Jak podkre\u015bla\u0142 go\u015b\u0107 programu, zaburzenia l\u0119kowe nale\u017c\u0105 dzi\u015b do najcz\u0119stszych problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi pacjenci zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do gabinetu. Cz\u0119sto jednak psycholog lub psychoterapeuta jest dopiero ostatnim specjalist\u0105 na drodze osoby zmagaj\u0105cej si\u0119 z l\u0119kiem. Wcze\u015bniej pacjenci szukaj\u0105 pomocy u kardiolog\u00f3w, pulmonolog\u00f3w, dermatolog\u00f3w czy lekarzy innych specjalizacji, poniewa\u017c objawy l\u0119ku bardzo cz\u0119sto odczuwane s\u0105 fizycznie.<\/p>\n
\u2013 \u201eDrugi i trzeci pacjent w moim gabinecie to osoby z zaburzeniem l\u0119kowym\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 \u0141ukasz Gnioch.<\/p>\n
L\u0119k mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy. Mo\u017ce dotyczy\u0107 zdrowia, wychodzenia z domu, przebywania w galerii handlowej, stania w kolejce, jazdy tramwajem czy kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych. Jedn\u0105 z najtrudniejszych dla pacjent\u00f3w form s\u0105 ataki paniki, podczas kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 intensywne objawy somatyczne: ko\u0142atanie serca, duszno\u015bci, zawroty g\u0142owy czy poczucie utraty kontroli.<\/p>\n
\u2013 \u201eW l\u0119ku panicznym somatyka jest tak intensywna, \u017ce ludzie my\u015bl\u0105, \u017ce umieraj\u0105, \u017ce wariuj\u0105, \u017ce to jest zawa\u0142\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 psychoterapeuta.<\/p>\n
Cho\u0107 objawy ataku paniki mog\u0105 by\u0107 bardzo silne i budzi\u0107 ogromny niepok\u00f3j, sam atak nie jest niebezpieczny. Wed\u0142ug rozm\u00f3wcy programu najcz\u0119\u015bciej trwa kilkadziesi\u0105t minut, a napi\u0119cie stopniowo opada. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy osoba zaczyna unika\u0107 sytuacji, kt\u00f3re kojarzy z l\u0119kiem, lub stale szuka sposob\u00f3w na zabezpieczenie si\u0119 przed jego wyst\u0105pieniem.<\/p>\n
Takimi zachowaniami zabezpieczaj\u0105cymi mog\u0105 by\u0107 ci\u0105g\u0142e mierzenie ci\u015bnienia, wykonywanie bada\u0144, sprawdzanie objaw\u00f3w w internecie, noszenie lek\u00f3w \u201ena wszelki wypadek\u201d, unikanie tramwaju, galerii handlowej, kolejek czy wychodzenia z domu bez bliskiej osoby. Chwilowo przynosz\u0105 ulg\u0119, ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie mog\u0105 utrwala\u0107 problem.<\/p>\n
\u2013 \u201ePacjenci robi\u0105 zachowania zabezpieczaj\u0105ce po to, \u017ceby poczu\u0107 si\u0119 lepiej, ale dla m\u00f3zgu osoby l\u0119kowej dzia\u0142a to jak narkotyk\u201d \u2013 wyja\u015bnia\u0142 \u0141ukasz Gnioch.<\/p>\n
Wa\u017cnym elementem rozmowy by\u0142o rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy naturalnym l\u0119kiem a zaburzeniem l\u0119kowym. L\u0119k sam w sobie jest normaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia i pojawia si\u0119 przy zmianach, wyzwaniach czy trudnych sytuacjach. Problemem staje si\u0119 wtedy, gdy zaczyna ogranicza\u0107 codzienne funkcjonowanie, uniemo\u017cliwia prac\u0119, relacje, wyj\u015bcia z domu lub prowadzi do ci\u0105g\u0142ego kontrolowania swojego cia\u0142a.<\/p>\n
\u2013 \u201eL\u0119k b\u0119dzie zawsze z nami. Pracujemy nie nad tym, \u017ceby pacjent nie czu\u0142 l\u0119ku, ale \u017ceby wtedy, kiedy l\u0119k si\u0119 pojawia, potrafi\u0142 sobie z nim radzi\u0107\u201d \u2013 zaznacza\u0142 psychoterapeuta.<\/p>\n
Jedn\u0105 z metod pracy z zaburzeniami l\u0119kowymi jest terapia poznawczo-behawioralna. Polega ona mi\u0119dzy innymi na identyfikowaniu my\u015bli i przekona\u0144 podtrzymuj\u0105cych l\u0119k oraz stopniowym oswajaniu pacjenta z sytuacjami, kt\u00f3rych si\u0119 obawia. Mo\u017ce to oznacza\u0107 jazd\u0119 tramwajem, wej\u015bcie do galerii handlowej, kontakt z przedmiotem budz\u0105cym fobi\u0119 albo celowe wywo\u0142ywanie objaw\u00f3w podobnych do ataku paniki w bezpiecznych warunkach.<\/p>\n
Psychoterapeuta podkre\u015bla\u0142, \u017ce ekspozycja musi by\u0107 stopniowa i dostosowana do mo\u017cliwo\u015bci pacjenta. Je\u017celi kto\u015b boi si\u0119 jazdy tramwajem, terapia nie zaczyna si\u0119 od d\u0142ugiej trasy przez ca\u0142e miasto, ale od kr\u00f3tkiego przejazdu. Je\u015bli l\u0119k dotyczy konkretnego przedmiotu, oswajanie zaczyna si\u0119 od samej informacji, \u017ce ten przedmiot pojawi si\u0119 w gabinecie, a dopiero p\u00f3\u017aniej od bli\u017cszego kontaktu.<\/p>\n
W rozmowie pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce temat l\u0119ku spo\u0142ecznego, czyli obawy przed ocen\u0105. Mo\u017ce on dotyczy\u0107 wyst\u0105pie\u0144 publicznych, wygl\u0105du, jedzenia w miejscach publicznych, rozm\u00f3w z innymi lud\u017ami czy przekonania, \u017ce kto\u015b zauwa\u017cy b\u0142\u0105d, powt\u00f3rzony str\u00f3j albo niew\u0142a\u015bciwe zachowanie. Takie my\u015bli potrafi\u0105 znacz\u0105co ogranicza\u0107 codzienne \u017cycie.<\/p>\n
\u0141ukasz Gnioch zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce cz\u0119sto osoby z l\u0119kiem spo\u0142ecznym przeceniaj\u0105 zainteresowanie innych ludzi w\u0142asnym zachowaniem. Terapia pomaga sprawdzi\u0107, czy obawy rzeczywi\u015bcie si\u0119 potwierdzaj\u0105. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 celowe za\u0142o\u017cenie tych samych but\u00f3w dwa dni z rz\u0119du przez osob\u0119, kt\u00f3ra obawia si\u0119 oceny wygl\u0105du. Dopiero do\u015bwiadczenie, \u017ce nic z\u0142ego si\u0119 nie wydarzy\u0142o, mo\u017ce zmieni\u0107 utrwalone przekonania.<\/p>\n
W przypadku niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w pomocna bywa tak\u017ce farmakoterapia, zw\u0142aszcza gdy objawy s\u0105 bardzo nasilone. Go\u015b\u0107 programu podkre\u015bla\u0142 jednak, \u017ce leki powinny by\u0107 elementem szerszego procesu i stosowane po konsultacji z lekarzem. Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 nale\u017cy zachowa\u0107 przy \u015brodkach przyjmowanych wy\u0142\u0105cznie \u201ena wszelki wypadek\u201d, poniewa\u017c mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 kolejnym zachowaniem zabezpieczaj\u0105cym.<\/p>\n
Psychoterapeuta wskazywa\u0142, \u017ce momentem, w kt\u00f3rym warto szuka\u0107 pomocy, jest sytuacja, gdy l\u0119k zaczyna utrudnia\u0107 normalne funkcjonowanie. Je\u015bli osoba nie chodzi do pracy, unika ludzi, nie wychodzi z domu, stale wykonuje badania lub traci poczucie kontroli, nie warto odk\u0142ada\u0107 konsultacji.<\/p>\n
\u2013 \u201eJe\u017celi czuj\u0119, \u017ce trac\u0119 kontrol\u0119, nie radz\u0119 sobie, nie id\u0119 do pracy, unikam wyj\u015b\u0107 i utrudnia mi to funkcjonowanie, zapisuj\u0119 si\u0119 do terapeuty\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n
Wa\u017cna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rola bliskich, cho\u0107 \u2013 jak zaznacza\u0142 rozm\u00f3wca \u2013 rodzina nie powinna nie\u015bwiadomie wzmacnia\u0107 l\u0119ku. Uspokajanie poprzez ci\u0105g\u0142e sprawdzanie objaw\u00f3w, potwierdzanie, \u017ce \u201ewszystko jest w porz\u0105dku\u201d czy uczestniczenie w zachowaniach zabezpieczaj\u0105cych mo\u017ce chwilowo pomaga\u0107, ale nie rozwi\u0105zuje problemu.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak podkre\u015bla\u0142 go\u015b\u0107 programu, zaburzenia l\u0119kowe nale\u017c\u0105 dzi\u015b do najcz\u0119stszych problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi pacjenci zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do gabinetu.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":493614,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51609],"tags":[53828,42,38,40,39,41,1817,39277],"class_list":["post-493613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-poznan","tag-hej-poznan","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-poznan","tag-zdrowie-psychiczne"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116748799609243896","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/493613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=493613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/493613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/493614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=493613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=493613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=493613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}