{"id":522276,"date":"2026-06-28T15:10:14","date_gmt":"2026-06-28T15:10:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/522276\/"},"modified":"2026-06-28T15:10:14","modified_gmt":"2026-06-28T15:10:14","slug":"szwecja-walczy-z-przestepczoscia-negatywny-skutek-zaostrzenia-kar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/522276\/","title":{"rendered":"Szwecja walczy z przest\u0119pczo\u015bci\u0105. Negatywny skutek zaostrzenia kar"},"content":{"rendered":"

G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tych w\u0105tpliwo\u015bci jest fakt, \u017ce zaostrzenie kar dla m\u0142odocianych przest\u0119pc\u00f3w spowodowa\u0142o, \u017ce gangi panosz\u0105ce si\u0119 w Szwecji werbuj\u0105 coraz m\u0142odsze osoby. Wida\u0107 to m.in. na przyk\u0142adzie drastycznego wzrostu liczby dzieci poni\u017cej 15 r.\u017c. podejrzanych w sprawach zab\u00f3jstw.<\/p>\n

Grupa dziewcz\u0105t siedzi razem podczas przerwy i \u015bmieje si\u0119, a z s\u0105siedniej hali sportowej dochodzi d\u017awi\u0119k rytmicznego odbijania pi\u0142ki do koszyk\u00f3wki \u2014 na pierwszy rzut oka Fryshus w Sztokholmie wygl\u0105da jak zupe\u0142nie zwyczajna szko\u0142a, gdyby nie pracownicy socjalni i nadzorcy, kt\u00f3rzy dyskretnie kr\u0105\u017c\u0105 po jej terenie. Ten rozleg\u0142y budynek jest jednocze\u015bnie szko\u0142\u0105, miejscem spotka\u0144 spo\u0142ecznych oraz punktem kontaktowym dla m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra zboczy\u0142a z w\u0142a\u015bciwej drogi.<\/p>\n

Takich miejsc w Szwecji jest coraz wi\u0119cej. Kraj od lat walczy z rosn\u0105c\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105, a do gang\u00f3w ostatnio coraz cz\u0119\u015bciej rekrutowani s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nastolatkowie. Centroprawicowy rz\u0105d pr\u00f3buje za pomoc\u0105 twardych \u015brodk\u00f3w opanowa\u0107 ten problem jeszcze przed wrze\u015bniowymi wyborami. W mi\u0119dzyczasie rozwa\u017cano nawet kary pozbawienia wolno\u015bci dla 13-latk\u00f3w.<\/p>\n

We Fryshus stawia si\u0119 jednak na inn\u0105 strategi\u0119: na pierwszym planie znajduj\u0105 si\u0119 mentoring, wspieranie talent\u00f3w i empatia. Czy to mo\u017ce si\u0119 uda\u0107?<\/p>\n

Problemy zwi\u0105zane z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105 i handlem narkotykami si\u0119gaj\u0105 daleko w przesz\u0142o\u015b\u0107. Rozwojowi tej sytuacji sprzyja\u0142y przez d\u0142ugi czas bardzo liberalne przepisy dotycz\u0105ce broni w Szwecji oraz upowszechnienie si\u0119 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. <\/p>\n

Odk\u0105d kilka lat temu zaostrzono kary dla m\u0142odych doros\u0142ych, do pope\u0142niania przest\u0119pstw werbowane s\u0105 coraz m\u0142odsze osoby. Wed\u0142ug szwedzkiej prokuratury w pierwszych dziewi\u0119ciu miesi\u0105cach 2025 r. 127 podejrzanych o przest\u0119pstwa zab\u00f3jstwa \u2014 w tym o pomocnictwo i pod\u017ceganie do morderstwa \u2014 mia\u0142o mniej ni\u017c 15 lat. W tym samym okresie 2022 r. liczba ta wynosi\u0142a 14.<\/p>\n

\u2014 Czynniki ryzyka by\u0142y cz\u0119sto podobne \u2014 m\u00f3wi Sven Granath, kryminolog z Uniwersytetu Sztokholmskiego, w rozmowie z serwisem Welt am Sonntag. \u2014 Czynniki indywidualne, takie jak impulsywna osobowo\u015b\u0107 i trudno\u015bci w szkole, cz\u0119sto id\u0105 w parze z zagro\u017ceniami spo\u0142ecznymi: ub\u00f3stwem i bezrobociem, przemoc\u0105 lub nadu\u017cywaniem narkotyk\u00f3w w rodzinie \u2014 wyja\u015bnia. W \u015brodowiskach imigranckich czynniki te wyst\u0119puj\u0105 statystycznie szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto \u2014 g\u0142\u00f3wnie z przyczyn spo\u0142eczno-ekonomicznych, ale tak\u017ce kulturowych.<\/p>\n

\u2014 Cz\u0119sto s\u0105 to du\u017ce rodziny z wieloma dzie\u0107mi, w kt\u00f3rych rodzice nierzadko nie potrafi\u0105 ani czyta\u0107, ani pisa\u0107 po szwedzku. W zwi\u0105zku z tym nie s\u0105 w stanie odpowiednio nadzorowa\u0107 i wspiera\u0107 swoich dzieci \u2014 m\u00f3wi Granath. By\u0107 mo\u017ce rol\u0119 odgrywa r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce w „kulturach raczej patriarchalnych dominuje przekonanie, \u017ce problemy mo\u017cna rozwi\u0105zywa\u0107 za pomoc\u0105 przemocy” \u2014 przypuszcza kryminolog. Fakt, \u017ce osoby pochodz\u0105ce ze \u015brodowisk migracyjnych w Szwecji cz\u0119sto \u017cyj\u0105 w znacznej izolacji, dodatkowo pog\u0142\u0119bia te problemy.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie w tym momencie na scen\u0119 wkracza Fryshus. \u2014 Chodzi o to, by dzieci z ca\u0142ego Sztokholmu spotyka\u0142y si\u0119 tutaj i nawi\u0105zywa\u0142y kontakt z innymi grupami spo\u0142ecznymi \u2014 m\u00f3wi pracownica socjalna Camila Salazar Atias, kt\u00f3ra od ponad 20 lat pracuje z dzie\u0107mi z trudnych \u015brodowisk. Ponad 90 proc. os\u00f3b, kt\u00f3re pope\u0142niaj\u0105 przest\u0119pstwa, by\u0142o im ju\u017c wcze\u015bniej znanych. \u2014 Mogliby\u015bmy uratowa\u0107 wiele z nich, gdyby\u015bmy zainwestowali w nie wystarczaj\u0105co wcze\u015bnie \u2014 dodaje. W tym celu o\u015brodek m\u0142odzie\u017cowy oferuje r\u00f3\u017cne projekty profilaktyczne.<\/p>\n

\"Pracownica <\/p>\n

Welt \/ Lara Jakel<\/p>\n

Pracownica socjalna Camila Salazar Atias w szkole Fryshus w Sztokholmie, Szwecja <\/p>\n

Kluczowym elementem \u2014 obok bezpo\u015bredniej pracy z rodzinami \u2014 jest szko\u0142a. Opr\u00f3cz standardowych przedmiot\u00f3w uczniowie musz\u0105 wybra\u0107 przedmiot fakultatywny, nazywany tutaj „pasj\u0105” \u2014 od koszyk\u00f3wki i jazdy na deskorolce po muzyk\u0119 czy taniec. Na \u015bcianie w pokoju wypoczynkowym wisz\u0105 portrety by\u0142ych uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy obecnie s\u0105 odnosz\u0105cymi sukcesy sportowcami lub aktorami. Wszystko to s\u0142u\u017cy przede wszystkim jednemu celowi: zatrzymaniu m\u0142odzie\u017cy w szkole.<\/p>\n

\n

Daje to dzieciom pozytywny kontekst, to\u017csamo\u015b\u0107. Je\u015bli w domu panuje chaos, a w szkole nie idzie im najlepiej, tutaj maj\u0105 przynajmniej swoj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3rej mog\u0105 si\u0119 trzyma\u0107<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi Salazar Atias. Alexander Ojanne te\u017c podkre\u015bla, jak wa\u017cne s\u0105 instytucje takie jak Fryshus jako „siatka bezpiecze\u0144stwa”. Jako zast\u0119pca burmistrza ds. spraw spo\u0142ecznych i bezpiecze\u0144stwa publicznego w Sztokholmie od lat pracuje nad opanowaniem przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej.<\/p>\n

\u2014 Edukacja to najlepszy spos\u00f3b, by pom\u00f3c m\u0142odym ludziom w osi\u0105gni\u0119ciu dobrego \u017cycia. Dlatego \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracujemy ze szko\u0142ami i s\u0142u\u017cbami socjalnymi \u2014 m\u00f3wi Ojanne w rozmowie z Welt am Sonntag. Sztokholm jest jednym z miast w Szwecji najbardziej dotkni\u0119tych konfliktami gang\u00f3w. \u2014 Na pocz\u0105tku walki by\u0142y zjawiskiem lokalnym i ogranicza\u0142y si\u0119 do tak zwanych obszar\u00f3w zagro\u017conych. Obecnie przyw\u00f3dcy gang\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej dzia\u0142aj\u0105 z zagranicy \u2014 m\u00f3wi Ojanne.<\/p>\n

\"Radny <\/p>\n

Welt \/ Lara Jakel<\/p>\n

Radny Alexander Ojanne <\/p>\n

\u2014 To stamt\u0105d poci\u0105gaj\u0105 za sznurki i nak\u0142aniaj\u0105 m\u0142odych ludzi w Szwecji do pope\u0142niania powa\u017cnych przest\u0119pstw, w kt\u00f3re czasami wci\u0105gni\u0119te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby postronne \u2014 t\u0142umaczy. To, \u017ce wci\u0105\u017c znajduj\u0105 rekrut\u00f3w, ma zwi\u0105zek z rosn\u0105c\u0105 przepa\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 w kraju \u2014 uwa\u017ca radny.<\/p>\n

\n

Odk\u0105d ograniczono system pomocy spo\u0142ecznej, sprawy naprawd\u0119 nabra\u0142y tempa \u2014 jak kula \u015bnie\u017cna, kt\u00f3rej ju\u017c prawie nie da si\u0119 zatrzyma\u0107. Staje si\u0119 coraz wi\u0119ksza i coraz bardziej brutalna<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 opisuje radny.<\/p>\n

Najwa\u017cniejszym zadaniem miasta jest zatem powstrzymanie rekrutacji nowych cz\u0142onk\u00f3w gang\u00f3w. Dlatego Sztokholm zainwestowa\u0142 miliony [koron szwedzkich] w dzia\u0142ania prewencyjne \u2014 na przyk\u0142ad we wsparcie rodzic\u00f3w dzieci z grup ryzyka, zatrudnienie pracownik\u00f3w socjalnych, pomoc dla os\u00f3b chc\u0105cych opu\u015bci\u0107 gangi czy bezp\u0142atn\u0105 opiek\u0119 popo\u0142udniow\u0105 w szkole. \u2014 Mamy dwie mo\u017cliwo\u015bci. Mo\u017cemy czeka\u0107, a\u017c b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano, albo mo\u017cemy spr\u00f3bowa\u0107 uratowa\u0107 sytuacj\u0119, zanim do tego dojdzie \u2014 m\u00f3wi Ojanne.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Postawienie przed s\u0105dem sprawc\u00f3w przest\u0119pstw<\/p>\n

A co, je\u015bli sytuacji nie da si\u0119 ju\u017c naprawi\u0107? W takich przypadkach rz\u0105d szwedzki stawia na twarde \u015brodki. Walka z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 gang\u00f3w by\u0142a cztery lata temu jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w kampanii wyborczej, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 koalicji premiera Ulfa Kristerssona odnie\u015b\u0107 zwyci\u0119stwo w wyborach. Aby powstrzyma\u0107 przemoc, znacznie rozszerzy\u0142a uprawnienia policji, zaostrzy\u0142a przepisy imigracyjne oraz podwy\u017cszy\u0142a kary dla m\u0142odych doros\u0142ych. Pierwotnie w szczeg\u00f3lnie powa\u017cnych przypadkach prawo mia\u0142o umo\u017cliwi\u0107 skazywanie na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci nawet 13-latk\u00f3w.<\/p>\n

W zesz\u0142ym tygodniu rz\u0105d wycofa\u0142 jednak projekt ustawy, prawdopodobnie dlatego, \u017ce nie uzyska\u0142by on wi\u0119kszo\u015bci w parlamencie. Wielu ekspert\u00f3w i polityk\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c z szereg\u00f3w koalicji, wyrazi\u0142o obawy, \u017ce spowodowa\u0142oby to jedynie rekrutacj\u0119 jeszcze m\u0142odszych dzieci, tak jak sta\u0142o si\u0119 po ostatnim zaostrzeniu przepis\u00f3w.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c efekt odstraszaj\u0105cy jest, wed\u0142ug jego do\u015bwiadcze\u0144, niewielki \u2014 twierdzi radny Ojanne. \u2014 Nie s\u0105dz\u0119, by 13-latek, kt\u00f3remu grozi gang, przejmowa\u0142 si\u0119 tym, czy trafi do wi\u0119zienia \u2014 m\u00f3wi. \u2014 To [obni\u017canie wieku sprawc\u00f3w mog\u0105cych trafi\u0107 do wi\u0119zienia] nie jest w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, by temu zapobiec.<\/p>\n

Kryminolog Granath podziela t\u0119 opini\u0119: \u2014 O wiele wa\u017cniejsze jest doprowadzenie do sprawiedliwo\u015bci os\u00f3b stoj\u0105cych za tymi przest\u0119pstwami \u2014 m\u00f3wi. Pod tym wzgl\u0119dem odnotowano w Szwecji pewien post\u0119p. Dzi\u0119ki rozszerzeniu kompetencji i lepszym metodom policyjnym uda\u0142o si\u0119 zapobiec wi\u0119kszej liczbie strzelanin lub przynajmniej je wyja\u015bni\u0107, a tak\u017ce wycofa\u0107 z obiegu wiele nielegalnej broni \u2014 m\u00f3wi Granath.<\/p>\n

Wed\u0142ug radnego Ojanne\u2019a w mie\u015bcie jest obecnie znacznie mniej miejsc, w kt\u00f3rych skupiaj\u0105 si\u0119 handlarze narkotyk\u00f3w. Zatrzymano r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3rych z zagranicznych przyw\u00f3dc\u00f3w \u2014 ostatnio na przyk\u0142ad w Tunezji wysokiego rang\u0105 cz\u0142onka znanego gangu Foxtrot.<\/p>\n

Jednak samo zaostrzenie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych \u015bcigania nie wystarczy, by na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 utrzyma\u0107 m\u0142odych przest\u0119pc\u00f3w z dala od gang\u00f3w \u2014 twierdzi pracownica socjalna Salazar Atias. Po pobycie w wi\u0119zieniu lub o\u015brodku dla nieletnich wska\u017aniki recydywy s\u0105 nadal niezwykle wysokie. W tym miejscu Fryshus stara si\u0119 zapewni\u0107 wsparcie: na przyk\u0142ad w poszukiwaniu pracy, aby d\u0142ugi nie zmusi\u0142y m\u0142odych ludzi do powrotu do gang\u00f3w, oraz poprzez program mentorski z udzia\u0142em by\u0142ych przest\u0119pc\u00f3w.<\/p>\n

\"Skatepark <\/p>\n

Welt \/ Lara Jakel<\/p>\n

Skatepark w piwnicy Fryshus <\/p>\n

\u2014 S\u0105 wiarygodnymi ambasadorami, poniewa\u017c sami kiedy\u015b byli w tej samej sytuacji \u2014 m\u00f3wi Salazar Atias. \u2014 Wystarczy, \u017ce osoby, kt\u00f3re odesz\u0142y z gang\u00f3w, powiedz\u0105 trzy zdania, a mentorzy od razu wiedz\u0105, przez co one w\u0142a\u015bnie przechodz\u0105 \u2014 dodaje.<\/p>\n

W ostatnich latach dzieci uczestnicz\u0105ce w programie staj\u0105 si\u0119 coraz m\u0142odsze. Dla nich wyj\u015bcie z gangu jest cz\u0119sto jeszcze trudniejsze. \u2014 S\u0105 systematycznie i w bardzo okrutny spos\u00f3b wykorzystywane przez gang. Wiele z nich przychodzi do nas i m\u00f3wi: Nigdy sam tego nie wybra\u0142em. Zosta\u0142em w to wci\u0105gni\u0119ty, a teraz nie wiem, jak si\u0119 z tego wyrwa\u0107 \u2014 m\u00f3wi Salazar Atias.<\/p>\n

W takich przypadkach pomaga przede wszystkim jedno: nowa perspektywa z dala od przest\u0119pczo\u015bci. Nowa ustawa o us\u0142ugach socjalnych, kt\u00f3r\u0105 szwedzki rz\u0105d uchwali\u0142 w zesz\u0142ym roku, stworzy\u0142a lepsze warunki dla plac\u00f3wek takich jak Fryshus \u2014 m\u00f3wi Salazar Atias. Jednak pracownica socjalna uwa\u017ca, \u017ce rz\u0105d m\u00f3g\u0142by zrobi\u0107 jeszcze wi\u0119cej w zakresie profilaktyki \u2014 na przyk\u0142ad zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na media spo\u0142eczno\u015bciowe, gdzie s\u0105 rekrutowane dzieci.<\/p>\n

We Fryshus jeszcze w tym roku ma si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 budowa nowego budynku. \u2014 Zapotrzebowanie jest tak du\u017ce, \u017ce nasze dotychczasowe pomieszczenia sta\u0142y si\u0119 dla nas za ma\u0142e \u2014 m\u00f3wi Salazar Atias.<\/p>\n

Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tych w\u0105tpliwo\u015bci jest fakt, \u017ce zaostrzenie kar dla m\u0142odocianych przest\u0119pc\u00f3w spowodowa\u0142o, \u017ce gangi panosz\u0105ce si\u0119 w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":522277,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,1665,1666,47,80,3196,547,29,30,26,82,83,84],"class_list":["post-522276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-przemoc","tag-przestepstwo","tag-screening_general","tag-swiat","tag-sztokholm","tag-szwecja","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116828375602670617","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522276"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522276\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/522277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=522276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=522276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}