{"id":521434,"date":"2026-06-28T04:52:26","date_gmt":"2026-06-28T04:52:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/521434\/"},"modified":"2026-06-28T04:52:26","modified_gmt":"2026-06-28T04:52:26","slug":"jesli-kopalnia-pojdzie-na-dno-to-miasto-razem-z-nia-to-bedzie-drugi-walbrzych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/521434\/","title":{"rendered":"Je\u015bli kopalnia p\u00f3jdzie na dno, to miasto razem z ni\u0105. „To b\u0119dzie drugi Wa\u0142brzych”"},"content":{"rendered":"

Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa (JSW) znajduje si\u0119 w tragicznej sytuacji finansowej. Straty tylko za ubieg\u0142y rok si\u0119gaj\u0105 kilku miliard\u00f3w z\u0142. Kopalnia jest g\u0142\u00f3wnym filarem miasta i nikt w zasadzie nie ma pomys\u0142u, co w sytuacji, jak ten filar si\u0119 zawali.<\/p>\n

\u2014 Kiedy zmniejsz\u0105 lub wy\u0142\u0105cz\u0105 wydobycie, to tu b\u0119dzie drugi Wa\u0142brzych. Pochodz\u0119 z tego miasta. W wa\u0142brzyskich kopalniach by\u0142 nawet antracyt. Ale z\u0142e pok\u0142ady, pionowe. Wind\u0105 nie da\u0142o si\u0119 normalnie wydobywa\u0107. Przyjecha\u0142em na \u015al\u0105sk po sko\u0144czeniu 18 lat. Za robot\u0105 \u2014 dodaje Darek, kt\u00f3ry 25 lat przepracowa\u0142 pod ziemi\u0105, a dzi\u015b dorabia jako emeryt na tzw. kominku.<\/p>\n

Zamkni\u0119cie kopalni w latach 90. zabi\u0142o Wa\u0142brzych. Poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 upadek innych przedsi\u0119biorstw: fabryki ceramiki, zak\u0142adu lniarskiego i koksowni. Z miasta szybko zacz\u0119li ucieka\u0107 jego mieszka\u0144cy. Czy podobny los czeka Jastrz\u0119bie-Zdr\u00f3j?<\/p>\n

Jad\u0119 z t\u0105 my\u015bl\u0105 do jastrz\u0119bskiego magistratu. Mam tam spotka\u0107 si\u0119 z Micha\u0142em Urgo\u0142em, kt\u00f3ry pe\u0142ni urz\u0105d prezydenta Jastrz\u0119bia-Zdroju od 2024 r. Rok po wygranych wyborach w lokalnych mediach pojawi\u0142a si\u0119 wypowied\u017a Urgo\u0142a, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, podobnie jak spotkany przeze mnie emerytowany g\u00f3rnik, \u017ce bez Jastrz\u0119bskiej Sp\u00f3\u0142ki W\u0119glowej miasto upadnie i nie b\u0119dzie w stanie realizowa\u0107 swoich podstawowych zada\u0144.<\/p>\n

\u2014 M\u00f3wi\u0142em o zagro\u017ceniu katastrof\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i powa\u017cnych skutkach dla ca\u0142ego regionu. Sp\u00f3jrzmy na liczby: Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa zatrudnia bezpo\u015brednio oko\u0142o 30 tys. os\u00f3b. Ale wok\u00f3\u0142 g\u00f3rnictwa generuje dwa lub trzy razy tyle dodatkowych miejsc pracy w firmach kooperuj\u0105cych \u2014 m\u00f3wi mi prezydent.<\/p>\n

\"Micha\u0142 <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Micha\u0142 Urgo\u0142 w swoim gabinecie <\/p>\n

Sytuacja finansowa JSW od dawna pozostawia wiele do \u017cyczenia. Strata za 2025 r. wynios\u0142a ponad 6 mld z\u0142. Gdyby nie decyzja pos\u0142anek i pos\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy udzielili sp\u00f3\u0142ce 850 mln z\u0142 po\u017cyczki na reorganizacj\u0119, jej dalsze funkcjonowanie stan\u0119\u0142oby pod znakiem zapytania.<\/p>\n

W Jastrz\u0119biu-Zdroju nikt nie przyjmuje scenariusza, w kt\u00f3rym wydobycie w\u0119gla nagle zostaje wstrzymane. Plany operacyjne zak\u0142adaj\u0105 prac\u0119 nawet do 2050 r. Problemem mo\u017ce by\u0107 przyspieszone wygaszanie przemys\u0142u g\u00f3rniczego w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym z kopalni pochodzi najwi\u0119kszy strumie\u0144 pieni\u0119dzy zasilaj\u0105cych wsp\u00f3lny bud\u017cet.<\/p>\n

Pierwsze niepokoj\u0105ce sygna\u0142y pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w tym roku. Zarz\u0105d JSW, szukaj\u0105c ci\u0119\u0107, wycofa\u0142 si\u0119 z hojnego wsparcia trzech zawodowych klub\u00f3w sportowych, stanowi\u0105cych od lat dum\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w regionu. Chodzi przede wszystkim o Jastrz\u0119bski W\u0119giel, czyli br\u0105zowego medalist\u0119 ubieg\u0142orocznej siatkarskiej Ligi Mistrz\u00f3w. Ju\u017c teraz wiemy, \u017ce Jastrz\u0119bski W\u0119giel nie przyst\u0105pi do kolejnego sezonu PlusLigi.<\/p>\n

Ogromne problemy dotkn\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c futbol. Drugoligowy GKS Jastrz\u0119bie, kt\u00f3ry przez lata utrzymywa\u0142 si\u0119 z finansowej kropl\u00f3wki Jastrz\u0119bskiej Sp\u00f3\u0142ki W\u0119glowej, og\u0142osi\u0142 niedawno upad\u0142o\u015b\u0107. <\/a>W przysz\u0142ym sezonie wystartuje w B klasie, czyli najni\u017cszym szczeblu rozgrywkowym. <\/p>\n

Bez wsparcia JSW przetrwa\u0142 jedynie hokejowy JKH GKS Jastrz\u0119bie. W\u0142odarze zapewnili niedawno kibic\u00f3w, \u017ce wyst\u0119p w nadchodz\u0105cych rozgrywkach nie jest zagro\u017cony.<\/p>\n

\"Urz\u0105d <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Urz\u0105d Miasta w Jastrz\u0119biu-Zdroju <\/p>\n

90 proc. z podatku CIT<\/p>\n

Micha\u0142 Urgo\u0142 nie ukrywa, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wp\u0142yw\u00f3w do bud\u017cetu samorz\u0105du pochodzi bezpo\u015brednio z Jastrz\u0119bskiej Sp\u00f3\u0142ki W\u0119glowej. Chodzi nawet o 90 proc. z podatku CIT.<\/p>\n

\u2014 Kiedy JSW generowa\u0142a gigantyczne zyski, pa\u0144stwo potraktowa\u0142o nas tak zwan\u0105 korekt\u0105 zamo\u017cno\u015bci. Obci\u0119to nam z tego tytu\u0142u 47 mln z\u0142, uznaj\u0105c, \u017ce mieliby\u015bmy „za du\u017co” w stosunku do innych samorz\u0105d\u00f3w. Te pieni\u0105dze zabrano i przekazano innym gminom \u2014 opowiada Urgo\u0142 i dodaje.<\/p>\n

\u2014 Kiedy jednak sp\u00f3\u0142ka ma si\u0119 gorzej, zastosowano nowy wz\u00f3r rozlicze\u0144, przez co dostali\u015bmy do bud\u017cetu o 22 mln z\u0142 mniej ni\u017c w roku poprzednim. To kuriozalne i g\u0142\u0119boko niesprawiedliwe, ten mechanizm powinien funkcjonowa\u0107 zupe\u0142nie inaczej \u2014 podsumowuje.<\/p>\n

Dosta\u0142 170 tys. odprawy. „Rozdzwoni\u0142y si\u0119 telefony od starych znajomych” \"Wn\u0119trze <\/p>\n

Zdaniem prezydenta rol\u0105 samorz\u0105du lokalnego nie jest generowanie nowych miejsc pracy, ale zapewnianie optymalnych warunk\u00f3w dla przysz\u0142ych inwestor\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Dzisiaj powa\u017cny inwestor w pierwszej kolejno\u015bci pyta o gotow\u0105 infrastruktur\u0119. Je\u015bli nie uzbroimy terenu, nie doprowadzimy tam nowoczesnej sieci drogowej, kanalizacyjnej i energetycznej, a zamiast tego pokierujemy biznesmena na puste \u015bciernisko, to on si\u0119 odwr\u00f3ci i p\u00f3jdzie tam, gdzie ta infrastruktura ju\u017c na niego czeka. Doskonale to wida\u0107 na przyk\u0142adzie s\u0105siednich \u017bor. Dlatego m\u00f3j absolutny priorytet i plan na najbli\u017cszy czas to masowe uzbrajanie teren\u00f3w inwestycyjnych \u2014 zapowiada.<\/p>\n

„Niech nikt mnie nie obra\u017ca, \u017ce to miasto. Jastrz\u0119bie to wie\u015b, pi\u0119kna wie\u015b”<\/p>\n

Przed epok\u0105 w\u0119gla koksowego Jastrz\u0119bie-Zdr\u00f3j dzia\u0142a\u0142o jako s\u0142ynne niemieckie uzdrowisko oferuj\u0105ce solank\u0119 zachwalan\u0105 przez kuracjuszy w ca\u0142ej Europie. \u015alady dawnej sielanki poczu\u0107 mo\u017cna jeszcze na osiedlu Zdr\u00f3j, gdzie do dzi\u015b dzia\u0142a zmodernizowany Park Zdrojowy.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 60. XX wieku uruchomiono pierwsz\u0105 kopalni\u0119 \u2014 KWK Jastrz\u0119bie. W tamtym czasie trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 ch\u0119tnych do pracy pod ziemi\u0105. Tutejsze podziemne chodniki pe\u0142ne by\u0142y metanu, co skutecznie odstrasza\u0142o lokals\u00f3w.<\/p>\n

G\u00f3rnicza wierchuszka wpad\u0142a na pomys\u0142, aby werbowa\u0107 si\u0142\u0119 robocz\u0105 z najbiedniejszych region\u00f3w Polski. W tym celu zatrudniono kopalnianych werbownik\u00f3w \u2014 dzi\u015b nazwaliby\u015bmy ich przedstawicielami handlowymi \u2014 kt\u00f3rzy ruszyli w kraj, aby nie\u015b\u0107 dobr\u0105 nowin\u0119 o nowym Jastrz\u0119biu. Werbownicy namawiali wiejskich proboszcz\u00f3w i lokalnych polityk\u00f3w, aby ci podczas niedzielnej mszy lub w prywatnych rozmowach wspominali o mie\u015bcie, gdzie na ka\u017cdego czeka praca i nowoczesne mieszkania.<\/p>\n

\"Kopalnie <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne<\/p>\n

Kopalnie powstaj\u0105ce w Jastrz\u0119biu-Zdroju (Narodowe Archiwum Cyfrowe) <\/p>\n

Wraz z kopalniami szybami ros\u0142y ogromne osiedla, kt\u00f3re dzi\u015b stanowi\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119 miasta. Potrzeby by\u0142y tak du\u017ce, a czas nagli\u0142, \u017ce urbani\u015bci zapomnieli o rozrysowaniu miejskiej siatki ulic i cho\u0107by symbolicznym rynku.<\/p>\n

\u2014 Jak tu przyjecha\u0142em, to nie by\u0142o nic. Same pola, \u0142\u0105ki, lasy i bagna. Pierwsze mieszkania stawiali z cegie\u0142 i pustak\u00f3w. Dopiero kiedy w \u017borach uruchomiono tzw. fabryk\u0119 dom\u00f3w z wielkiej p\u0142yty, czyli FADOM, bloki ros\u0142y jak grzyby po deszczu \u2014 m\u00f3wi Stanis\u0142aw, emerytowany \u017co\u0142nierz z Jastrz\u0119bia-Zdroju, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do rodz\u0105cego si\u0119 miasta w latach 60. z podwarszawskiej wsi.<\/p>\n

\u2014 Dostawali mieszkanie, bo tu wi\u0119kszo\u015b\u0107 twierdzi, \u017ce dosta\u0142 mieszkanie za darmo. Ale musia\u0142 podpisa\u0107, \u017ce przepracuje dziesi\u0119\u0107 lat. Obowi\u0105zek pracy. A jak ju\u017c przepracowali te 10, 15 lat, to czekali do emerytury i tak tutaj nas zwabiono \u2014 dodaje Stanis\u0142aw.<\/p>\n

W latach 80. XX w. w\u0119giel zwyci\u0119\u017cy\u0142, a o uzdrowisku m\u00f3wi\u0142o si\u0119 ju\u017c coraz mniej. Do miasta masowo zje\u017cd\u017cali m\u0142odzi z ca\u0142ej Polski. \u015arednia wieku w tym czasie wynosi\u0142a zaledwie 24 lata. W dwie dekady do ma\u0142ego uzdrowiskowego miasteczka na po\u0142udniu kraju przyjecha\u0142o za lepszym \u017cyciem ponad 100 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

\u2014 Ja tam nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce mieszkam w mie\u015bcie. Mieszkam na wsi. Niech nikt mnie nie obra\u017ca, \u017ce to miasto. Jastrz\u0119bie to wie\u015b, pi\u0119kna wie\u015b \u2014 \u015bmieje si\u0119 starszy m\u0119\u017cczyzna.<\/p>\n

\"Centrum <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Centrum miasta <\/p>\n

„Musimy jak najszybciej zbudowa\u0107 drug\u0105 nog\u0119 gospodarcz\u0105 dla tego miasta”<\/p>\n

\u2014 Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa to pot\u0119\u017cny pracodawca, kt\u00f3ry daje zatrudnienie i powoduje, \u017ce nie ma u nas w\u0142a\u015bciwie bezrobocia. I tu pojawia si\u0119 paradoks. Pierwsze pytanie, jakie zadaje mi inwestor, brzmi: „Kogo ja mam u was zatrudni\u0107, skoro nie ma ludzi do pracy?” \u2014 t\u0142umaczy prezydent.<\/p>\n

Ju\u017c jego poprzedniczka, Anna Hetman, obejmuj\u0105c urz\u0105d w 2014 r., powtarza\u0142a jak mantr\u0119: moim celem jest sprowadzenie inwestycji do Jastrz\u0119bia. Niestety problemu nie uda\u0142o si\u0119 rozwi\u0105za\u0107. Jastrz\u0119bie to wci\u0105\u017c klasyczne miasto przyzak\u0142adowe, uzale\u017cnione od jednej firmy. Drugim najwi\u0119kszym pracodawc\u0105 w mie\u015bcie jest firma Prymat, zajmuj\u0105ca si\u0119 produkcj\u0105 przypraw.<\/p>\n

\u2014 JSW oferuje ogromne pieni\u0105dze, je\u015bli chodzi o zarobki. Konkurencyjno\u015b\u0107 innych podmiot\u00f3w na jastrz\u0119bskim rynku jest przez to z g\u00f3ry skazana na pora\u017ck\u0119. Wszyscy przegrywaj\u0105 starcie ze sp\u00f3\u0142k\u0105. Dlatego tak mocno powtarzam: musimy jak najszybciej zbudowa\u0107 drug\u0105 nog\u0119 gospodarcz\u0105 dla tego miasta. Zmieniamy plan zagospodarowania przestrzennego, udost\u0119pniaj\u0105c a\u017c 150 ha nowych teren\u00f3w pod inwestycje. I nie m\u00f3wi\u0119 tutaj wy\u0142\u0105cznie o obszarach pokopalnianych, bo to odr\u0119bny temat \u2014 opowiada Urgo\u0142.<\/p>\n

Jego zdaniem wielu mieszka\u0144c\u00f3w Jastrz\u0119bia pracuje dzi\u015b w Czechach. To w\u0142a\u015bnie w nich prezydent upatruje szans na rozw\u00f3j lokalnego rynku pracy. \u2014 Oni ch\u0119tnie skr\u00f3c\u0105 czas dojazdu i zostan\u0105 w Polsce, tylko dajmy im szans\u0119, stw\u00f3rzmy alternatyw\u0119. Ale to trudny proces \u2014 podsumowuje.<\/p>\n

\"G\u00f3rniczy <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

G\u00f3rniczy mural na wje\u017adzie do miasta <\/p>\n

Miasto m\u0142odych i bogatych emeryt\u00f3w<\/p>\n

Jastrz\u0119bie ma specyficzn\u0105 struktur\u0119 demograficzn\u0105. Tutaj szybko odchodzi si\u0119 na emerytur\u0119 g\u00f3rnicz\u0105, co generuje nietypowe zjawiska na rynku pracy.<\/p>\n

\u2014 G\u00f3rnicy przechodz\u0105cy na wczesne emerytury, dysponuj\u0105cy ca\u0142kiem niez\u0142ym, sta\u0142ym uposa\u017ceniem, s\u0105 wci\u0105\u017c niezwykle aktywni zawodowo i ch\u0119tnie zatrudniaj\u0105 si\u0119 u lokalnych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Poniewa\u017c maj\u0105 ju\u017c zapewniony byt z emerytury, mog\u0105 zaoferowa\u0107 pracodawcy znacznie ni\u017csz\u0105 stawk\u0119 ni\u017c m\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dopiero wchodzi na rynek i musi z tej pensji od zera utrzyma\u0107 ca\u0142\u0105 rodzin\u0119. To drastycznie psuje rynek i utrudnia start m\u0142odym \u2014 t\u0142umaczy prezydent.<\/p>\n

Jastrz\u0119bie-Zdr\u00f3j pod wzgl\u0119dem \u015bredniej p\u0142acy od lat znajduje si\u0119 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce w Polsce. To generuje spore wp\u0142ywy z podatk\u00f3w dla miasta. Do tego m\u0142odzi i relatywnie bogaci emeryci dobrze wp\u0142ywaj\u0105 na lokalny handel. Jednak odbija si\u0119 to mocno na rynku pracy. W Jastrz\u0119biu umiera dzi\u015b dwa razy wi\u0119cej ludzi, ni\u017c si\u0119 rodzi, a odp\u0142yw m\u0142odzie\u017cy na studia do okolicznych o\u015brodk\u00f3w wida\u0107 go\u0142ym okiem.<\/p>\n

\"Bloki <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Bloki w Jastrz\u0119biu-Zdroju <\/p>\n

\u2014 Dla zewn\u0119trznego inwestora szukaj\u0105cego stabilnych kadr taki model to problem. Emerytowany g\u00f3rnik to pracownik, kt\u00f3ry mo\u017ce pracowa\u0107, ale absolutnie nie musi. Mo\u017ce z dnia na dzie\u0144 podzi\u0119kowa\u0107 i nie przyj\u015b\u0107 do pracy, co dla zachowania ci\u0105g\u0142o\u015bci produkcji w prywatnej firmie jest trudne do zaakceptowania \u2014 opowiada Urgo\u0142.<\/p>\n

Pod kopalni\u0105 Borynia-Zofi\u00f3wka spotykam grupk\u0119 starszych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy kryj\u0105 si\u0119 przed \u017carz\u0105cym s\u0142o\u0144cem. W\u0142a\u015bnie sko\u0144czyli zmian\u0119 w elektrociep\u0142owni Orlen Termika Silesia. To emerytowani g\u00f3rnicy, kt\u00f3rzy, jak sami przyznaj\u0105, nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 spokoju na emeryturze, dlatego dorabiaj\u0105 na tzw. kominku.<\/p>\n

\u2014 Na kominku w elektrociep\u0142owni szcz\u0119\u015bliwy emeryt dorabia do emerytury. Ja mam teraz 52 lata. I dop\u00f3ki facet ma zdrowie, dobr\u0105 kondycj\u0119 i si\u0142\u0119, musi pracowa\u0107. Tak uwa\u017cam. Facet nie b\u0119dzie siedzia\u0142 na dupie, jak to si\u0119 m\u00f3wi. Ja si\u0119 nie nadaj\u0119 za biurko. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tutejszych emeryt\u00f3w tak robi \u2014 opowiada mi Darek.<\/p>\n

Pytam, czy nie dostrzegaj\u0105 problemu w zatrudnianiu emerytowanych g\u00f3rnik\u00f3w. Przecie\u017c utrudnia to wej\u015bcie na rynek pracy m\u0142odym.<\/p>\n

\u2014 To fakt. Ale jak ju\u017c wejdzie, to roboty nie szanuje. Tu si\u0119 bez kopalni wszystko zawali, a oni \u017cyj\u0105 w wirtualnym \u015bwiecie. Mimo \u017ce na zak\u0142adzie mamy zakaz u\u017cywania telefon\u00f3w, musimy ich wiecznie upomina\u0107, aby oderwali si\u0119 od ekran\u00f3w. To praca w trudnych warunkach. Jedna malutka awaria i le\u017cymy \u2014 opowiada mi kolega Darka.<\/p>\n

W rozmowie co jaki\u015b czas s\u0142ysz\u0119 o morderczej Unii. Zdaniem rozm\u00f3wc\u00f3w, to emanacja wszystkich problem\u00f3w, kt\u00f3re nawiedzi\u0142y g\u00f3rnicze regiony w naszym kraju.<\/p>\n

\u2014 Europa to jest siedem procent dwutlenku w\u0119gla. Siedem procent! A Chiny, Indie? Oni tam niczego nie rozumiej\u0105. Nie patrz\u0105, \u017ce w Indiach tyle milion\u00f3w ludzi \u017cyje. Chiny wydobywaj\u0105 bez ogranicze\u0144; u nich w\u0119giel jest tani. A u nas? Kopalnie jastrz\u0119bskie wydobywaj\u0105 nie w\u0119giel energetyczny, tylko koksuj\u0105cy. Niestety, na razie nie ma substytutu, \u017ceby go czym\u015b zast\u0105pi\u0107. Fedrowa\u0107 trzeba b\u0119dzie \u2014 podsumowuj\u0105.<\/p>\n

\"Ruch <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Ruch \u201eBorynia\u201d KWK \u201eBorynia-Zofi\u00f3wka\u201d <\/p>\n

„Sprawiedliwa transformacja” to opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajkiJastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa to jedyny w Europie producent w\u0119gla koksowego. To kluczowy element w przemy\u015ble obronnym. Dlatego w 2024 r. Unia Europejska przyzna\u0142a mu status surowca krytycznego dla gospodarki wsp\u00f3lnoty<\/a>. Decydenci z Brukseli nie chc\u0105 uzale\u017cnia\u0107 si\u0119 od ryzykownych dostaw z kraj\u00f3w poza Uni\u0105. <\/p>\n

Niedawno w mediach pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce tylko w 2025 r. JSW przeznaczy\u0142a na dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych a\u017c 34 mln z\u0142. Z drugiej strony by\u0142y prezes Tomasz Cudny w dwa miesi\u0105ce zainkasowa\u0142 500 tys. z\u0142 pensji. Kominy p\u0142acowe dla kadry mened\u017cerskiej i os\u00f3b w radach nadzorczych JSW to stale przewijaj\u0105cy si\u0119 motyw.<\/p>\n

Jad\u0119 na spotkanie z przewodnicz\u0105cym zwi\u0105zku na kopalni Borynia-Zofi\u00f3wka. Zastanawia mnie jedno: skoro surowiec jest poszukiwany, a z\u0142o\u017ca w Jastrz\u0119biu bogate, to dlaczego sp\u00f3\u0142ka tonie?<\/p>\n

\u2014 Wszystko rozbija si\u0119 o zarz\u0105dzanie. Ta firma to wci\u0105\u017c prawdziwa per\u0142a w koronie polskiego przemys\u0142u. Problem polega na tym, \u017ce jest potwornie zakurzona, zaniedbana i celowo niszczona. Powinna stanowi\u0107 absolutny fundament naszej gospodarki narodowej. Niestety, silnym grupom interes\u00f3w jest bardzo nie na r\u0119k\u0119, aby JSW sta\u0142a si\u0119 sprawnym, niezale\u017cnym podmiotem. Wraz ze zmianami politycznymi w Warszawie zmieniaj\u0105 si\u0119 tylko nadzoruj\u0105cy nas ministrowie \u2014 odpowiada gorzko Karol Granatyr, lider WZZ „Sierpie\u0144 80” w JSW.<\/p>\n

Okre\u015blenie „Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka Zwi\u0105zkowa” na sta\u0142e przylgn\u0119\u0142o do firmy. Wzi\u0119\u0142o si\u0119 to z niezwykle silnej pozycji zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Na terenie wszystkich kopal\u0144 dzia\u0142a ich a\u017c 82. Natomiast poziom uzwi\u0105zkowienia wynosi tutaj 182 proc. i nale\u017cy do najwy\u017cszych w kraju.<\/p>\n

\u2014 To has\u0142o nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 znik\u0105d. Przez ca\u0142e lata kolejne zarz\u0105dy wykazywa\u0142y si\u0119 ogromn\u0105, wr\u0119cz niewyt\u0142umaczaln\u0105 spolegliwo\u015bci\u0105 wobec wybranych central zwi\u0105zkowych. Ta spolegliwo\u015b\u0107 doprowadzi\u0142a do ubezw\u0142asnowolnienia mened\u017cerskiego. Jako zwi\u0105zkowiec nie zamierzam chowa\u0107 g\u0142owy w piasek: zwi\u0105zki zawodowe w du\u017cej cz\u0119\u015bci s\u0105 bezpo\u015brednio wsp\u00f3\u0142winne sytuacji, w jakiej znalaz\u0142a si\u0119 Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa. Mn\u00f3stwo kluczowych dzia\u0142a\u0144 naprawczych by\u0142o wdra\u017canych z ogromnym op\u00f3\u017anieniem, poniewa\u017c na wiele racjonalnych rozwi\u0105za\u0144 po prostu nie chciano si\u0119 zgodzi\u0107 \u2014 odpowiada Granatyr.<\/p>\n

Zdaniem zwi\u0105zkowca w dokumentach strategicznych JSW nie istnieje \u017cadna oficjalna data zako\u0144czenia wydobycia. Sp\u00f3\u0142ka nigdy nie zosta\u0142a postawiona w stan likwidacji i \u2014 w przeciwie\u0144stwie do m.in. Polskiej Grupy G\u00f3rniczej \u2014 nie obj\u0119\u0142y jej zapisy rz\u0105dowej umowy spo\u0142ecznej.<\/p>\n

\u2014 Musimy wreszcie wyprostowa\u0107 fa\u0142szyw\u0105 narracj\u0119, kt\u00f3r\u0105 karmi si\u0119 polskie spo\u0142ecze\u0144stwo: pa\u0144stwo i podatnicy nie dop\u0142acaj\u0105 do bie\u017c\u0105cego funkcjonowania g\u00f3rnictwa. Gigantyczne miliardy dop\u0142acamy wy\u0142\u0105cznie do jego likwidacji. My za\u015b b\u0119dziemy fedrowa\u0107 dok\u0142adnie tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo ten surowiec b\u0119dzie potrzebny gospodarce \u2014 m\u00f3wi zwi\u0105zkowiec.<\/p>\n

Na koniec pytam, czy ktokolwiek ma pomys\u0142, jak uzdrowi\u0107 Jastrz\u0119bsk\u0105 Sp\u00f3\u0142k\u0119 W\u0119glow\u0105.<\/p>\n

\u2014 Podstaw\u0105 naszej egzystencji jest wydobywanie w\u0119gla \u2014 bez tego nie istniejemy. Problem JSW le\u017cy zupe\u0142nie gdzie indziej. Przez lata struktura zatrudnienia i ca\u0142y schemat organizacyjny tej firmy by\u0142y przygotowywane pod roczne wydobycie na poziomie 15\u201316 mln ton w\u0119gla. Gdyby\u015bmy utrzymywali produkcj\u0119 na tym poziomie, \u017cadnego kryzysu by nie by\u0142o, a ewentualne wahania rynkowe przeszliby\u015bmy such\u0105 nog\u0105 \u2014 opowiada zwi\u0105zkowiec.<\/p>\n

Tymczasem od lat wolumen wydobycia systematycznie i drastycznie maleje. Ostatnie zadowalaj\u0105ce wyniki sp\u00f3\u0142ka notowa\u0142a w 2018\u20132019 r. Dzisiaj roczna produkcja oscyluje w granicach zaledwie 13 mln ton, a ostatnio nie osi\u0105ga nawet i tego poziomu.<\/p>\n

\u2014 Ca\u0142a ta rzekoma „sprawiedliwa transformacja”, o kt\u00f3rej tyle s\u0142yszymy w mediach, to opowie\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki. Od dw\u00f3ch lat oficjalnie poddawani jeste\u015bmy restrukturyzacji, a w realnym zarz\u0105dzaniu t\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 nie zmieni\u0142o si\u0119 absolutnie nic. Nadal zmagamy si\u0119 z gigantycznymi przerostami zatrudnienia w administracji i w sektorach powierzchniowych. Mamy nadmiernie rozdmuchan\u0105 struktur\u0119 stanowisk kierowniczych. Sytuacja finansowa sp\u00f3\u0142ki na ten moment jest tragiczna. Bie\u017c\u0105ce wydatki op\u0142acane s\u0105 na ostatni\u0105 chwil\u0119. Trudno powiedzie\u0107, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2014 podsumowuje.<\/p>\n

\"Park <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Park Zdrojowy w Jastrz\u0119biu <\/p>\n

„Kto\u015b wrzuci\u0142 posta w sieci z pytaniem, gdzie lepiej kupi\u0107 mieszkanie: ta\u0144sze w Jastrz\u0119biu czy dro\u017csze w \u017borach? Ka\u017cdy sugerowa\u0142 \u017bory” <\/p>\n

W Parku Zdrojowym spotykam Kamila. Niedaleko obok bawi si\u0119 jego c\u00f3rka. Od ponad dw\u00f3ch dekad mieszka w Jastrz\u0119biu-Zdroju, tyle samo przepracowa\u0142 pod ziemi\u0105 w jednej z tutejszych kopalni jako \u015bcianowy.<\/p>\n

Cho\u0107 niedawno przekroczy\u0142 dopiero czterdziestk\u0119, wyczekuje ju\u017c swojej emerytury i my\u015bli o przeprowadzce do innego miasta. Do emerytury zosta\u0142y mu jeszcze 3 lata. \u2014 Jak ju\u017c przejd\u0119 na emerytur\u0119, to do pracy fizycznej nie wr\u00f3c\u0119. Nie b\u0119d\u0119 dorabia\u0107 na elektrociep\u0142owni jak inni g\u00f3rnicy. Dorabiam ju\u017c teraz, ale przed komputerem \u2014 opowiada.<\/p>\n

\u2014 Jastrz\u0119bie to miasto emeryt\u00f3w. To wszystko p\u00f3jdzie razem ze sp\u00f3\u0142k\u0105 na dno. Zostanie tu z dwadzie\u015bcia Biedronek i nic wi\u0119cej. Kopalnie powsta\u0142y jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania miasta, ale to si\u0119 ko\u0144czy i nie wida\u0107 alternatyw. W tym mie\u015bcie nie ma nawet dewelopera \u2014 \u015bmieje si\u0119 Kamil.<\/p>\n

\u2014 Kto\u015b wrzuci\u0142 posta w sieci z pytaniem, gdzie lepiej kupi\u0107 mieszkanie: ta\u0144sze w Jastrz\u0119biu czy dro\u017csze w \u017borach? Ka\u017cdy sugerowa\u0142 \u017bory. St\u0105d na pewno b\u0119dzie jedna wielka ewakuacja \u2014 dodaje.<\/p>\n

Kamil zainwestowa\u0142 swoje oszcz\u0119dno\u015bci w nieruchomo\u015b\u0107 w oddalonych o 40 km Gliwicach. Traktuje je jako inwestycj\u0119, z kt\u00f3rej w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 skorzysta\u0107 jego syn.<\/p>\n

\u2014 M\u00f3j syn ma 14 lat. Na obozach poznaje ludzi z du\u017cych miast i jest zachwycony tym, co s\u0142yszy. Jest zakochany w wielkim \u015bwiecie. M\u00f3wi\u0119 mu: spokojnie, mieszkanie w Gliwicach zawsze mo\u017cna sprzeda\u0107 albo b\u0119dziesz mia\u0142 si\u0119 gdzie uczy\u0107. Na razie lokatorzy sp\u0142acaj\u0105, tak\u017ce super. Przysz\u0142o\u015b\u0107 trzeba budowa\u0107 poza Jastrz\u0119biem \u2014 ko\u0144czy.<\/p>\n

\"Inhalatorium <\/p>\n

Zdj\u0119cia w\u0142asne \/ Mateusz Schuler<\/p>\n

Inhalatorium solankowe w Parku Zdrojowym w Jastrz\u0119biu-Zdroju <\/p>\n

Plan na przysz\u0142o\u015b\u0107: \u015ar\u00f3dmie\u015bcie od zera<\/p>\n

Prezydent Jastrz\u0119bia-Zdroju wierzy w przywr\u00f3cenie miastu dawnego blasku. Jego propozycja opiera si\u0119 na utworzeniu w centrum nowego \u015br\u00f3dmie\u015bcia, kt\u00f3re ma sta\u0107 si\u0119 ko\u0142em zamachowym dla lokalnego biznesu. Pytam, co powstanie w nowych budynkach.<\/p>\n

\u2014 Wydzielili\u015bmy ju\u017c konkretn\u0105 dzia\u0142k\u0119 pod budow\u0119 nowej Komendy Miejskiej Policji. Co najmniej 3 ha zostan\u0105 przeznaczone na nowoczesny park miejski \u2014 mamy tam kapitalny, stary drzewostan, kilkudziesi\u0119cioletnie d\u0119by, kt\u00f3re musimy bezwzgl\u0119dnie chroni\u0107 i wkomponowa\u0107 w t\u0119 przestrze\u0144. Poniewa\u017c jest to teren naturalnie podmok\u0142y, planujemy stworzenie jeziorka lub stawu, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy jako naturalna zlewnia w\u00f3d opadowych. Planujemy tam nowoczesny uk\u0142ad drogowy, drobne us\u0142ugi, budownictwo mieszkaniowe oraz centralne miejsce spotka\u0144. Co\u015b na kszta\u0142t nowoczesnego europejskiego \u015br\u00f3dmie\u015bcia \u2014 podsumowuje prezydent.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jastrz\u0119bska Sp\u00f3\u0142ka W\u0119glowa (JSW) znajduje si\u0119 w tragicznej sytuacji finansowej. Straty tylko za ubieg\u0142y rok si\u0119gaj\u0105 kilku miliard\u00f3w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":521435,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[56,12166,113,61195,112,48348,51305,26300,48,46,42,38,40,39,41,47,1887,31426],"class_list":["post-521434","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-article_premium","tag-bezrobocie","tag-biznes","tag-bottomfeed_styl","tag-business","tag-gornictwo_gornicy","tag-jastrzebie_zdroj","tag-jastrzebska_spolka_weglowa","tag-nat_styl","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-slask","tag-transformacja_energetyczna"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116825945038205663","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/521434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=521434"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/521434\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/521435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=521434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=521434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=521434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}