Wed\u0142ug MS chodzi o grup\u0119 ok. 350 s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej pracowali w innych zawodach prawniczych. I cho\u0107 liczba wydaje si\u0119 niewielka, s\u0119dziowie ci maj\u0105 na swoim koncie tysi\u0105ce wyrok\u00f3w. W samym wydziale frankowym w S\u0105dzie Okr\u0119gowym w Warszawie takich s\u0119dzi\u00f3w orzeka kilku. Pomys\u0142 nie jest nowy i wraz z pracami nad projektem Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju S\u0105downictwa i Prokuratury ewoluowa\u0142. Jeszcze we wrze\u015bniu 2024 r. rozwa\u017cano, by s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy od 2018 r. „przyszli” spoza zawodu i orzekaj\u0105 w s\u0105dach powszechnych, obejmowali stanowisko… starszego asystenta. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, by mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 obj\u0119cia stanowiska referendarza s\u0105dowego. Warto te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce od samego pocz\u0105tku zdecydowane stanowisko zajmuj\u0105 w tym zakresie samorz\u0105dy prawnicze. Zar\u00f3wno Adwokatura, jak i Krajowa Rada Radc\u00f3w Prawnych wskazuj\u0105, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 mowy o \u017cadnym automatyzmie w powrocie do zawodu adwokata czy radcy prawnego.\u00a0<\/p>\n
Czytaj:\u00a0S\u0119dzia spoza zawodu? B\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 referendarzem>><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n S\u0119dzia spoza zawodu? Konstytucja go nie chroni<\/p>\n Projekt ustawy o przywr\u00f3ceniu prawa do niezale\u017cnego i bezstronnego s\u0105du ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutk\u00f3w uchwa\u0142 Krajowej Rady S\u0105downictwa podj\u0119tych w latach 2018-2025 trafi\u0142 w\u0142a\u015bnie do wykazu prac legislacyjnych rz\u0105du, ale na swoich stronach zamie\u015bci\u0142o go te\u017c Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci. W uzasadnieniu wskazano, \u017ce uzyskanie przez s\u0119dzi\u00f3w spoza zawodu, powo\u0142anych od 2018 r., legitymacji do sprawowania wymiaru sprawiedliwo\u015bci, jako niezale\u017cny i bezstronny s\u0105d ustanowiony na podstawie prawa, „mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie w trybie ponownego przeprowadzenia post\u0119powa\u0144 na stanowisko s\u0119dziowskie, poniewa\u017c brak jest uzasadnienia konstytucyjnego dla poddania statusu tej kategorii os\u00f3b ustawowej konwalidacji”.<\/p>\n Zarazem, ze wzgl\u0119du na powo\u0142anie tych os\u00f3b sprzeczne z art. 179<\/a> Konstytucji RP, ich stosunek s\u0142u\u017cbowy nie podlega ochronie na podstawie art. 180<\/a> Konstytucji RP. Pozwala to przyj\u0105\u0107, \u017ce ustaje on z mocy ustawy, a jego nawi\u0105zanie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w wyniku ponownego przeprowadzenia post\u0119powa\u0144 na stanowisko s\u0119dziowskie. W okresie ponownego przeprowadzenia post\u0119powa\u0144 osoby te mog\u0105 uzyska\u0107 zatrudnienie w wymiarze sprawiedliwo\u015bci na niezwi\u0105zanych ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwo\u015bci stanowiskach referendarzy s\u0105dowych. Gwarantuje to stabilno\u015b\u0107 zatrudnienia tych os\u00f3b do chwili prawomocnego rozstrzygni\u0119cia ich statusu w powtarzanym post\u0119powaniu konkursowym. W\u00f3wczas \u2013 w zale\u017cno\u015bci od wyniku post\u0119powania \u2013 osoby te obejm\u0105 urz\u0105d s\u0119dziego albo b\u0119d\u0105 kontynuowa\u0107 zatrudnienie jako referendarze s\u0105dowi, je\u015bli nie zrezygnuj\u0105 z tego zatrudnienia – wskazano. Podczas specjalnej prezentacji ministerstwa szacowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jako referendarze mogliby liczy\u0107 na pensj\u0119 ok. 12 180 z\u0142 brutto (s\u0119dzia w s\u0105dzie rejonowym w 2025 r., w zale\u017cno\u015bci od stawki, mo\u017ce zarabia\u0107 od ok. 16 478 do ok. 20 096 z\u0142 brutto). Byli prokuratorzy mogliby natomiast na wniosek z\u0142o\u017cony w terminie miesi\u0105ca od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy zosta\u0107 powo\u0142ani na poprzednio zajmowane stanowisko prokuratorskie, chyba \u017ce wybior\u0105 stanowisko referendarza s\u0105dowego. Co istotne, w gr\u0119 maj\u0105 wchodzi\u0107 tutaj art. 132 par. 5 i 6<\/a> Prawa o prokuraturze. I tak zgodnie z nimi: prokurator generalny na wniosek prokuratora, kt\u00f3ry zrzek\u0142 si\u0119 stanowiska, powo\u0142uje go na poprzednio zajmowane stanowisko prokuratora, niezale\u017cnie od liczby stanowisk w danej powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury, chyba \u017ce nie spe\u0142nia on warunk\u00f3w wymaganych do powo\u0142ania na stanowisko prokuratora. W razie odmowy powo\u0142ania prokuratorowi s\u0142u\u017cy skarga do S\u0105du Najwy\u017cszego. \u00a0<\/p>\n Czytaj w LEX:\u00a0Prawo o prokuraturze. Komentarz do art. 132 ><\/a><\/p>\n Czytaj:\u00a0Projekt reguluj\u0105cy status tzw. neo-s\u0119dzi\u00f3w ju\u017c w wykazie prac rz\u0105du>><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Propozycja kusz\u0105ca nie jest, problem z orzeczeniami<\/p>\n S\u0119dziowie spoza zawodu, powo\u0142ani od 2018 r., do tych propozycji odnosz\u0105 si\u0119 sceptycznie. Cho\u0107 przyznaj\u0105 te\u017c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich w sytuacji podbramkowej mog\u0142aby wybra\u0107 stabilizacj\u0119 i stanowisko referendarza. – Oczywi\u015bcie nie wiadomo, czy i kiedy ta ustawa wejdzie w \u017cycie. Dla mnie osobi\u015bcie taka propozycja jest g\u0142\u0119boko niesprawiedliwa i \u0142ami\u0105ca nasze prawa. Orzekam od kilku lat, orzekam sprawnie, mam na swoim koncie co najmniej tysi\u0105c wyrok\u00f3w, zaledwie jeden wniosek o wy\u0142\u0105czenie i niemal \u017cadnych uchyle\u0144 – m\u00f3wi s\u0119dzia z jednego z s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych. W jego ocenie nie zosta\u0142a te\u017c przemy\u015blana kwestia orzecze\u0144 wydanych przez takich s\u0119dzi\u00f3w. – Je\u015bli za\u0142o\u017cenie jest takie, \u017ce nasze powo\u0142anie by\u0142o wadliwe, \u017ce nie mo\u017cemy sprawowa\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci, to przepraszam, na jakiej podstawie nasze wyroki maj\u0105 by\u0107 utrzymane w mocy? W jaki spos\u00f3b to si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci obroni? – pyta.<\/p>\n Czytaj te\u017c w LEX:\u00a0Ubezpieczenia OC os\u00f3b wykonuj\u0105cych wybrane zawody prawnicze w kontek\u015bcie odpowiedzialno\u015bci za korzystanie z rozwi\u0105za\u0144 AI ><\/a><\/p>\n Tak\u017ce dr Marcin Szwed z Uniwersytetu Warszawskiego przyznaje, \u017ce w zwi\u0105zku z propozycjami dotycz\u0105cymi s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych od 2018 r. spoza zawodu, pojawiaj\u0105 si\u0119 niesp\u00f3jno\u015bci, i to zar\u00f3wno w kontek\u015bcie wydanych przez nich wyrok\u00f3w, jak i uchwa\u0142y trzech po\u0142\u0105czonych Izb SN ze stycznia 2020 r. – Ta uchwa\u0142a nie zak\u0142ada przecie\u017c, \u017ce wszyscy s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w powszechnych powo\u0142ani od 2018 r., np. spoza zawodu, nie s\u0105 s\u0119dziami. Zak\u0142ada\u0142a indywidualn\u0105 ocen\u0119, czy nieprawid\u0142owo\u015bci w procedurze powo\u0142ania okre\u015blonego s\u0119dziego orzekaj\u0105cego w danej sprawie doprowadzi\u0142y do naruszenia w jego przypadku standard\u00f3w niezale\u017cno\u015bci i bezstronno\u015bci. Z tego te\u017c powodu zawsze uwa\u017ca\u0142em, \u017ce do oceny statusu s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych od 2018 r. powinno si\u0119 podchodzi\u0107 w spos\u00f3b zindywidualizowany. Natomiast jak te przepisy zadzia\u0142aj\u0105 w praktyce – trudno mi w tym momencie spekulowa\u0107. Jak wiadomo, projekt nie zak\u0142ada automatycznego uniewa\u017cnienia wszystkich orzecze\u0144, ale nie mog\u0119 oczywi\u015bcie wykluczy\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 pojawia\u0142y takie argumenty, \u017ce orzeczenia wydane przez osoby, kt\u00f3re w \u015bwietle ustawy nie s\u0105 s\u0119dziami, nie mog\u0105 by\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ce.<\/p>\n Jak dodaje, mo\u017cna si\u0119 oczywi\u015bcie posi\u0142kowa\u0107 koncepcj\u0105, \u017ce byli to s\u0119dziowie ustawowi, st\u0105d ich wyroki co do zasady pozostaj\u0105 w mocy. – Sam nie jestem jednak zwolennikiem koncepcji „s\u0119dzi\u00f3w ustawowych”, wi\u0119c trudno by\u0142oby mi jej broni\u0107 – m\u00f3wi i zaznacza, \u017ce mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 pr\u00f3by podwa\u017cania orzecze\u0144 w szerszym zakresie ni\u017c przewiduje to projekt. – Przyj\u0119cie, \u017ce wszystkie orzeczenia wydane przez osoby, kt\u00f3re przed wadliwym powo\u0142aniem wykonywa\u0142y inne zawody prawnicze, s\u0105 nieistniej\u0105ce, prowadzi\u0142oby do jakiego\u015b olbrzymiego chaosu prawnego, wi\u0119c nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby ostatecznie takie orzecznictwo si\u0119 ukszta\u0142towa\u0142o – wskazuje.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \n\t\tCena promocyjna:\t\t84.96\t\tz\u0142\t<\/p>\n \t|<\/p>\n \n\t\tCena regularna:\t\t118\t\tz\u0142\t<\/p>\n \t|<\/p>\n \n\t\tNajni\u017csza cena w ostatnich 30 dniach:\t\t88.5\t\tz\u0142\t<\/p>\n Referendarze maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci\u00a0<\/p>\n Iwona Che\u0142miniak-Szymkiewicz, starszy referendarz s\u0105dowy, prezes zarz\u0105du Stowarzyszenia Referendarzy S\u0105dowych Lex Iusta, podkre\u015bla, \u017ce jej \u015brodowisko niezmiennie jest przeciwne dopuszczaniu do zawodu referendarza os\u00f3b, kt\u00f3re wed\u0142ug ocen ministerstwa nie powinny trafi\u0107 do wymiaru sprawiedliwo\u015bci. – I nie chodzi tutaj o to, jakie mamy zdanie na temat s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych od 2018 roku. Jeszcze raz podkre\u015blam: wed\u0142ug ministerstwa s\u0105 to osoby, kt\u00f3re w spos\u00f3b wadliwy, w zwi\u0105zku ze sk\u0142adem obecnej Krajowej Rady S\u0105downictwa, trafi\u0142y do s\u0105d\u00f3w. Nie widzimy wi\u0119c podstaw, by w zwi\u0105zku z ustaw\u0105, kt\u00f3ra ma uregulowa\u0107 status s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych od 2018 r., mia\u0142y zosta\u0107 referendarzami s\u0105dowymi. Wi\u0119cej – ten projekt zak\u0142ada przecie\u017c, \u017ce b\u0119d\u0105 oni mogli ponownie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w konkursach na stanowiska s\u0119dziowskie. To jak to si\u0119 ma do sytuacji pozosta\u0142ych referendarzy, kt\u00f3rzy musz\u0105 w tym celu przej\u015b\u0107 przez aplikacj\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105? To by\u0142aby jawna nier\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa i – gdyby takie przepisy wesz\u0142y w \u017cycie – wymaga\u0142yby interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich – zaznacza prezes.<\/p>\n Jak wskazuje, niezrozumia\u0142e jest te\u017c, jak kto\u015b, kto – w ocenie MS – nie spe\u0142nia kryteri\u00f3w wymaganych na stanowisku s\u0119dziego, m.in. w zakresie niezale\u017cno\u015bci czy niezawis\u0142o\u015bci, mo\u017ce by\u0107 referendarzem. – I w tym kontek\u015bcie, jak taka osoba, bior\u0105c pod uwag\u0119 argumentacj\u0119, \u017ce referendarze maj\u0105 zbyt ma\u0142e do\u015bwiadczenie, by bez aplikacji uzupe\u0142niaj\u0105cej m\u00f3c startowa\u0107 w konkursach s\u0119dziowskich, b\u0119dzie mog\u0142a bra\u0107 udzia\u0142 w takiej procedurze po tym, jak obejmie stanowisko referendarza – wskazuje. Prezes uwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, \u017ce to mo\u017ce pogorszy\u0107 sytuacj\u0119 referendarzy jako grupy zawodowej. – Za\u0142o\u017cenie jest takie, \u017ce referendarzami b\u0119d\u0105 osoby, kt\u00f3re – w ocenie ministerstwa – nie mog\u0105 by\u0107 s\u0119dziami, bo przesz\u0142y wadliw\u0105 procedur\u0119. Wi\u0119cej, zak\u0142ada si\u0119, \u017ce mia\u0142y tak\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, a mimo to wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w konkursie. I teraz za\u0142o\u017cenie jest takie, \u017ce te osoby zasil\u0105 nasze szeregi. A to z kolei mo\u017ce skutkowa\u0107 tym, \u017ce politycy w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 wykorzystywa\u0107 t\u0119 argumentacj\u0119, cho\u0107by podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce m.in. z tego powodu referendarze nie powinni mie\u0107 u\u0142atwionej \u015bcie\u017cki awansu na stanowisko s\u0119dziego czy nie powinni mie\u0107 dodatkowych gwarancji ustrojowych, o kt\u00f3re od dawna walczymy – podsumowuje.<\/p>\n Czytaj te\u017c w LEX:\u00a0Anonimizacja dokument\u00f3w a wykorzystanie sztucznej inteligencji w s\u0105downictwie ><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Prokuratorzy pytaj\u0105 „kto za to zap\u0142aci”<\/p>\n Krytycznie propozycje oceniaj\u0105 prokuratorscy zwi\u0105zkowcy. – Przepis dotycz\u0105cy by\u0142ych prokurator\u00f3w ma charakter degradacyjny, ale w odr\u00f3\u017cnieniu od regulacji dotycz\u0105cych s\u0119dzi\u00f3w (kt\u00f3rzy od 2018 r. awansowali), prowadzi\u0107 b\u0119dzie do trwa\u0142ego usuni\u0119cia, przynajmniej na pewien czas, z zawod\u00f3w prawniczych w s\u0142u\u017cbie pa\u0144stwu i nie tylko. Co prawda taki prokurator b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ubiega\u0107 si\u0119 o wpis na list\u0119 adwokat\u00f3w lub radc\u00f3w prawnych, ale na zasadach og\u00f3lnych, czyli bez gwarancji przyj\u0119cia do tych korporacji. Projekt ka\u017cdorazowym w\u0142adzom prokuratury pozostawia te\u017c dowolno\u015b\u0107 w decyzji o powo\u0142aniu na poprzednie zajmowane stanowisko prokuratorskie. W rezultacie powstaje realne ryzyko, \u017ce takie osoby po wielu latach kariery prawniczej b\u0119d\u0105 musia\u0142y tak naprawd\u0119 zmieni\u0107 zaw\u00f3d lub zasili\u0107 grono bezrobotnych by\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w – m\u00f3wi prokurator Jacek Ska\u0142a, przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Zawodowego Prokurator\u00f3w i Pracownik\u00f3w Prokuratury RP. – Projekt zawiera luk\u0119 w zakresie okre\u015blenia wp\u0142ywu regulacji degradacyjnej na sektor finans\u00f3w publicznych. W przypadku odmowy powo\u0142ania s\u0119dziego na zajmowane wcze\u015bniej stanowisko prokuratorskie w\u0142a\u015bciwy prezes s\u0105du z w\u0142asnego bud\u017cetu b\u0119dzie musia\u0142 odprowadzi\u0107 sk\u0142adk\u0119 do ZUS, w tym r\u00f3wnie\u017c za cz\u0119sto d\u0142ugoletni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w prokuraturze. To s\u0105 ogromne \u015brodki – m\u00f3wi prokurator Ska\u0142a. I dodaje, \u017ce „na sp\u00f3r w sprawie sto\u0142k\u00f3w w s\u0105downictwie trzeba spojrze\u0107 racjonalnie”. – Ten racjonalizm podpowiada, \u017ce przez najbli\u017cszych pi\u0119\u0107 lat ani jeden s\u0119dzia nie otrzyma nominacji z r\u0105k prezydenta. Oznacza to, \u017ce za pi\u0119\u0107 lat po s\u0105downictwie zostan\u0105 tylko gruzy. Nie da si\u0119 tej sytuacji uratowa\u0107 r\u0119kami s\u0119dziowskich emeryt\u00f3w, je\u015bliby nowo wybrana KRS wyra\u017ca\u0142a nawet hurtowo zgody na ich powr\u00f3t ze stanu spoczynku. Jedynym sposobem jest kompromis – podsumowuje.<\/p>\n Czytaj te\u017c w LEX:<\/p>\n Rozstrzyganie spor\u00f3w cywilnych zwi\u0105zanych z wykorzystaniem system\u00f3w AI \u2013 problemy utrudniaj\u0105ce orzekanie ><\/a><\/p>\n Problemy praktyczne wynikaj\u0105ce z nowych przepis\u00f3w o sk\u0142adach s\u0105du w post\u0119powaniu cywilnym ><\/a><\/p>\n Tytu\u0142y wykonawcze i egzekucyjne \u2013 przewodnik po orzecznictwie ><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0\n\t\t\t<\/p>\n \t\t\t\t\t\t——————————————————————————————————————-<\/p>\n \t\t\t\t\t\tLinki w tek\u015bcie artyku\u0142u mog\u0105 odsy\u0142a\u0107 bezpo\u015brednio do odpowiednich dokument\u00f3w w programie LEX<\/a>. Aby m\u00f3c przegl\u0105da\u0107 te dokumenty, konieczne jest zalogowanie si\u0119 do programu<\/a>. Dost\u0119p do tre\u015bci dokument\u00f3w w programie LEX jest zale\u017cny od posiadanych licencji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug MS chodzi o grup\u0119 ok. 350 s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej pracowali w innych zawodach prawniczych. I cho\u0107 liczba…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52329,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,11829,29,30,26,4125],"class_list":{"0":"post-52328","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-sedziowie","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-wiadomosci","27":"tag-wymiar-sprawiedliwosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nW jego ocenie niezb\u0119dnym by\u0142oby w miejsce dyskrecjonalnej decyzji prokuratora generalnego – powo\u0142anie na art. 132 par. 5 Prawa o prokuraturze – wprowadzi\u0107 do projektu element obligatoryjno\u015bci powo\u0142ania na poprzednio zajmowane stanowisko w przypadku wyra\u017cenia przez osob\u0119 degradowan\u0105 takiej woli.<\/p>\n