{"id":511247,"date":"2026-06-23T07:08:13","date_gmt":"2026-06-23T07:08:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/511247\/"},"modified":"2026-06-23T07:08:13","modified_gmt":"2026-06-23T07:08:13","slug":"europejskie-centrum-surowcow-krytycznych-pomoze-jsw-i-kghm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/511247\/","title":{"rendered":"Europejskie Centrum Surowc\u00f3w Krytycznych pomo\u017ce JSW i KGHM?"},"content":{"rendered":"<p>Komisja Europejska przygotowuje legislacyjn\u0105 inicjatyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 powo\u0142ania Europejskiego Centrum Surowc\u00f3w Krytycznych. Celem jest wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa dostaw, ograniczenie zale\u017cno\u015bci od skoncentrowanych \u017ar\u00f3de\u0142 importu i wyposa\u017cenie unijnego przemys\u0142u w narz\u0119dzia do reagowania na zak\u0142\u00f3cenia w \u0142a\u0144cuchach dostaw.<\/p>\n<p><a class=\"see-also-link\" href=\"https:\/\/alerty-legislacyjne.strefainwestorow.pl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">SUBSKRYBUJ NASZ NEWSLETTER LEGISLACYJNY<\/a><\/p>\n<p>Surowce krytyczne jako fundament zielonej i cyfrowej transformacji<\/p>\n<p>Unia Europejska coraz wyra\u017aniej traktuje dost\u0119p do surowc\u00f3w krytycznych ju\u017c nie tylko jako techniczny element polityki przemys\u0142owej, lecz przede wszystkim jako warunek bezpiecze\u0144stwa gospodarczego, odporno\u015bci strategicznej i powodzenia transformacji energetyczno-klimatycznej. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce Europa pozostaje silnie uzale\u017cniona od importu tych\u017ce surowc\u00f3w z ograniczonej liczby \u017ar\u00f3de\u0142, a tego rodzaju koncentracja dostaw jest coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystywana jako narz\u0119dzie presji geopolitycznej.<\/p>\n<p>Problem dotyczy nie tylko obszary zielonych technologii, lecz tak\u017ce cyfryzacji, obronno\u015bci, sektora kosmicznego i szeroko rozumianej bazy produkcyjnej Europy. Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie \u201enapraw\u0119 bie\u017c\u0105cej sytuacji\u201d Komisja zapowiedzia\u0142a utworzenie Europejskiego Centrum Surowc\u00f3w Krytycznych. Centrum ma by\u0107 swoistym rozwini\u0119ciem cel\u00f3w przyj\u0119tych w 2024 r. w Akcie o surowcach krytycznych, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce do 2030 r. UE powinna osi\u0105gn\u0105\u0107 zdolno\u015b\u0107 wydobycia 10 proc., przetwarzania 40 proc. i recyklingu 25 proc. strategicznych surowc\u00f3w zu\u017cywanych w Unii.<\/p>\n<p>Finansowanie, wsp\u00f3lne zakupy i zapasy<\/p>\n<p>Komisja Europejska, kt\u00f3ra obecnie prowadzi intensywne prace nad przygotowaniem rozporz\u0105dzania powo\u0142uj\u0105cego do \u017cycia nowe Centrum, zidentyfikowa\u0142a cztery g\u0142\u00f3wne s\u0142abo\u015bci (luki) obecnego systemu:<\/p>\n<p>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Pierwsz\u0105 jest niekorzystny profil ryzyka i korzy\u015bci projekt\u00f3w surowcowych w Europie oraz w pa\u0144stwach partnerskich. Projekty te cz\u0119sto nie uzyskuj\u0105 wystarczaj\u0105cego, skoordynowanego wsparcia, zw\u0142aszcza w dost\u0119pie do finansowania. Obecny kryzys wok\u00f3\u0142 pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich pokaza\u0142 brak zdolno\u015bci UE do szybkiego i elastycznego uruchamiania instrument\u00f3w finansowych tam, gdzie konieczne jest ograniczenie ryzyka.\u00a0<\/p>\n<p>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Drug\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 jest zbyt ma\u0142a si\u0142a rynkowa europejskich nabywc\u00f3w. Firmy z UE negocjuj\u0105 z globalnymi graczami, cz\u0119sto wspieranymi przez w\u0142asne rz\u0105dy, co utrudnia stabilny dost\u0119p do surowc\u00f3w. Dlatego Komisja chce oceni\u0107, czy obecne ramy prawne wystarczaj\u0105 do agregowania popytu, wsp\u00f3lnych zakup\u00f3w i negocjowania um\u00f3w odbioru surowc\u00f3w w imieniu przemys\u0142u oraz pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n<p>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Trzecim obszarem jest ograniczona zdolno\u015b\u0107 zarz\u0105dzania zak\u0142\u00f3ceniami dostaw. Komisja wskazuje, \u017ce tworzenie zapas\u00f3w mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym elementem europejskiej odporno\u015bci, ograniczaj\u0105c skutki przerw w dostawach, waha\u0144 cen i podatno\u015bci na \u201egeopolityczny szanta\u017c\u201d. Obecne kompetencje UE w tym zakresie s\u0105 jednak ograniczone g\u0142\u00f3wnie do zbierania informacji o zapasach krajowych, okre\u015blania bezpiecznego poziomu zapas\u00f3w dla Unii, wydawania opinii pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim i koordynacji dzia\u0142a\u0144 na forach mi\u0119dzynarodowych. Brakuje natomiast instrumentu pozwalaj\u0105cego zarz\u0105dza\u0107 zapasami surowc\u00f3w krytycznych oraz zapewni\u0107 ich w\u0142a\u015bciwe i sprawiedliwe uwalnianie w sytuacji kryzysowej.\u00a0<\/p>\n<p>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Czwarta luka dotyczy dost\u0119pu administracji unijnej i krajowej do strategicznej wiedzy rynkowej. Decyzje o inwestycjach, zakupach i zapasach wymagaj\u0105 bardziej szczeg\u00f3\u0142owych, bie\u017c\u0105cych danych ni\u017c standardowe monitorowanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw.<\/p>\n<p>Na ratunek przemys\u0142owi<\/p>\n<p>Organ wykonawczy UE zak\u0142ada, \u017ce inicjatywa pomo\u017ce zabezpieczy\u0107 dostawy surowc\u00f3w krytycznych dla europejskiego przemys\u0142u, w tym surowc\u00f3w wt\u00f3rnych, oraz ograniczy\u0107 wp\u0142yw innych jurysdykcji na unijne przedsi\u0119biorstwa. W wymiarze gospodarczym mo\u017cliwe s\u0105 koszty pocz\u0105tkowe, takie jak zakup lub magazynowanie surowc\u00f3w, ale strategiczne uwalnianie zapas\u00f3w mog\u0142oby stabilizowa\u0107 \u0142a\u0144cuchy dostaw i \u0142agodzi\u0107 skutki zak\u0142\u00f3ce\u0144 oraz skok\u00f3w cen.<\/p>\n<p>W kontek\u015bcie obronno\u015bci inicjatywa ma zmniejszy\u0107 ryzyko dla europejskich \u0142a\u0144cuch\u00f3w warto\u015bci w sektorach kosmicznym i obronnym, szczeg\u00f3lnie w razie ogranicze\u0144 eksportowych. Komisja przewiduje te\u017c wzrost liczby projekt\u00f3w wydobywczych, przetw\u00f3rczych i recyklingowych w UE oraz w zaufanych pa\u0144stwach partnerskich, przy czym wp\u0142yw magazynowania na \u015brodowisko oceniany jest jako ograniczony. Spo\u0142ecznie inicjatywa ma wspiera\u0107 projekty przemys\u0142owe, tworzy\u0107 miejsca pracy, wzmacnia\u0107 rozw\u00f3j regionalny i dawa\u0107 bardziej przewidywalne warunki dla inwestycji w ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchu warto\u015bci surowc\u00f3w krytycznych.<\/p>\n<p>Ca\u0142o\u015b\u0107 prac nad nowym rozporz\u0105dzeniem jest obecnie na do\u015b\u0107 zaawansowanym etapie. Do 29 lipca br. trwaj\u0105 konsultacje publiczne. I cho\u0107 oficjalny projekt dokumentu pierwotnie mia\u0142 zosta\u0107 zaprezentowany w I kwartale br. to przyjdzie nam na niego poczeka\u0107 najprawdopodobniej do ko\u0144ca br.<\/p>\n<p>Co z tego wynika?<\/p>\n<p>Nowa inicjatywa pokazuje zmian\u0119 logiki unijnej polityki przemys\u0142owej \u2013 od monitorowania ryzyk do aktywnego zarz\u0105dzania bezpiecze\u0144stwem dostaw. Dla transformacji energetycznej to kwestia zasadnicza, bo bez stabilnego dost\u0119pu do surowc\u00f3w nie b\u0119dzie skalowania technologii niskoemisyjnych, cyfrowych ani obronnych.<\/p>\n<p>Najwi\u0119kszym wyzwaniem b\u0119dzie jednak nie samo powo\u0142anie Centrum, lecz wyposa\u017cenie go w realne narz\u0119dzia finansowe, zakupowe, analityczne i kryzysowe. Je\u017celi UE chce konkurowa\u0107 z pa\u0144stwami, kt\u00f3re ju\u017c dzi\u015b szybko reaguj\u0105 na okazje inwestycyjne i surowcowe, musi zbudowa\u0107 mechanizm zdolny do utrzymania tempa zmian zachodz\u0105cych na rynku.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Komisja Europejska przygotowuje legislacyjn\u0105 inicjatyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 powo\u0142ania Europejskiego Centrum Surowc\u00f3w Krytycznych. Celem jest wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa dostaw, ograniczenie zale\u017cno\u015bci&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":511248,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[52220],"tags":[99550,12929,3953,52221,99549,42,38,40,39,41],"class_list":["post-511247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-kghm","tag-europejskie-centrum-surowcow-krytycznych","tag-jsw","tag-kghm","tag-kghm-polska-miedz","tag-legislacja-europejska","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116798167874571445","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/511247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=511247"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/511247\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/511248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=511247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=511247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=511247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}