50 operacji przez dwie dekady. Organizm mimo to odrzuca\u0142 nowe rog\u00f3wki<\/p>\n
Historia Kanadyjczyka to przyk\u0142ad niezwyk\u0142ego post\u0119pu medycyny, ale i dramatycznej walki z chorob\u0105. Kiedy Chapman mia\u0142 13 lat, wzi\u0105\u0142 ibuprofen podczas meczu koszyk\u00f3wki. Lek, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nie sprawia\u0142 problem\u00f3w, wywo\u0142a\u0142 u niego rzadk\u0105 reakcj\u0119 organizmu \u2014 zesp\u00f3\u0142 Stevensa-Johnsona<\/a>. Dosz\u0142o do rozleg\u0142ego autoimmunologicznego zapalenia sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych, w tym oczu. Ch\u0142opiec sp\u0119dzi\u0142 27 dni w \u015bpi\u0105czce. Straci\u0142 lewe oko, a w prawym zachowa\u0142 jedynie szcz\u0105tkowe widzenie.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Przez dwie dekady przeszed\u0142 blisko 50 operacji, g\u0142\u00f3wnie przeszczep\u00f3w<\/a> rog\u00f3wki. Ka\u017cdy dawa\u0142 nadziej\u0119, ale nowe rog\u00f3wki by\u0142y odrzucane przez organizm po kilku miesi\u0105cach lub latach. „Wstawiali\u015bmy now\u0105 rog\u00f3wk\u0119. Czasem utrzymywa\u0142a si\u0119 kilka miesi\u0119cy, czasem par\u0119 lat, ale nigdy si\u0119 dobrze nie przyjmowa\u0142a” \u2014 wspomina\u0142 w CNN.<\/p>\n Nowa metoda pomog\u0142a. Rewolucyjny „z\u0105b w oku”<\/p>\n Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 dopiero w 2023 roku, kiedy zesp\u00f3\u0142 prof. Grega Moloneya z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej zaproponowa\u0142 niezwykle rzadki zabieg \u2014 tzw. osteo-odonto-keratoprotez\u0119, znan\u0105 jako metoda „tooth-in-eye” („z\u0105b-w-oku”).<\/p>\n Operacja polega\u0142a na usuni\u0119ciu k\u0142a pacjenta, oszlifowaniu go i wywierceniu w nim otworu na plastikow\u0105 soczewk\u0119. Tak przygotowany „blok” z\u0119bowy wszczepiono w policzek, aby tkanki mog\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego zintegrowa\u0107. Nast\u0119pnie wszczepiono go do oka, zast\u0119puj\u0105c uszkodzon\u0105 rog\u00f3wk\u0119. Z\u0105b sta\u0142 si\u0119 naturalnym rusztowaniem dla sztucznej soczewki, dzi\u0119ki czemu \u015bwiat\u0142o zn\u00f3w mog\u0142o dociera\u0107 do siatk\u00f3wki.<\/p>\n Efekt przeszed\u0142 naj\u015bmielsze oczekiwania. Brent Chapman odzyska\u0142 ostro\u015b\u0107 wzroku 20\/30. Oznacza to, \u017ce mo\u017ce dostrzega\u0107 szczeg\u00f3\u0142y z 6 metr\u00f3w tak, jak osoba z idealnym wzrokiem widzi je z 9 metr\u00f3w. Pierwszym obrazem, kt\u00f3ry zobaczy\u0142 po 20 latach, by\u0142a panorama Vancouver z 16. pi\u0119tra kliniki.<\/p>\n Mamy kilka metod ratuj\u0105cych wzrok<\/p>\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce do takiego zabiegu, jaki przeszed\u0142 Brent Chapman, kwalifikuj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re albo wyczerpa\u0142y wszystkie inne metody, albo ci, u kt\u00f3rych ju\u017c od pocz\u0105tku wiadomo, \u017ce inne rozwi\u0105zania nie zadzia\u0142aj\u0105.<\/p>\n Z\u0105b Chapmana zosta\u0142 usuni\u0119ty w lutym, wszczepiono go do oka w czerwcu, a ostatni zabieg prostuj\u0105cy soczewk\u0119, by usun\u0105\u0107 zniekszta\u0142cenia widzenia<\/a>, odby\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku sierpnia.<\/p>\n \u2014 Wykorzystanie element\u00f3w z\u0119ba jako rusztowania dla sztucznej soczewki u pacjent\u00f3w z brakiem prawid\u0142owej rog\u00f3wki w skrajnych przypadkach to obecnie rozwi\u0105zanie wyj\u0105tkowe, stosowane jako alternatywa, gdy dost\u0119pne protezy rog\u00f3wki zawiod\u0142y. Jest to efekt wieloletnich poszukiwa\u0144 materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re nie wywo\u0142uj\u0105 reakcji odrzutu \u2014 komentuje lek. okulista chirurg Justyna Krowicka, ordynator kliniki Gemini w Ostrawie.<\/p>\n Jak dodaje okulistka, w codziennej praktyce zdecydowanie cz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 inne metody.<\/p>\n \u2014 W zaawansowanych chorobach rog\u00f3wki<\/a> wykonujemy zar\u00f3wno klasyczne przeszczepy dr\u0105\u017c\u0105ce, czyli pe\u0142no\u015bcienne, jak i przeszczepy warstwowe, w kt\u00f3rych wymienia si\u0119 jedynie chor\u0105 warstw\u0119 rog\u00f3wki. Coraz cz\u0119\u015bciej si\u0119gamy tak\u017ce po sztuczne keratoprotezy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 uratowa\u0107 wzrok u pacjent\u00f3w po wielu nieudanych transplantacjach \u2014 t\u0142umaczy dr Krowicka.<\/p>\n Przeszczep dr\u0105\u017c\u0105cy polega na usuni\u0119ciu ca\u0142ej centralnej cz\u0119\u015bci rog\u00f3wki i zast\u0105pieniu jej tkank\u0105 dawcy. Daje to najwi\u0119ksz\u0105 popraw\u0119 przejrzysto\u015bci, ale wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem odrzutu. Z kolei przeszczepy warstwowe s\u0105 bardziej precyzyjne \u2014 usuwa si\u0119 tylko uszkodzon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rog\u00f3wki, co zmniejsza ryzyko powik\u0142a\u0144 i pozwala zachowa\u0107 zdrowe tkanki pacjenta.<\/p>\n W najbardziej skrajnych przypadkach stosuje si\u0119 keratoprotezy<\/a>, czyli sztuczne rog\u00f3wki. Najbardziej znana jest tzw. Boston Keratoprosthesis \u2014 akrylowa proteza mocowana w tkance rog\u00f3wki dawcy. Cho\u0107 skuteczna, wymaga do\u017cywotniego stosowania antybiotyk\u00f3w i regularnych kontroli.<\/p>\n \u2014 Z du\u017cym zainteresowaniem i nadziej\u0105 obserwujemy d\u0142ugoterminowe wyniki nowych metod, takich jak osteo-odonto-keratoproteza. To rozwi\u0105zanie dla os\u00f3b, kt\u00f3re wyczerpa\u0142y inne mo\u017cliwo\u015bci, mo\u017ce by\u0107 prze\u0142omem \u2014 podsumowuje ordynator kliniki Gemini w Ostrawie.<\/p>\n Dlaczego rog\u00f3wka jest tak wa\u017cna?<\/p>\n Rog\u00f3wka to przezroczysta, przednia cz\u0119\u015b\u0107 oka \u2014 dzia\u0142a jak szyba i jednocze\u015bnie jak soczewka ochronna. To w\u0142a\u015bnie przez ni\u0105 \u015bwiat\u0142o wpada do oka, by nast\u0119pnie zosta\u0107 skupione przez soczewk\u0119 i dotrze\u0107 do siatk\u00f3wki. Rog\u00f3wka odpowiada za oko\u0142o 70 proc. zdolno\u015bci skupiaj\u0105cej oka, dlatego jej przejrzysto\u015b\u0107 i prawid\u0142owy kszta\u0142t s\u0105 kluczowe dla ostrego widzenia.<\/p>\n