\n Uczczono pami\u0119\u0107 ppor. Zdzis\u0142awa Badochy \u201e\u017belaznego\u201d w Gda\u0144sku W niedziel\u0119, 28 czerwca 2026 r., w Gda\u0144sku odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce ppor. Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 \u201e\u017belaznego\u201d \u2013 \u017co\u0142nierza 5. Wile\u0144skiej Brygady Armii Krajowej, dow\u00f3dc\u0119 5. szwadronu podczas walk na Pomorzu oraz jednego z najwybitniejszych \u017co\u0142nierzy polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego. Organizatorami wydarzenia byli Oddzia\u0142 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Gda\u0144sku oraz parafia \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku. <\/p>\n
\n
<\/p>\n
Uroczysto\u015bci rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 Msz\u0105 \u015bw.\u00a0w intencji \u201e\u017belaznego\u201d, odprawion\u0105 w Bazylice \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku. Nast\u0119pnie uczestnicy udali si\u0119 na Cmentarz Garnizonowy, gdzie odby\u0142a si\u0119 ceremonia po\u015bwi\u0119cenia symbolicznego nagrobka ppor. Zdzis\u0142awa Badochy. Symboliczny gr\u00f3b b\u0119dzie oczekiwa\u0142 na godny poch\u00f3wek Bohatera, kt\u00f3rego szcz\u0105tki do dzi\u015b pozostaj\u0105 nieodnalezione.<\/p>\n
W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li zast\u0119pca prezesa Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski, dyrektor Oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Gda\u0144sku dr Marek Szymaniak, rodzina ppor. Zdzis\u0142awa Badochy, przedstawiciele w\u0142adz pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, Wojska Polskiego, Wojsk Obrony Terytorialnej, duchowie\u0144stwa, \u015brodowisk kombatanckich, instytucji oraz mieszka\u0144cy Gda\u0144ska<\/p>\n
Podczas uroczysto\u015bci na Cmentarzu Garnizonowym przem\u00f3wienie wyg\u0142osi\u0142 zast\u0119pca prezesa Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.<\/p>\n
\u2013\u00a0Dzisiaj ods\u0142aniamy symboliczny nagrobek \u201e\u017belaznego\u201d, \u017ceby w ko\u0144cu by\u0142o miejsce, gdzie mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 kwiaty i zapali\u0107 znicz. Ale zapewniam \u2013 b\u0119dziemy poszukiwa\u0107 jego szcz\u0105tk\u00f3w tak d\u0142ugo, a\u017c je odnajdziemy. I kiedy to si\u0119 stanie, powiemy, \u017ce Pa\u0144stwo Polskie spe\u0142ni\u0142o sw\u00f3j obowi\u0105zek, kt\u00f3rym jest odnalezienie swojego bohatera, oddanie go tym, kt\u00f3rzy na niego czekaj\u0105 i zorganizowanie godnego poch\u00f3wku<\/p>\n
\u2013 zapewni\u0142.<\/p>\n
Po modlitwie i po\u015bwi\u0119ceniu symbolicznego nagrobka oddano salw\u0119 honorow\u0105, a nast\u0119pnie delegacje z\u0142o\u017cy\u0142y kwiaty, oddaj\u0105c ho\u0142d ppor. Zdzis\u0142awowi Badosze \u201e\u017belaznemu\u201d. Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 odegraniem sygna\u0142u \u201e\u015apij kolego\u201d.<\/p>\n
Wieniec od Prezydenta RP Karola Nawrockiego z\u0142o\u017cy\u0142\u00a0dr Marek Szymaniak, doradca prezydenta.<\/p>\n
Zwie\u0144czeniem uroczysto\u015bci by\u0142o przekazanie opieki nad symbolicznym grobem ppor. Zdzis\u0142awa Badochy cz\u0142onkom Szkolnej Grupy Rekonstrukcji Historycznej \u2013 Batalion AK \u201eCzata 49\u201d, dzia\u0142aj\u0105cej przy Szkole Podstawowej nr 19 w Gda\u0144sku. Akt przekazania wr\u0119czy\u0142 Dyrektor Oddzia\u0142u IPN w Gda\u0144sku dr Marek Szymaniak. Gest ten stanowi wyraz troski o zachowanie pami\u0119ci o \u017co\u0142nierzach polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego oraz zobowi\u0105zanie do przekazywania tej pami\u0119ci kolejnym pokoleniom.<\/p>\n
Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha \u201e\u017belazny\u201d poleg\u0142 28 czerwca 1946 r. w walce z funkcjonariuszami komunistycznego aparatu represji. Mimo wieloletnich poszukiwa\u0144 prowadzonych przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej miejsce ukrycia jego szcz\u0105tk\u00f3w pozostaje do dzi\u015b nieznane. Symboliczny nagrobek na Cmentarzu Garnizonowym w Gda\u0144sku pozostaje wyrazem pami\u0119ci o Bohaterze oraz nadziei na jego godny poch\u00f3wek w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
***<\/p>\n
Anna P\u0142o\u0144ska:\u00a0Ni \u015bladu, ni znaku \u2013 \u017cycie i \u015bmier\u0107 \u201e\u017belaznego\u201d<\/p>\n
28 czerwca 1946 r. dosz\u0142o do akcji, w kt\u00f3rej poleg\u0142 jeden z najodwa\u017cniejszych podkomendnych mjr. Zygmunta Szendzielarza \u201e\u0141upaszki\u201d \u2013 ppor. Zdzis\u0142aw Badocha ps. \u201e\u017belazny\u201d.<\/p>\n
\u201ePod tym krzy\u017cem, pod drzewem zwalonym, \u015bni\u0105 \u017co\u0142nierze o\u00a0Polsce sw\u00f3j sen. Bodaj po to by\u0107 warto \u017co\u0142nierzem, by sen taki prze\u015bni\u0107 jak ten. Aby widzie\u0107 padaj\u0105c w\u00a0ataku Polsk\u0119 woln\u0105 i\u00a0czyst\u0105 jak \u0142za. Po szwadronie ni \u015bladu, ni znaku, tylko dziekciar w\u00a0oddali gdzie\u015b gra.\u201d<\/p>\n
\u2013 s\u0142owa tej pie\u015bni obozowej rozbrzmiewa\u0142y w\u00a0szeregach 5. Brygady Wile\u0144skiej AK.<\/p>\n
Zdzis\u0142aw Badocha urodzi\u0142 si\u0119 23 marca 1925 r. w\u00a0D\u0105browie G\u00f3rniczej jako syn Romana i\u00a0Wandy z\u00a0domu Tylec. W\u00a0zwi\u0105zku ze s\u0142u\u017cb\u0105 wojskow\u0105 ojca rodzina Badoch\u00f3w cz\u0119sto zmienia\u0142a miejsce zamieszkania. W\u00a01937 r. przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Nowych \u015awi\u0119cian, gdzie ojciec rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w\u00a0Korpusie Ochrony Pogranicza. Rodzice starali si\u0119 zaszczepia\u0107 w\u00a0swych dzieciach (Zdzis\u0142aw mia\u0142 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 Barbar\u0119) mi\u0142o\u015b\u0107 do ojczyzny. W\u00a0wieku 13 lat Zdzis\u0142aw wst\u0105pi\u0142 do dru\u017cyny harcerskiej im. Bartosza G\u0142owackiego, kt\u00f3ra podporz\u0105dkowana by\u0142a Komendzie Wile\u0144skiej Chor\u0105gwi Harcerzy.<\/p>\n
W 1938 r. Zdzis\u0142aw zosta\u0142 przyj\u0119ty do Pa\u0144stwowego Gimnazjum im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w\u00a0\u015awi\u0119cianach, do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza\u0142y r\u00f3wnie\u017c jego p\u00f3\u017aniejsze towarzyszki broni: Lidia Lwow ps. \u201eLala\u201d i\u00a0Janina Wasi\u0142oj\u0107 ps. \u201eJachna\u201d.<\/p>\n
Rok p\u00f3\u017aniej wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, kt\u00f3ra nie tylko po\u0142o\u017cy\u0142a kres edukacji m\u0142odego Badochy, ale r\u00f3wnie\u017c doprowadzi\u0142a do dramatu rodziny. Ojciec przydzielony zosta\u0142 do obrony Grodna, sk\u0105d trafi\u0142 do niewoli sowieckiej, a\u00a0w p\u00f3\u017aniejszym czasie zosta\u0142 zes\u0142any w\u00a0g\u0142\u0105b ZSRS (po utworzeniu tzw. Armii Andersa zasili\u0142 jej szeregi i\u00a0przemierzy\u0142 z\u00a0ni\u0105 ca\u0142y szlak bojowy). W\u00a01943 r. wskutek nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku, pod ko\u0142ami poci\u0105gu, zgin\u0119\u0142a siostra Zdzis\u0142awa, Barbara.<\/p>\n
W szeregach Armii Krajowej<\/p>\n
Patriotyzm wyniesiony z\u00a0domu rodzinnego oraz wp\u0142yw kadry nauczycielskiej \u015bwi\u0119cia\u0144skiego gimnazjum na \u017cyciow\u0105 postaw\u0119 wychowank\u00f3w spowodowa\u0142y, i\u017c trzy lata po rozpocz\u0119ciu \u015bwiatowego konfliktu Zdzis\u0142aw Badocha w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w\u00a0prac\u0119 konspiracyjn\u0105. Jednym z\u00a0pierwszych jego dow\u00f3dc\u00f3w by\u0142 por. Antoni Burzy\u0144ski ps. \u201eKmicic\u201d. W\u00a0tym to okresie Badocha zasili\u0142 szeregi 23. O\u015brodka Dywersyjnego Ignalino\u2013Nowe \u015awi\u0119ciany (przyj\u0105\u0142 w\u00f3wczas pseudonim \u201e\u017belazny\u201d). Do g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 wspomnianej grupy nale\u017ca\u0142y akcje sabota\u017cowe i\u00a0dywersyjne na kolejowych szlakach komunikacyjnych.<\/p>\n
Podczas jednej z\u00a0akcji, w\u00a0marcu 1944 r., \u201e\u017belazny\u201d zosta\u0142 zdekonspirowany. W\u00a0wyniku tego zosta\u0142 skierowany do 5. Brygady Wile\u0144skiej AK (zwanej r\u00f3wnie\u017c \u201eBrygad\u0105 \u015amierci\u201d), kt\u00f3rej dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 wspomniany ju\u017c \u201e\u0141upaszka\u201d. W\u00a0lipcu 1944 r. podkomendni mjr. Szendzielarza starali si\u0119 przedrze\u0107 na Zach\u00f3d. Wpadli w\u00a0sowieck\u0105 pu\u0142apk\u0119. \u201e\u0141upaszka\u201d postanowi\u0142 rozwi\u0105za\u0107 oddzia\u0142, a\u00a0jego \u017co\u0142nierze w\u00a0mniejszych grupach maszerowali w\u00a0kierunku Bia\u0142ostocczyzny. \u201e\u017belazny\u201d znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0grupie dowodzonej przez ppor. Mieczys\u0142awa Kitkiewicza ps. \u201eKitka\u201d (w jej sk\u0142adzie byli r\u00f3wnie\u017c, m.in.: Henryk Wieliczko ps. \u201eLufa\u201d i\u00a0Jerzy Lejkowski ps. \u201eSzpagat\u201d). W\u00a0trakcie marszu grupa \u201eKitki\u201d zosta\u0142a okr\u0105\u017cona przez jednostki NKWD i\u00a0si\u0142\u0105 wcielona do formuj\u0105cego si\u0119 ludowego Wojska Polskiego. W\u00a0pa\u017adzierniku 1944 r. partyzantom z\u00a0\u201eBrygady \u015amierci\u201d uda\u0142o si\u0119 zbiec i\u00a0dotrze\u0107 do miejsca koncentracji. Z\u00a0ocala\u0142ych partyzant\u00f3w, wiosn\u0105 1945 r., mjr Zygmunt Szendzielarz odtworzy\u0142 5. Brygad\u0119 Wile\u0144sk\u0105 AK.<\/p>\n
Zdzis\u0142aw Badocha zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 plutonu w\u00a04. szwadronie por. Mariana Pluci\u0144skiego ps. \u201eM\u015bcis\u0142aw\u201d. 22 maja 1945 r. \u201e\u017belazny\u201d awansowa\u0142 do stopnia kaprala, a\u00a0trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej (w uznaniu za odwag\u0119, kt\u00f3r\u0105 wykazywa\u0142 si\u0119 podczas akcji) otrzyma\u0142 stopie\u0144 podporucznika czasu wojny.<\/p>\n
Niedoko\u0144czona wojna<\/p>\n
We wrze\u015bniu 1945 r. oddzia\u0142 po raz kolejny zosta\u0142 rozwi\u0105zany, by na prze\u0142omie 1945 i\u00a01946 roku zn\u00f3w wznowi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Gdy na pocz\u0105tku 1946 r. w\u00a0ramach 5. Brygady Wile\u0144skiej AK utworzone zosta\u0142y lotne pododdzia\u0142y bojowe na czele jednego z\u00a0nich stan\u0105\u0142 Zdzis\u0142aw Badocha.<\/p>\n
Warto zaznaczy\u0107, i\u017c w\u00a0tym czasie dosz\u0142o do nawi\u0105zania wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0najliczniejsz\u0105 organizacj\u0105 podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na terenie Pomorza Zachodniego, tj. z\u00a0Bojowym Oddzia\u0142em Armii (BOA), na czele kt\u00f3rego sta\u0142 por. Stefan Pabi\u015b ps. \u201eStefan\u201d. BOA dzia\u0142a\u0142 w\u00f3wczas na terenie Bobolic, Bia\u0142ogardu, Koszalina, a\u00a0jego cz\u0142onkowie pochodzili w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0Grodzie\u0144szczyzny (powiat wo\u0142kowyski). Jednym z\u00a0najg\u0142o\u015bniejszych wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 by\u0142a akcja ekspropriacyjna na koszali\u0144ski bank, kt\u00f3ra przeprowadzona zosta\u0142a 18 marca 1946 r. Na miejscu partyzanci pozostawili pokwitowanie nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/p>\n
\u201eKwituj\u0119 sume 800 000 z\u0142 zabrana z\u00a0Banku Rolny Koszalin na cel Wojska Polskiego\u201d.<\/p>\n
W dokumencie sporz\u0105dzonym przez oficera \u015bledczego PUBP w\u00a0Koszalinie odnotowano, i\u017c jeden z\u00a0konspirator\u00f3w doda\u0142 \u017ce:<\/p>\n
\u201enie s\u0105 bandytami za\u015b zebrane pieni\u0105dze b\u0119d\u0105 u\u017cyte przez armi\u0119 polsk\u0105, kt\u00f3ra walczy z\u00a0czerwon\u0105 zaraz\u0105 w\u00a0celu oswobodzenia od nich tych teren\u00f3w\u201d.<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce Stefana Soko\u0142owskiego pt. \u201eNiebezpieczne posterunki\u201d autor, kt\u00f3ry w\u00a0drugiej po\u0142owie l. 40. XX w. by\u0142 milicjantem na Pomorzu, przedstawi\u0142 Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 jako specjalist\u0119 \u201eod wykonywania wyrok\u00f3w \u015bmierci\u201d.<\/p>\n
\u201e\u017belazny\u201d posiada\u0142 umiej\u0119tno\u015b\u0107 szybkiej oceny sytuacji i\u00a0podejmowania trudnych decyzji. Doskonale wyszkolony, z\u00a0niezwyk\u0142\u0105 brawur\u0105 realizowa\u0142 powierzone mu zadania. Dobitnym przyk\u0142adem jego dzia\u0142a\u0144 by\u0142a akcja przeprowadzona na terenie dw\u00f3ch \u00f3wczesnych powiat\u00f3w (Starogard Gda\u0144ski i\u00a0Ko\u015bcierzyna), w\u00a0trakcie kt\u00f3rej, w\u00a0ci\u0105gu jednego dnia (19 maja 1946 r.), rozbrojono siedem posterunk\u00f3w milicji (w Kaliskach, Osiecznej, Osieku, Sk\u00f3rczu, Lubichowie, Zblewie, Starej Kiszewie), zlikwidowano dwa posterunki Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa (w Sk\u00f3rczu, Starej Kiszewie), rozstrzelano czterech funkcjonariuszy UB i\u00a0oficera NKWD oraz pozrywano \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w\u00a0obu powiatach.<\/p>\n
Wartym podkre\u015blenia jest fakt, i\u017c w\u00a0tym czasie mjr Szendzielarz wystosowa\u0142 wniosek o\u00a0nadanie ppor. Zdzis\u0142awowi Badosze Krzy\u017ca Virtuti Militari V\u00a0klasy, kt\u00f3ry uzasadni\u0142 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n
\u201eBardzo odwa\u017cny, dzielny, pe\u0142en inicjatywy, wykaza\u0142 wielk\u0105 odwag\u0119 osobist\u0105\u201d.<\/p>\n
W niespe\u0142na miesi\u0105c po brawurowym rajdzie \u201e\u017belaznego\u201d, 10 czerwca 1946 r., w\u00a0miejscowo\u015bci Tulice dosz\u0142o do ci\u0119\u017ckiej potyczki z\u00a0grup\u0105 operacyjn\u0105 Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. W\u00a0wyniku starcia Zdzis\u0142aw Badocha zosta\u0142 ranny i\u00a0mimo opatrzenia rany przez sanitariuszk\u0119, Danut\u0119 Siedzik\u00f3wn\u0119 ps. \u201eInka\u201d, wymaga\u0142 interwencji lekarskiej. Do pe\u0142ni zdrowia dochodzi\u0142 w\u00a0maj\u0105tku Czernin ko\u0142o Sztumu. Wydany przez aresztowan\u0105 Regin\u0119 \u017byli\u0144sk\u0105 ps. \u201eRegina\u201d, poleg\u0142 podczas ubeckiej ob\u0142awy. W\u00a0chwili \u015bmierci mia\u0142 zaledwie 21 lat.<\/p>\n
Polecamy:<\/p>\n
\n \t
\n \t
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uczczono pami\u0119\u0107 ppor. Zdzis\u0142awa Badochy \u201e\u017belaznego\u201d w Gda\u0144sku W niedziel\u0119, 28 czerwca 2026 r., w Gda\u0144sku odby\u0142y…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":522297,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[53498,10656,53499,53500,53501,3199,53502,43003,40677,53503,10683,53489,53504,53505,53493,53494,53495,53490,53496,53497,53506,53507,53508,53509,14268,46408,1048,53510,53511,53512,53488,7988,53491,53492,42,38,40,39,41],"class_list":["post-522296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-17-wrzesnia-1939","tag-agent","tag-ak","tag-akcja-wisla","tag-ako","tag-antysemityzm","tag-aparat-bezpieczenstwa","tag-archiwa","tag-armia-krajowa","tag-armia-krajowa-obywatelska","tag-auschwitz","tag-bep","tag-biuletyn","tag-biuro-edukacji-publicznej","tag-biuro-lustracyjne","tag-biuro-polityczne","tag-biuro-udostepniana-i-archiwizacji-dokumentow","tag-buiad","tag-cyganie","tag-czerwiec-1956","tag-czerwiec-1976","tag-czerwiec56","tag-czerwiec76","tag-delegatura-rzadu-na-kraj","tag-dokumenty","tag-dyskusja","tag-gdansk","tag-gkszpnp","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-hitlerowskich","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-niemieckich","tag-instytut-pamieci-narodowej","tag-ipn","tag-kszpnp","tag-lustracja","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/522297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=522296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=522296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}