{"id":50165,"date":"2025-10-15T10:31:08","date_gmt":"2025-10-15T10:31:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/50165\/"},"modified":"2025-10-15T10:31:08","modified_gmt":"2025-10-15T10:31:08","slug":"przekret-stulecia-nowy-eksperyment-kremla-w-rosjanach-sie-zagotuje-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/50165\/","title":{"rendered":"„Przekr\u0119t stulecia”. Nowy „eksperyment” Kremla. W Rosjanach si\u0119 zagotuje [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

Ostatnio pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci co do daty wprowadzenia eksperymentu \u2014 1 listopada \u2014 ale nie co do samego pomys\u0142u. A ten polega na podwy\u017cszeniu tzw. op\u0142aty recyklingowej importowanych pojazd\u00f3w do astronomicznych kwot \u2014 z kilkuset tysi\u0119cy do ponad 4 mln rubli (184 tys. 342 z\u0142). Nawet Rosjanie, kt\u00f3rzy wydawali si\u0119 przyzwyczajeni do wszystkiego, rozpocz\u0119\u0142i aktywne protesty \u2014 jak podaje dziennik „Kommiersant”, 11 pa\u017adziernika na ulice W\u0142adywostoku wysz\u0142o oko\u0142o 400 os\u00f3b, by wyrazi\u0107 sw\u00f3j sprzeciw wobec planowanej przez rz\u0105d podwy\u017cce op\u0142at za recykling importowanych samochod\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Doskonale rozumiemy, co si\u0119 dzieje: pr\u00f3buj\u0105 rozwi\u0105za\u0107 problemy bud\u017cetowe naszym kosztem, kosztem zwyk\u0142ych ludzi \u2014 powiedzia\u0142 organizator protestu Aleksandr Sustow, pose\u0142 Zgromadzenia Ustawodawczego Kraju Nadmorskiego.<\/p>\n

Ostrych s\u0142\u00f3w nie szcz\u0119dzili tak\u017ce inni uczestnicy protestu. Nie jest to zaskakuj\u0105ce. Op\u0142ata recuklingowa sta\u0142a si\u0119 dos\u0142ownie przekr\u0119tem stulecia.<\/p>\n

Kamienie milowe smutnej drogi<\/p>\n

W 2012 r., w czasie zamieszania spowodowanego przyst\u0105pieniem Rosji do \u015awiatowej Organizacji Handlu (WTO), rosyjscy producenci samochod\u00f3w (a dok\u0142adniej AwtoVAZ) wywarli nacisk na rz\u0105d, aby wprowadzi\u0142 op\u0142at\u0119 recyklingow\u0105 dyskryminuj\u0105c\u0105 importowane samochody. Zwolnione z niej by\u0142y pojazdy wytworzone przez firmy, kt\u00f3re zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do zapewnienia bezpiecznej utylizacji odpad\u00f3w. Zwolnienie to obejmowa\u0142o jednak wy\u0142\u0105cznie pojazdy wyprodukowane przez firmy b\u0119d\u0105ce podmiotami prawnymi zarejestrowanymi w Rosji i produkowane na jej terytorium.<\/p>\n

Nowi „partnerzy” do\u015b\u0107 szybko przejrzeli przebieg\u0142y plan \u2014 WTO wszcz\u0119\u0142a post\u0119powanie maj\u0105ce doprowadzi\u0107 do zniesienia dyskryminacji. Kreml zareagowa\u0142 na to w 2014 r. w oryginalny spos\u00f3b \u2014 zdecydowa\u0142 si\u0119 rozszerzy\u0107 op\u0142at\u0119 na wszystkie samochody, w tym r\u00f3wnie\u017c te krajowe. A poniewa\u017c AwtoVAZ otrzymywa\u0142 dotacje, op\u0142ata za z\u0142omowanie nie odbi\u0142a si\u0119 mocno na krajowym przemy\u015ble motoryzacyjnym.<\/p>\n

Przez pewien czas r\u00f3wnolegle z op\u0142at\u0105 za z\u0142omowanie dzia\u0142a\u0142 program pa\u0144stwowy, kt\u00f3ry zach\u0119ca\u0142 do rezygnacji z d\u0142ugotrwa\u0142ego u\u017cytkowania samochod\u00f3w nieefektywnych ekologicznie i zakupu nowych. Program ten przesta\u0142 obowi\u0105zywa\u0107 w 2019 r., ale apetyty „ekolog\u00f3w” zacz\u0119\u0142y rosn\u0105\u0107. Dodam, \u017ce do 2019 r. podwy\u017cka op\u0142aty recyklingowej by\u0142a rekompensowana \u2014 cho\u0107 tylko w ograniczonym zakresie \u2014 obni\u017ck\u0105 ce\u0142 na importowane pojazdy dla os\u00f3b prawnych. P\u00f3\u017aniej warunki te zosta\u0142y jednak zniesione.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 2020 r. sytuacja ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce op\u0142ata recyklingowa sta\u0142a si\u0119 niczym wi\u0119cej jak jednym z podatk\u00f3w federalnych. Od tego te\u017c roku po raz pierwszy jej warto\u015b\u0107 przekroczy\u0142a 100 tys. rubli (4608 z\u0142) za ka\u017cdy nowy samoch\u00f3d, co w przypadku niekt\u00f3rych pojazwd\u00f3w stanowi\u0142o jedn\u0105 czwart\u0105 ich warto\u015bci. A na tym nie koniec \u2014 stawka op\u0142aty recyklingowej nadal ro\u015bnie. Do jesieni 2024 r. si\u0119gn\u0119\u0142a 556 tys. rubli (25 tys. 623 z\u0142) w przypadku nowych samochod\u00f3w o pojemno\u015bci silnika 1-2 l i 1,1 mln rubli (50 tys. 694 z\u0142) dla pojazd\u00f3w o takich samych parametrach, ale u\u017cywanych.<\/p>\n

Ju\u017c wtedy oczywiste sta\u0142o si\u0119, jak bardzo nieracjonalna jest ta op\u0142ata \u2014 przy zorganizowanym imporcie aut za po\u015brednictwem dealer\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zacz\u0119\u0142a ona przekracza\u0107 cen\u0119 samochodu ustalon\u0105 przez eksportera.<\/p>\n

Jak naprawd\u0119 wygl\u0105da recykling<\/p>\n

Oznaki oszustwa \u2014 chocia\u017c to, \u017ce do niego docohdzi, jest oczywiste i nie wymaga dowod\u00f3w \u2014 s\u0105 szczeg\u00f3lnie uderzaj\u0105ce, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 dwa jego aspekty.<\/p>\n

Po pierwsze, pojawia si\u0119 nieodparta ch\u0119\u0107 por\u00f3wnania jej z analogicznymi programami w krajach bardziej zainteresowanych problemami ekologicznymi ni\u017c Rosja.<\/a> W wi\u0119kszo\u015bci z nich po prostu nie ma nic podobnego, a tam, gdzie op\u0142ata istnieje, utrzymuje si\u0119 na bardzo niskim poziomie w por\u00f3wnaniu z t\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w Rosji. Przyk\u0142ad w Holandii przy zakupie nowego samochodu p\u0142aci si\u0119 op\u0142at\u0119 w wysoko\u015bci 22,5 euro (95,8 z\u0142). Do tego dochodzi jeszcze op\u0142ata za utylizacj\u0119 akumulator\u00f3w, od 8 do 25 euro (od 34 do 106 z\u0142) w zale\u017cno\u015bci od ich pojemno\u015bci i wagi, o jest ca\u0142kiem zrozumia\u0142e, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich zagro\u017cenie dla \u015brodowiska.<\/p>\n

W Niemczech producenci musz\u0105 przyjmowa\u0107 stare samochody od w\u0142a\u015bcicieli i utylizowa\u0107 je za darmo. Oznacza to, \u017ce kwota ta jest de facto wliczona w cen\u0119 samochodu \u2014 z wyj\u0105tkiem dostaw eksportowych. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c op\u0142aty za utylizacj\u0119 akumulator\u00f3w pojazd\u00f3w elektrycznych, poniewa\u017c szkody spowodowane ich niekontrolowanym niszczeniem na wysypiskach mog\u0105 by\u0107 bardzo znacz\u0105ce.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci przemys\u0142 recyklingu u\u017cywanych samochod\u00f3w jest na \u015bwiecie ca\u0142kowicie op\u0142acalny i nie wymaga od w\u0142a\u015bcicieli pojazd\u00f3w \u017cadnych op\u0142at za utylizacj\u0119. Przyk\u0142adowo w Stanach Zjednoczonych recyklerzy kupuj\u0105 z\u0142om samochodowy po cenach od 115 do 650 dol. (od 420 do 2377 z\u0142) za samoch\u00f3d i osi\u0105gaj\u0105 zysk z ponownego wykorzystania cz\u0119\u015bci zamiennych i sprzeda\u017cy z\u0142omu.<\/p>\n

W Niemczech nawet 95 proc. samochod\u00f3w jest albo rozbieranych na tysi\u0105cach autoryzowanych plac\u00f3w, albo modernizowanych przy udziale producent\u00f3w. Eksport takich u\u017cywanych samochod\u00f3w przekracza milion sztuk rocznie.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

W Rosji nie ma \u017cadnego licencjonowania takiej dzia\u0142alno\u015bci. Je\u015bli w\u0142a\u015bciciel samochodu chce zutylizowa\u0107 sw\u00f3j pojazd \u2014 zazwyczaj w celu pozbycia si\u0119 konieczno\u015bci p\u0142acenia podatku transportowego \u2014 mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do dowolnej firmy posiadaj\u0105cej licencj\u0119 na przetwarzanie z\u0142omu i unieszkodliwianie odpad\u00f3w niebezpiecznych. Co ciekawe \u2014 je\u015bli kto\u015b zamierza zutylizowa\u0107 samoch\u00f3d, w kt\u00f3rego dowodzie rejestracyjnym nie ma adnotacji o uiszczonej op\u0142acie recyklingowej, to podstawowa stawka za t\u0119 us\u0142ug\u0119 w 2024 r. wynosi\u0142a… 20 tys. rubli (921 z\u0142). To o 30-200 razy mniej ni\u017c kwota, kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwo zamierza wyegzekwowa\u0107 od nabywcy nowego samochodu w przysz\u0142ym roku.<\/p>\n

Po drugie, pojawia si\u0119 nieodparta ch\u0119\u0107 zrozumienia, na co wydawane s\u0105 \u015brodki gromadzone przez w\u0142adze ju\u017c od ponad 10 lat. Nawet je\u015bli zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na statystyki z 2024 r. (w ubieg\u0142ym roku w kraju sprzedano 1,57 mln nowych i sprowadzono 395 tys. u\u017cywanych samochod\u00f3w przy \u015bredniej wysoko\u015bci op\u0142aty w pierwszym przypadku wynosz\u0105cej 556 tys. a w drugim \u2014 1,28 mln rubli, odpowiednio 25 tys. 623 z\u0142 i 58 tys. 989 z\u0142), otrzymamy doch\u00f3d w wysoko\u015bci co najmniej 1,1 bln rubli (ok. 51 mld z\u0142). Trafi\u0142 on bezpo\u015brednio do bud\u017cetu federalnego.<\/p>\n

Je\u015bli w 2026 r. op\u0142aty recyklingowe zostan\u0105 podwy\u017cszone do planowanego poziomu \u2014 a opr\u00f3cz zwyk\u0142ej podwy\u017cki stawek nast\u0105pi znaczne skomplikowanie oblicze\u0144 p\u0142atno\u015bci \u2014 dodatkowe wp\u0142ywy do rosyjskiego bud\u017cetu mog\u0105 wynie\u015b\u0107 oko\u0142o 700 mld rubli (32 mld z\u0142).<\/p>\n

\u015arodki te nie maj\u0105 \u017cadnego zwi\u0105zku ani z programami ekologicznymi \u2014 wszystkie wydatki z tytu\u0142u „Ochrony \u015brodowiska” z federalnej kasy pa\u0144stwowej zaplanowane na 2025 r. wynosz\u0105 914,3 mld rubli (42 mld z\u0142) \u2014 ani z budow\u0105 dr\u00f3g, do tego s\u0142u\u017c\u0105 inne op\u0142aty pobierane od kierowc\u00f3w.<\/p>\n

Gorsze od pija\u0144stwa<\/p>\n

Innymi s\u0142owy, mowa tu wy\u0142\u0105cznie o niezdywersyfikowanym instrumencie fiskalnym, z kt\u00f3rego rz\u0105d korzysta wed\u0142ug w\u0142asnego uznania i kt\u00f3ry staje si\u0119 jednym z powa\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 dochod\u00f3w podatkowych. I zapewnia go tylko jedna grupa spo\u0142eczna \u2014 kierowcy. Powiedzia\u0142bym nawet, \u017ce op\u0142ata ta sta\u0142a si\u0119 najbardziej znacz\u0105cym „selektywnym” podatkiem w kraju, poniewa\u017c nawet akcyza na produkty alkoholowe w 2024 r. okaza\u0142a si\u0119 osiem razy ni\u017csza ni\u017c „op\u0142ata recyklingowa”.<\/p>\n

Oznacza to mi\u0119dzy innymi, \u017ce „progresywno\u015b\u0107” podatku dochodowego w Rosji jest znacznie wi\u0119ksza, ni\u017c twierdz\u0105 w\u0142adze, a kierowcy samochod\u00f3w stali si\u0119 grup\u0105 podatnik\u00f3w najbardziej obci\u0105\u017con\u0105 podatkami.<\/p>\n

Jedyn\u0105 odpowiedzi\u0105 na t\u0119 sytuacj\u0119 s\u0105 jak dot\u0105d pr\u00f3by dostosowania si\u0119 ludzi do zmieniaj\u0105cej si\u0119 sytuacji. Od sierpnia 2024 r. do sierpnia 2025 r. import samochod\u00f3w przez osoby prywatne wzr\u00f3s\u0142 z 36 proc. do 72 proc., ale wiele z nich zosta\u0142o kupionych w „szarej strefie”. W\u0142adze pr\u00f3buj\u0105 jednak temu przeciwdzia\u0142a\u0107, coraz bardziej zaostrzaj\u0105c przepisy. Ten nieustanny wy\u015bcig doprowadzi\u0142 do tego, \u017ce w 2024 r. \u015brednia warto\u015b\u0107 nowego samochodu w Rosji w por\u00f3wnaniu z 2004 r. wzros\u0142a dziesi\u0119ciokrotnie, z 305 tys. do 3,12 mln rubli (z 14 tys. do 143 tys. 787 z\u0142). W 2026 r. mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 o kolejne 30-60 proc.<\/p>\n

\"Prezydent<\/p>\n

Prezydent Rosji W\u0142adimir Putin i dyrektor generalny AwoVAZ Maksym Soko\u0142ow w fabryce samochod\u00f3w tej firmy, 28 stycznia 2025 r.Contributor \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Wed\u0142ug oblicze\u0144 ekspert\u00f3w motoryzacyjnych cena Toyoty Camry z silnikiem 2,5 l po Nowym Roku si\u0119gnie w Rosji 6,5 mln rubli (299 tys. 557 z\u0142), a Toyota Land Cruiser 300 b\u0119dzie kosztowa\u0107 13,3 mln rubli (612 tys. 939 z\u0142), czyli odpowiednio 2,6 i 2,3 razy wi\u0119cej ni\u017c obecnie kosztuj\u0105 te modele w ameryka\u0144skich salonach samochodowych. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? W gr\u0119 wchodz\u0105 ogromne pieni\u0105dze \u2014 p\u0142ac\u0105c op\u0142aty za z\u0142omowanie samochod\u00f3w, rosyjscy kierowcy pokryj\u0105 w 2026 r. jedn\u0105 sz\u00f3st\u0105 wydatk\u00f3w wojskowych kraju, a je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 podatki od benzyny, to nawet ponad jedn\u0105 czwart\u0105!<\/p>\n

Stosunki rosyjskich w\u0142adz z kierowcami w ostatnich dziesi\u0119cioleciach przesz\u0142y kilka etap\u00f3w. W latach 2000. rosyjski rz\u0105d, korzystaj\u0105c z nieuczestniczenia kraju w WTO, zrealizowa\u0142 b\u0142yskotliw\u0105 strategi\u0119 przyci\u0105gni\u0119cia zagranicznych koncern\u00f3w motoryzacyjnych, kt\u00f3re otworzy\u0142y w Rosji du\u017ce zak\u0142ady monta\u017cowe i sta\u0142y si\u0119 inwestorami najwi\u0119kszych rosyjskich fabryk samochod\u00f3w, gwa\u0142townie zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 (z 990 tys. w 2002 r. do 1,97 mln w 2012 r.), a co najwa\u017cniejsze, jako\u015b\u0107 produkowanych samochod\u00f3w. Kreml mia\u0142 ambicje przekszta\u0142ci\u0107 Rosj\u0119 w najwi\u0119kszy rynek motoryzacyjny w Europie, ale do 2024 r. rosyjska produkcja samocho\u00f3w spad\u0142a do 756 tys. sztuk. Zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 natomiast import pojazd\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z Chin. <\/a><\/p>\n

W nowych warunkach motoryzacja nie jest postrzegana jako \u015brodek poprawy jako\u015bci \u017cycia ludno\u015bci, ale wy\u0142\u0105cznie jako narz\u0119dzie do uzupe\u0142nienia skarbu pa\u0144stwa (op\u0142ata recyklingowa) lub wsparcia „krajowych producent\u00f3w”.<\/p>\n

Kreml zmieni\u0142 polityk\u0119<\/p>\n

Wiele tabu, kt\u00f3rych wcze\u015bniej Kreml stara\u0142 si\u0119 przestrzega\u0107, zosta\u0142o zniesionych.<\/p>\n

Przez wiele lat w\u0142adze Rosji k\u0142ad\u0142y nacisk na podatki po\u015brednie i op\u0142aty, kt\u00f3re dla wi\u0119kszo\u015bci obywateli by\u0142y niezauwa\u017calne \u2014 kt\u00f3ry emeryt zastanawia si\u0119, ile podatku VAT lub podatku dochodowego jest wliczone w kupowany przez niego chleb i mleko?<\/p>\n

Stagnacja w latach 2010., a nast\u0119pnie realia wojenne<\/a> zmusi\u0142y jednak Kreml do zmiany podej\u015bcia \u2014 najpierw poprzez wprowadzenie progresywnego podatku dochodowego od os\u00f3b fizycznych w 2021 i 2025 r., a r\u00f3wnolegle \u2014 poprzez wzrost obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych dla niekt\u00f3rych kategorii obywateli (w szczeg\u00f3lno\u015bci os\u00f3b samozatrudnionych i kierowc\u00f3w).<\/p>\n

Jest to bardzo wa\u017cna zmiana w rosyjskiej polityce, \u015bwiadcz\u0105ca o tym, \u017ce w\u0142adze ca\u0142kowicie przesta\u0142y si\u0119 ba\u0107 jedynej formy protestu, kt\u00f3ra pojawia\u0142a si\u0119 w kraju w r\u00f3\u017cnych latach \u2014 wywo\u0142anego naruszeniem praw poszczeg\u00f3lnych grup spo\u0142ecznych. Kreml przesta\u0142 dostrzega\u0107 granice \u2014 milczenie rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa m\u00f3wi samo za siebie. Jest ono gotowe znosi\u0107 prawie wszystko, co tylko w\u0142adza b\u0119dzie w stanie wymy\u015bli\u0107.<\/p>\n

W imieniu spo\u0142ecze\u0144stwa g\u0142os mog\u0142aby zabra\u0107 opozycja \u2014 ale jej przyw\u00f3dcy nie maj\u0105 czasu na to, co dzieje si\u0119 w kraju . To znacznie nudniejsze ni\u017c zajmuj\u0105ce dyskusje na temat niuans\u00f3w r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w wydania ksi\u0105\u017cki Aleksieja Nawalnego<\/a>.<\/p>\n

A skoro tak, to przekr\u0119t stulecia zwi\u0105zany z op\u0142at\u0105 recyklingow\u0105 najwyra\u017aniej nie b\u0119dzie ostatnii…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ostatnio pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci co do daty wprowadzenia eksperymentu \u2014 1 listopada \u2014 ale nie co do samego…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":50166,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,190,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-50165","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-gospodarka","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-polish","21":"tag-polski","22":"tag-rosja","23":"tag-screening_general","24":"tag-swiat","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-wiadomosci","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50165\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}