnych segmentach, od administracji prezydenckiej po najbardziej kreatywne i biznesowe kr\u0119gi, przetrwa\u0142a do dzi\u015b.<\/p>\n

Z jednej strony Ilham Alijew, odziedziczywszy j\u0105, nie bez powodu postrzega\u0142 j\u0105 jako natr\u0119tn\u0105 zbiorow\u0105 regentk\u0119 z w\u0142asnymi ambicjami i dlatego stara\u0142 si\u0119 j\u0105 ograniczy\u0107 od pierwszych dni swoich rz\u0105d\u00f3w. Z drugiej strony by\u0142a mu ona konieczna do budowania relacji z Moskw\u0105 \u2014 \u0142agodzenia w momentach napi\u0119cia i u\u015bmiech\u00f3w w czasach pojednania.<\/p>\n

Jednak stopniowo, r\u00f3wnie\u017c z przyczyn biologicznych, elita ta s\u0142ab\u0142a. Poniewa\u017c nadal dra\u017cni\u0142a w\u0142adz\u0119, jej upadek zosta\u0142 przyspieszony. Kulminacja tego procesu zbieg\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, w pewnym stopniu, z gruntown\u0105 reorganizacj\u0105, co r\u00f3wnie\u017c ma swoj\u0105 logik\u0119. Elita ta ostatecznie straci\u0142a sens istnienia, poniewa\u017c kryzys definitywnie zmieni\u0142 format relacji z Moskw\u0105.<\/p>\n

To Moskwa ucierpia\u0142a bardziej przez konflikt z Baku<\/p>\n

Aby budowa\u0107 relacje z Moskw\u0105, Baku nie potrzebuje ju\u017c tych nieformalnych wi\u0119zi, w kt\u00f3rych Kreml w jaki\u015b spos\u00f3b wygl\u0105da\u0142 na dominuj\u0105c\u0105 stron\u0119, mimo \u017ce ni\u0105 nie by\u0142. Nie potrzebuje ju\u017c w og\u00f3le mitu powszechnego uznania przyw\u00f3dztwa Moskwy, w ramach kt\u00f3rego wszystkie by\u0142e bratnie republiki spe\u0142nia\u0142y swoje funkcje.<\/p>\n

Azerbejd\u017can jako pierwszy od\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 od orszaku, kt\u00f3ry wyni\u00f3s\u0142 kr\u00f3la na szczyt. Orszak nie jest ju\u017c dla niego funkcjonalny. I by\u0107 mo\u017ce najbardziej traumatyczny dla Kremla by\u0142 fakt, \u017ce Baku pokaza\u0142o to, czego dawniej zwyczajowo nie artyku\u0142owano: Moskwa odczuwa\u0142a znacznie wi\u0119kszy dyskomfort z powodu konfliktu ni\u017c Baku. Im dalej, tym bardziej dotkliwy.<\/p>\n

\"Ilham<\/p>\n

Ilham Alijew podczas spotkania Wsp\u00f3lnoty Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw. Duszanbe, 10 pa\u017adziernika 2025 r.PAP\/EPA\/GRIGORY SYSOEV \/SPUTNIK\/KREMLIN POOL<\/p>\n

Nie ma potrzeby utrzymywania specjalnych stosunk\u00f3w. One ju\u017c dawno zanik\u0142y. S\u0105 tylko okr\u0105g\u0142e sto\u0142y na wszelkiego rodzaju spotkaniach Wsp\u00f3lnoty Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 przestarza\u0142ym rytua\u0142em i sposobem rozwi\u0105zywania problem\u00f3w w w\u0105skim gronie.<\/p>\n

Konflikt Kremla z Azerbejd\u017canem ujawni\u0142 t\u0119 tajemnic\u0119 i Moskwa nie mo\u017ce nic na to poradzi\u0107. Chocia\u017c jest ju\u017c jasne, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142a dostosowa\u0107 si\u0119 do nowego formatu. I to zosta\u0142o ujawnione na spotkaniu w Duszanbe: Moskwa oficjalnie traci status specjalnego i wy\u0142\u0105cznego partnera. Pozostaje o\u015brodkiem w\u0142adzy, ale nie ro\u015bci sobie pretensji do decydowania. By\u0107 mo\u017ce do tego formatu \u0142atwiej b\u0119dzie si\u0119 przyzwyczai\u0107, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Jest on po prostu bardziej normalny ni\u017c poprzedni.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, sprawa Azerbejd\u017canu mo\u017ce by\u0107 jedynie precedensem, kt\u00f3ry niew\u0105tpliwie wzbudzi zainteresowanie w\u015br\u00f3d koleg\u00f3w o wsp\u00f3lnej przesz\u0142o\u015bci. Konflikt si\u0119 zako\u0144czy\u0142, stary rozdzia\u0142 zosta\u0142 napisany, a nowy jeszcze nie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Faktu, \u017ce Moskwa zwleka\u0142a tak d\u0142ugo, nie spos\u00f3b wyt\u0142umaczy\u0107 jedynie tym, \u017ce przyznanie si\u0119 do winy nie jest…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48778,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[13356,56,990,32,33,44,27,13355,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-48777","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-armenia","9":"tag-article_premium","10":"tag-azerbejdzan","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-donald_trump","14":"tag-headlines","15":"tag-ilham_alijew","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-rosja","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-wladimir_putin","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}