Prezentowana tre\u015b\u0107 nie jest stanowiskiem Onetu, ale opini\u0105 autora. Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w serwisie „Sestry”. Materia\u0142 pokazujemy w ramach Programu Partnerskiego Onetu.<\/p>\n
Edwin Bendyk \u2014 publicysta, pisarz, prezes Fundacji im. Stefana Batorego.<\/p>\n
Po wybuchu pe\u0142noskalowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie w lutym 2022 r. Polska szybko sta\u0142a si\u0119 prymusem, gdy\u017c zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 z niezwyk\u0142\u0105 energi\u0105 we wsparcie dla zaatakowanego s\u0105siada.<\/p>\n
[REKLAMA]<\/p>\n
Ten tekst pochodzi z serwisu Sestry.eu<\/a>Dzi\u0119ki Twojemu wsparciu mo\u017cemy tworzy\u0107 wi\u0119cej warto\u015bciowych tre\u015bci i rozwija\u0107 nasz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Do\u0142\u0105cz do nas na Patronite!<\/a> \u2764\ufe0f<\/p>\n Pomoc humanitarna, dostawy ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu wojskowego, wsparcie dyplomatyczne mia\u0142y w pierwszych miesi\u0105cach wojny wielkie znaczenie dla skuteczno\u015bci ukrai\u0144skiego oporu. My s\u0142usznie nie mamy w tej sprawie w\u0105tpliwo\u015bci, Ukrai\u0144cy tego nie kwestionuj\u0105.<\/p>\n Czy r\u00f3wnie s\u0142usznie mamy prawo domaga\u0107 si\u0119 od Ukrai\u0144c\u00f3w wdzi\u0119czno\u015bci za t\u0119 pomoc? I jej aktywnych wyraz\u00f3w, cho\u0107by w formie wi\u0119kszej uleg\u0142o\u015bci wobec polskich roszcze\u0144 dotycz\u0105cych historii, ekshumacji i poch\u00f3wk\u00f3w ofiar tej\u017ce historii czy te\u017c innych gest\u00f3w? Ukrai\u0144cy za pomoc dzi\u0119kuj\u0105, przypominaj\u0105 jednak, \u017ce Polska, a tak\u017ce inne europejskie kraje anga\u017cuj\u0105ce si\u0119 we wsparcie, pomagaj\u0105c Ukrainie, w istocie najbardziej pomagaj\u0105 sobie. Dlaczego? Bo w sumie stosunkowo niewielkim kosztem, je\u015bli odnie\u015b\u0107 go do PKB, kupuj\u0105 polis\u0119 ubezpieczeniow\u0105 od ryzyka wojny z Rosj\u0105.<\/p>\n Niezmienny cel wojny<\/p>\n W 2021 r. W\u0142adimir Putin okre\u015bli\u0142 cele przysz\u0142ej wojny: chodzi o rewizj\u0119 \u0142adu europejskiego i szerzej, \u015bwiatowego, w tym podporz\u0105dkowanie Ukrainy oraz ograniczenie suwerenno\u015bci pa\u0144stw by\u0142ego bloku wschodniego poprzez zmniejszenie obecno\u015bci infrastruktury i personelu NATO.<\/p>\n To, \u017ce Putin uzyska\u0142 odwrotny efekt, bo do NATO do\u0142\u0105czy\u0142y Szwecja i Finlandia, nie zmienia jego pocz\u0105tkowych zamiar\u00f3w. Rosyjski dyktator nie zmieni\u0142 swoich cel\u00f3w i powtarza, \u017ce jest na wojnie z Zachodem. Lub raczej, jak m\u00f3wi\u0105 rosyjscy propagandzi\u015bci, broni Rosji przed zachodni\u0105 agresj\u0105.<\/p>\n Spektakularn\u0105 ilustracj\u0105 tego zagro\u017cenia okaza\u0142y si\u0119 naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony we wrze\u015bniu 2025 r. i p\u00f3\u017aniejsze podobne pr\u00f3by w innych krajach europejskich. Polska uruchomi\u0142a dzia\u0142ania NATO w ramach artyku\u0142u 4. Traktatu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego, zadzia\u0142a\u0142y wsp\u00f3lne procedury, Sojusz dowi\u00f3d\u0142, \u017ce istnieje i jest w stanie broni\u0107 swoich cz\u0142onk\u00f3w. Tym samym potwierdzi\u0142 za\u0142o\u017cenia polskiej polityki bezpiecze\u0144stwa opartej na przynale\u017cno\u015bci do sojuszy, w pierwszej kolejno\u015bci do NATO i w drugiej, je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo, do Unii Europejskiej.<\/p>\n Zasadnicze znaczenie maj\u0105 w tym uk\u0142adzie relacje ze Stanami Zjednoczonymi jako faktycznie jedynym rzeczywistym zewn\u0119trznym gwarantem bezpiecze\u0144stwa. Gwarantem wewn\u0119trznym maj\u0105 by\u0107 Si\u0142y Zbrojne rozwijane po wybuchu wojny w Ukrainie z du\u017c\u0105 intensywno\u015bci\u0105 i wielkimi nak\u0142adami \u015brodk\u00f3w. Na ile w\u0142a\u015bciwie wykorzystujemy te \u015brodki, niech oceniaj\u0105 eksperci. W ka\u017cdym razie intencje Polski, wol\u0119 elit politycznych i spo\u0142eczne poparcie dla wzmacniania potencja\u0142u wojskowego dostrzegaj\u0105 zachodni partnerzy.<\/p>\n Z prymusa w kategorii wydatk\u00f3w na zbrojenia wyrastamy na kluczowy element przysz\u0142ej, powojennej architektury europejskiego bezpiecze\u0144stwa na wschodniej flance.<\/p>\n Status Ukrainy<\/p>\n Co z Ukrain\u0105? Czy powstrzymuj\u0105c rosyjsk\u0105 armi\u0119 od ponad czterech lat, rzeczywi\u015bcie chroni Polsk\u0119 i Europ\u0119 przed Rosj\u0105? Czy raczej poprzez anga\u017cowanie europejskich partner\u00f3w w pomoc stwarza realne zagro\u017cenie eskalacji i wci\u0105gni\u0119cia ich bezpo\u015brednio do wojny? Pytanie o eskalacj\u0119 obecne jest od pocz\u0105tku agresji. Podejmowa\u0142 je prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Joe Biden, stopniowo dawkuj\u0105c dostawy coraz bardziej zaawansowanego uzbrojenia i poszerzaj\u0105c zgod\u0119 na jego wykorzystanie. Podobnie podejmowa\u0142 je kanclerz Niemiec Olaf Scholz, gdy nie zgadza\u0142 si\u0119 na dostaw\u0119 system\u00f3w rakietowych Taurus.<\/p>\n Stanowisko polskiej polityki dobrze wyrazi\u0142 Donald Tusk we wrze\u015bniu 2025 r., podczas otwarcia Warsaw Security Forum: „Wojna w Ukrainie, czy to si\u0119 komu\u015b podoba, czy nie, to jest te\u017c nasza wojna”.<\/p>\n Zdanie to jednak nale\u017cy czyta\u0107 razem z uzupe\u0142nieniem, czyli deklaracj\u0105, \u017ce Polska nie wy\u015ble do Ukrainy \u017co\u0142nierzy w ramach ewentualnej misji stabilizacyjnej. Tak wi\u0119c to jest nasza wojna, ale na tej wojnie nie jeste\u015bmy. Nie chcemy, \u017ceby Rosja t\u0119 wojn\u0119 wygra\u0142a, bo przegra i Polska, i Europa, i Zach\u00f3d, wi\u0119c pomagamy Ukrainie.<\/p>\n Chcemy jednak za wszelk\u0105 cen\u0119 wojny z Rosj\u0105 unikn\u0105\u0107, wi\u0119c pomagamy tak, by do wojny nie da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n W tej optyce percepcja polskiej pozycji strategicznej w Polsce i w Ukrainie jest odmienna. Ukrai\u0144cy s\u0105 przekonani, \u017ce zapewniaj\u0105 Polsce i krajom regionu bezpiecze\u0144stwo, powstrzymuj\u0105c rosyjsk\u0105 armi\u0119. To prawda, nikt nie kwestionuje znaczenia tego powstrzymywania i koszt\u00f3w, jakie za nie p\u0142ac\u0105 Ukrai\u0144cy.<\/p>\n Zarazem jednak wojna w Ukrainie ilustruje niebezpiecze\u0144stwo, do jakiego Polska i inne kraje musz\u0105 si\u0119 przygotowa\u0107, z uwzgl\u0119dnieniem ka\u017cdego mo\u017cliwego scenariusza zako\u0144czenia wojny.<\/p>\n Asymetria<\/p>\n W tym momencie pojawia si\u0119 zasadnicza asymetria mi\u0119dzy percepcj\u0105 wojny w Ukrainie i w Polsce.<\/p>\n Dla Ukrai\u0144c\u00f3w wojna przeciwko Rosji ma charakter egzystencjalny, s\u0105 przekonani, \u017ce celem Rosji jest zniszczenie ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci i to\u017csamo\u015bci narodowej. Najnowsze badania opinii spo\u0142ecznej Kijowskiego Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Socjologii (KMIS) z ko\u0144ca maja pokazuj\u0105, \u017ce 60 proc. Ukrai\u0144c\u00f3w, owszem, jest gotowych do kompromisu i zaakceptowania linii frontu jako faktycznej powojennej granicy z Rosj\u0105 (ale bez uznania tego faktu de iure). Oczekuj\u0105 jednak, \u017ce na terenie Ukrainy znajd\u0105 si\u0119 wojska pa\u0144stw europejskich gotowe do podj\u0119cia walki z Rosjanami w razie ponownej agresji.<\/p>\n W Polsce w zale\u017cno\u015bci od bada\u0144 podobny lub wi\u0119kszy odsetek spo\u0142ecze\u0144stwa wypowiada si\u0119 przeciwko wysy\u0142aniu \u017co\u0142nierzy nawet w misji pokojowej, nie m\u00f3wi\u0105c o ewentualnym zaanga\u017cowaniu bojowym.<\/p>\n R\u00f3\u017cnica jest wi\u0119c zasadnicza. Ukrai\u0144cy gotowi s\u0105 walczy\u0107 do ko\u0144ca. Polacy (i nie tylko) chc\u0105 wojny za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107, wi\u0119c si\u0119 do niej przygotowuj\u0105. Ukrai\u0144cy nie tylko maj\u0105 przekonanie, \u017ce musz\u0105 walczy\u0107 do ko\u0144ca, lecz tak\u017ce walk\u0119 t\u0119 konsekwentnie prowadz\u0105, gotowi na to, \u017ce mo\u017ce jeszcze d\u0142ugo potrwa\u0107. Ale w nagrod\u0119 za dekad\u0119 Ukraina b\u0119dzie kwitn\u0105cym pa\u0144stwem Unii Europejskiej \u2014 tak twierdzi 63 proc. badanych w kwietniowym badaniu KMIS.<\/p>\n Ukrai\u0144skie karty<\/p>\n Partnerzy Ukrainy, w tym Polska, mog\u0105 winszowa\u0107 Ukrai\u0144com optymizmu, bo wiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 lepszej przysz\u0142o\u015bci jest na pewno kluczowym zasobem s\u0142u\u017c\u0105cym wojennej mobilizacji i spo\u0142ecznej odporno\u015bci w najtrudniejszych czasach. Nie mo\u017cna jednak oczekiwa\u0107, \u017ce Polska czy Rumunia b\u0119d\u0105 opiera\u0107 w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo na ukrai\u0144skim optymizmie i przekonaniu o mo\u017cliwo\u015bci wygranej. System bezpiecze\u0144stwa musi uwzgl\u0119dnia\u0107 ka\u017cdy scenariusz. R\u00f3wnie\u017c ukrai\u0144skiej pora\u017cki. Tym bardziej \u017ce jeszcze przecie\u017c nie tak dawno, bo na pocz\u0105tku 2025 r., ukrai\u0144ska przysz\u0142o\u015b\u0107 jawi\u0142a si\u0119 raczej w ciemnych barwach.<\/p>\n Prezydentur\u0119 rozpocz\u0105\u0142 Donald Trump, kt\u00f3ry przekonywa\u0142, \u017ce Ukraina wojn\u0119 przegrywa, a Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski nie ma w r\u0119ce \u017cadnych kart. Prezydent USA jasno postawi\u0142 za sw\u00f3j cel doprowadzenie do ko\u0144ca tej wojny i normalizacj\u0119 ameryka\u0144skich relacji z Rosj\u0105, cho\u0107by kosztem ukrai\u0144skich aspiracji. Zmiana polityki Bia\u0142ego Domu, wzmocniona wstrzymywaniem pomocy materialnej dla Ukrainy, zdawa\u0142a si\u0119 rzeczywi\u015bcie determinowa\u0107 jej los. P\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 zasadniczo.<\/p>\n Coraz wi\u0119cej ekspert\u00f3w w sprawach wojskowo\u015bci dostrzega, \u017ce ukrai\u0144ska armia przej\u0119\u0142a inicjatyw\u0119 strategiczn\u0105. Oceniaj\u0105c sytuacj\u0119 z pocz\u0105tku czerwca 2026 r., genera\u0142 Mick Ryan przekonuje, \u017ce Rosja zacz\u0119\u0142a przegrywa\u0107 wojn\u0119 we wszystkich istotnych wymiarach: wojskowym, kognitywnym, moralnym, przemys\u0142owym i gospodarczym.<\/p>\n Nie oznacza to, \u017ce ju\u017c wojn\u0119 przegra\u0142a. Australijski strateg wskazuje, \u017ce odpowiednia rosyjska mobilizacja i niedostateczna koncentracja Ukrai\u0144c\u00f3w mog\u0105 doprowadzi\u0107 do zmiany tego stanu.<\/p>\n Prze\u0142om<\/p>\n Niemniej jednak Ukrai\u0144cy pokazali, \u017ce potrafi\u0105 nieustannie rozwija\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142 oraz niwelowa\u0107 najwi\u0119ksze deficyty, dotychczas utrudniaj\u0105ce prowadzenie dzia\u0142a\u0144 obronnych. Minister Obrony Mychaj\u0142o Fedorow rozpocz\u0105\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 reform\u0119 si\u0142 zbrojnych, maj\u0105c\u0105 rozwi\u0105za\u0107 najwi\u0119kszy problem, jakim jest pob\u00f3r \u017co\u0142nierzy, bez wywo\u0142ywania protest\u00f3w spo\u0142ecznych. Jednocze\u015bnie trwaj\u0105 reorganizacja struktury armii i przechodzenie na system korpusowy. R\u00f3wnolegle rozwijane s\u0105 nowe technologie wojenne oraz wprowadzane innowacje taktyczne i operacyjne.<\/p>\n W rezultacie Ukraina zyskuje coraz wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia w g\u0142\u0119bi terytorium przeciwnika. Ataki na Kronsztad i Petersburg, faktyczne odci\u0119cie Krymu, ataki na instalacje przetw\u00f3rstwa ropy naftowej i fabryki uzbrojenia pokazuj\u0105 rosn\u0105cy uderzeniowy potencja\u0142 ukrai\u0144skiej armii. Co wa\u017cniejsze, w ponad 50 proc. zaopatrzenie armii pochodzi z produkcji krajowej. W czasie wojny ukrai\u0144ski przemys\u0142 obronny zwi\u0119kszy\u0142 swoje zdolno\u015bci produkcyjne 50-krotnie, z miliarda dolar\u00f3w w 2022 r. do 50 mld dzi\u015b. Tylko brak finansowania uniemo\u017cliwia pe\u0142ne wykorzystanie tego potencja\u0142u.<\/p>\n Systemy bezza\u0142ogowe, zw\u0142aszcza coraz intensywniej rozwijane systemy naziemne, maj\u0105 zmniejszy\u0107 zapotrzebowanie na \u017co\u0142nierzy. Automatyzacja dzia\u0142a\u0144 na linii frontu podobno zmniejszy\u0142a straty ludzkie w armii ukrai\u0144skiej o ponad 30 proc. To prawda, \u017ce Ukrai\u0144com dotkliwie brakuje antyrakietowych system\u00f3w obrony przeciwlotniczej, jednak rozwijaj\u0105 coraz skuteczniejsze systemy walki antydronowej.<\/p>\n Nie mniej wa\u017cna od sytuacji militarnej jest sytuacja gospodarcza i spo\u0142eczna. Wyj\u0105tkowo ci\u0119\u017cka zima wbrew obawom nie doprowadzi\u0142a do katastrofy, cho\u0107 oczywi\u015bcie koszty humanitarne wynikaj\u0105ce z braku ciep\u0142a i elektryczno\u015bci by\u0142y bardzo wysokie. Mimo to makroekonomiczne skutki ch\u0142odu i braku dostaw energii okaza\u0142y si\u0119 znikome.<\/p>\n Gospodarka zachowa\u0142a stabilno\u015b\u0107. Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa pomoc zagraniczna, w tej chwili pochodz\u0105ca g\u0142\u00f3wnie z Europy. Ale ukrai\u0144ski biznes, nie tylko zbrojeniowy, nie traci wigoru.<\/p>\n Ro\u015bnie sprzeda\u017c nowych mieszka\u0144 i nowych samochod\u00f3w. Od pocz\u0105tku wojny pi\u0119ciokrotnie, do ponad 250 tys., zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 liczba samochod\u00f3w elektrycznych (niemal dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c w Polsce), jak wynika z raportu T&E Electric Resilience: How Ukraine Became a Rising Star in EV Mobility.<\/p>\n Polityka<\/p>\n Wspomniane wcze\u015bniej wska\u017aniki optymizmu to tylko jeden z sygna\u0142\u00f3w pokazuj\u0105cych, \u017ce ci\u0105gle utrzymuje si\u0119 wysoki poziom mobilizacji i konsolidacji spo\u0142ecznej. Dobrze go wida\u0107 tak\u017ce we wska\u017anikach zaufania do Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego. W maju 2026 r. zgodnie z badaniami KMIS prezydentowi ufa\u0142o 61 proc. badanych i warto\u015b\u0107 ta utrzymuje si\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do trzech punkt\u00f3w od roku. To wa\u017cna informacja, bo w ci\u0105gu roku Ukrain\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142o kilka skandali politycznych z prezydentem w tle.<\/p>\n W lipcu 2025 r. Ze\u0142enski r\u0119kami \u00f3wczesnego szefa Biura Prezydenta Andrija Jermaka pr\u00f3bowa\u0142 wprowadzi\u0107 ustaw\u0119 ograniczaj\u0105c\u0105 kompetencje instytucji walcz\u0105cych z korupcj\u0105. Przyj\u0119cie ustawy w ci\u0105gu jednodniowego ekspresowego procesu legislacyjnego wywo\u0142a\u0142o protesty spo\u0142eczne w ca\u0142ej Ukrainie. Zareagowa\u0142y te\u017c stolice pa\u0144stw europejskich i Bruksela, sygnalizuj\u0105c, \u017ce os\u0142abienie systemu walki z korupcj\u0105 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wstrzymania pomocy i utrudni proces akcesyjny.<\/p>\n Stary porz\u0105dek prawny zosta\u0142 przywr\u00f3cony r\u00f3wnie szybko, jak wcze\u015bniej dokona\u0142a si\u0119 jego zmiana.<\/p>\n Prezydent odzyska\u0142 kontrol\u0119 nad narracj\u0105, ale radykalnie pogorszy\u0142y si\u0119 jego relacje z w\u0142asnym zapleczem politycznym w Radzie Najwy\u017cszej. Ma to coraz wi\u0119kszy wp\u0142yw na stanowienie prawa \u2014 wyniki nawet kluczowych g\u0142osowa\u0144 przesta\u0142y by\u0107 przewidywalne. A przecie\u017c proces akcesyjny do Unii Europejskiej b\u0119dzie wymaga\u0107 przyj\u0119cia wielu trudnych politycznie akt\u00f3w prawnych dostosowuj\u0105cych Ukrain\u0119 do norm unijnych.<\/p>\n Jesieni\u0105 Ukrain\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142a afera korupcyjna w Enerhoatomie z udzia\u0142em by\u0142ego wsp\u00f3lnika i przyjaciela Ze\u0142enskiego, Tymura Mindicza. W\u015br\u00f3d podejrzanych znalaz\u0142o si\u0119 wielu polityk\u00f3w z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki, z Andrijem Jermakiem w\u0142\u0105cznie. Szef Biura Prezydenta najpierw straci\u0142 posad\u0119, Ze\u0142enski zdecydowa\u0142 si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 najbli\u017cszego wsp\u00f3\u0142pracownika. Wiosn\u0105 Jermak us\u0142ysza\u0142 zarzuty karne.<\/p>\n Ukrai\u0144cy nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce prezydent ponosi polityczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za t\u0119 afer\u0119 i \u2014 szerzej \u2014 korupcj\u0119. Wielu uwa\u017ca, \u017ce sam wprost w korupcj\u0119 jest uwik\u0142any.<\/p>\n Mimo to poziom zaufania utrzymuje si\u0119 na sta\u0142ym wysokim poziomie. Socjologowie interpretuj\u0105 takie wyniki jako wyraz wojennej konsolidacji wok\u00f3\u0142 symbolu jedno\u015bci, jakim jest urz\u0105d prezydenta. Nie oznacza to jednak, \u017ce po wojnie Ze\u0142enski nadal b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na spo\u0142eczne poparcie.<\/p>\n Tu wyra\u017anie ro\u015bnie mu konkurencja. Je\u015bli chodzi o zaufanie spo\u0142eczne, to najwi\u0119kszym uznaniem ciesz\u0105 si\u0119 osoby o do\u015bwiadczeniu wojskowym. Na czele znajduje si\u0119 Wa\u0142erij Za\u0142u\u017cny, by\u0142y g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy Si\u0142ami Zbrojnymi, dzi\u015b ambasador w Londynie \u2014 ufa mu 73 proc., a bilans wskaza\u0144 pozytywnych i negatywnych to 52 punkty. Dalej sytuuj\u0105 si\u0119: Robert Browdi „Madziar” kieruj\u0105cy wojskami dronowymi (70 proc.\/63 pkt) oraz Kyry\u0142o Budanow, dzi\u015b szef Biura Prezydenta, kt\u00f3ry wcze\u015bniej kierowa\u0142 G\u0142\u00f3wnym Zarz\u0105dem Wywiadu Ministerstwa Obrony Narodowej (70 proc.\/48 pkt).<\/p>\n Mimo skandali i r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w Ze\u0142enski potrafi ca\u0142y czas utrzymywa\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 stabilno\u015b\u0107 polityczn\u0105 w kraju. Paradoksalnym skutkiem niespotykanej we wsp\u00f3\u0142czesnej historii Ukrainy koncentracji w\u0142adzy w r\u0119kach prezydenta, wspomaganego przez rozbudowane Biuro pe\u0142ni\u0105ce de facto funkcj\u0119 rz\u0105du w wymiarze politycznym, jest to, \u017ce rz\u0105d nie ma charakteru politycznego i tworz\u0105 go technokraci odpowiedzialni za zarz\u0105dzanie pa\u0144stwem. Robi\u0105 to ca\u0142kiem sprawnie, czego najlepszym przyk\u0142adem jest Mychaj\u0142o Fedorow, kt\u00f3ry przeszed\u0142 z Ministerstwa Cyfryzacji na stanowisko szefa Ministerstwa Obrony. Szybko pokaza\u0142, \u017ce kompetencje, jakie ujawni\u0142, cyfryzuj\u0105c Ukrain\u0119, sprawdzaj\u0105 si\u0119 przy reformowaniu armii i resortu.<\/p>\n Nowa geopolityka<\/p>\n Po p\u00f3\u0142tora roku od pami\u0119tnego spotkania Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego z Donaldem Trumpem w Bia\u0142ym Domu okazuje si\u0119, \u017ce jednak Ukraina wojny nie przegrywa, a sam Ze\u0142enski ma w r\u0119ku ca\u0142kiem sporo kart. I to do\u015b\u0107 mocnych, co pokazuje gra o mi\u0119dzynarodowe poparcie dla Ukrainy.<\/p>\n Postrzeganie tego kraju zw\u0142aszcza w Europie zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107, gdy Donald Trump ujawni\u0142 malej\u0105ce zainteresowanie zaanga\u017cowaniem w Stary Kontynent i jego obron\u0119. Wi\u0119cej, gro\u017aba aneksji Grenlandii oraz zapowiedzi ograniczenia obecno\u015bci w NATO lub wr\u0119cz wycofania si\u0119 z niego nadwer\u0119\u017cy\u0142y zaufanie w trwa\u0142o\u015b\u0107 Sojuszu Transatlantyckiego.<\/p>\n Kolejne zapowiedzi ograniczania kontyngentu wojskowego w Europie tylko te w\u0105tpliwo\u015bci podsycaj\u0105.<\/p>\n Z kolei wojna Stan\u00f3w Zjednoczonych i Izraela z Iranem ujawni\u0142a inne niepokoj\u0105ce fakty. To prawda, Stany Zjednoczone pokaza\u0142y, \u017ce ci\u0105gle dysponuj\u0105 niezr\u00f3wnan\u0105 si\u0142\u0105 ognia. Na dodatek nowe technologie zarz\u0105dzania polem walki wykorzystuj\u0105ce sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 radykalnie skr\u00f3ci\u0142y kill chain, pokazuj\u0105c \u015bmierteln\u0105 efektywno\u015b\u0107. Prawd\u0105 jednak jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce nawet Stany Zjednoczone nie dysponuj\u0105 wystarczaj\u0105cymi zasobami uzbrojenia i amunicji, by prowadzi\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 wojn\u0119.<\/p>\n Ponadto okaza\u0142o si\u0119, jak bardzo ograniczona jest zdolno\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych do obrony sojusznik\u00f3w w krajach Zatoki Perskiej przed atakami ze strony, wydawa\u0142o si\u0119, z\u0142amanego Iranu.<\/p>\n Sytuacj\u0119 t\u0119 wykorzysta\u0142a Ukraina, oferuj\u0105c swoje do\u015bwiadczenie w wojnie dronowej i rozwoju technologii walki dronowej. To do\u015bwiadczenie ci\u0105gle relatywizowane przez zachodnich ekspert\u00f3w przekonuj\u0105cych, jak szef koncernu Rheinmetall AG Armin Papperger, \u017ce ukrai\u0144skie drony to zestawy LEGO, kt\u00f3rych produkcj\u0105 mog\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 gospodynie domowe.<\/p>\n Z drugiej strony ro\u015bnie przekonanie, \u017ce w sytuacji, kiedy ameryka\u0144ski filar europejskiego systemu bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142 nadwer\u0119\u017cony, potrzebna jest nowa architektura oparta na w\u0142asnym europejskim potencjale. Jednak ten potencja\u0142 jeszcze d\u0142ugo nie zyska takiego poziomu, by stawi\u0107 czo\u0142a zagro\u017ceniu rosyjskiemu. Chyba \u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 tej architektury stanie si\u0119 Ukraina.<\/p>\n Ukrai\u0144skie aspiracje<\/p>\n Ukrai\u0144cy s\u0105 do takiej roli gotowi nie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Rola dostawcy bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwom europejskim to doskona\u0142y argument w negocjacjach akcesyjnych i dotycz\u0105cych zaanga\u017cowania Europy w powojenn\u0105 odbudow\u0119 Ukrainy. Ukrai\u0144cy s\u0105 gotowi pod wzgl\u0119dem militarnym, czego dowodz\u0105 ka\u017cdego dnia. Dysponuj\u0105 nie tylko umiej\u0119tno\u015bciami, ale tak\u017ce si\u0142ami zbrojnymi, kt\u00f3re tworzy ponad 100 brygad. To wi\u0119cej, ni\u017c maj\u0105 wszystkie pa\u0144stwa europejskie. Po drugiej stronie jest Rosja z ponad 200 brygadami. W ko\u0144cu \u2014 Ukrai\u0144cy s\u0105 gotowi do takiej roli spo\u0142ecznie.<\/p>\n W opublikowanym w maju badaniu spo\u0142ecznym Rating Group Ukraina w architekturze bezpiecze\u0144stwa Europy 73 proc. ankietowanych nie mia\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Si\u0142y Zbrojne Ukrainy w wojnie przeciwko Rosji obroni\u0105 nie tylko ukrai\u0144ski nar\u00f3d, ale tak\u017ce Europ\u0119. Ten wynik nie zaskakuje, Ukrai\u0144cy tak m\u00f3wi\u0105 od pocz\u0105tku wojny. Wa\u017cniejsza jest odpowied\u017a na pytanie: „Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Rosja zaatakuje nast\u0119puj\u0105ce pa\u0144stwa Europy. Czy podtrzyma\u0142by\/\u0142aby Pan\/Pani udzia\u0142 ukrai\u0144skiego wojska w obronie tego pa\u0144stwa?”. Polski gotowych jest broni\u0107 58 proc. Ukrai\u0144c\u00f3w, Litwie chcia\u0142oby pom\u00f3c 63 proc.<\/p>\n Nikt nie wie, kiedy zako\u0144czy si\u0119 wojna. Ro\u015bnie jednak prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 akceptowanym przez ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo rozstrzygni\u0119ciem. Mie\u015bci si\u0119 w nim zgoda na faktyczn\u0105 utrat\u0119 okupowanych teren\u00f3w bez mi\u0119dzynarodowego uznania tego faktu. Nie ma jednak zgody na rezygnacj\u0119 z suwerenno\u015bci, kt\u00f3rej wymiarem ma by\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizacji europejskiego i euroatlantyckiego wyboru, czyli do\u0142\u0105czenie do Unii Europejskiej i docelowo tak\u017ce do NATO.<\/p>\n Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce do\u015bwiadczenie 35 lat niepodleg\u0142o\u015bci nauczy\u0142o Ukrai\u0144c\u00f3w braku zaufania do trwa\u0142o\u015bci jakichkolwiek porozumie\u0144 i sojuszy. Wiedz\u0105, \u017ce cz\u0142onkostwo w UE czy w NATO to nie cele, ale \u015brodki do tego, by osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo i szersze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju. Dzi\u015b s\u0105 przekonani, \u017ce<\/p>\n Ukraina to atrakcyjny partner \u2014 obecnie g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na jej potencja\u0142 wojskowy, w przysz\u0142o\u015bci tak\u017ce z uwagi na mo\u017cliwo\u015bci gospodarcze.<\/p>\n Pomys\u0142 na Ukrain\u0119<\/p>\n Awantura o decyzj\u0119 Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego, kt\u00f3ry jednemu z oddzia\u0142\u00f3w wojskowych nada\u0142 imi\u0119 Bohater\u00f3w UPA, ujawni\u0142a nie tylko wag\u0119 kwestii historycznych dla wsp\u00f3lnych relacji.<\/p>\n Pokaza\u0142a te\u017c spos\u00f3b postrzegania Ukrainy przez polskie elity polityczne i chyba wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w. Wydaje nam si\u0119, \u017ce w relacjach polsko-ukrai\u0144skich ci\u0105gle obowi\u0105zuje asymetria, w kt\u00f3rej my jeste\u015bmy stron\u0105 silniejsz\u0105, bardziej Ukrainie niezb\u0119dn\u0105. Tak, Ukrai\u0144cy wiedz\u0105, \u017ce bez zgody Polski nie wejd\u0105 do Unii Europejskiej.<\/p>\n Doceniaj\u0105 si\u0142\u0119 gospodarcz\u0105 naszego kraju i polski sukces rozwojowy, ukrai\u0144skie elity gospodarcze odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do niego jako \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji.<\/p>\n Zarazem jednak \u2014 o czym pisa\u0142em w analizach „Polska i Ukraina: pokona\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, wygra\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107” oraz „Wielka wojna” \u2014 ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo przechodzi wielk\u0105 transformacj\u0119. Jej istot\u0105 jest zar\u00f3wno to\u017csamo\u015bciowa oraz kulturowa konsolidacja, jak i silna podmiotowo\u015b\u0107. Wynika z poczucia sprawstwa w wymiarze indywidualnym oraz zbiorowym. Ukrai\u0144cy potrafili stawi\u0107 czo\u0142a silniejszemu wrogowi, wi\u0119c nie tylko wierz\u0105 w lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, ale te\u017c chc\u0105 sami j\u0105 kszta\u0142towa\u0107.<\/p>\n Obywatele Ukrainy dziwi\u0105 si\u0119 polskiemu przekonaniu o bezalternatywno\u015bci relacji ze Stanami Zjednoczonymi, bo sami s\u0105 pewni z\u0142ych intencji USA, kt\u00f3re chc\u0105 zmusi\u0107 Ukrain\u0119 do zawarcia niekorzystnego porozumienia z Rosj\u0105.<\/p>\n Skoro jednak Ukrai\u0144cy nie s\u0105 gotowi ulec naciskom Waszyngtonu, to tym bardziej nie ulegn\u0105 Warszawie, Berlinowi lub Budapesztowi w innych sprawach. I nawet je\u015bli troch\u0119 blefuj\u0105, graj\u0105c na wyrost, to lepiej sprawd\u017amy dobrze, jakie my mamy karty.<\/p>\n W ukrai\u0144skiej przestrzeni medialnej pojawi\u0142y si\u0119 analizy, kt\u00f3rych autorzy z uznaniem wyra\u017caj\u0105 si\u0119 o rosn\u0105cej polskiej sile i zwi\u0119kszaj\u0105cych si\u0119 aspiracjach w przestrzeni mi\u0119dzynarodowej. Dobrze wyra\u017ca je irytacja wynikaj\u0105ca z braku zaproszenia do sto\u0142u negocjacyjnego w sprawie wojny zdominowanego przez E3: Niemcy, Francj\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119. Paradoksalnym skutkiem tej rosn\u0105cej si\u0142y jest niech\u0119\u0107 lub brak gotowo\u015bci do uznania, \u017ce Ukraina nie chce gra\u0107 roli m\u0142odszej siostry, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna poucza\u0107, jak si\u0119 zachowywa\u0107 na europejskich salonach. Ma przy tym nie mniejsze ni\u017c Polska aspiracje do wp\u0142ywu na przysz\u0142o\u015b\u0107 nie tylko na swoj\u0105, ale tak\u017ce regionu i Europy. I jest przekonana o swej sile.<\/p>\n Potrzebujemy lepszego pomys\u0142u na Ukrain\u0119 ni\u017c cykliczne wzmo\u017cenia emocjonalne, zar\u00f3wno pozytywne, jak i negatywne \u2014 nawet je\u015bli maj\u0105 realne podstawy.<\/p>\n „Ukrai\u0144ska wiosna” to kolejny tekst z cyklu analiz po\u015bwi\u0119conych r\u00f3\u017cnym aspektom funkcjonowania Ukrainy i ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa w czasie wojny oraz konsekwencjom tej wojny dla przysz\u0142o\u015bci Ukrainy, Polski, Europy i \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezentowana tre\u015b\u0107 nie jest stanowiskiem Onetu, ale opini\u0105 autora. Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w serwisie „Sestry”. Materia\u0142 pokazujemy w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":508634,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[61195,399,48,46,55,42,38,40,39,41,47,6811],"class_list":["post-508633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-bottomfeed_styl","tag-informacje","tag-nat_styl","tag-omp","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-sestry"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116790795626319085","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=508633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508633\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/508634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=508633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=508633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=508633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}