Tradycyjne my\u015blenie o zieleni miejskiej jako o odizolowanych parkach odchodzi do lamusa. Zesp\u00f3\u0142 badawczy pod kierownictwem dr. in\u017c. Jana Kami\u0144skiego, dr hab. Ewy Trzaskowskiej, prof. KUL z Katedry Kszta\u0142towania i Projektowania Krajobrazu KUL, oraz mgr in\u017c. arch. Katarzyny Bezpalko, realizuj\u0105cy projekt w latach 2024\u20132026, stawia na wizj\u0119 „zielonego internetu”.<\/p>\n
\u2014 Wszystkie tereny zieleni w Lublinie mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 sieci\u0105 powi\u0105za\u0144. Doliny rzek i w\u0105wozy, aleje drzew, pasy ro\u015blinno\u015bci, trasy piesze i rowerowe to „zielony internet”, kt\u00f3ry mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 mieszka\u0144com, ale te\u017c zapewnia\u0107 powi\u0105zania przyrodnicze i klimatyczne \u2014 zaznaczaj\u0105 tw\u00f3rcy projektu „Systemy zieleni dla miast na miar\u0119 wyzwa\u0144 XXI wieku \u2014 Zielone Sieci”.<\/p>\n
Co to oznacza w praktyce? Chodzi o „paj\u0119czyn\u0119”, w kt\u00f3rej mniejsze skwery czy zielone miejsca \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z du\u017cymi parkami. Mieszkaniec wchodz\u0105c w jeden zielony punkt blisko domu, m\u00f3g\u0142by przemieszcza\u0107 si\u0119 bez przeszk\u00f3d \u2014 bez wchodzenia na zabetonowane fragmenty czy ruchliwe ulice \u2014 a\u017c do podmiejskiego lasu lub nadrzecznej \u0142\u0105ki.<\/p>\n
\u2014 G\u0142\u00f3wnym celem projektu jest opracowanie koncepcji systemu zieleni dla Lublina oraz Modelu dla miast w Polsce \u2014 m\u00f3wi dr in\u017c. Jan Kami\u0144ski z Katedry Kszta\u0142towania i Projektowania Krajobrazu KUL, kierownik projektu Zielonej Sieci. Koncepcj\u0119 sieci i granice poszczeg\u00f3lnych teren\u00f3w mo\u017cna ju\u017c podejrze\u0107 w internecie.<\/p>\n
Szukanie skutecznych rozwi\u0105za\u0144<\/p>\n
W dynamicznie zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie coraz wyra\u017aniej widoczne s\u0105 nowe wyzwania \u015brodowiskowe, klimatyczne i spo\u0142eczne, przed kt\u00f3rymi staj\u0105 o\u015brodki miejskie. To coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 niedobory wody, okresy wysokiej temperatury i suszy, a tak\u017ce ekstremalne zjawiska, takie jak nawalne deszcze i podtopienia.<\/p>\n
\u2014 Miasta musz\u0105 by\u0107 przygotowane \u2014 podkre\u015bla dr in\u017c. Kami\u0144ski, nawi\u0105zuj\u0105c do konieczno\u015bci adaptacji do zmian klimatycznych. \u2014 Chodzi o stworzenie takiego systemu zieleni, kt\u00f3ry przeniknie struktur\u0119 urbanistyczn\u0105, zapewni ch\u0142odzenie, umo\u017cliwi retencjonowanie wody w g\u00f3rze zlewni, zanim sp\u0142ynie ona do kanalizacji i zatopi ni\u017cej po\u0142o\u017cone obszary \u2014 t\u0142umaczy ekspert i dodaje, \u017ce w pozbawionych zieleni miastach jako\u015b\u0107 \u017cycia spada, a ekstremalne zagro\u017cenia maj\u0105 tak\u017ce prze\u0142o\u017cenie na zdrowie mieszka\u0144c\u00f3w i obci\u0105\u017cenie systemu opieki zdrowotnej.<\/p>\n
Miejska ziele\u0144 to te\u017c kwestia rekreacji i profilaktyki prozdrowotnej. Coraz wi\u0119cej czasu sp\u0119dzamy w budynkach, przed monitorami i potrzebujemy zieleni zach\u0119caj\u0105cej do aktywno\u015bci fizycznej, spacer\u00f3w, odpoczynku w\u015br\u00f3d zieleni a tak\u017ce kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n
199 teren\u00f3w i walka z betonoz\u0105<\/p>\n
Naukowcy precyzyjnie przeanalizowali map\u0119 Lublina i wytypowali a\u017c 199 konkretnych obszar\u00f3w, kt\u00f3re powinny tworzy\u0107 system zieleni. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich ju\u017c funkcjonuje \u015bwietnie, ale kluczowym zadaniem by\u0142o zidentyfikowanie przerw w ci\u0105g\u0142o\u015bci sieci. Miejsca te s\u0105 przeci\u0119te ogrodzeniami, drogami lub s\u0105 zabetonowane, co skutkuje brakiem ci\u0105g\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej i przyrodniczej.<\/p>\n
\u2014 Ustalili\u015bmy takie miejsca i zaproponowali\u015bmy konkretne rozwi\u0105zania, np. w postaci likwidacji ogrodze\u0144, uzupe\u0142nienia ci\u0105g\u00f3w pieszo-rowerowych, utworzenia nowych przej\u015b\u0107 dla pieszych i rowerzyst\u00f3w a w niekt\u00f3rych miejscach tak\u017ce wykupu teren\u00f3w, zbudowania k\u0142adek pieszo-rowerowych czy bezpiecznych przej\u015b\u0107 pod torami kolejowymi \u2014 wyja\u015bnia dr in\u017c. Jan Kami\u0144ski. W\u015br\u00f3d propozycji znalaz\u0142o si\u0119 tak\u017ce wskazanie miejsc, w kt\u00f3rych warto zrezygnowa\u0107 z przeskalowanych inwestycji drogowych na rzecz zielonych korytarzy.<\/p>\n
Co istotne, koncepcja w wielu miejscach pokrywa si\u0119 z istniej\u0105cymi ju\u017c zapisami w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Naukowcy „odkurzyli” i zintegrowali zawarte w planach koncepcje, dodaj\u0105c do nich tak\u017ce nowe, autorskie rozwi\u0105zania. Projekt powstaje w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z Urz\u0119dem Miasta Lublin, a tak\u017ce m.in. Ministerstwem Klimatu i \u015arodowiska oraz Instytutem Rozwoju Miast i Region\u00f3w, dzi\u0119ki czemu ma sta\u0107 si\u0119 modelowym wzorcem dla innych miast w Polsce.<\/p>\n
Satelity, \u015bwiatowe trendy i… zapomniane cmentarze<\/p>\n
Prace nad projektem mia\u0142y charakter interdyscyplinarny. Kilkunastoosobowy zesp\u00f3\u0142, wspierany przez specjalist\u00f3w z Urz\u0119du Miasta Lublin, ekspert\u00f3w od ekologii, system\u00f3w informacji przestrzennej oraz architekt\u00f3w krajobrazu i architekt\u00f3w z pracowni projektowej korzysta\u0142 z informacji urz\u0119dowych, danych satelitarnych, analiz literatury oraz wyjazd\u00f3w studyjnych do lider\u00f3w zielonej urbanistyki \u2014 Hamburga oraz Singapuru. Nie zabrak\u0142o tak\u017ce kilkuetapowych konsultacji z mieszka\u0144cami i r\u00f3\u017cnymi grupami u\u017cytkownik\u00f3w. Podczas spotka\u0144 wypracowane zosta\u0142y konkretne rekomendacje dla teren\u00f3w zieleni oraz wskazania gdzie najbardziej potrzeba nowych \u0142\u0105cznik\u00f3w. Z kolei z przeprowadzonych ankiet jednoznacznie wynika, \u017ce mieszka\u0144cy Lublina najbardziej potrzebuj\u0105 wprowadzenia nowej ro\u015blinno\u015bci w \u015bcis\u0142ym centrum oraz na nowych osiedlach mieszkaniowych.<\/p>\n
Podczas analiz kondycji miejskiej ro\u015blinno\u015bci badacze natrafili na zaskakuj\u0105ce odkrycie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce najwy\u017csze wska\u017aniki wegetacji (NDVI) oraz zdolno\u015bci do magazynowania wody posiadaj\u0105… stare, nieu\u017cytkowane i zaro\u015bni\u0119te cmentarze (m.in. dawny cmentarz mariawicki na p\u00f3\u0142nocy miasta oraz stare cmentarze \u017cydowskie). Dzika, wielowarstwowa i rozwijaj\u0105ca si\u0119 spontanicznie ro\u015blinno\u015b\u0107 w tych miejscach najskuteczniej ch\u0142odzi otoczenie i zatrzymuje wilgo\u0107.<\/p>\n
W tworzenie Zielonej Sieci zaanga\u017cowano r\u00f3wnie\u017c student\u00f3w KUL. W ramach innowacyjnych zaj\u0119\u0107 dydaktycznych prowadzonych metod\u0105 Service Learning studenci analizowali potrzeby spo\u0142eczne, projektowali szczeg\u00f3\u0142owe rozwi\u0105zania i prezentowali swoje pomys\u0142y przed mieszka\u0144cami, Radami Dzielnic oraz urz\u0119dnikami.<\/p>\n
Co dalej? Konferencja ju\u017c we wrze\u015bniu<\/p>\n
Fina\u0142 prac projektowych i pe\u0142na prezentacja szczeg\u00f3\u0142owych analiz oraz wytycznych nast\u0105pi we wrze\u015bniu 2026 roku podczas specjalnej konferencji naukowej. Sw\u00f3j udzia\u0142 zapowiedzieli ju\u017c na niej eksperci z Hamburga i Singapuru, dzi\u0119ki czemu b\u0119dziemy mogli spojrze\u0107 na lubelskie rozwi\u0105zania w kontek\u015bcie globalnych trend\u00f3w adaptacji do zmian klimatu.<\/p>\n
Projekt „Systemy zieleni dla miast na miar\u0119 wyzwa\u0144 XXI w.” (Zielone Sieci) zosta\u0142 dofinansowany ze \u015brodk\u00f3w bud\u017cetu pa\u0144stwa, w ramach programu Ministerstwa Edukacji i Nauki „Nauka dla Spo\u0142ecze\u0144stwa II” w wysoko\u015bci 980 040 z\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tradycyjne my\u015blenie o zieleni miejskiej jako o odizolowanych parkach odchodzi do lamusa. Zesp\u00f3\u0142 badawczy pod kierownictwem dr. in\u017c.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":529956,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51612],"tags":[61195,399,11458,1081,48,46,55,42,38,40,39,41,47],"class_list":["post-529955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lublin","tag-bottomfeed_styl","tag-informacje","tag-kai","tag-lublin","tag-nat_styl","tag-omp","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116848932036422478","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529955"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529955\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/529956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}