Od um\u00f3w PPA po Fundusze Norweskie \u2014 polsko-norweska wsp\u00f3\u0142praca w sektorze zielonych technologii nabiera bezprecedensowej skali, \u0142\u0105cz\u0105c norweskie know-how z polskim potencja\u0142em transformacyjnym<\/p>\n
Kiedy w maju 2025 roku, w obecno\u015bci norweskiego nast\u0119pcy tronu ksi\u0119cia Haakona, Polska i Norwegia podpisa\u0142y memorandum inauguruj\u0105ce czwart\u0105 edycj\u0119 Funduszy Norweskich i EOG, wydarzenie to nie by\u0142o jedynie ceremonialnym gestem dyplomatycznym. Dla obu stron oznacza\u0142o wej\u015bcie w nowy rozdzia\u0142 relacji gospodarczych \u2014 coraz silniej osadzonych w zielonej transformacji, a nie wy\u0142\u0105cznie w tradycyjnych strumieniach handlowych.<\/p>\n
Czwarta edycja Funduszy Norweskich i Europejskiego Obszaru Gospodarczego to rekordowe niemal 4 mld z\u0142 (925 mln euro) dla Polski \u2014 25 proc. ca\u0142ej puli przeznaczonej dla 15 pa\u0144stw beneficjent\u00f3w. <\/p>\n
To wi\u0119cej ni\u017c kiedykolwiek dot\u0105d, i wi\u0119cej ni\u017c otrzymuje jakikolwiek inny kraj. Lecz sam wolumen \u015brodk\u00f3w to tylko cz\u0119\u015b\u0107 obrazu. Wa\u017cniejszy jest kierunek: zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 program\u00f3w skierowana jest na innowacje, zielon\u0105 transformacj\u0119 i klimat \u2014 czyli obszary, w kt\u00f3rych Norwegia od dekad buduje przewag\u0119 technologiczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 Polska mo\u017ce teraz \u015bwiadomie i systematycznie absorbowa\u0107.<\/p>\n
Dwa modele, jeden cel<\/p>\n
Polska i Norwegia to gospodarki o zaskakuj\u0105co komplementarnych profilach transformacji energetycznej. Norwegia dysponuje jednym z najbardziej zaawansowanych na \u015bwiecie system\u00f3w energetycznych opartych na \u017ar\u00f3d\u0142ach odnawialnych \u2014 ju\u017c dzi\u015b 95 proc. produkowanego przez ni\u0105 pr\u0105du pochodzi z elektrowni wodnych, a zwi\u0105zane z tym koszty s\u0105 rekordowo niskie. <\/p>\n
To unikalna baza, z kt\u00f3rej przez dziesi\u0119ciolecia rozwija\u0142a si\u0119 kultura in\u017cynieryjna i instytucjonalna, przekszta\u0142cona nast\u0119pnie w globaln\u0105 ekspansj\u0119 norweskich firm technologicznych w sektorach offshore, wodoru i magazynowania energii.<\/p>\n
Polska stoi po przeciwnej stronie spektrum: kraj nadal w istotnej cz\u0119\u015bci uzale\u017cniony od w\u0119gla, z ogromnym potencja\u0142em transformacyjnym, dynamicznie rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 instalacji OZE i \u2014 co kluczowe \u2014 rosn\u0105c\u0105 klas\u0105 korporacyjnych odbiorc\u00f3w energii gotowych zawiera\u0107 d\u0142ugoterminowe kontrakty na zielon\u0105 elektryczno\u015b\u0107. <\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie ta asymetria stanowi fundament partnerstwa, kt\u00f3re w ostatnich dw\u00f3ch latach przyspieszy\u0142o w tempie niespotykanym od lat.<\/p>\n
Zielone technologie, sektor morskiej energetyki wiatrowej i sektor wodorowy to kluczowe obszary wsparcia Zagranicznego Biura Handlowego PAIH w Oslo w relacjach polsko-norweskich. Do tych priorytet\u00f3w mo\u017cna dzi\u015b dopisa\u0107 wychwytywanie dwutlenku w\u0119gla i budownictwo zr\u00f3wnowa\u017cone \u2014 dwa kolejne pola, na kt\u00f3rych obie strony szukaj\u0105 wsp\u00f3lnego j\u0119zyka.<\/p>\n
Statkraft: norweski gigant buduje polsk\u0105 sie\u0107 PPA<\/p>\n
\u017badna norweska firma nie wpisa\u0142a si\u0119 g\u0142\u0119biej w polsk\u0105 transformacj\u0119 energetyczn\u0105 ni\u017c Statkraft \u2014 b\u0119d\u0105cy w ca\u0142o\u015bci w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa norweskiego najwi\u0119kszy producent energii odnawialnej w Europie. W Polsce norweska sp\u00f3\u0142ka pa\u0144stwowa dzia\u0142a ju\u017c od 2018 roku. W ci\u0105gu siedmiu lat niemal bez rozg\u0142osu zbudowa\u0142a jednak jeden z najwa\u017cniejszych rynkowych instrument\u00f3w wspieraj\u0105cych finansowanie nowych instalacji OZE \u2014 portfel d\u0142ugoterminowych um\u00f3w zakupu energii (PPA).<\/p>\n
Model jest prosty w opisie, rewolucyjny w skutkach: Statkraft zawiera wieloletnie kontrakty z producentami energii odnawialnej, gwarantuj\u0105c im sta\u0142\u0105 cen\u0119 skupu, a jednocze\u015bnie odsprzedaje t\u0119 energi\u0119 du\u017cym odbiorcom korporacyjnym szukaj\u0105cym stabilno\u015bci kosztowej i mo\u017cliwo\u015bci raportowania dekarbonizacji. Dla rynku, kt\u00f3ry przez lata opiera\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na rz\u0105dowych subsydiach i aukcjach, to zmiana paradygmatu.<\/p>\n
Instalacja w Resku stanowi wa\u017cny kamie\u0144 milowy \u2014 to pierwsza taka inwestycja sp\u00f3\u0142ki w Polsce, b\u0119d\u0105ca jednocze\u015bnie pionierskim projektem fotowoltaicznym realizowanym bez dotacji rz\u0105dowych i finansowanym wy\u0142\u0105cznie w oparciu o parytet sieci. Od tej chwili portfel r\u00f3s\u0142 lawinowo. Wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy Statkraft i Better Energy trwa od 2021 roku \u2014 dzi\u015b partnerstwo obejmuje \u0142\u0105cznie cztery instalacje, co pozwala Statkraftowi pozyska\u0107 od Better Energy 150 GWh zielonej energii w skali roku.<\/p>\n
Po stronie odbiorc\u00f3w lista klient\u00f3w norweskiego koncernu w Polsce sta\u0142a si\u0119 map\u0105 polskiego przemys\u0142u w procesie dekarbonizacji: CMC Poland, nowoczesna huta stali, zabezpieczy\u0142a cen\u0119 energii elektrycznej ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych poprzez trzy umowy PPA z Statkraft o \u0142\u0105cznym wolumenie do 400 GWh rocznie. <\/p>\n
Do grona odbiorc\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142y tak\u017ce Air Liquide \u2014 dla kt\u00f3rej kontrakt z Statkraft by\u0142 pierwsz\u0105 wirtualn\u0105 umow\u0105 zakupu energii elektrycznej tej sp\u00f3\u0142ki \u2014 a w sektorze telekomunikacyjnym operator Play, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie rozszerzy\u0142 i przed\u0142u\u017cy\u0142 kontrakt do 2037 roku, niemal podwajaj\u0105c zakontraktowany wolumen do 51 GWh rocznie. <\/p>\n
Do 2030 roku Play zamierza ograniczy\u0107 w\u0142asn\u0105 emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla o 60 proc., a do 2050 roku o 90 proc. D\u0142ugoterminowe umowy PPA ze Statkraft s\u0105 kluczowym narz\u0119dziem realizacji tych cel\u00f3w.<\/p>\n
Dzi\u015b Statkraft zarz\u0105dza w Polsce na mocy d\u0142ugoterminowych um\u00f3w rosn\u0105cym portfelem aktyw\u00f3w wiatrowych i fotowoltaicznych o \u0142\u0105cznej mocy 750 MW. To wi\u0119cej ni\u017c niejedna krajowa grupa energetyczna.<\/p>\n
Equinor i Polenergia: offshore wind na skal\u0119 historyczn\u0105<\/p>\n
Je\u015bli Statkraft reprezentuje norweski wk\u0142ad w rynek korporacyjnych PPA, to Equinor \u2014 drugi ze strategicznych norweskich graczy na polskim rynku \u2014 wnosi co\u015b innego: do\u015bwiadczenie w realizacji najbardziej kapita\u0142och\u0142onnych projekt\u00f3w offshore wind na \u015bwiecie i zdolno\u015b\u0107 do domkni\u0119cia finansowania projekt\u00f3w, kt\u00f3re dla wi\u0119kszo\u015bci deweloper\u00f3w by\u0142yby poza zasi\u0119giem.<\/p>\n
Ba\u0142tyk 2 i Ba\u0142tyk 3 \u2014 dwie morskie farmy wiatrowe budowane przez Equinor i Polenergi\u0119 w Wy\u0142\u0105cznej Strefie Ekonomicznej Polski na Ba\u0142tyku \u2014 to jedne z najwi\u0119kszych projekt\u00f3w infrastrukturalnych w historii Polski, z \u0142\u0105czn\u0105 moc\u0105 1440 MW i \u0142\u0105czn\u0105 warto\u015bci\u0105 inwestycji szacowan\u0105 na oko\u0142o 27 mld z\u0142 (6,28 mld euro). Decyzja inwestycyjna zapad\u0142a w maju 2025 roku \u2014 zaledwie kilka tygodni p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119to prace naziemne.<\/p>\n
Norweski wk\u0142ad w projekt wykracza daleko poza kapita\u0142. Jak podkre\u015bla strona polska, Equinor wnosi ogromne do\u015bwiadczenie z realizacji du\u017cych projekt\u00f3w offshore, podczas gdy Polenergia zapewnia znajomo\u015b\u0107 polskiego rynku, procedur i regulacji. Ta synergia jest bardzo konkretna. Jeszcze konkretniej ujmuje to skala: projekty b\u0119d\u0105 wyposa\u017cone w 100 turbin Siemens Gamesa SG 14-236 DD, a instalacja monopali zaplanowana jest na pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 2026 roku.<\/p>\n
Equinor aktywnie w\u0142\u0105cza polskie firmy w \u0142a\u0144cuch dostaw projektu. Spotkania dostawc\u00f3w przyci\u0105gn\u0119\u0142y ju\u017c ponad 300 krajowych przedsi\u0119biorstw, a kilka z nich zosta\u0142o zakontraktowanych jako dostawcy pierwszego rz\u0119du. To model transferu know-how, kt\u00f3ry norweska bran\u017ca offshore \u0107wiczy\u0142a przez dekady na w\u0142asnym rynku \u2014 i kt\u00f3ry teraz oferuje Polsce.<\/p>\n
R\u00f3wnolegle obie sp\u00f3\u0142ki prowadz\u0105 projekt Ba\u0142tyk 1, o planowanej mocy do 1560 MW, kt\u00f3ry ma uczestniczy\u0107 w aukcji offshore. Trzy morskie farmy wiatrowe Ba\u0142tyk 1, 2 i 3, realizowane przez Equinor i Polenergi\u0119, b\u0119d\u0105 mia\u0142y \u0142\u0105czn\u0105 moc zainstalowan\u0105 3000 MW i dostarcz\u0105 zielon\u0105 energi\u0119 do ponad 4 mln gospodarstw domowych w Polsce.<\/p>\n
Fundusze Norweskie: kapita\u0142 plus transfer wiedzy<\/p>\n
R\u00f3wnolegle do projekt\u00f3w komercyjnych toczy si\u0119 strukturalny dialog instytucjonalny, kt\u00f3rego instrumentem s\u0105 Fundusze Norweskie. Program ma charakter partnerski i jest uzgadniany oraz wdra\u017cany we wsp\u00f3\u0142pracy z instytucjami z pa\u0144stw darczy\u0144c\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Norwesk\u0105 Agencj\u0105 \u015arodowiska, Norwesk\u0105 Dyrekcj\u0105 ds. Zasob\u00f3w Wodnych i Energii oraz Islandzkim Centrum Bada\u0144. Wsp\u00f3\u0142praca \u0142\u0105czy wsparcie finansowe z transferem wiedzy, do\u015bwiadcze\u0144 i dobrych praktyk.<\/p>\n
Ten mechanizm \u2014 pieni\u0105dze w parze z kompetencjami \u2014 jest tym, co odr\u00f3\u017cnia Fundusze Norweskie od typowych dotacji unijnych. W poprzedniej edycji z lat 2014\u20132021 Polska otrzyma\u0142a 809,3 mln euro, zrealizowano blisko 1800 projekt\u00f3w, z czego 683 we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami z pa\u0144stw darczy\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Obecna, czwarta edycja wyznacza nowe priorytety. Program Zielona Transformacja, z bud\u017cetem ok. 800 mln z\u0142, wesprze polskie samorz\u0105dy w budowaniu odporno\u015bci na zmiany klimatu. Wa\u017cnym elementem jest te\u017c rozw\u00f3j czystej energii \u2014 geotermia, budowa nowoczesnych magazyn\u00f3w energii, technologie wychwytywania dwutlenku w\u0119gla. <\/p>\n
Program Zielona Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i Innowacje (PARP), dysponuj\u0105cy 236 mln z\u0142, skierowany jest bezpo\u015brednio do M\u015aP wdra\u017caj\u0105cych technologie \u015brodowiskowe, z premi\u0105 za partnerstwo z podmiotami z Norwegii. <\/p>\n
Z kolei program Badania Stosowane i Innowacje NCBR \u2014 o warto\u015bci 343 mln z\u0142 \u2014 wspiera bilateralne projekty badawczo-innowacyjne z udzia\u0142em polskich i norweskich instytucji.<\/p>\n
CCUS: najtrudniejsze lekcje do odrobienia<\/p>\n
Jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie w\u0105tk\u00f3w polsko-norweskiej wsp\u00f3\u0142pracy jest wychwytywanie, utylizacja i sk\u0142adowanie dwutlenku w\u0119gla (CCUS). To technologia kluczowa dla dekarbonizacji sektor\u00f3w, kt\u00f3rych OZE nie jest w stanie \u0142atwo zast\u0105pi\u0107 \u2014 przemys\u0142u cementowego, stalowego, chemicznego i energetyki w\u0119glowej.<\/p>\n
Norwegia rozwija technologie redukcji emisji CO\u2082 poprzez separacj\u0119 ze \u017ar\u00f3de\u0142 przemys\u0142owych i energetycznych, a nast\u0119pnie ich bezpieczne podziemne sk\u0142adowanie. Polska zamierza w najbli\u017cszych latach w du\u017cym stopniu wykorzysta\u0107 najlepsze \u015bwiatowe praktyki technologii CCUS do redukcji emisji wynikaj\u0105cej ze zobowi\u0105za\u0144 mi\u0119dzynarodowych. <\/p>\n
Spotkanie wiceministra klimatu Krzysztofa Bolesty z ambasadorem Norwegii \u00d8ysteinem B\u00f8 we wrze\u015bniu 2025 roku sformalizowa\u0142o te ambicje: norweskie do\u015bwiadczenia maj\u0105 zosta\u0107 wykorzystane w Programie Zielona Transformacja w celu wzmocnienia potencja\u0142u administracyjnego i instytucjonalnego oraz podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci w zakresie technologii CCUS.<\/p>\n
Polska ma przy tym unikalny atut: spo\u015br\u00f3d pa\u0144stw regionu posiada najlepsze warunki geologiczne do sekwestracji dwutlenku w\u0119gla, dysponuj\u0105c jednocze\u015bnie trzecim najwi\u0119kszym potencja\u0142em w ca\u0142ej Unii Europejskiej. Odblokowanie tego potencja\u0142u wymaga jednak technologii, regulacji i instytucjonalnego know-how, kt\u00f3re Norwegia \u2014 dzi\u0119ki wieloletniej praktyce w zakresie CCS na Morzu P\u00f3\u0142nocnym \u2014 mo\u017ce zaoferowa\u0107.<\/p>\n
Lekcje norweskiego modelu dla polskich firm<\/p>\n
Norweskie zielone technologie to nie tylko morskie farmy wiatrowe i sk\u0142adowanie CO\u2082. To ca\u0142y ekosystem innowacji: zaawansowane technologie p\u0142ywaj\u0105cych fundament\u00f3w dla farm offshore, cyfrowe bli\u017aniaki i monitorowanie zdalne instalacji, robotyka podwodna, systemy zarz\u0105dzania energi\u0105 i magazynowania. <\/p>\n
Dla polskich firm, aktywnych ju\u017c w norweskim przemy\u015ble stoczniowym, sektor morskiej energetyki wiatrowej staje si\u0119 szans\u0105, by sta\u0107 si\u0119 zaufanym partnerem technologicznym norweskich i globalnych inwestor\u00f3w.<\/p>\n
Przyk\u0142adem, \u017ce transfer ten ju\u017c si\u0119 dokonuje, jest fakt, i\u017c Hitachi Energy, odpowiedzialna za budow\u0119 podstacji l\u0105dowych dla Ba\u0142tyk 2 i 3, znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zaawansowanego wyposa\u017cenia dla tych stacji produkuje w swoich zak\u0142adach w \u0141odzi, a polska firma Erbud jest kluczowym podwykonawc\u0105 rob\u00f3t budowlanych.<\/p>\n
Perspektywa d\u0142ugoterminowa<\/p>\n
Kristin Hansen, przewodnicz\u0105ca Komitetu Mechanizm\u00f3w Finansowych, uj\u0119\u0142a istot\u0119 relacji zwi\u0119\u017ale: \u201eProgramy zaplanowane w czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG przyczyni\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce Polska b\u0119dzie bardziej zielona, dostatnia i odporna, wzmacniaj\u0105c jednocze\u015bnie relacje mi\u0119dzy naszymi krajami\u201d.<\/p>\n
Zdanie to mo\u017cna odczyta\u0107 jako dyplomatyczn\u0105 formu\u0142\u0119. Mo\u017cna je jednak odczyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako trafny opis rzeczywisto\u015bci: polsko-norweskie partnerstwo w sektorze zielonych technologii wchodzi w faz\u0119, w kt\u00f3rej nie chodzi ju\u017c wy\u0142\u0105cznie o transfer kapita\u0142u czy finansowanie projekt\u00f3w. <\/p>\n
Chodzi o budow\u0119 trwa\u0142ych powi\u0105za\u0144 instytucjonalnych, edukacyjnych i \u0142a\u0144cuch\u00f3w warto\u015bci \u2014 takich, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 d\u0142ugo po tym, gdy ostatnie \u015brodki z funduszy zostan\u0105 rozliczone. W tym sensie Polska i Norwegia tworz\u0105 co\u015b, co mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 modelem partnerstwa dla ca\u0142ej Europy \u015arodkowej aspiruj\u0105cej do zielonej transformacji bez utraty konkurencyjno\u015bci przemys\u0142owej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od um\u00f3w PPA po Fundusze Norweskie \u2014 polsko-norweska wsp\u00f3\u0142praca w sektorze zielonych technologii nabiera bezprecedensowej skali, \u0142\u0105cz\u0105c norweskie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":515186,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[100488,3155,62335,42,38,40,39,41],"class_list":["post-515185","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-fundusze-norweskie","tag-norwegia","tag-parp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116808387444660888","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/515185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=515185"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/515185\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/515186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=515185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=515185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=515185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}