Vitold Jancys jest dziennikarzem oraz ekspertem w dziedzinie Europy Wschodniej i pa\u0144stw ba\u0142tyckich.<\/p>\n
Przysz\u0142y premier Litwy, lider socjaldemokrat\u00f3w Mindaugas Sinkevicius, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce popiera usuni\u0119cie z konstytucji kraju zapisu zakazuj\u0105cego rozmieszczania na jej terytorium broni masowego ra\u017cenia.<\/p>\n
W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym Rosja otwarcie stosuje szanta\u017c nuklearny, kraje w rosyjskim s\u0105siedztwie dochodz\u0105 do prostego i cynicznego wniosku: aby zachowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107, potrzebna jest bomba \u2014 i to najlepiej nie jedna. To, co pisz\u0119, wydaje si\u0119 blu\u017anierstwem?<\/p>\n
Tak, brzmi to niew\u0142a\u015bciwie. Nie powinno tak by\u0107. Bomba atomowa nie jest czym\u015b, co mo\u017cna by „polubi\u0107”. To bro\u0144 masowego ra\u017cenia ludzi i chcia\u0142oby si\u0119, aby jej jedyn\u0105 funkcj\u0105 \u2014 skoro ju\u017c istnieje \u2014 by\u0142o jedynie straszenie. I aby nigdy nie zosta\u0142a u\u017cyta w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n
Ale w\u0142a\u015bnie dlatego gro\u017aba u\u017cycia bomby atomowej dzia\u0142a. Nawet tak wielki kraj, jak Rosja po zniszczeniu kluczowych element\u00f3w infrastruktury krytycznej cofnie si\u0119 do epoki kamienia \u0142upanego. W\u0105tpliwo\u015bci etyczne, kwestie sumienia i moralno\u015bci s\u0105 dla s\u0105siad\u00f3w Rosji niedopuszczalnym luksusem. Na Kremlu uwa\u017ca si\u0119 je za oznak\u0119 s\u0142abo\u015bci i upadku \u2014 i stanowi\u0105 one podstaw\u0119 do wywierania presji oraz szanta\u017cu.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Litwa, \u0141otwa, Estonia, Polska i Finlandia dosz\u0142y do jednego wniosku<\/a>: chc\u0105 posiada\u0107 w\u0142asn\u0105 bro\u0144 j\u0105drow\u0105 lub wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w programie NATO dotycz\u0105cym powstrzymywania j\u0105drowego. Do\u015bwiadczenia Ukrainy, Gruzji, Mo\u0142dawii oraz w\u0142asna historia wsp\u00f3\u0142istnienia z Rosj\u0105 nie m\u00f3wi\u0105, a wr\u0119cz krzycz\u0105: na Kremlu szanuj\u0105 nas i s\u0105 gotowi do rozm\u00f3w tylko wtedy, gdy jeste\u015bmy silni i gotowi do stawienia oporu. <\/p>\n Znane retoryczne pytanie brzmi: czy Putin wkroczy\u0142by na Ukrain\u0119, gdyby ta nie zrezygnowa\u0142a w 1994 r. z arsena\u0142u j\u0105drowego, trzeciego co do wielko\u015bci na \u015bwiecie?<\/p>\n Przez d\u0142ugi czas taka dyskusja by\u0142a uwa\u017cana za niemal nieprzyzwoit\u0105. Litwa po wyj\u015bciu ze ZSRR i odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci zakaza\u0142a broni masowego ra\u017cenia oraz zagranicznych baz wojskowych na swoim terytorium bezpo\u015brednio w Konstytucji.<\/p>\n W tamtym momencie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce bezpiecze\u0144stwo kraju da si\u0119 zapewni\u0107 w inny spos\u00f3b: poprzez prawo mi\u0119dzynarodowe, sojusze polityczne, demokracj\u0119, Uni\u0119 Europejsk\u0105 i NATO. Chcieli\u015bmy wierzy\u0107, \u017ce granice w Europie sta\u0142y si\u0119 nienaruszalne, \u017ce Rosja przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w imperium handlowe, kt\u00f3re przedk\u0142ada rubla nad czo\u0142gi, a bro\u0144 j\u0105drowa pozostanie w filmach o kryzysie kuba\u0144skim i czasach zimnej wojny.<\/p>\n No c\u00f3\u017c, sta\u0142o si\u0119 inaczej.<\/p>\n „Nasze kraje sta\u0142y si\u0119 zak\u0142adnikami cudzej determinacji”<\/p>\n Kreml sprawi\u0142, \u017ce zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce to wszystko by\u0142o iluzj\u0105. Rosja kontynuowa\u0142a dzia\u0142ania wojenne: najpierw z Czeczeni\u0105, potem z Gruzj\u0105, z Syri\u0105, a od ju\u017c 12 lat trwa wojna z Ukrain\u0105. Pe\u0142noskalowa agresja przeciwko Ukrainie, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 4,5 r. temu, sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 wojn\u0105 w Europie od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n