Niemcy to \u201epa\u0144stwo progowe\u201d. Ekspert wyja\u015bnia, jak blisko w\u0142asnej bomby atomowej jest Berlin<\/a><\/p>\nPowiedzia\u0142 pan, \u017ce na to wszystko potrzebujemy \u201edu\u017co czasu\u201d. \u201eDu\u017co\u201d to znaczy ile?<\/p>\n
To zale\u017cy od nak\u0142ad\u00f3w finansowych, mocy przerobowych przemys\u0142u obronnego oraz tego, co uda nam si\u0119 kupi\u0107 gotowe od r\u0119ki. Nie jest to jednak proces na rok. W optymistycznym wariancie, aby w pe\u0142ni zrekompensowa\u0107 wycofanie ameryka\u0144skich zdolno\u015bci, wdro\u017cy\u0107 systemy, przeszkoli\u0107 ludzi i zgra\u0107 to w strukturach NATO, potrzebujemy co najmniej 5\u20136 lat.\u00a0<\/p>\n
Tymczasem, jak podaje Reuters, ameryka\u0144scy dyplomaci powiedzieli Europejczykom, \u017ce maj\u0105 czas do 2027 r. Te dwa kalendarze wyra\u017anie si\u0119 rozje\u017cd\u017caj\u0105. Czy to oznacza, \u017ce przez pewien czas Europa b\u0119dzie mia\u0142a znacz\u0105c\u0105 luk\u0119 w architekturze bezpiecze\u0144stwa?<\/p>\n
Europa nie staje si\u0119 bezbronna. Nasza infrastruktura odstraszania i potencja\u0142 obronny wci\u0105\u017c s\u0105 silne i skuteczne. Problemem jest raczej rozproszenie tych zasob\u00f3w i potrzeba lepszego, zintegrowanego zarz\u0105dzania produkcj\u0105 dron\u00f3w, amunicji czy ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu.<\/p>\n
Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na co\u015b innego: Europa w najbli\u017cszych latach nie b\u0119dzie narzeka\u0107 na brak sprz\u0119tu, ale na brak \u017co\u0142nierzy. Przez dekady \u017cyli\u015bmy w iluzji, \u017ce w razie wojny walczy\u0107 b\u0119dzie nieliczna armia zawodowa, a reszta spo\u0142ecze\u0144stwa b\u0119dzie mog\u0142a spokojnie pi\u0107 latte. Tymczasem w pe\u0142noskalowym konflikcie formacje zawodowe ponosz\u0105 straty jako pierwsze. Kluczowe staj\u0105 si\u0119 uzupe\u0142nienia, kt\u00f3re bierze si\u0119 z rezerw. W Polsce mamy pod tym wzgl\u0119dem ogromny problem, poniewa\u017c rezerwy personalne nie s\u0105 przeszkolone do obs\u0142ugi nowoczesnego sprz\u0119tu.<\/p>\n
W nowoczesnej wojnie armia zawodowa jedynie zaczyna starcie, a wygrywaj\u0105 je dobrze przygotowane rezerwy. Zdolno\u015b\u0107 do szybkiego przeszkolenia i zmotywowania ludzi to dzisiaj najwi\u0119ksza luka w Europie.<\/p>\n
Niemniej jednak nie jeste\u015bmy bezbronni. Jeste\u015bmy dla potencjalnego agresora bardzo trudnym przeciwnikiem. Rosja nie ma obecnie potencja\u0142u, by militarnie sterroryzowa\u0107 czy zaj\u0105\u0107 Europ\u0119. Mo\u017ce ewentualnie pr\u00f3bowa\u0107 dzia\u0142a\u0144 z zaskoczenia na ograniczonym obszarze, na przyk\u0142ad w kierunku pa\u0144stw ba\u0142tyckich. D\u0142ugofalowe starcie z technologicznie przewa\u017caj\u0105c\u0105 Europ\u0105 jest dla Moskwy ekonomicznie i militarnie nie do ud\u017awigni\u0119cia, cho\u0107 oczywi\u015bcie koszt takiego konfliktu dla obu stron by\u0142by gigantyczny.<\/p>\n
Kt\u00f3rych kraj\u00f3w i kt\u00f3rych baz wojskowych najbardziej mog\u0105 dotkn\u0105\u0107 zapowiedziane redukcje si\u0142 USA?<\/p>\n
W tej chwili nikt tego precyzyjnie nie wie, poniewa\u017c ten proces dopiero rusza. Amerykanie og\u0142osili decyzj\u0119 kierunkow\u0105, natomiast teraz rozpoczyna si\u0119 p\u00f3\u0142roczny przegl\u0105d struktur. Wiemy, jaki profil sprz\u0119tu chc\u0105 wycofa\u0107, ale to, czy dotknie to baz sta\u0142ych, czy magazyn\u00f3w strategicznych, poka\u017ce dopiero praktyka. To jest tak\u017ce element gry politycznej.\u00a0<\/p>\n
W kontek\u015bcie tych zmian m\u00f3wi si\u0119 o koncepcji NATO 3.0, czyli o tym, \u017ce Europa…<\/p>\n
… Europa broni si\u0119 sama w ramach NATO, natomiast Stany Zjednoczone przychodz\u0105 z pe\u0142noskalow\u0105 pomoc\u0105 dopiero w momencie uruchomienia artyku\u0142u 5., czyli przy realnym, egzystencjalnym zagro\u017ceniu. Ko\u0144czy si\u0119 era, w kt\u00f3rej ameryka\u0144ski sojusznik przysy\u0142a\u0142 wsparcie przy ka\u017cdej mniejszej eskalacji czy incydencie granicznym. Ameryka\u0144ska pomoc ma by\u0107 rezerwowana na konflikty o du\u017cej intensywno\u015bci, na wz\u00f3r wojny na Ukrainie.<\/p>\n
Inni definiuj\u0105 NATO 3.0 jeszcze inaczej. Chodzi o format, w kt\u00f3rym Europa jest g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 si\u0142 konwencjonalnych, natomiast USA dbaj\u0105 o strategiczne odstraszanie nuklearne.<\/p>\n
Sojusz P\u00f3\u0142nocnoatlantycki od zawsze opiera\u0142 si\u0119 na takim fundamencie. Koncepcja ameryka\u0144skiego strategicznego parasola nuklearnego \u2013 uzupe\u0142nionego mniejszymi potencja\u0142ami Francji i Wielkiej Brytanii \u2013 stanowi\u0142a rdze\u0144 NATO od czas\u00f3w zimnej wojny. Chodzi o to, by z jednej strony posiada\u0107 zdolno\u015b\u0107 do powstrzymania operacji konwencjonalnych na teatrze dzia\u0142a\u0144, a z drugiej \u2013 dysponowa\u0107 na tyle silnym argumentem j\u0105drowym, by Federacja Rosyjska nie mog\u0142a ucieka\u0107 si\u0119 do szanta\u017cu atomowego ani punktowych uderze\u0144 dla poprawy swojej pozycji strategicznej.\u00a0<\/p>\n
Ten podzia\u0142 r\u00f3l zostaje utrzymany, zmienia si\u0119 jedynie akcent: Amerykanie bezpowrotnie przerzucaj\u0105 ci\u0119\u017car obrony konwencjonalnej kontynentu na barki samych Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n
Czy europejski przemys\u0142 zbrojeniowy zacz\u0105\u0142 ju\u017c realnie przejmowa\u0107 t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 i wszed\u0142 na odpowiednio wysokie obroty?<\/p>\n
Absolutnie nie. Przez lata nie by\u0142o do tego ani powod\u00f3w, ani mo\u017cliwo\u015bci, ani ch\u0119ci.\u00a0<\/p>\n
Dodatkowo w Europie zderzamy si\u0119 z dogmatami polityki klimatycznej. Powiedzmy sobie otwarcie: przemys\u0142 obronny nie jest \u201ezielony\u201d, jest \u201ebrudny\u201d. Nie da si\u0119 zbudowa\u0107 czo\u0142gu na baterie. Produkcja zbrojeniowa to ci\u0119\u017cka chemia, metalurgia, huty i walcownie \u2013 sektory skrajnie energoch\u0142onne. Je\u015bli Europa chce realnie si\u0119 zbroi\u0107, musi zrewidowa\u0107 swoj\u0105 koncepcj\u0119 transformacji energetycznej i podej\u015bcie do wykorzystania energii w przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim.<\/p>\n
St\u0105d bierze si\u0119 m.in. europejski program SAFE. To nie jest \u017caden unijny prezent czy narz\u0119dzie do uzale\u017cniania poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw. SAFE to celowa pr\u00f3ba skonsolidowania i ukierunkowania \u015brodk\u00f3w finansowych w skali ca\u0142ego kontynentu, by radykalnie pobudzi\u0107 i rozbudowa\u0107 europejskie zdolno\u015bci produkcyjne w obszarze uzbrojenia. W ten spos\u00f3b ma zosta\u0107 zbudowana samowystarczalno\u015b\u0107 Europy.<\/p>\n
Czy to wystarczy?<\/p>\n
To b\u0119dziemy wiedzie\u0107 dopiero wtedy, gdy wybuchnie wojna.<\/p>\n
W logice obronnej nie istnieje poj\u0119cie \u201ewystarczaj\u0105co\u201d, poniewa\u017c nigdy nie mamy pe\u0142nych danych o planach przeciwnika. Nie wiemy, czy i kiedy Federacja Rosyjska zdecyduje si\u0119 na agresj\u0119, jakie cele sobie postawi, ani jakimi metodami b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107.\u00a0<\/p>\n
Nie znamy te\u017c przysz\u0142ej mentalno\u015bci politycznej lider\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw europejskich ani nastroj\u00f3w ich spo\u0142ecze\u0144stw \u2013 kto w godzinie pr\u00f3by b\u0119dzie got\u00f3w umiera\u0107 za Gda\u0144sk czy Wilno.\u00a0<\/p>\n
Tego nie da si\u0119 zapisa\u0107 w symulacjach. Mo\u017cemy si\u0119 jedynie maksymalnie przygotowywa\u0107, ale samo przygotowanie to wci\u0105\u017c tylko plan. A jak mawiaj\u0105 \u017co\u0142nierze: plany s\u0105 \u015bwietne, dop\u00f3ki nie padn\u0105 pierwsze strza\u0142y.<\/p>\n
Wspomnia\u0142 pan o prawdopodobie\u0144stwie rosyjskiej agresji. Czy redukcja sta\u0142ej obecno\u015bci wojskowej Amerykan\u00f3w w Europie nie rozochoci Kremla i nie sk\u0142oni go do bardziej agresywnych dzia\u0142a\u0144?<\/p>\n
Moim zdaniem nie. Wynika to z faktu, \u017ce Pentagon bardzo racjonalnie ocenia obecny potencja\u0142 Rosji. Wojna na Ukrainie pokaza\u0142a, \u017ce rosyjskie zdolno\u015bci konwencjonalne s\u0105 mocno ograniczone i uszczuplone. Ponadto og\u00f3lny pr\u00f3g odstraszania Europy jest na tyle wysoki, \u017ce jeste\u015bmy w stanie skutecznie wi\u0105za\u0107 si\u0142y rosyjskie.<\/p>\n
Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce wojna to w r\u00f3wnym stopniu starcie potencja\u0142\u00f3w sprz\u0119towych, co kwestia \u015bwiadomo\u015bci i morale. Mo\u017cna dysponowa\u0107 najnowocze\u015bniejszym uzbrojeniem, ale je\u015bli spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dzie mentalnie rozbrojone, \u017caden sprz\u0119t nie pomo\u017ce. Dlatego transformacja Europy musi i\u015b\u0107 dwutorowo: obok odbudowy fabryk amunicji musimy przywr\u00f3ci\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwach elementarn\u0105 gotowo\u015b\u0107 do obrony w\u0142asnych pa\u0144stw.<\/p>\n
Czyli wracamy do rezerw, o kt\u00f3rych pan wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142?<\/p>\n
Nie tylko. Tak\u017ce do og\u00f3lnej filozofii obronnej, jak\u0105 w Polsce definiuje np. Ustawa o obronie Ojczyzny. Podobne przepisy istniej\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw. Jasno okre\u015blaj\u0105 one, \u017ce w momencie wybuchu wojny ka\u017cdy obywatel ma obowi\u0105zek dzia\u0142a\u0107 na rzecz obronno\u015bci pa\u0144stwa \u2013 w r\u00f3\u017cnej formie, od bezpo\u015bredniej walki na linii frontu po prac\u0119 na zapleczu logistycznym czy medycznym. Skuteczna obrona przed agresj\u0105 zawsze wymaga totalnej mobilizacji ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, a nie tylko formacji zawodowych, kt\u00f3rym pa\u0144stwo p\u0142aci pensje.<\/p>\n
Czy scenariusz, w kt\u00f3rym Europa broni si\u0119 sama, bez USA, jest realny?<\/p>\n
On nie tylko jest realny \u2013 w obecnej sytuacji politycznej po prostu nie ma innego scenariusza. Szeryf stwierdzi\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie walczy\u0142, zabra\u0142 zabawki i poszed\u0142 do domu. Czas najwy\u017cszy dorosn\u0105\u0107 i uzna\u0107, \u017ce je\u017celi co\u015b si\u0119 dzieje, to ka\u017cdy z nas musi broni\u0107 swojego domu.\u00a0<\/p>\n
Przez ostatnie trzy dekady europejscy politycy budowali fikcyjny \u015bwiat, w kt\u00f3rym bezpiecze\u0144stwa obywateli mia\u0142y broni\u0107 bli\u017cej nieokre\u015blone, zewn\u0119trzne struktury: abstrakcyjne mechanizmy NATO, mityczny parasol USA czy nieliczne armie zawodowe. Europejczycy siedzieli, sporo za to p\u0142acili i uwa\u017cali, \u017ce nie musz\u0105 si\u0119 tym przejmowa\u0107. To jest z\u0142udzenie i fikcja, tak nigdy nie buduje si\u0119 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie ta u\u0142uda by\u0142a wygodna, poniewa\u017c pozwala\u0142a na transfer ogromnych \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych z obronno\u015bci na cele socjalne i konsumpcyjne, co gwarantowa\u0142o politykom g\u0142osy w kolejnych wyborach. Zapomniano jednak o lekcjach z czas\u00f3w zimnej wojny, kiedy zar\u00f3wno Europa Zachodnia, jak i pa\u0144stwa bloku wschodniego utrzymywa\u0142y pot\u0119\u017cne armie, zapasy i infrastruktur\u0119 przygotowan\u0105 do natychmiastowego starcia. Po 1989 r. uwierzyli\u015bmy w iluzj\u0119 \u201eko\u0144ca historii\u201d. Dzisiaj ta iluzja brutalnie m\u015bci si\u0119 na Europie.<\/p>\n
Czyli w tym momencie nie ma ju\u017c co traci\u0107 energii na zastanawianie si\u0119, czy artyku\u0142 5 zadzia\u0142a, czy nie zadzia\u0142a, tylko lepiej po\u015bwi\u0119ci\u0107 j\u0105 na my\u015blenie o tym, jak si\u0119 samemu obroni\u0107.<\/p>\n
Artyku\u0142 5 to nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie USA. To s\u0105 wszystkie pa\u0144stwa europejskie. Je\u017celi my sami nie obronimy si\u0119 w ramach artyku\u0142u 5, to nie wiem, dlaczego Amerykanie mieliby to robi\u0107. Artyku\u0142 5 jest dla wszystkich pa\u0144stw Europy.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Decyzja Waszyngtonu o natychmiastowym ograniczeniu wk\u0142adu USA w si\u0142y reagowania NATO to \u201emotywacja wstrz\u0105sowa\u201d dla Europy. Cho\u0107 Amerykanie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":506448,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[32,33,189,27,34,35,28,31,25,768,40,41,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":["post-506447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-europa","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-news","tag-obronnosc","tag-polish","tag-polski","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-usa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116783481774455740","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=506447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/506448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=506447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=506447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=506447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"armia](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/shutterstock_266453048-ratio-3x2-1.jpg\")
USA wycofuj\u0105 kluczowe wsparcie z Europy. Prof. Bo\u0107kowski: Za\u0142atanie tej luki zajmie nam 5-6 lat (fot. Shutterstock \/ Shutterstock)<\/p>\n