{"id":494454,"date":"2026-06-15T01:50:17","date_gmt":"2026-06-15T01:50:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/494454\/"},"modified":"2026-06-15T01:50:17","modified_gmt":"2026-06-15T01:50:17","slug":"to-bedzie-koniec-swiata-naukowcy-ujawnili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/494454\/","title":{"rendered":"To b\u0119dzie koniec \u015bwiata. Naukowcy ujawnili"},"content":{"rendered":"<p>Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 koniec \u015bwiata? Chi\u0144scy naukowcy przeprowadzili eksperyment rodem z film\u00f3w katastroficznych albo literatury pokroju powie\u015bci Dana Simmonsa. Powsta\u0142a innowacyjna symulacja jednego z mo\u017cliwych scenariuszy ko\u0144ca wszech\u015bwiata. Czeka nas katastrofa na niewyobra\u017caln\u0105 skal\u0119 i dos\u0142ownie b\u0119dzie jak u Kononowicza. Nie b\u0119dzie niczego.\u00a0<\/p>\n<ul class=\"list-summary__items summary\">\n<li>Jakie scenariusze ko\u0144ca wszech\u015bwiata rozwa\u017caj\u0105 naukowcy.<\/li>\n<li>Symulacja ko\u0144ca wszech\u015bwiata, naukowe odkrycie<\/li>\n<li>Co to jest mechanizm fa\u0142szywego rozpadu pr\u00f3\u017cni.<\/li>\n<li>Kiedy mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 Wielki Kolaps.<\/li>\n<li>Kt\u00f3re teorie przewiduj\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 Wielkie Wybuchy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>    <a name=\"eztoc8558075_0_1\" id=\"eztoc8558075_0_1\"\/>Koniec \u015bwiata, znamy scenariusz. Naukowcy przeprowadzili symulacj\u0119<\/p>\n<p>Koniec \u015bwiata nast\u0105pi, to naukowy fakt. \u00a0Nie chodzi jedynie <a href=\"https:\/\/www.planeta.pl\/nauka\/koniec-swiata-co-stanie-sie-z-ziemia-gdy-zgasnie-slonce\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">koniec Ziemi, <\/a><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wybuch\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">chocia\u017c wiemy kiedy i jak zniszczy j\u0105 S\u0142o\u0144ce<\/a>. Jak twierdz\u0105 chi\u0144scy naukowcy, czeka nas dos\u0142ownie koniec wszystkiego. <a href=\"https:\/\/www.planeta.pl\/nauka\/koniec-wszechswiata-wczesniej-odkrycie-naukowcow\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">Koniec wszech\u015bwiata<\/a>. Przeprowadzili symulacj\u0119, by zbada\u0107 i przedstawi\u0107 jeden z mo\u017cliwych scenariuszy. \u201eMechanizm fa\u0142szywego rozpadu pr\u00f3\u017cni\u201d mrozi krew w \u017cy\u0142ach. Mo\u017cemy <a href=\"https:\/\/www.planeta.pl\/nauka\/ujawnili-projekt-statku-kosmicznego-podroz-do-innej-galaktyki\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">uciec przed ko\u0144cem \u015bwiata na inne planety, do innych galaktyk<\/a>, ale nie mo\u017cemy uciec przed Wielkim Kolapsem i anihilacj\u0105 ca\u0142ego wszech\u015bwiata. Wiemy nawet kiedy ta totalna katastrofa mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. A mo\u017ce Koniec Wszystkiego b\u0119dzie nowym pocz\u0105tkiem wszech\u015bwiata?<\/p>\n<p>Naukowcy z Uniwersytetu Tsinghua w Chinach przeprowadzili w laboratorium symulacj\u0119 tzw. rozk\u0142adu fa\u0142szywej pr\u00f3\u017cni. To kwantowy proces, kt\u00f3ry w teorii m\u00f3g\u0142by doprowadzi\u0107 do nag\u0142ego ko\u0144ca wszech\u015bwiata. Zgodnie z teori\u0105 kwantow\u0105 istnieje ni\u017cszy, bardziej stabilny stan energetyczny ni\u017c ten, w\u00a0kt\u00f3rym obecnie si\u0119 znajdujemy. Je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 przestrzeni przesz\u0142aby do tego stanu, zacz\u0119\u0142aby rozszerza\u0107 si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a, dos\u0142ownie nadpisuj\u0105c podstawowe zasady fizyki we wszech\u015bwiecie.<\/p>\n<p><a name=\"eztoc8558075_0_2\" id=\"eztoc8558075_0_2\"\/>Symulacja ko\u0144ca wszech\u015bwiata<\/p>\n<p>Chi\u0144scy badacze zbudowali jednowymiarowy pier\u015bcie\u0144 silnie wzbudzonych atom\u00f3w rubidu-87 Rydberga. U\u017cyli laser\u00f3w, by stworzy\u0107 dwa stany energetyczne: prawdziwy i fa\u0142szywy stan pr\u00f3\u017cni. Dzi\u0119ki symulacji zobaczyli jak wygl\u0105da przej\u015bcie mi\u0119dzy nimi poprzez fluktuacje kwantowe. Wyja\u015bniono, \u017ce \u201ezaobserwowano powstawanie i ekspansj\u0119 baniek pr\u00f3\u017cni\u201d.\u00a0Wykorzystano \u0142amanie symetrii o symulacji r\u00f3\u017cnicy energii mi\u0119dzy fa\u0142szyw\u0105 a rzeczywist\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0105. Pierwszy raz nadano fizyczne znaczenie operacjom laserowym.<\/p>\n<p>                    <img decoding=\"async\" data-ot-ignore=\"\" class=\" \" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Czeka-nas-koniec-kosmosu-i-wszechswiata-nowe-badania.jpg\" alt=\"Czeka nas koniec kosmosu i wszech\u015bwiata, nowe badania\" data- title=\"Czeka nas koniec kosmosu i wszech\u015bwiata, nowe badania\" data-width=\"1500\" data-height=\"1000\"\/><\/p>\n<p>            Czeka nas koniec kosmosu i wszech\u015bwiata, nowe badania<br \/>\n                Fot:<br \/>\n            LUKASZ SZCZEPANSKI\/REPORTER\/East News    <\/p>\n<p>        <a name=\"eztoc8558075_0_3\" id=\"eztoc8558075_0_3\"\/>Kiedy sko\u0144czy si\u0119 wszech\u015bwiat?<\/p>\n<p>Od dawna naukowcy s\u0105dzili, \u017ce wszech\u015bwiat kiedy\u015b si\u0119 sko\u0144czy, ale p\u00f3ki co jest stabilny i m\u0142ody, wi\u0119c nie ma si\u0119 czym martwi\u0107. Przecie\u017c Wielki Wybuch i pocz\u0105tek wszech\u015bwiata, w skali kosmicznej, nast\u0105pi\u0142y stosunkowo niedawno. Kiedy wi\u0119c dojdzie to absolutnej katastrofy? Wynik opisywanej symulacji sugeruje, \u017ce Wielki Kolaps nast\u0105pi znacznie wcze\u015bniej ni\u017c s\u0105dzili\u015bmy.\u00a0<\/p>\n<p><a name=\"eztoc8558075_0_4\" id=\"eztoc8558075_0_4\"\/>Wszech\u015bwiat si\u0119 rozszerza. Czym jest Wielki Kolaps?<\/p>\n<p>Ca\u0142y wszech\u015bwiat si\u0119 rozszerza. I to z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 70 km\/s na megaparsek, tj. na ka\u017cde 3,26 miliona lat \u015bwietlnych (dane wci\u0105\u017c doprecyzowywane). M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, je\u015bli mowa o odleg\u0142ych obszarach, wszech\u015bwiat rozszerza si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a. Co wi\u0119cej, przypuszczano, \u017ce dzi\u0119ki przyspieszaj\u0105cemu oddzia\u0142ywaniu ciemnej energii, b\u0119dzie rozszerza\u0142 si\u0119 wiecznie (niesko\u0144czona ekspansja kosmicznej przestrzeni). Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce\u00a0w przysz\u0142o\u015bci\u00a0wszech\u015bwiat nagle zacznie kurczy\u0107 si\u0119 do jednego punktu (Wielki Kolaps).<\/p>\n<p><a name=\"eztoc8558075_0_5\" id=\"eztoc8558075_0_5\"\/>Wielki Kolaps, koniec wszystkiego<\/p>\n<p>Nowy model oparty na danych z projektu Dark Energy Survey wskazuje, \u017ce do tak zwanego &#8222;Wielkiego Kolapsu&#8221; (koncepcja Big Crunch) mo\u017ce doj\u015b\u0107 znacznie wcze\u015bniej. Ile zosta\u0142o nam czasu zanim kosmos zniknie? Zgodnie z koncepcj\u0105 Big Crunch, odwr\u00f3cenie ekspansji wszech\u015bwiata doprowadzi do skurczenia si\u0119 ca\u0142ej materii i czasoprzestrzeni\u00a0do stanu wysokiej g\u0119sto\u015bci. B\u0119dzie to stan jaki panowa\u0142 podczas Wielkiego Wybuchu (Big Bang). Koniec wszech\u015bwiata mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ju\u017c za 33 miliardy lat.<\/p>\n<p>                    <img decoding=\"async\" data-ot-ignore=\"\" class=\" \" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Wielki-Wybuch-wszechswiat-linia-czasu-metrycznego-rozszerzania-przestrzeni.jpg\" alt=\"Wielki Wybuch, wszech\u015bwiat - linia czasu metrycznego rozszerzania przestrzeni\" data- title=\"Wielki Wybuch, wszech\u015bwiat - linia czasu metrycznego rozszerzania przestrzeni\" data-width=\"1280\" data-height=\"845\"\/><\/p>\n<p>            Wielki Wybuch, wszech\u015bwiat &#8211; linia czasu metrycznego rozszerzania przestrzeni<br \/>\n                Fot:<br \/>\n            Wikipedia,NASA\/WMAP Science Team    <\/p>\n<p>        <a name=\"eztoc8558075_0_6\" id=\"eztoc8558075_0_6\"\/>Przysz\u0142o\u015b\u0107 kosmosu i ujemna sta\u0142a kosmologiczna<\/p>\n<p>Zdaniem naukowc\u00f3w dynamika\u00a0<a href=\"https:\/\/www.planeta.pl\/nauka\/wielki-przelom-w-astronomii-ciemna-materia-prawdopodobnie-nie-istnieje\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">ciemnej energii<\/a>\u00a0mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 w czasie.\u00a0Najnowsza hipoteza, zwana modelem aDE (axion dark energy), zak\u0142ada istnienie pola aksjonowego oraz sta\u0142ej kosmologicznej. To te dwie sk\u0142adowe mog\u0105 prowadzi\u0107 nie tylko do ekspansji wszech\u015bwiata, ale mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c doprowadzi\u0107 do jego nag\u0142ego skurczenia.\u00a0Nast\u0105pi wspomniany Wielki Kolaps (ujemna warto\u015b\u0107 sta\u0142ej kosmologicznej), gdy dos\u0142ownie grawitacja we\u017amie g\u00f3r\u0119.\u00a0<\/p>\n<p><a name=\"eztoc8558075_0_7\" id=\"eztoc8558075_0_7\"\/>Czeka nas odwr\u00f3cony Wielki Wybuch czyli Big Crunch<\/p>\n<p>Zgodnie z koncepcj\u0105 Big Crunch,\u00a0odwr\u00f3cenie ekspansji wszech\u015bwiata doprowadzi do skurczenia si\u0119 ca\u0142ej materii i czasoprzestrzeni\u00a0do stanu wysokiej g\u0119sto\u015bci.\u00a0B\u0119dzie to stan jaki panowa\u0142 podczas Wielkiego Wybuchu (Big Bang). Ten wybuch to\u00a0najwcze\u015bniejsze znane wydarzenie w obserwowalnym Wszech\u015bwiecie, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 14\u00a0mld lat temu.\u00a0Naukowcy uznaj\u0105, \u017ce to\u00a0pocz\u0105tek wszech\u015bwiata, z kt\u00f3rego wy\u0142oni\u0142a si\u0119\u00a0czasoprzestrze\u0144\u00a0(przestrze\u0144\u00a0i\u00a0czas). Od tamtej pory wszech\u015bwiat wci\u0105\u017c si\u0119 rozszerza\u00a0(rozszerzanie si\u0119 przestrzeni zgodnie z\u00a0metryk\u0105 Friedmana-Lema\u00eetre\u2019a-Robertsona-Walkera).<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie naukowcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Big Crunch\u00a0to po prostu najbardziej prawdopodobny scenariusz. Konieczne s\u0105 kolejne badania, bo model aDE opiera si\u0119 na wielu zmiennych.<\/p>\n<p>                    <img decoding=\"async\" data-ot-ignore=\"\" class=\" \" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Roger-Penrose-Bedzie-kolejny-Wielki-Wybuch-i-poczatek-nowego-wszechswiata.jpg\" alt=\"Roger Penrose: B\u0119dzie kolejny Wielki Wybuch i pocz\u0105tek nowego wszech\u015bwiata\" data- title=\"Roger Penrose: B\u0119dzie kolejny Wielki Wybuch i pocz\u0105tek nowego wszech\u015bwiata\" data-width=\"1000\" data-height=\"1500\"\/><\/p>\n<p>            Roger Penrose: B\u0119dzie kolejny Wielki Wybuch i pocz\u0105tek nowego wszech\u015bwiata<br \/>\n                Fot:<br \/>\n            NIKLAS HALLE&#8217;N\/AFP\/East News    <\/p>\n<p>        <a name=\"eztoc8558075_0_8\" id=\"eztoc8558075_0_8\"\/>Big Bang 2. Penrose: B\u0119dzie kolejny Wielki Wybuch<\/p>\n<p>Koniec wszech\u015bwiata to jednocze\u015bnie pocz\u0105tek nowego wszech\u015bwiata? Roger Penrose, kt\u00f3ry, zdoby\u0142 Nagrod\u0119 Nobla za prac\u0119 w dziedzinie czarnych dziur, uwa\u017ca, \u017ce\u00a0nasz wszech\u015bwiat nie jest pierwszy, ani te\u017c ostatni, a wkr\u00f3tce czeka nas kolejny Big Bang.\u00a0Uwa\u017ca, \u017ce\u00a0przed Wielkim Wybuchem\u00a0istnia\u0142y inne wszech\u015bwiaty, a nasz po prostu zaj\u0105\u0142 miejsce poprzednika. Przewiduje, \u017ce podobne procesy b\u0119d\u0105 powtarza\u0142y si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci.\u00a0Jako dow\u00f3d podaje\u00a0Punkty <a href=\"https:\/\/www.planeta.pl\/nauka\/tak-stephen-hawking-opisal-koniec-swiata-straszna-wizja\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">Hawkinga<\/a>\u00a0(Hawking Points), czyli szcz\u0105tki czarnych dziur sprzed Wielkiego Wybuchu, kt\u00f3re \u201eprze\u017cy\u0142y\u00a0swoje w\u0142asne wszech\u015bwiaty, ale teraz ich \u017cycie zbli\u017ca si\u0119 do ko\u0144ca\u201d.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.sciencealert.com\/physicists-simulated-a-quantum-process-that-could-end-the-universe\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">Science Alert<\/a> \/\u00a0Radio ZET \/\u00a0<a href=\"https:\/\/science.nasa.gov\/universe\/the-big-bang\/\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">NASA<\/a>\u00a0\/ National Geographic \/ <a href=\"https:\/\/www.scmp.com\/news\/china\/science\/article\/3353874\/did-chinese-scientists-simulate-what-could-be-end-universe\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">Wikipedia<\/a> \/\u00a0<a href=\"https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/koniec-wszechswiata-moze-nastapic-znacznie-wczesniej-niz-oczekiwano\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">Urania<\/a>\u00a0\/\u00a0<a href=\"https:\/\/www.scmp.com\/news\/china\/science\/article\/3353874\/did-chinese-scientists-simulate-what-could-be-end-universe\" id=\"__mce_tmp\" target=\"_self\" rel=\"dofollow noopener\">South China Morning Post<\/a> \/ Polsat News<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 koniec \u015bwiata? Chi\u0144scy naukowcy przeprowadzili eksperyment rodem z film\u00f3w katastroficznych albo literatury pokroju powie\u015bci Dana&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":494455,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[10611,4799,4622,120,118,119,4621,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":["post-494454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-astronomia","tag-katastrofa","tag-kosmos","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-odkrycie","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-technika","tag-technology"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116751618887742498","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/494454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=494454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/494454\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/494455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=494454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=494454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=494454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}