{"id":522410,"date":"2026-06-28T16:40:11","date_gmt":"2026-06-28T16:40:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/522410\/"},"modified":"2026-06-28T16:40:11","modified_gmt":"2026-06-28T16:40:11","slug":"tak-zabija-upal-sa-trzy-glowne-mechanizmy-zagrozenia-organizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/522410\/","title":{"rendered":"Tak zabija upa\u0142. S\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne mechanizmy zagro\u017cenia organizmu"},"content":{"rendered":"<p>Nad Polsk\u0119 nadp\u0142yn\u0119\u0142a fala rekordowych upa\u0142\u00f3w, jednak, jak podkre\u015blaj\u0105 naukowcy, nie potrzeba a\u017c 40 st. C., by ciep\u0142o sta\u0142 si\u0119 niebezpieczne. Ju\u017c znacznie ni\u017csze warto\u015bci mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych.<\/p>\n<p>Organizm cz\u0142owieka posiada naturalny mechanizm ch\u0142odzenia \u2014 pocenie si\u0119. Jego skuteczno\u015b\u0107 spada jednak przy wysokiej temperaturze i du\u017cej wilgotno\u015bci powietrza. W takich warunkach pocenie nie zapewnia ju\u017c odpowiedniej ulgi.<\/p>\n<p>Udar cieplny i niewydolno\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3wGdy temperatura otoczenia zbli\u017ca si\u0119 do 37 st. C., cia\u0142o pr\u00f3buje si\u0119 sch\u0142odzi\u0107 przez zwi\u0119kszony przep\u0142yw krwi do <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie,budowa-skory---warstwy--budowa--funkcje,artykul,1729398.html\" id=\"72b86fda-ce11-4c03-9fdd-f675db0c4779\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">sk\u00f3ry<\/a>. To jednak ogranicza dop\u0142yw krwi i tlenu do przewodu pokarmowego, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci jelit.     <\/p>\n<p>Jak t\u0142umaczy prof. Ollie Jay z Uniwersytetu w Sydney, szkodliwe substancje przenikaj\u0105 w\u00f3wczas do krwiobiegu i wywo\u0142uj\u0105 reakcje mog\u0105ce prowadzi\u0107 do \u015bmierci. Prof. Camilo Mora z Uniwersytetu Hawajskiego dodaje, \u017ce aktywacja bia\u0142ych krwinek i powstawanie zakrzep\u00f3w mo\u017ce skutkowa\u0107 niewydolno\u015bci\u0105 wielonarz\u0105dow\u0105. Na tym etapie zmiany s\u0105 ju\u017c praktycznie nieodwracalne.<\/p>\n<p>      Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Zapa\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowaZwi\u0119kszony przep\u0142yw krwi do sk\u00f3ry oznacza wi\u0119ksze obci\u0105\u017cenie dla serca, kt\u00f3re musi pracowa\u0107 szybciej, by utrzyma\u0107 ci\u015bnienie <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/krew-sklad-i-jej-funkcje\/nqwpqtk\" id=\"d38fb73c-8b8f-4c1e-bb79-f09f74bfe12a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">krwi<\/a>. U os\u00f3b z chorobami <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/serce-czlowieka-budowa-dzialanie-choroby-serca\/f0sze3b\" id=\"c7a4d647-c960-415e-ac3f-200d1523e4d1\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">serca<\/a> lub starszych mo\u017ce to prowadzi\u0107 do <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/urazy-i-stany-nagle\/zawal-serca\/r6ngphl\" id=\"24995dd3-1afd-4c46-bf75-8e1e2dfbddeb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zawa\u0142u<\/a>.Odwodnienie i niewydolno\u015b\u0107 nerekPodczas upa\u0142\u00f3w organizm mo\u017ce traci\u0107 nawet 1,5 litra wody na godzin\u0119. Brak odpowiedniego nawodnienia prowadzi do spadku obj\u0119to\u015bci krwi, co obci\u0105\u017ca serce i <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/za-co-odpowiadaja-nerki-i-czym-objawiaja-sie-choroby-nerek\/hh5xz57\" id=\"0b5e74d5-983a-4f8e-96ff-25a3004d89c9\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">nerki<\/a>. Osoby z chorobami nerek s\u0105 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone. U os\u00f3b wykonuj\u0105cych ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 fizyczn\u0105 w upale mo\u017ce doj\u015b\u0107 do rabdomiolizy \u2014 rozk\u0142adu tkanki mi\u0119\u015bniowej, kt\u00f3rego produkty mog\u0105 uszkodzi\u0107 nerki.     Rekordowe upa\u0142y w Polsce<\/p>\n<p>28 i 29 czerwca termometry w Polsce w najcieplejszych momentach dnia maj\u0105 pokaza\u0107 40 st. C., st\u0105d ostrze\u017cenia SMS \u2014 alert RCB obj\u0105\u0142 ca\u0142y kraj. Historyczny rekord temperatury z 1921 r. (40,2 st. C.) mo\u017ce zosta\u0107 pobity.<\/p>\n<p>&#8222;Prognozowany upa\u0142. Unikaj przebywania na s\u0142o\u0144cu i wysi\u0142ku fizycznego. Nawadniaj si\u0119. No\u015b nakrycie g\u0142owy i lekk\u0105 odzie\u017c&#8221; \u2014 czytamy w ostrze\u017ceniu.<\/p>\n<p>Jak chroni\u0107 si\u0119 przed upa\u0142em?Eksperci zalecaj\u0105 zwracanie uwagi na pierwsze objawy przegrzania, takie jak <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/zdrowie-dla-kazdego\/bole-glowy-samoistny-i-klasterowy-bol-glowy\/x6zqm2g\" id=\"c287de05-102a-4167-8ab6-d3f129e65356\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">b\u00f3l g\u0142owy<\/a>, zawroty g\u0142owy, os\u0142abienie czy z\u0142e samopoczucie. W takich sytuacjach nale\u017cy jak najszybciej schroni\u0107 si\u0119 w cieniu lub w pomieszczeniu, pi\u0107 wod\u0119 drobnymi \u0142ykami i zwil\u017ca\u0107 sk\u00f3r\u0119. Pomocne mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce zanurzenie st\u00f3p w zimnej wodzie. Szybkie sch\u0142odzenie organizmu jest kluczowe, by nie dopu\u015bci\u0107 do ci\u0119\u017ckiego przegrzania, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/wymioty-czym-sa-spowodowane-i-jak-je-zwalczac\/myy3r6w\" id=\"b4cf59c0-9233-437c-8175-fd1ff111deae\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wymiot\u00f3w<\/a> czy zaburze\u0144 koordynacji \u2014 to ju\u017c oznaki powa\u017cnych problem\u00f3w neurologicznych. Gdy temperatura cia\u0142a zbli\u017ca si\u0119 do 40 st. C., pojawia si\u0119 ryzyko <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/urazy-i-stany-nagle\/udar-cieplny-udar-sloneczny-objawy\/2pyhzd6\" id=\"6223646d-1ea4-4b3e-b7d8-3ff316d38b32\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">udaru cieplnego<\/a>.     Kiedy upa\u0142 staje si\u0119 niebezpieczny?<\/p>\n<p>Nie istnieje jedna konkretna temperatura graniczna. Jak podkre\u015bla prof. Lewis Halsey z Uniwersytetu Roehampton, wszystko zale\u017cy od indywidualnej odporno\u015bci, przyzwyczajenia do upa\u0142\u00f3w oraz d\u0142ugo\u015bci ekspozycji. Wilgotno\u015b\u0107 powietrza znacz\u0105co zwi\u0119ksza ryzyko, ograniczaj\u0105c skuteczno\u015b\u0107 pocenia si\u0119.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 osoby starsze i dzieci, ale \u2014 jak pokazuj\u0105 tragiczne przypadki \u2014 nawet m\u0142ode i zdrowe osoby mog\u0105 pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 przegrzania w ci\u0105gu kilku godzin.<\/p>\n<p>Badania prowadzone przez wojsko potwierdzaj\u0105, \u017ce objawy przegrzania i udaru cieplnego mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 ju\u017c po kilku godzinach przebywania w wysokiej temperaturze, niezale\u017cnie od kondycji fizycznej.<\/p>\n<p class=\"ods-a-disclaimer__text\">Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nad Polsk\u0119 nadp\u0142yn\u0119\u0142a fala rekordowych upa\u0142\u00f3w, jednak, jak podkre\u015blaj\u0105 naukowcy, nie potrzeba a\u017c 40 st. C., by ciep\u0142o&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":522411,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,101188,36,37,27,100426,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,100429,29,30,1714,102095,26],"class_list":["post-522410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-naglowki","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-choroby_od_a_do_z","tag-fala_upalow","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-jak_przetrwac_upaly","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-skutki_upalow","tag-top-stories","tag-topstories","tag-upal","tag-urazy_i_stany_nagle","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116828728375103530","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522410\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/522411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=522410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=522410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}