Okres bezpo\u015brednio po zmianie czasu (niezale\u017cnie od tego czy jest to zmiana z czasu letniego na zimowy, czy odwrotnie) to r\u00f3wnie\u017c du\u017ce utrudnienie dla wielu os\u00f3b starszych, chorych i niepe\u0142nosprawnych, kt\u00f3re s\u0105 przyzwyczajone do regularnego rytmu dnia. Dwukrotna zmiana czasu w ci\u0105gu roku, pozostaje tak\u017ce nie bez znaczenia r\u00f3wnie\u017c dla zwierz\u0105t domowych i hodowlanych, kt\u00f3re s\u0105 poddawane rutynowym czynno\u015bciom dobowym (m.in. w zakresie karmienia, wyprowadzania na spacer czy udoju w przypadku kr\u00f3w). Konieczno\u015b\u0107 przesuni\u0119cia rytmu dnia o 1 godz., mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 u zwierz\u0105t stres.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Czy zmiana czasu letniego na zimowy w 2025 r., b\u0119dzie ju\u017c ostatni\u0105 zmian\u0105 czasu? [czas zimowy 2025]<\/p>\n
Od kilku lat \u2013 zar\u00f3wno w Polsce, jak i w ca\u0142ej Unii Europejskiej \u2013 trwaj\u0105 o\u017cywione dyskusje na temat ewentualnej likwidacji dwukrotnej zmiany czasu w ci\u0105gu roku. Jednolity dla wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE obowi\u0105zek zmiany czasu z zimowego na letni w ostatni\u0105 niedziel\u0119 marca \u2013 wynika z dyrektywy 2000\/84\/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustale\u0144 dotycz\u0105cych czasu letniego. W 2018 r. \u2013 Komisja Europejska, na wniosek Parlamentu Europejskiego, podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania w kierunku rewizji ustale\u0144 dotycz\u0105cych stosowania w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE czasu letniego i zwi\u0105zanych z tym zmian czasu. W ramach przeprowadzonych w\u00f3wczas konsultacji publicznych w\u015br\u00f3d (a\u017c) 4,6 mln obywateli UE \u2013 76% respondent\u00f3w wskaza\u0142a na negatywne do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane ze zmian\u0105 czasu, a 84% ankietowanych opowiedzia\u0142o si\u0119 za rezygnacj\u0105 ze zmian czasu. W wyniku powy\u017cszego \u2013 we wrze\u015bniu 2018 r. \u2013 zosta\u0142 przygotowany przez KE projekt dyrektywy, zak\u0142adaj\u0105cej rezygnacj\u0119 ze zmian czasu i uchylenie dyrektywy 2000\/84\/WE \u2013 tj. dyrektywy COM\/2018\/639 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu uchylenia dyrektywy 2000\/84\/WE. Zgodnie z art. 1 ww. projektu \u2013 ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie mia\u0142oby mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji co do tego na przyj\u0119cie kt\u00f3rego czasu (tj. letniego czy zimowego), na sta\u0142e, si\u0119 zdecyduje. Te pa\u0144stwa, kt\u00f3re zechcia\u0142yby pozosta\u0107 na czasie letnim \u2013 nie mia\u0142yby ju\u017c dokonywa\u0107 zmiany czasu na zimowy w pa\u017adzierniku 2019 r. Te, kt\u00f3re zdecydowa\u0142yby si\u0119 na czas zimowy \u2013 takiej, ostatniej zmiany, mog\u0142yby jednak jeszcze (w pa\u017adzierniku 2019 r.) dokona\u0107. Po pierwszym czytaniu ww. projektu \u2013 rok, w kt\u00f3rym mia\u0142oby nast\u0105pi\u0107 zniesienie zmian czasu \u2013 przesuni\u0119to z 2019 r., na rok 2021.1 Do dnia dzisiejszego \u2013 nie zosta\u0142o jednak wypracowane przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE jednoznaczne stanowisko co do ewentualnej rezygnacji ze zmian czasu. Aby je ustali\u0107 \u2013 ww. projekt dyrektywy w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu, musia\u0142by znale\u017a\u0107 poparcie w\u015br\u00f3d kwalifikowanej wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Kwalifikowana wi\u0119kszo\u015b\u0107, potrzebna jest tak\u017ce do poparcia ostatecznego tekstu dyrektywy, wynegocjowanego z Parlamentem Europejskim. Parlament Europejski przyj\u0105\u0142 stanowisko w sprawie projektu w marcu 2019 r., g\u0142osuj\u0105c za zniesieniem czasu letniego w 2021 r. Zanim akt o zako\u0144czeniu sezonowych zmian czasu zosta\u0142by jednak ostatecznie uchwalony \u2013 musia\u0142by si\u0119 w tej kwestii uprzednio porozumie\u0107 Rada UE i Parlament Europejski. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym \u2013 w pa\u017adzierniku 2021 r. \u2013 Komisja Europejska wyda\u0142a komunikat w sprawie zmian czasu w latach 2022\u20132026, zgodnie z kt\u00f3rym \u2013 wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie EU mia\u0142y przygotowa\u0107 przepisy prawne, na podstawie kt\u00f3rych, b\u0119d\u0105 kontynuowane dotychczasowe ustalenia ze zmianami czasu. Oznacza to, \u017ce co najmniej do ko\u0144ca 2026 r. \u2013 zmiany czasu z zimowego na letni i z letniego na zimowy \u2013 nadal b\u0119d\u0105 si\u0119 odbywa\u0107.<\/p>\n
G\u0142osy na temat rezygnacji ze zmian czasu \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d polskich polityk\u00f3w. W pa\u017adzierniku 2024 r. \u2013 \u00f3wczesny wiceminister klimatu i \u015brodowiska Mi\u0142osz Motyka \u2013 w programie \u201eFakt Live\u201d stwierdzi\u0142, \u017ce \u2013 zmiana czasu powinna zosta\u0107 zlikwidowana, poniewa\u017c jest nieefektywna \u2013 nie wp\u0142ywa dobrze ani na nasz\u0105 kondycj\u0119, ani na gospodark\u0119. \u201ePo najbli\u017cszej zmianie czasu przyjdzie jeszcze jedna, na czas letni [red. tj. najbli\u017csza zmiana, kt\u00f3ra zostanie dokonana w nocy z 29 na 30 marca 2025 r.]. I chcemy, by to ten czas by\u0142 w\u0142a\u015bciwy. Wi\u0119c mamy nomen omen troch\u0119 czasu na dyskusj\u0119\u201d \u2013 zadeklarowa\u0142 w\u00f3wczas.2 Dzisiaj ju\u017c wiemy, \u017ce powy\u017cszego planu nie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 i niebawem, bo 26 pa\u017adziernika czeka nas kolejna zmiana czasu.<\/p>\n
G\u0142os w sprawie zniesienia zmiany czasu, w pa\u017adzierniku 2024 r. \u2013 zabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c wiceprzewodnicz\u0105ca Parlamentu Europejskiego i by\u0142a premier Ewa Kopacz, kt\u00f3ra potwierdzi\u0142a, \u017ce w PE trwaj\u0105 prace nad likwidacj\u0105 zmiany czasu, z propozycj\u0105 kt\u00f3rej wyszli Polacy (cho\u0107 nie s\u0105 to jeszcze \u017cadne oficjalne prace legislacyjne, kt\u00f3rych podj\u0119cie wymaga szerokiego konsensusu r\u00f3wnie\u017c na Radzie Europy). W 2024 r., \u00f3wczesny minister rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk, zadeklarowa\u0142 natomiast, \u017ce zamierza wykorzysta\u0107 polsk\u0105 prezydencj\u0119 w Radzie UE (kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 1 stycznia 2025 r.), aby \u201eprzerwa\u0107 t\u0119 niemoc, je\u015bli chodzi o zatrzymanie zmiany czasu w Europie\u201d. Na dzie\u0144 dzisiejszy wiemy, \u017ce pod koniec kwietnia 2025 r. polska prezydencja przeprowadzi\u0142a w tym przedmiocie robocze konsultacje w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich w Radzie UE, a Komisja Europejska ma wykona\u0107 nowe badania i przygotowa\u0107 konkretn\u0105 propozycj\u0119 zmian legislacyjnych w zakresie zniesienia sezonowych zmian czasu. Tak bowiem, w czerwcu 2025 r., zapowiedzia\u0142 unijny komisarz ds. transportu Apostolos Dzidzikostas:<\/p>\n
\u2013 \u201eJestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce nadszed\u0142 czas, aby 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o zaprzestaniu tych zmian czasu dwa razy w roku\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Dzidzikostas i zadeklarowa\u0142: \u201eUzgodnili\u015bmy podczas posiedzenia, \u017ce KE przeprowadzi badanie i powr\u00f3ci do Rady z konkretnymi propozycjami opartymi na konkretnych faktach.\u201d3<\/p>\n
Je\u017celi ziszcz\u0105 si\u0119 powy\u017csze zapowiedzi \u2013 niewykluczone, \u017ce w ko\u0144cu doczekamy si\u0119 zniesienia praktyki zmiany czasu. Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem jednak, zmiana czasu, kt\u00f3rej dokonamy w noc z 25 na 26 pa\u017adziernika br., nie b\u0119dzie t\u0105 ostatni\u0105. W zwi\u0105zku ze wspomnianym komunikatem KE (wydanym w pa\u017adzierniku 2021 r.) na temat kontynuacji zmian czasu, kt\u00f3ry obejmuje r\u00f3wnie\u017c rok 2026, czeka nas bowiem jeszcze co najmniej zmiana czasu:<\/p>\n
- \n
- z zimowego na letni, kt\u00f3ra b\u0119dzie mia\u0142a miejsce w noc z 28 na 29 marca 2026 r. oraz<\/li>\n
- z letniego na zimowy, kt\u00f3ra b\u0119dzie mia\u0142a miejsce w noc z 24 na 25 pa\u017adziernika 2026 r.<\/li>\n<\/ul>\n
Celem zobrazowania, jakie s\u0105 zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy czasem urz\u0119dowym, a czasem s\u0142onecznym na obszarze naszego kraju, G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Miar przygotowa\u0142 trzy grafiki (przedstawione poni\u017cej), kt\u00f3re prezentuj\u0105 wyniki uzyskane dla miasta Warszawy, z za\u0142o\u017ceniem trzech wariant\u00f3w:<\/p>\n
- \n
- czasu letniego \u015brodkowoeuropejskiego (UTC+2) trwaj\u0105cego ca\u0142y rok,<\/li>\n
- czasu zimowego \u015brodkowoeuropejskiego (UTC+1) trwaj\u0105cego ca\u0142y rok, a tak\u017ce<\/li>\n
- dotychczasowego wariantu polegaj\u0105cego na regularnych, dwukrotnych w ci\u0105gu roku zmianach czasu.<\/li>\n<\/ul>\n
Do cel\u00f3w sporz\u0105dzenia wykres\u00f3w przyj\u0119to godziny 7:00 oraz 18:00 odpowiednio jako moment \u201ePierwszego budzika\u201d oraz moment pocz\u0105tku \u201eCzasu wolnego\u201d.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6LXJlenlnbmFjamktemUtem1pYW4ucG5nIn0.jpg\"\/)
<\/p>\nScenariusz rezygnacji ze zmian czasu dla Warszawy: czas letni \u015brodkowoeuropejski trwaj\u0105cy ca\u0142y rok, \u017ar\u00f3d\u0142o: gum.gov.pl<\/p>\n
Media<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1760512994_40_6LXJlenlnbmFjamktemUtem1pYW4ucG5nIn0.jpg\"\/)
<\/p>\nScenariusz rezygnacji ze zmian czasu dla Warszawy: czas zimowy \u015brodkowoeuropejski trwaj\u0105cy ca\u0142y rok, \u017ar\u00f3d\u0142o: gum.gov.pl<\/p>\n
Media<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1pYW55LWN6YXN1LWR3YS1yYXp5LnBuZyJ9.jpg\"\/)
<\/p>\nRegularne, dwukrotne w ci\u0105gu roku zmiany czasu na przyk\u0142adzie Warszawy, \u017ar\u00f3d\u0142o: gum.gov.pl<\/p>\n
Media<\/p>\n
Do Sejmu wp\u0142yn\u0105\u0142 projekt poselski, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce zmiana czasu letniego na zimowy w 2025 r., mia\u0142aby by\u0107 ostatni\u0105 zmian\u0105 czasu [czas zimowy 2025]<\/p>\n
Niezale\u017cnie od dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez UE w zakresie zniesienia sezonowych zmian czasu \u2013 w dniu 2 kwietnia 2025 r., przez grup\u0119 pos\u0142\u00f3w Polskiego Stronnictwa Ludowego \u2013 Trzecia Droga, do Sejmu zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o czasie urz\u0119dowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (nr RPW\/11229\/2025), kt\u00f3ry zak\u0142ada rezygnacj\u0119 z dotychczasowej praktyki zmiany czasu oraz wprowadzenie ca\u0142orocznego stosowania czasu letniego \u015brodkowoeuropejskiego, jako obowi\u0105zuj\u0105cego czasu urz\u0119dowego na terytorium Polski. W dniu 2 maja 2025 r. zako\u0144czy\u0142y si\u0119 konsultacje spo\u0142eczne ww. projektu, a nieco wcze\u015bniej, tj. 24 kwietnia 2025 r. \u2013 zosta\u0142 on skierowany do opinii sejmowej Komisji Ustawodawczej. Na dzie\u0144 dzisiejszy, opinia ta nie zosta\u0142a jeszcze sporz\u0105dzona.<\/p>\n
Czy osoby pracuj\u0105ce w nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika 2025 r., w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 czasu letniego na zimowy \u2013 otrzymaj\u0105 wy\u017csze wynagrodzenia? [czas zimowy 2025]<\/p>\n
Osoby, kt\u00f3rych nocna zmiana przypadnie na noc zmiany czasu (kt\u00f3ra w tym roku przypada na noc z 25 na 26 pa\u017adziernika 2025 r.) \u2013 zostan\u0105 w pracy o godzin\u0119 d\u0142u\u017cej. Oznacza to, \u017ce przys\u0142ugiwa\u0107 im b\u0119dzie:<\/p>\n
- \n
- 100% dodatku do wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych przypadaj\u0105cych w nocy (dotyczy to 1 dodatkowo przepracowanej godziny, wynikaj\u0105cej ze zmiany czasu) (zgodnie z art. 1511 kodeksu pracy) lub<\/li>\n
- czas wolny w zamian za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych (dotyczy to 1 dodatkowej godziny, wynikaj\u0105cej ze zmiany czasu) (zgodnie z art. 1512 kodeksu pracy).<\/li>\n<\/ul>\n
W pierwszym przypadku \u2013 dodatkowe wynagrodzenie zostanie wyp\u0142acone pracownikowi wraz z wynagrodzeniem za miesi\u0105c w kt\u00f3rym wyst\u0105pi\u0142a nadgodzina (czyli za miesi\u0105c pa\u017adziernik). W drugim przypadku natomiast \u2013 udzielenie czasu wolnego w zamian za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych, mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 na wniosek pracownika b\u0105d\u017a na podstawie decyzji pracodawcy. Je\u017celi nast\u0105pi na wniosek pracownika \u2013 w\u00f3wczas przys\u0142ugiwa\u0107 mu b\u0119dzie czas wolny w proporcji 1:1 (czyli \u2013 1 dodatkowa godzina wolnego), a je\u017celi na podstawie decyzji pracodawcy \u2013 w wymiarze o po\u0142ow\u0119 wy\u017cszym ni\u017c liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (czyli pracownikowi przys\u0142ugiwa\u0107 b\u0119dzie 1,5 godziny dodatkowego wolnego) i ww. czas wolny b\u0119dzie musia\u0142 zosta\u0107 udzielony pracownikowi najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca okresu rozliczeniowego.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od dodatku za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych \u2013 zgodnie z art. 1518 kodeksu pracy \u2013 za prac\u0119 w nocy, pracownikowi przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c tzw. dodatek nocny, w wysoko\u015bci 20% stawki godzinowej wynikaj\u0105cej z minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119, za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 pracy w porze nocnej. Jednocze\u015bnie jednak, z art. 1517 kodeksu pracy wynika, \u017ce pora nocna obejmuje 8 godzin mi\u0119dzy godz. 21:00, a 7:00. W praktyce, powoduje to pewn\u0105 niejednolito\u015b\u0107 w podej\u015bciu do przys\u0142ugiwania pracownikowi dodatku nocnego, w przypadku pracy w nocy o 1 godzin\u0119 d\u0142u\u017cej (czyli przez 9, a nie 8 godzin) w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 czasu z letniego na zimowy. Przedstawiciele jednego stanowiska uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u00f3wczas \u2013 za ww. dodatkow\u0105 godzin\u0119, nale\u017cy wyp\u0142aci\u0107 pracownikowi dodatek nocny (niezale\u017cnie od dodatku za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych), a przedstawiciele drugiego stanowiska, \u017ce \u2013 dodatek nocny przys\u0142uguje za nie wi\u0119cej jak 8 godzin pracy w ci\u0105gu nocy, czyli za prac\u0119 przez 9 godzin\u0119, wynikaj\u0105c\u0105 ze zmiany czasu \u2013 nie nale\u017cy si\u0119.<\/p>\n
1 https:\/\/eur-lex.europa.eu\/procedure\/EN\/2018_332<\/p>\n
2 Jan Kwietniewski, Justyna Wi\u0119cej (w: Fakt), Po raz ostatni zmieniamy czas na zimowy? Wiceminister zabra\u0142 g\u0142os. Podaje konkretn\u0105 dat\u0119, 8.10.2024 r.<\/p>\n
3 PAP, Komisja Europejska podejmie kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 zniesienia zmiany czasu, 5.06.2025 r.<\/p>\n