{"id":513036,"date":"2026-06-24T02:26:29","date_gmt":"2026-06-24T02:26:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/513036\/"},"modified":"2026-06-24T02:26:29","modified_gmt":"2026-06-24T02:26:29","slug":"gdansk-sgraffito-niebo-polnocne-jana-heweliusza-odzyska-blask","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/513036\/","title":{"rendered":"Gda\u0144sk: sgraffito \u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d Jana Heweliusza odzyska blask"},"content":{"rendered":"<p>Gda\u0144skie Nieruchomo\u015bci przeprowadz\u0105 konserwacj\u0119 z\u0142otego sgraffita \u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d Jana Heweliusza, kt\u00f3re zdobi \u015bciany kamienicy przy ul. Bednarskiej 2. Przedstawienie XVII-wiecznej mapy fragmentu nocnego sklepienia autorstwa s\u0142ynnego astronoma powsta\u0142o w 2008 roku. Od tamtej pory uleg\u0142o ju\u017c cz\u0119\u015bciowemu zniszczeniu \u2013 na jego powierzchni pojawi\u0142y si\u0119 ubytki i \u015blady wandalizmu. Prace wykonaj\u0105 tw\u00f3rcy dzie\u0142a, profesorowie oraz dawni studenci Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Gda\u0144sku.<\/p>\n<p>Sgraffito inspirowane atlasem Jana Heweliusza<\/p>\n<p>Malowid\u0142o powsta\u0142o w pa\u017adzierniku 2008 roku na \u015blepych \u015bcianach oficyny stoj\u0105cej naprzeciw pomnika Jana Heweliusza, tu\u017c obok Skweru Heweliusza i Ratusza Staromiejskiego. Zrealizowano je w technice sgraffito, polegaj\u0105cej na nak\u0142adaniu kilku warstw kolorowego tynku i wydrapywaniu ich w taki spos\u00f3b, by ods\u0142oni\u0107 barwy znajduj\u0105ce si\u0119 pod spodem. Inspiracj\u0105 dla dzie\u0142a by\u0142a mapa \u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d z atlasu \u201eFirmamentum Sobiescianum sive Uranographia\u201d. To ostatnie wielkie opracowanie Jana Heweliusza, wydane po\u015bmiertnie w 1690 roku przez jego \u017con\u0119, El\u017cbiet\u0119 Koopman Heweliusz. Atlas zawiera\u0142 mapy obu p\u00f3\u0142kul nieba, a gda\u0144skie sgraffito prezentuje cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119con\u0105 p\u00f3\u0142nocnemu sklepieniu.<\/p>\n<p>\u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d gda\u0144skiego astronoma<\/p>\n<p>Na burgundowym tle widniej\u0105 z\u0142ote wizerunki klasycznych konstelacji p\u00f3\u0142nocnego nieba. Najwi\u0119cej uwagi przykuwaj\u0105 jednak gwiazdozbiory opracowane przez samego Heweliusza. S\u0105 to Tarcza Sobieskiego, Psy Go\u0144cze, \u017byrafa, Jaszczurka, Sekstans oraz Ma\u0142y Lew. Spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciu konstelacji zaproponowanych przez gda\u0144skiego astronoma Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna zachowa\u0142a siedem. Do tego grona nale\u017cy jeszcze Ry\u015b, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 umieszczony na sgrafficie. Z astronomicznych katalog\u00f3w znikn\u0119\u0142y natomiast Cerber, Ma\u0142y Tr\u00f3jk\u0105t i Muszka.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-405152\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Zodiak_Mural_at_Hevelius_Square_Gdansk.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"1600\"  \/>fot. Tanjasimone, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons<br \/>\n<a class=\"gofollow\" data-track=\"MzEsMCw2MA==\" href=\"https:\/\/sklep.whitemad.pl\/produkt\/magazyn-whitemad-numer-29\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/029.jpg\"\/><\/a><\/p>\n<p>Ca\u0142\u0105 kompozycj\u0119 przy Bednarskiej 2 zaplanowano w bardzo przemy\u015blany spos\u00f3b. Pomnik Jana Heweliusza ustawiono naprzeciw \u015bciany tak, aby sprawia\u0142 wra\u017cenie, \u017ce uczony obserwuje w\u0142asn\u0105 map\u0119 nieba. W ten spos\u00f3b stworzono plenerow\u0105 opowie\u015b\u0107 o dorobku najs\u0142ynniejszego gda\u0144skiego astronoma.<\/p>\n<p>Tw\u00f3rcy wracaj\u0105, by odnowi\u0107 \u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d<\/p>\n<p>Pomys\u0142odawc\u0105 sgraffita by\u0142 profesor Jan Szczypka. Projekt przygotowali profesorowie Andrzej Dyakowski i Jacek Zdybel, a wykonaniem zaj\u0119li si\u0119 wraz ze studentami i absolwentami Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Gda\u0144sku: Ann\u0105 Walig\u00f3rsk\u0105, Agnieszk\u0105 Budenko, Ann\u0105 Kloc, Ma\u0142gorzat\u0105 Witschenbach, Ann\u0105 Taut, Justyn\u0105 Dziechciarsk\u0105, Zofi\u0105 B\u0142a\u017cko oraz Sergiuszem Powa\u0142k\u0105. Po blisko 20 latach od powstania dzie\u0142o wymaga konserwacji. Widoczne uszkodzenia oraz bohomazy pozostawione przez wandali sprawi\u0142y, \u017ce Gda\u0144skie Nieruchomo\u015bci zdecydowa\u0142y o jego odnowieniu. Za prace odpowiada\u0107 b\u0119d\u0105 ci sami arty\u015bci zwi\u0105zani z Akademi\u0105 Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3rzy stworzyli sgraffito w 2008 roku.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.nieruchomoscigda.pl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Gda\u0144skie Nieruchomo\u015bci<\/a>, <a href=\"https:\/\/gaps.gda.pl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">gaps.gda.pl<\/a><\/p>\n<p>Czytaj te\u017c:\u00a0<a class=\"in-cell-link\" href=\"https:\/\/www.whitemad.pl\/?s=mural\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Murale<\/a>\u00a0|\u00a0<a class=\"in-cell-link\" href=\"https:\/\/www.whitemad.pl\/tag\/sztuka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Sztuka<\/a> | <a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/www.whitemad.pl\/?s%3DGda%25C5%2584sk&amp;sa=D&amp;source=editors&amp;ust=1782220173242012&amp;usg=AOvVaw1BPDEVLUjVs5mMochxdQ1z\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">Gda\u0144sk<\/a>\u00a0|\u00a0<a class=\"in-cell-link\" href=\"https:\/\/www.whitemad.pl\/?s=elewacja\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Elewacja<\/a>\u00a0|\u00a0<a class=\"in-cell-link\" href=\"https:\/\/www.whitemad.pl\/tag\/detal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Detal<\/a>\u00a0|\u00a0<a class=\"in-cell-link\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/whitemadmagazine\/?hl=pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">whiteMAD na Instagramie<\/a><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<script async src=\"\/\/www.instagram.com\/embed.js\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gda\u0144skie Nieruchomo\u015bci przeprowadz\u0105 konserwacj\u0119 z\u0142otego sgraffita \u201eNiebo P\u00f3\u0142nocne\u201d Jana Heweliusza, kt\u00f3re zdobi \u015bciany kamienicy przy ul. Bednarskiej 2.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":513037,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[11145,11565,1048,291,42,38,40,39,41,27736,8767],"class_list":["post-513036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-architektura","tag-elewacja","tag-gdansk","tag-historia","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-renowacja","tag-sztuka"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116802721866585576","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/513036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=513036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/513036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/513037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=513036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=513036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=513036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}