Podczas spotkania ministr\u00f3w obrony kraj\u00f3w NATO w Brukseli poruszone zosta\u0142y dwie kluczowe kwestie. Po pierwsze, co zrobi\u0107, aby zapewni\u0107 Ukrainie wi\u0119ksze wsparcie; po drugie, jak poprawi\u0107 obron\u0119 powietrzn\u0105, zw\u0142aszcza na tak zwanym wschodnim skrzydle sojuszu, w obliczu licznych narusze\u0144 przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony i my\u015bliwce w ostatnich tygodniach?<\/p>\n
Nie wszyskie kraje maj\u0105 ochot\u0119 bra\u0107 udzia\u0142 w planowanej obronie przestrzeni powietrznej. Ale chodzi nie tylko o to, a po raz kolejny tak\u017ce o pieni\u0105dze. Na to w\u0142a\u015bnie liczy W\u0142adimir Putin \u2014 \u017ce Europie sko\u0144cz\u0105 si\u0119 fundusze na wsparcie Kijowa.<\/p>\n
W tej historii jednak nie ma przypadku. To wszystko ma mie\u0107 g\u0142\u0119bszy sens, bo Waszyngton ma plan. Ju\u017c wys\u0142a\u0142 W\u0142adimirowi Putinowi stanowcz\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Ods\u0142aniamy kulisy rozm\u00f3w na korytarzach w Brukseli.<\/p>\n
\u2014 Obecnie oczekujemy, \u017ce wi\u0119cej kraj\u00f3w wyda jeszcze wi\u0119cej, \u017ce kupi\u0105 jeszcze wi\u0119cej, aby zaopatrzy\u0107 Ukrain\u0119 i doprowadzi\u0107 ten konflikt do pokojowego zako\u0144czenia \u2014 m\u00f3wi\u0142 na pocz\u0105tku spotkania sekretarz obrony USA Pete Hegseth.<\/p>\n
Hegseth wezwa\u0142 sojusznik\u00f3w do zwi\u0119kszenia inwestycji w program o nieco niezr\u0119cznej nazwie „Lista priorytetowych potrzeb Ukrainy” (Prioritized Ukraine Requirements List \u2014 PURL). Program ten zast\u0105pi\u0142 dotychczasow\u0105 pomoc ameryka\u0144sk\u0105 dla Ukrainy. Teraz Europejczycy i Kanada maj\u0105 kupowa\u0107 amunicj\u0119 i bro\u0144 produkowan\u0105 w USA, a nast\u0119pnie udost\u0119pnia\u0107 je Ukrainie.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie Hegseth wezwa\u0142 Rosj\u0119 do szybkiego zako\u0144czenia wojny na Ukrainie<\/a> \u2014 i po\u0142\u0105czy\u0142 to z gro\u017ab\u0105 skierowan\u0105 do Moskwy. Powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli w kr\u00f3tkim czasie nie uda si\u0119 znale\u017a\u0107 drogi do pokoju, Stany Zjednoczone wraz ze swoimi sojusznikami poci\u0105gn\u0105 Rosj\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za jej ci\u0105g\u0142\u0105 agresj\u0119.<\/p>\n Je\u015bli b\u0119dziemy musieli wykona\u0107 ten krok, Departament Wojny Stan\u00f3w Zjednoczonych jest gotowy wnie\u015b\u0107 sw\u00f3j wk\u0142ad w spos\u00f3b, jaki tylko Stany Zjednoczone mog\u0105 to zrobi\u0107<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 powiedzia\u0142 Hegseth.<\/p>\n Mo\u017cna to rozumie\u0107 jako wskaz\u00f3wk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 dostawy pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych Tomahawk<\/a> o du\u017cym zasi\u0119gu. Temat ten zostanie prawdopodobnie poruszony podczas pi\u0105tkowego spotkania prezydenta Ukrainy Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego z Donaldem Trumpem.<\/p>\n Waszyngton da\u0142 ostatnio jasno do zrozumienia, \u017ce nie zamierza przeznacza\u0107 dalszych \u015brodk\u00f3w na wsparcie atakowanego kraju. Trump uwa\u017ca, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci Ameryka zrobi\u0142a dla Ukrainy znacznie wi\u0119cej ni\u017c inne kraje NATO. Teraz sojusznicy maj\u0105 p\u0142aci\u0107 za dalsz\u0105 pomoc wojskow\u0105 USA.<\/p>\n Mechanizm PURL zosta\u0142 wynegocjowany w lipcu br. mi\u0119dzy Trumpem a szefem NATO Markiem Rutte. Chodzi przede wszystkim o przekazanie Ukrainie system\u00f3w obrony powietrznej, takich jak baterie Patriot i amunicji z ameryka\u0144skich zapas\u00f3w. Francja jest szczeg\u00f3lnie niezadowolona z faktu, \u017ce europejskie pieni\u0105dze maj\u0105 wspiera\u0107 ameryka\u0144ski przemys\u0142 zbrojeniowy.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c w Niemczech istniej\u0105 zastrze\u017cenia co do przekazywania miliard\u00f3w euro na konta ameryka\u0144skie, kt\u00f3re nast\u0119pnie brakuje europejskiej gospodarce. Z drugiej strony rz\u0105d federalny ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce obecnie nie ma alternatywy dla tej transakcji. Zakupy w USA dotycz\u0105 bowiem przede wszystkim broni, kt\u00f3ra nie jest produkowana w Europie lub nie jest dost\u0119pna w magazynach.<\/p>\n Podczas spotkania Rutte, podobnie jak Hegseth, za\u017c\u0105da\u0142 dalszych \u015brodk\u00f3w na zakup broni dla Ukrainy. Mia\u0142 ku temu wszelkie powody: wed\u0142ug najnowszego raportu „Ukraine Support Tracker” [dotycz\u0105cego wsparcia Ukrainy] Instytutu Gospodarki \u015awiatowej (IfW) w Kilonii, pomoc wojskowa Europy dla Ukrainy za\u0142ama\u0142a si\u0119 tego lata: w lipcu i sierpniu \u015bredni miesi\u0119czny poziom \u2014 w tym zakupy broni w USA \u2014 spad\u0142 o 57 proc. w por\u00f3wnaniu z pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0105 2025 r.<\/p>\n \u2014 To krytyczna sytuacja \u2014 powiedzia\u0142 szwedzki minister obrony Pal Jonson. \u2014 Widzimy, \u017ce w kwestii wsparcia dla Ukrainy obrano z\u0142\u0105 drog\u0119. Sytuacja si\u0119 pogarsza, ale chcemy, aby si\u0119 poprawi\u0142a \u2014 doda\u0142. Do pa\u017adziernika Ze\u0142enski poprosi\u0142 o zakup broni z USA o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 3,5 mld dol. [12,7 mld z\u0142], ale do sierpnia zebrano tylko 1,9 mld euro [ponad 8 mld z\u0142].<\/p>\n Lista broni, o kt\u00f3r\u0105 poprosi\u0142a Ukraina, jest tajna. Na pocz\u0105tku w inicjatywie PURL uczestniczy\u0142o tylko sze\u015b\u0107 kraj\u00f3w NATO. Wed\u0142ug Rutte obecnie jest to „ponad po\u0142owa cz\u0142onk\u00f3w sojuszu”. Nie ujawni\u0142 jednak, czy Francja, Wielka Brytania, Hiszpania i W\u0142ochy r\u00f3wnie\u017c do\u0142\u0105czy\u0142y do inicjatywy i ile zamierzaj\u0105 przeznaczy\u0107 na ten cel.<\/p>\n Presja wewn\u0119trzna na te cztery kraje by\u0142a du\u017ca, podobnie jak niezadowolenie z powodu ich wielomiesi\u0119cznej odmowy okazania solidarno\u015bci.<\/p>\n<\/blockquote>\n Berlin ju\u017c na pocz\u0105tku przeznaczy\u0142 500 mln euro [2,12 mld z\u0142] na zakup broni z USA, podobnie jak Holandia. Szwecja, Norwegia i Dania r\u00f3wnie\u017c sfinansowa\u0142y pakiet o warto\u015bci 500 mln euro [2,12 mld z\u0142]. \u0141\u0105czna kwota 1,9 mld euro [ponad 8 mld z\u0142] od lipca jest jednak znacznie ni\u017csza od oczekiwa\u0144 i potrzeb Kijowa. Jednak po spotkaniu ministr\u00f3w obrony zobowi\u0105zania te powinny jeszcze wzrosn\u0105\u0107.<\/p>\n Sp\u00f3r o mechanizm PURL jest charakteryczny dla Zachodu: wielu krajom NATO coraz trudniej jest stale wspiera\u0107 Ukrain\u0119 kwotami si\u0119gaj\u0105cymi wielu milion\u00f3w euro ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce niezadowolenie w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa, ale przede wszystkim z powodu pustych pa\u0144stwowych bud\u017cet\u00f3w. W\u0142a\u015bnie na to liczy rosyjski przyw\u00f3dca W\u0142adimir Putin, kt\u00f3ry w mi\u0119dzyczasie zbudowa\u0142 w swoim kraju kwitn\u0105c\u0105 gospodark\u0119 wojenn\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n Jednocze\u015bnie Kreml coraz bardziej stawia na wojn\u0119 hybrydow\u0105 \u2014 dzia\u0142ania militarne i niemilitarne, kt\u00f3re nie przekraczaj\u0105 progu otwartego konfliktu. Opr\u00f3cz akt\u00f3w sabota\u017cu ze strony podmiot\u00f3w pa\u0144stwowych, cyberatak\u00f3w lub dezinformacji, obejmuje to r\u00f3wnie\u017c coraz cz\u0119stsze naruszanie przestrzeni powietrznej przez drony<\/a>, jak mia\u0142o to miejsce w po\u0142owie wrze\u015bnia w Polsce<\/a>, lub my\u015bliwce (MiG-31), jak w Estonii<\/a>.<\/p>\n NATO zosta\u0142o zaskoczone przede wszystkim przez roje dron\u00f3w w Polsce i musia\u0142o stwierdzi\u0107, \u017ce w\u0142asne s\u0142u\u017cby wywiadowcze zbyt p\u00f3\u017ano wykry\u0142y te urz\u0105dzenia lataj\u0105ce, a ponadto nie dysponowa\u0142y odpowiedni\u0105 i niedrog\u0105 obron\u0105 przeciwlotnicz\u0105.<\/p>\n Sytuacja ta ma si\u0119 teraz jak najszybciej zmieni\u0107. Tu\u017c po tym incydencie NATO og\u0142osi\u0142o now\u0105 operacj\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu lepsze monitorowanie przestrzeni powietrznej wschodniej flanki od Morza Ba\u0142tyckiego po Morze \u015ar\u00f3dziemne, nazwanej „Eastern Sentry” (Wschodnia Stra\u017c)<\/a>.<\/p>\n Wed\u0142ug informacji pochodz\u0105cych z kr\u0119g\u00f3w NATO ma ona sta\u0107 si\u0119 swego rodzaju „wzorem” dla przysz\u0142ej zintegrowanej obrony powietrznej w innych regionach sojuszu. Jednak jak dot\u0105d uczestniczy w niej tylko dziewi\u0119\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Niemcy przydziel\u0105 co najmniej dwa dodatkowe samoloty Eurofighter do monitorowania wschodniej przestrzeni powietrznej, podobnie jak Wielka Brytania. Dania wysy\u0142a dwa my\u015bliwce F-35, Stany Zjednoczone jak dot\u0105d nie uczestnicz\u0105 w operacji.<\/p>\n Najwa\u017cniejsze pytanie, kt\u00f3re obecnie dyskutuje si\u0119 za kulisami NATO, brzmi: w jaki spos\u00f3b mo\u017cna poprawi\u0107 zdolno\u015bci w zakresie nadzoru i obrony przeciwlotniczej na wschodniej granicy sojuszu z Rosj\u0105, d\u0142ugiej na ok. 5000 km, tak aby wystarczaj\u0105co odstraszy\u0107 Moskw\u0119 od ataku na NATO \u2014 lub aby mo\u017cna by\u0142o w por\u0119 udaremni\u0107 ewentualne ataki rosyjskie?<\/p>\n<\/blockquote>\n Wed\u0142ug informacji dyplomat\u00f3w NATO, naczelny dow\u00f3dca si\u0142 NATO w Europie, ameryka\u0144ski genera\u0142 Alexus Grynkewich<\/a>, chce sk\u0142oni\u0107 sojusznik\u00f3w do zniesienia w jak najwi\u0119kszym stopniu krajowych ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych udzia\u0142u ich si\u0142 zbrojnych w misjach NATO. Przepisy krajowe mog\u0105 na przyk\u0142ad przewidywa\u0107, \u017ce piloci my\u015bliwc\u00f3w nie mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142u w manewrach strzeleckich lub mog\u0105 lata\u0107 tylko w okre\u015blonych przestrzeniach powietrznych.<\/p>\n \u2014 Im wi\u0119cej jest krajowych zastrze\u017ce\u0144, zw\u0142aszcza dotycz\u0105cych my\u015bliwc\u00f3w, tym trudniej jest dow\u00f3dcy naczelnemu \u2014 m\u00f3wi ambasador USA przy NATO Mathew G. Whitacker. Jednak nie zawsze jest mo\u017cliwe bez problemu zmieni\u0107 dotychczas obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy \u2014 w Niemczech wymaga\u0142oby to na przyk\u0142ad uchwa\u0142y Bundestagu. Nie ma te\u017c pewno\u015bci, czy Hiszpania, gdzie w rz\u0105dzie uczestniczy skrajnie lewicowa partia, zgodzi\u0142aby si\u0119 na to.<\/p>\n Wojskowi NATO s\u0105 jednak zgodni, \u017ce przy u\u017cyciu dotychczasowych \u015brodk\u00f3w nie mo\u017cna tak dok\u0142adnie monitorowa\u0107 ca\u0142ego wschodniego skrzyd\u0142a w Ukrainie, jak by\u0142oby to konieczne.<\/p>\n Dlatego sojusz zamierza w przysz\u0142o\u015bci wykorzystywa\u0107 wysoce z\u0142o\u017cone platformy dron\u00f3w. Maj\u0105 one na czas wykrywa\u0107 zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 obiekty za pomoc\u0105 czujnik\u00f3w akustycznych, \u015bledzi\u0107 je i w razie potrzeby neutralizowa\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 W du\u017cej mierze b\u0119dzie to r\u00f3wnie\u017c autonomiczny system uzbrojenia, taki jak ten stosowany ju\u017c w Izraelu i na Ukrainie \u2014 m\u00f3wi przedstawiciel NATO w rozmowie z WELT.<\/p>\n Jednak r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku, opr\u00f3cz wielu innych problem\u00f3w, pojawia si\u0119 pytanie, sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pieni\u0105dze na nowe inwestycje warte miliardy. Niemiecki minister obrony Boris Pistorius (SPD) og\u0142osi\u0142 w \u015brod\u0119, \u017ce w najbli\u017cszych latach zamierza wyda\u0107 10 mld euro [42,5 mld z\u0142] na zakup wszelkiego rodzaju dron\u00f3w<\/a>. Jest to o\u015bwiadczenie, kt\u00f3rym Niemcy chc\u0105 r\u00f3wnie\u017c pobudzi\u0107 inne kraje NATO. To, czy si\u0119 to uda, pozostaje kwesti\u0105 otwart\u0105.<\/p>\n Podczas gdy 32 ministr\u00f3w obrony NATO spotyka\u0142o si\u0119 przez wiele godzin w zabezpieczonych przed pods\u0142uchem pomieszczeniach w Brukseli, walki trwa\u0142y nadal z niezmienn\u0105 intensywno\u015bci\u0105, zw\u0142aszcza we wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy. Nawet je\u015bli letnia ofensywa Moskwy zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem, to wed\u0142ug oceny renomowanego stratega wojskowego, pu\u0142kownika Markusa Reisnera z Ministerstwa Obrony w Wiedniu, Rosja znalaz\u0142a si\u0119 w korzystnej pozycji na niekt\u00f3rych odcinkach frontu.<\/p>\n Wed\u0142ug wewn\u0119trznych danych NATO obecnie ka\u017cdego dnia ginie lub zostaje rannych ok. 900 rosyjskich \u017co\u0142nierzy, czyli znacznie mniej ni\u017c wiosn\u0105 i w pierwszych miesi\u0105cach lata.<\/p>\n Pokrowsk w obwodzie donieckim, o kt\u00f3ry toczy si\u0119 walki od miesi\u0119cy, mo\u017ce w \u015bredniej perspektywie czasowej upa\u015b\u0107, co umo\u017cliwi\u0142oby Moskwie znaczne zdobycze terytorialne. Miasta Siwiersk i Kupia\u0144sk r\u00f3wnie\u017c s\u0105 powa\u017cnie zagro\u017cone. Stamt\u0105d Rosja mog\u0142aby nast\u0119pnie zaplanowa\u0107 nadchodz\u0105c\u0105 wiosenn\u0105 ofensyw\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n
\n
\n
\n
\n
\n