{"id":50061,"date":"2025-10-15T09:21:10","date_gmt":"2025-10-15T09:21:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/50061\/"},"modified":"2025-10-15T09:21:10","modified_gmt":"2025-10-15T09:21:10","slug":"propaganda-jest-przerazajaca-rosjanie-pekaja-nie-chce-zabijac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/50061\/","title":{"rendered":"Propaganda jest przera\u017caj\u0105ca”. Rosjanie p\u0119kaj\u0105. „Nie chc\u0119 zabija\u0107"},"content":{"rendered":"

Chocia\u017c linia frontu znajduje si\u0119 setki kilometr\u00f3w dalej, nad Sankt Petersburgiem od czasu do czasu przelatuj\u0105 drony, lotniska s\u0105 zamykane<\/a> bez ostrze\u017cenia, a przystanki autobusowe pokryte s\u0105 og\u0142oszeniami o naborze do wojska.<\/p>\n

Serwis The Moscow Times rozmawia\u0142 z pi\u0119cioma mieszka\u0144cami drugiego co do wielko\u015bci miasta Rosji o tym, jak wojna zmieni\u0142a ich codzienne \u017cycie. Nazwiska os\u00f3b zosta\u0142y utajnione w celu ochrony ich to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Maria ma 32 lata i prowadzi szko\u0142\u0119 ta\u0144ca w centrum Sankt Petersburga. \u2014 Wszystko przychodzi falami \u2014 m\u00f3wi, opisuj\u0105c wahania liczby zapis\u00f3w uczni\u00f3w od pocz\u0105tku wojny. \u2014 Pierwsza fala odej\u015b\u0107 nast\u0105pi\u0142a zaraz po 24 lutego 2022 r. Wielu naszych sta\u0142ych uczni\u00f3w opu\u015bci\u0142o kraj. Potem nadesz\u0142a druga fala podczas mobilizacji <\/a>we wrze\u015bniu \u2014 to naprawd\u0119 mocno nas dotkn\u0119\u0142o.<\/p>\n

Mi\u0119dzynarodowe kontakty, kt\u00f3re kiedy\u015b wzbogaca\u0142y szko\u0142\u0119, w du\u017cej mierze znikn\u0119\u0142y. \u2014 Kiedy\u015b regularnie przylatywali do nas zagraniczni instruktorzy, aby prowadzi\u0107 seminaria. Teraz, je\u015bli kto\u015b przyje\u017cd\u017ca raz w roku, to jest to niesamowite \u2014 m\u00f3wi Maria. Podr\u00f3\u017ce prywatne sta\u0142y si\u0119 zbyt drogie. \u2014 Nie chodzi o to, \u017ce nie mog\u0119 dosta\u0107 wizy \u2014 generalnie nadal jest to mo\u017cliwe \u2014 ale koszty lot\u00f3w s\u0105 teraz po prostu niemo\u017cliwe do pokrycia.<\/p>\n

Maria stara si\u0119 poprawia\u0107 sobie humor w codziennej rzeczywisto\u015bci. \u2014 Ci\u0105gle my\u015bl\u0119 o tym, jak o wiele lepsze by\u0142oby, gdyby m\u0119\u017cczy\u017ani przyszli ta\u0144czy\u0107, zamiast chwyta\u0107 za bro\u0144 i zabija\u0107 ludzi w s\u0105siednim kraju. My\u015bla\u0142am nawet o tym, \u017ceby uczyni\u0107 to sloganem naszej szko\u0142y w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, ale doskonale rozumiem, \u017ce natychmiast zosta\u0142abym aresztowana \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Pomimo trudno\u015bci zaj\u0119cia taneczne s\u0105 kontynuowane. \u2014 M\u0119\u017cczy\u017ani faktycznie wracaj\u0105 teraz do ta\u0144ca. Mo\u017ce to co\u015b znaczy. Ta\u0144czymy dalej i mamy nadziej\u0119 na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2014 t\u0142umaczy Rosjanka.<\/p>\n

„Wybieram milczenie”<\/p>\n

38-letnia Tatiana pracuje w studiu fotograficznym. Rozwiod\u0142a si\u0119 we wrze\u015bniu 2022 r., kiedy Kreml og\u0142osi\u0142 „cz\u0119\u015bciow\u0105” mobilizacj\u0119 do wojny. \u2014 Kiepski moment \u2014 \u017cartuje, cho\u0107 nie ma w tym nic zabawnego.<\/p>\n

\u2014 Kiedy \u017cyjesz w normalnych, spokojnych czasach, problemy osobiste dotykaj\u0105 ci\u0119 mocno, ale tw\u00f3j umys\u0142 jest wolny od obaw o przysz\u0142o\u015b\u0107 kraju \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

\n

Tutaj jeste\u015b zmuszona zastanawia\u0107 si\u0119, czy \u017cycie i pozostanie tutaj z dzieckiem jest w og\u00f3le bezpieczne. To bardzo obci\u0105\u017ca twoje codzienne \u017cycie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

C\u00f3rka Tatiany wraca ze szko\u0142y z zadaniem napisania wypracowania na temat „naszych bohater\u00f3w specjalnej operacji wojskowej<\/a>” i zapami\u0119tania wierszy o obronie ojczyzny. Grupy rodzic\u00f3w na WhatsAppie sta\u0142y si\u0119 „ci\u0105g\u0142ym strumieniem propagandowych post\u00f3w” \u015bwi\u0119tuj\u0105cych zwyci\u0119stwa wojskowe i dziel\u0105cych si\u0119 apelami o zbi\u00f3rk\u0119 funduszy dla \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

\u2014 Kiedy twoja opinia nie pokrywa si\u0119 z opini\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, musisz albo milcze\u0107, bo boisz si\u0119 zabra\u0107 g\u0142os, albo… \u2014 Tatiana zatrzymuje si\u0119. \u2014 Ja wybieram milczenie. Je\u015bli otwarcie si\u0119 temu sprzeciwi\u0119, istnieje ryzyko, \u017ce w\u015br\u00f3d 35 rodzic\u00f3w uczni\u00f3w kto\u015b to zg\u0142osi.<\/p>\n

Miesi\u0119czna pensja w wysoko\u015bci 80 tys. rubli (wed\u0142ug aktualnego kyrsu 3,6 tys. z\u0142), niegdy\u015b uwa\u017cana za przyzwoity doch\u00f3d, obecnie ledwo wystarcza kobiecie na op\u0142acenie czynszu i podstawowych potrzeb, poniewa\u017c ceny gwa\u0142townie wzros\u0142y<\/a>.<\/p>\n

\u2014 Trzy do pi\u0119ciu lat temu by\u0142y to dobre pieni\u0105dze. Mo\u017cna by\u0142o od\u0142o\u017cy\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci, op\u0142aci\u0107 wakacje, zaj\u0119cia dla dzieci. Teraz jest to niemo\u017cliwe. Nie mo\u017cna niczego planowa\u0107. Nie ma pieni\u0119dzy, a ka\u017cdego dnia pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe przepisy, nowe ograniczenia. Nigdy nie wiadomo, co jutro zostanie zakazane lub co stanie si\u0119 zbyt drogie \u2014 m\u00f3wi Tatiana.<\/p>\n

„Gdyby\u015bmy mieli tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, to by\u015bmy wyjechali”<\/p>\n

Artiom ma 47 lat i jest chirurgiem urazowym, kt\u00f3ry sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy temu podj\u0105\u0142 radykaln\u0105 decyzj\u0119: ca\u0142kowicie przesta\u0142 czyta\u0107 wiadomo\u015bci.<\/p>\n

\u2014 Zrezygnowa\u0142em z subskrypcji wszystkich wiadomo\u015bci, poniewa\u017c nie mog\u0142em ju\u017c tego znie\u015b\u0107. To znacznie u\u0142atwi\u0142o mi \u017cycie \u2014 m\u00f3wi. Nie mo\u017ce jednak uciec od reklam rekrutacyjnych na przystankach autobusowych, kt\u00f3re obiecuj\u0105 \u017co\u0142nierzom kontraktowym wynagrodzenie w wysoko\u015bci 200 tys. rubli (9 tys. z\u0142)<\/a>, czyli ponad trzykrotnie wi\u0119cej ni\u017c zarabia wi\u0119kszo\u015b\u0107 lekarzy.<\/p>\n

\u2014 Wynagrodzenie za podpisanie umowy wynosi 3 mln rubli (138 tys. z\u0142). Przy mojej pensji musia\u0142bym pracowa\u0107 ponad cztery lata, aby tyle zarobi\u0107. A personel wojskowy otrzymuje t\u0119 kwot\u0119 po prostu za podpisanie umowy \u2014 m\u00f3wi Artiom z gorycz\u0105.<\/p>\n

\"Codzienne<\/p>\n

Codzienne \u017cycie w Sankt Petersburgu, kwiecie\u0144 2025 r. (zdj\u0119cie pogl\u0105dowe)Arife Karakum \/ Anadolu Agency \/ AFP<\/p>\n

Jego praca sprawia, \u017ce ma bezpo\u015bredni kontakt z konsekwencjami wojny. \u2014 \u017bo\u0142nierze cz\u0119sto przychodz\u0105 do mnie po zako\u0144czeniu s\u0142u\u017cby. Jest to dla mnie najbardziej stresuj\u0105ce, poniewa\u017c nie wiadomo, jaka osoba stoi przed nami i w jakim jest stanie psychicznym \u2014 t\u0142umaczy. Wielu wojskowych z nich przychodzi z okre\u015blonym nastawieniem. \u2014 Zazwyczaj s\u0105 to m\u0119\u017cczy\u017ani o do\u015b\u0107 agresywnym nastawieniu, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105: „jestem bohaterem, wszyscy s\u0105 mi co\u015b winni” \u2014 t\u0142umaczy Artiom.<\/p>\n

On sam mieszka z \u017con\u0105 i 12-letni\u0105 c\u00f3rk\u0105. \u2014 Gdyby\u015bmy mieli tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, to by\u015bmy wyjechali. Ale przy pensji lekarza pa\u0144stwowego szpitala jest to niemo\u017cliwe \u2014 m\u00f3wi. Rodzina szuka informacji o europejskich stypendiach uniwersyteckich, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce w ko\u0144cu uda im si\u0119 wys\u0142a\u0107 c\u00f3rk\u0119 na studia za granic\u0119. \u2014 Chcemy da\u0107 jej szans\u0119 na studia w kraju wolnym od dyktatury \u2014 dodaje Rosjanin.<\/p>\n

Atmosfera w pracy sta\u0142a si\u0119 toksyczna. \u2014 Moi koledzy mnie nie wspieraj\u0105 \u2014 wszyscy s\u0105 do\u015b\u0107 „patriotycznie” nastawieni, ci\u0105gle m\u00f3wi\u0105 o NATO <\/a>i o tym, jak ca\u0142y \u015bwiat chce zniszczy\u0107 Rosj\u0119 \u2014 m\u00f3wi Artiom. Dla niego to nie ma sensu. \u2014 Jeste\u015b lekarzem, powiniene\u015b by\u0107 za \u017cyciem, za ka\u017cdym \u017cyciem. Ale dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi liczy si\u0119 najwyra\u017aniej tylko \u017cycie Rosjan, podczas gdy Ukrai\u0144cy mog\u0105 by\u0107 zabijani \u2014 podsumowuje m\u0119\u017cczyzna.<\/p>\n

„Propaganda jest przera\u017caj\u0105ca”<\/p>\n

42-letnia dzi\u015b Oksana za\u0142o\u017cy\u0142a swoj\u0105 prywatn\u0105 szko\u0142\u0119 podstawow\u0105, kieruj\u0105c si\u0119 prost\u0105 wizj\u0105: traktowanie ka\u017cdego dziecka z szacunkiem i zrozumieniem, wspieranie indywidualnego rozwoju i tworzenie bezpiecznego \u015brodowiska edukacyjnego. Kobieta wyja\u015bnia, \u017ce zasady te s\u0105 „niestety wszystkim tym, czego nie mo\u017ce zaoferowa\u0107 bezp\u0142atna edukacja publiczna”.<\/p>\n

Wojna sprawi\u0142a, \u017ce jej misja sta\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno pilniejsza, jak i bardziej niebezpieczna. W szko\u0142ach pa\u0144stwowych dzieci rysuj\u0105 teraz kartki z \u017cyczeniami z okazji „Dnia aneksji Krymu” i tworz\u0105 prace plastyczne o tematyce wojskowej. Nauczyciele maj\u0105 obowi\u0105zek w\u0142\u0105cza\u0107 „edukacj\u0119 patriotyczn\u0105” do ka\u017cdego przedmiotu<\/a>. Nawet zadania matematyczne zawieraj\u0105 teraz \u017co\u0142nierzy i bro\u0144.<\/p>\n

\u2014 Propaganda wojskowa w zwyk\u0142ych szko\u0142ach jest przera\u017caj\u0105ca \u2014 m\u00f3wi Oksana. \u2014 Nie ka\u017cdy mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na prywatn\u0105 edukacj\u0119, a wielu naszych klient\u00f3w opu\u015bci\u0142o kraj \u2014 dodaje. Mimo to jej szko\u0142a nadal s\u0142u\u017cy rodzinom, kt\u00f3re podzielaj\u0105 jej warto\u015bci. \u2014 Mamy wspania\u0142e dzieci, wspania\u0142ych rodzic\u00f3w \u2014 to jedyny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego wierz\u0119, \u017ce nie wszystko jest stracone \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Oksana \u017cyje w ci\u0105g\u0142ym strachu, \u017ce jej kraj p\u00f3jdzie \u015bladami Bia\u0142orusi<\/a>, gdzie prywatne szko\u0142y s\u0105 systematycznie zamykane lub zmuszane do przyj\u0119cia pa\u0144stwowych program\u00f3w nauczania. \u2014 Od prawie czterech lat \u017cyj\u0119 w strachu, \u017ce to, co sta\u0142o si\u0119 w Bia\u0142orusi, stanie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tutaj \u2014 \u017ce prywatna edukacja nie b\u0119dzie mia\u0142a prawie \u017cadnych szans na przetrwanie \u2014 dodaje.<\/p>\n

Codziennie Oksana stara si\u0119 stworzy\u0107 swoim uczniom normaln\u0105 przestrze\u0144. Jednak ka\u017cda nowa restrykcyjna ustawa utrudnia jej to zadanie.<\/p>\n

\n

Pr\u00f3bujesz wierzy\u0107 w t\u0119 \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, o kt\u00f3rej wszyscy marzyli\u015bmy dla naszych dzieci. Jednak z ka\u017cdym kolejnym dniem, ka\u017cd\u0105 now\u0105 ustaw\u0105, ka\u017cd\u0105 straszn\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 o kolejnym bombardowaniu i zabitych Ukrai\u0144cach, wiara ta staje si\u0119 coraz trudniejsza.<\/p>\n<\/blockquote>\n

„Dziennikarstwo ju\u017c tu nie istnieje”<\/p>\n

22-letni obecnie Nikita studiowa\u0142 dziennikarstwo przez cztery lata. Dzi\u015b dostarcza paczki, poruszaj\u0105c si\u0119 po ulicach Sankt Petersburga z zakupami innych ludzi, zamiast szuka\u0107 sensacyjnych wiadomo\u015bci.<\/p>\n

\u2014 Szczerze m\u00f3wi\u0105c, po prostu zm\u0119czy\u0142y mnie studia. Niewiele z nich wynios\u0142em \u2014 m\u00f3wi. Ale to nie wszystko. Nikita mia\u0142 do\u015b\u0107 propagandy, kt\u00f3ra opanowa\u0142a kampus \u2014 od obowi\u0105zkowych kurs\u00f3w „bezpiecze\u0144stwa informacji”, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci dotyczy\u0142y identyfikowania „fa\u0142szywych wiadomo\u015bci” pochodz\u0105cych ze \u017ar\u00f3de\u0142 zachodnich, po profesor\u00f3w, kt\u00f3rzy uczyli student\u00f3w pisania patriotycznych artyku\u0142\u00f3w o lokalnych rodzinach wojskowych.<\/p>\n

A co teraz zrobi\u0142by z dyplomem dziennikarskim? \u2014 Wszystkie media, w kt\u00f3rych mo\u017cna by pracowa\u0107 jako prawdziwy dziennikarz, s\u0105 albo zablokowane, albo oznaczone jako zagraniczne agencje, albo ich dziennikarze uciekli z kraju. Co pozosta\u0142o? Russia Today? Pierwyj kana\u0142? Wol\u0119 dostarcza\u0107 paczki \u2014 m\u00f3wi Nikita.<\/p>\n

Oszcz\u0119dza pieni\u0105dze, ale nie wie, na co. \u2014 Mo\u017ce na wyjazd? Mo\u017ce na czekanie, a\u017c co\u015b si\u0119 zmieni? Nie wiem \u2014 dodaje.<\/p>\n

Jego starszy s\u0105siad ci\u0105gle pyta, dlaczego nie wst\u0105pi\u0142 do wojska \u2014 tam dobrze p\u0142ac\u0105, lepiej ni\u017c w jakiejkolwiek cywilnej pracy dla kogo\u015b w jego wieku. \u2014 Nie chc\u0119 zabija\u0107 ludzi, ani za darmo, ani za pieni\u0105dze \u2014 odpowiada Nikita.<\/p>\n

\u2014 Przez cztery lata uczy\u0142em si\u0119, jak by\u0107 dziennikarzem, a teraz dziennikarstwo, jakie znam, ju\u017c tu nie istnieje. Dlatego dostarczam zakupy innych ludzi i staram si\u0119 nie my\u015ble\u0107 o tym, co powinienem robi\u0107 ze swoim \u017cyciem \u2014 podsumowuje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chocia\u017c linia frontu znajduje si\u0119 setki kilometr\u00f3w dalej, nad Sankt Petersburgiem od czasu do czasu przelatuj\u0105 drony, lotniska…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":50062,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,76,34,35,28,31,48,25,46,8456,40,41,7105,87,47,80,29,30,26,408,892,82,83,84],"class_list":{"0":"post-50061","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-petersburg","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-propaganda","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-wladimir_putin","31":"tag-wojna","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50061"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50061\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}