A przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie dopiero co uzgodnione porozumienie w og\u00f3le umo\u017cliwi\u0142o najnowsz\u0105 eskalacj\u0119. Kluczowe sformu\u0142owania pozosta\u0142y niejasne, a podstawowe konflikty pozosta\u0142y nierozwi\u0105zane \u2014 teraz widzimy tego efekty.<\/p>\n
Waszyngton zarzuca Teheranowi z\u0142amanie rozejmu poprzez atak na frachtowiec w cie\u015bninie Ormuz. Z kolei Iran, w reakcji na ameryka\u0144skie naloty, m\u00f3wi o z\u0142amaniu porozumienia przez USA i grozi zerwaniem wszelkich rozm\u00f3w dyplomatycznych.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n
Paradoks polega na tym, \u017ce obie strony powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na to samo porozumienie \u2014 tyle \u017ce ze wzgl\u0119du na niejasne sformu\u0142owania interpretuj\u0105 je zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n
\nElastyczne sformu\u0142owania by\u0142y prawdopodobnie jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105, by w og\u00f3le doprowadzi\u0107 do zawarcia porozumienia<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 m\u00f3wi politolog Nicole Grajewski z Sciences Po w rozmowie z „The New York Times”. Dzia\u0142a to jednak tylko „tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo obie strony nadaj\u0105 tym samym sformu\u0142owaniom to samo znaczenie”. A w\u0142a\u015bnie teraz tego ju\u017c nie ma.<\/p>\n
Szare strefy staj\u0105 si\u0119 lini\u0105 frontu<\/p>\n
A przecie\u017c sp\u00f3r nie dotyczy nawet kwestii zasadniczych \u2014 takich jak program j\u0105drowy \u2014 lecz pozornie technicznych aspekt\u00f3w: kto b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci kontrolowa\u0142 cie\u015bnin\u0119 Ormuz? Czy Iran mo\u017ce kierowa\u0107 ruchem statk\u00f3w? Czy dopuszczalne s\u0105 op\u0142aty? Czy zawieszenie broni dotyczy r\u00f3wnie\u017c sojusznik\u00f3w Iranu, takich jak Hezbollah?<\/p>\n
Porozumienie ramowe nie daje jednoznacznych odpowiedzi na \u017cadne z tych pyta\u0144. Iran zobowi\u0105zuje si\u0119 jedynie do zapewnienia „w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci” bezpiecznego przep\u0142ywu przez cie\u015bnin\u0119. Co to konkretnie oznacza, pozostaje otwarte. R\u00f3wnie niejasne jest, kto b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci zarz\u0105dza\u0142 \u017ceglug\u0105 oraz jakie zasady b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 po up\u0142ywie 60-dniowego okresu przej\u015bciowego.<\/p>\n
Analityk do spraw Bliskiego Wschodu Gregory Brew z Eurasia Group m\u00f3wi „The New York Timesowi”, \u017ce Iran celowo sprawdza teraz, jak daleko mo\u017ce si\u0119 posun\u0105\u0107. Skoro ju\u017c ograniczona presja militarna wystarcza, by kierowa\u0107 ruchem statk\u00f3w zgodnie z w\u0142asnymi wyobra\u017ceniami, „dlaczego by tego nie spr\u00f3bowa\u0107?”.<\/p>\n
Warunkiem jest jednak to, \u017ce Teheran nie spodziewa si\u0119 eskalacji ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych. Konsekwencj\u0105 tego jest niebezpieczna sytuacja zawieszenia.<\/p>\n
Cie\u015bnina Ormuz to prawdopodobnie dopiero pocz\u0105tek<\/p>\n
\nJednak Cie\u015bnina Ormuz to tylko cz\u0119\u015b\u0107 problemu. Otwart\u0105 kwesti\u0105 pozostaje r\u00f3wnie\u017c to, jak porozumienie ma radzi\u0107 sobie z sojusznikami Iranu \u2014 na przyk\u0142ad z Hezbollahem w Libanie czy Huti w Jemenie.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Izrael chce bowiem utrzyma\u0107 presj\u0119 na Hezbollah, a Teheran postrzega t\u0119 organizacj\u0119 jako niezb\u0119dnego sojusznika. Je\u015bli konflikt mi\u0119dzy stronami ponownie si\u0119 zaostrzy, zachwiej\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podstawy rozejmu mi\u0119dzy Waszyngtonem a Teheranem.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c Mi\u0119dzynarodowy Instytut Studi\u00f3w Strategicznych (IISS) ostrzega przed w\u0142a\u015bnie t\u0105 wad\u0105 konstrukcyjn\u0105 porozumienia. Porozumienie celowo pomija kluczowe punkty sporne, takie jak ira\u0144ski program rakietowy, ugrupowania proxy [prowadz\u0105ce konflikt, w kt\u00f3rym dwa wrogie mocarstwa nie walcz\u0105 ze sob\u0105 bezpo\u015brednio. Zamiast tego realizuj\u0105 swoje cele polityczne i strategiczne, finansuj\u0105c, zbroj\u0105c i szkol\u0105c lokalne grupy lub mniejsze pa\u0144stwa, kt\u00f3re prowadz\u0105 walk\u0119 w ich imieniu] oraz d\u0142ugoterminow\u0105 kontrol\u0119 nad cie\u015bnin\u0105 Ormuz.<\/p>\n
Trump zmaga si\u0119 z lukami w swoim porozumieniu <\/p>\n
W\u0142a\u015bnie w tym tkwi dylemat Trumpa. Prezydent USA chcia\u0142 jak najszybciej zaprezentowa\u0107 sukces dyplomatyczny i zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119, kt\u00f3ra stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej kosztowna politycznie. Dlatego Stany Zjednoczone najpierw uzgodni\u0142y z Iranem zawieszenie broni \u2014 a najtrudniejsze kwestie od\u0142o\u017cy\u0142y na p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n
Jednak zegar tyka. Pierwsze dni 60-dniowego okresu przej\u015bciowego ju\u017c min\u0119\u0142y. Je\u015bli Trump nie zajmie si\u0119 na czas kluczowymi kwestiami, kt\u00f3re pozostaj\u0105 otwarte, oczekiwane porozumienie pokojowe mo\u017ce wkr\u00f3tce przerodzi\u0107 si\u0119 w kolejny kryzys na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"A przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie dopiero co uzgodnione porozumienie w og\u00f3le umo\u017cliwi\u0142o najnowsz\u0105 eskalacj\u0119. Kluczowe sformu\u0142owania pozosta\u0142y niejasne, a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":523604,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,905,61195,32,33,44,27,3660,663,91,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":["post-523603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bliski_wschod","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-donald_trump","tag-headlines","tag-hezbollah","tag-iran","tag-izrael","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-usa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116832633360093880","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=523603"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523603\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/523604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=523603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=523603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=523603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}