{"id":530293,"date":"2026-07-02T09:42:18","date_gmt":"2026-07-02T09:42:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/530293\/"},"modified":"2026-07-02T09:42:18","modified_gmt":"2026-07-02T09:42:18","slug":"zalew-szczecinski-to-niezwykla-polska-laguna-tu-baltyk-miesza-sie-ze-slodka-woda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/530293\/","title":{"rendered":"Zalew Szczeci\u0144ski to niezwyk\u0142a polska laguna. Tu Ba\u0142tyk miesza si\u0119 ze s\u0142odk\u0105 wod\u0105"},"content":{"rendered":"

Spis tre\u015bci:<\/p>\n

Ekologia i przyroda Zalewu Szczeci\u0144skiego<\/a>Historia i geneza Zalewu Szczeci\u0144skiego<\/a>Turystyka i rekreacja Zalewu Szczeci\u0144skiego<\/a>Znaczenie gospodarcze i spo\u0142eczno\u2011ekonomiczne<\/a>Ciekawostki o Zalewie Szczeci\u0144skim \u2013 10 fakt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 ci\u0119 zaskoczy\u0107<\/a><\/p>\n

Laguna Zalewu Szczeci\u0144skiego to \u015brodowisko wodne o du\u017cym znaczeniu geograficznym i spo\u0142ecznym. P\u0142ytki akwen, po\u0142\u0105czony z Morzem Ba\u0142tyckim<\/a> a\u017c trzema cie\u015bninami, stanowi miejsce intensywnego \u017cycia biologicznego i przestrze\u0144 dla rozwoju turystyki. Po\u0142o\u017cony mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami Zalew Szczeci\u0144ski odgrywa r\u00f3wnie\u017c wa\u017cn\u0105 rol\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie transportu wodnego.<\/p>\n

Ekologia i przyroda Zalewu Szczeci\u0144skiegoFauna \u2013 ryby, bentos i unikatowe gatunki<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski nale\u017cy do akwen\u00f3w o wyj\u0105tkowo zr\u00f3\u017cnicowanej ichtiofaunie w Polsce. Opr\u00f3cz wszystkich krajowych gatunk\u00f3w karpiowatych wyst\u0119puj\u0105 tu sandacz, mi\u0119tus, sum, tro\u0107 w\u0119drowna, a tak\u017ce rzadkie gatunki, takie jak aloza, certa i ciosa.<\/p>\n

Ekosystem laguny opiera si\u0119 w du\u017cym stopniu na bentosie \u2013 organizmach dennych, takich jak larwy owad\u00f3w, sk\u0105poszczety, mi\u0119czaki i ma\u0142\u017ce. Szczeg\u00f3lnie istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0105 racicznice \u2013 ma\u0142\u017ce filtruj\u0105ce, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci potrafi\u0142y oczyszcza\u0107 dziennie nawet kilkaset ton wody.<\/p>\n

Bentos litoralny oraz makrofity strefy przybrze\u017cnej dostarczaj\u0105 pokarmu dla wielu gatunk\u00f3w ryb i stabilizuj\u0105 warunki chemiczne w\u00f3d. Model ekosystemu Zalewu Szczeci\u0144skiego uwzgl\u0119dnia a\u017c 45 komponent\u00f3w troficzno-funkcjonalnych, od producent\u00f3w pierwotnych po drapie\u017cniki, co podkre\u015bla z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 biologiczn\u0105 i znaczenie tego \u015brodowiska.<\/p>\n

Ptaki \u2013 ostoja europejska<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski to jedna z najwa\u017cniejszych ostoi ptasich w Europie. Na jego terenie odnotowano ponad 260 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, w tym wiele gatunk\u00f3w chronionych. W okresie zimowym gromadzi si\u0119 tu do 150\u202f000 ptak\u00f3w wodno-b\u0142otnych, a podczas migracji liczba ta wzrasta nawet do 250\u202f000 osobnik\u00f3w.<\/p>\n

Charakterystyczne gatunki l\u0119gowe to bielik, derkacz, czernica, ohar, perkoz dwuczuby. W okresie zimowym dominuj\u0105 \u0142ab\u0119d\u017a krzykliwy<\/a>, g\u0119gawa, nurog\u0119\u015b, g\u0142owienka, g\u0105go\u0142.<\/p>\n

W ostatnich latach prowadzono dzia\u0142ania zwi\u0119kszaj\u0105ce liczb\u0119 stanowisk l\u0119gowych, m.in. poprzez budow\u0119 sztucznych wysp. Od 2021 do 2024 liczba par l\u0119gowych wzros\u0142a z niespe\u0142na 200 do blisko 5000. W\u015br\u00f3d nowych gatunk\u00f3w l\u0119gowych pojawi\u0142a si\u0119 rybitwa kaspijska \u2013 po raz pierwszy odnotowana jako l\u0119gowa w Polsce.<\/p>\n

\"nowe<\/p>\n

Nowe Warpno na Pomorzu Zachodnim jest malowniczo po\u0142o\u017cone nad Zalewem Szczeci\u0144skim i Jeziorem Nowowarpie\u0144skim.\u00a0fot. Pawe\u0142 Wiatrak\/Shutterstock<\/p>\n

Historia i geneza Zalewu Szczeci\u0144skiegoPo\u0142o\u017cenie i geneza laguny<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski powsta\u0142 po ostatnim zlodowaceniu jako cz\u0119\u015b\u0107 delty G\u00f3rnej Odry<\/a>. W wyniku cofania si\u0119 lodowca skandynawskiego (ok. 16\u202ftys. \u201314,5 tys.\u202flat temu), dolina rzeki przebudowana zosta\u0142a przez procesy wodno-lodowcowe i fluwialne, tworz\u0105c obecny system lagunarny. Uformowane osady lodowcowe oraz rozbudowa sto\u017ck\u00f3w nap\u0142ywowych i sandr\u00f3w przekszta\u0142ci\u0142y kotlin\u0119 w p\u0142ytki zbiornik wodny oddzielony wa\u0142ami piaszczystymi od Ba\u0142tyku.<\/p>\n

Etapy sedymentacji holocenu<\/p>\n

W czasie holocenu zbiornik przeszed\u0142 dwie g\u0142\u00f3wne fazy sedymentacji: faz\u0119 karbonatow\u0105 (osady w\u0119glanowe), typow\u0105 dla jezior marginalnych, oraz faz\u0119 post-karbonatow\u0105, zapocz\u0105tkowan\u0105 transgresj\u0105 morsk\u0105 (tzw. transgresj\u0105 Littorina), kt\u00f3ra stworzy\u0142a po\u0142\u0105czenie z wodami Ba\u0142tyku i poszerzy\u0142a system lagunowy. W wyniku kumulacji osad\u00f3w (piaski, mu\u0142y, gyttja), siedliska Zalewu ulegaj\u0105 ci\u0105g\u0142ym zmianom \u2013 tak\u017ce dzi\u015b wida\u0107 przesuni\u0119cia brzeg\u00f3w i sp\u0142ycenia basenu g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n

Kana\u0142 Piastowski (dawniej Kaiserfahrt)<\/p>\n

Od XVIII\/XIX\u202fw., region zyskiwa\u0142 na znaczeniu gospodarczym \u2013 szczeg\u00f3lnie po wykopaniu Kana\u0142u Kaiserfahrt (dzisiejszy Kana\u0142 Piastowski) w latach 1874\u20131880. Licz\u0105cy ok. 12\u202fkm d\u0142ugo\u015bci kana\u0142 o g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 10\u202fm mia\u0142 na celu omini\u0119cie trudnego do \u017ceglugi odcinka wschodniej \u015awiny. Dzi\u0119ki niemu du\u017ce statki mog\u0142y wp\u0142ywa\u0107 bezpo\u015brednio z Ba\u0142tyku do portu w Szczecinie<\/a>, odbywaj\u0105c bezpieczny kurs lagun\u0105, co zdecydowanie zwi\u0119kszy\u0142o rang\u0119 portu szczeci\u0144skiego, przy jednoczesnym zmniejszeniu roli portu w \u015awinouj\u015bciu.<\/p>\n

Efekty gospodarcze i spo\u0142eczno-geograficzne<\/p>\n

Budowa kana\u0142u doprowadzi\u0142a do odci\u0119cia cz\u0119\u015bci wyspy Usedom, tworz\u0105c wysp\u0119 Karsib\u00f3r, kt\u00f3ra dzi\u015b stanowi oddzieln\u0105 jednostk\u0119 administracyjn\u0105 \u015awinouj\u015bcia. Miejscowa infrastruktura \u2013 transport drogowy, linie kolejowe, nabrze\u017ca \u2013 zmieni\u0142a charakter regionu i przyczyni\u0142a si\u0119 do intensywnej wymiany ludno\u015bciowej, spo\u0142eczno-gospodarczej i przekszta\u0142ce\u0144 krajobrazowych.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne procesy sedymentacyjne<\/p>\n

Obecnie Zalew nadal gromadzi ok. 1,5\u202fmln m\u00b3 osad\u00f3w rocznie, wymagaj\u0105cych regularnego pog\u0142\u0119biania tor\u00f3w wodnych (ok. 10,5\u202fm), aby utrzyma\u0107 przejezdno\u015b\u0107 kana\u0142\u00f3w i port\u00f3w. Osady pochodz\u0105 zar\u00f3wno z rzek, kt\u00f3re nios\u0105 piaski, mu\u0142y i gliny, jak i z p\u0142yw\u00f3w morskich i wiatru nios\u0105cego materia\u0142 z zewn\u0105trz. Te procesy powoduj\u0105 zmiany g\u0142\u0119boko\u015bci, przesuni\u0119cia linii brzegowej i powstawanie nowych mielizn.<\/p>\n

\"Zalew<\/p>\n

ilustracja: Joanna Kopka\/National Geographic Polska<\/p>\n

Turystyka i rekreacja Zalewu Szczeci\u0144skiegoAktywno\u015bci wodne \u2013 \u017ceglarstwo, kajakarstwo i sporty wodne<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski to idealny akwen dla fan\u00f3w \u017ceglarstwa, kajakarstwa i innych sport\u00f3w wodnych. Dzi\u0119ki licznym portom jachtowym i przystaniom \u2013 m.in. w Nowym Warpnie, Wolinie, \u015awinouj\u015bciu czy Trzebie\u017cy \u2013 region oferuje dogodn\u0105 infrastruktur\u0119 do uprawiania aktywno\u015bci wodnych.<\/p>\n

\u017beglarze mog\u0105 korzysta\u0107 z Zachodniopomorskiego Szlaku \u017beglarskiego, kt\u00f3ry umo\u017cliwia bezpieczne wp\u0142ywanie du\u017cych jednostek z Ba\u0142tyku do Szczecina. Dla kajakarzy dost\u0119pne s\u0105 spokojne odcinki delty Odry i laguny, idealne do rekreacyjnych sp\u0142yw\u00f3w \u2013 tak\u017ce rodzinnych i dla pocz\u0105tkuj\u0105cych.<\/p>\n

Trasy rowerowe \u2013 Szlak R66 i widoki nad lagun\u0105<\/p>\n

Wok\u00f3\u0142 Zalewu Szczeci\u0144skiego przebiega mi\u0119dzynarodowy, p\u0119tlowy Szlak rowerowy R66 (wok\u00f3\u0142 Zalewu Szczeci\u0144skiego<\/a>) o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 296\u202fkm, prowadz\u0105cy przez tereny Polski i Niemiec. Trasa biegnie przez Puszcz\u0119 Wkrza\u0144sk\u0105, Puszcz\u0119 Goleniowsk\u0105, obszary nadrzeczne i miejscowo\u015bci o walorach krajobrazowych. Odcinki maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 nawierzchni\u0119 \u2013 asfalt, szuter, lokalne drogi \u2013 dzi\u0119ki czemu s\u0105 dost\u0119pne dla r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w rowerzyst\u00f3w.<\/p>\n

Widokowe fragmenty biegn\u0105 bezpo\u015brednio nad brzegiem laguny, oferuj\u0105c panoramy na wod\u0119, trzcinowiska i przystanie. Szlak mo\u017cna przejecha\u0107 w ci\u0105gu 4\u20136 dni, z noclegami i punktami gastronomicznymi w takich miejscach jak \u015awinouj\u015bcie, Anklam, Nowe Warpno, Wolin.<\/p>\n

Pla\u017ce, spacery i rekreacja nad brzegiem<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski to r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 do spokojnego wypoczynku. W wielu miejscowo\u015bciach \u2013 jak Stepnica, Trzebie\u017c, Wolin, Nowe Warpno \u2013 znajduj\u0105 si\u0119 zadbane pla\u017ce, k\u0105pieliska, promenady spacerowe i tereny rekreacyjne.<\/p>\n

Miejsca te oferuj\u0105 dost\u0119p do wypo\u017cyczalni sprz\u0119tu, plac\u00f3w zabaw, \u015bcie\u017cek zdrowia oraz punkt\u00f3w gastronomicznych. Spacerowanie brzegiem, obserwacja przyrody i zachody s\u0142o\u0144ca nad lagun\u0105 stanowi\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 atrakcj\u0119 niezale\u017cnie od pory roku.<\/p>\n

Znaczenie gospodarcze i spo\u0142eczno\u2011ekonomiczne<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w systemie transportowym, rybo\u0142\u00f3wczym, turystycznym oraz spo\u0142eczno\u2011gospodarczym ca\u0142ego regionu Pomorza Zachodniego<\/a> i pogranicza polsko-niemieckiego.<\/p>\n

\u017begluga komercyjna i znaczenie portowe<\/p>\n

Laguna stanowi fragment drogi wodnej \u0142\u0105cz\u0105cej Morze Ba\u0142tyckie z g\u0142\u0119bokowodnym portem w Szczecinie, jednym z najwa\u017cniejszych port\u00f3w \u015br\u00f3dl\u0105dowo-morskich w Polsce. Kana\u0142 Piastowski, \u015awina i tory wodne Zalewu Szczeci\u0144skiego umo\u017cliwiaj\u0105 bezpieczny ruch statk\u00f3w towarowych, prom\u00f3w pasa\u017cerskich i transportu kontenerowego. Dzi\u0119ki modernizacji tor\u00f3w do g\u0142\u0119boko\u015bci ponad 10 m, mo\u017cliwy jest ruch jednostek o du\u017cym zanurzeniu, co ma istotne znaczenie dla importu i eksportu towar\u00f3w \u2013 g\u0142\u00f3wnie w\u0119gla, zb\u00f3\u017c, kontener\u00f3w, drewna oraz komponent\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n

Rybo\u0142\u00f3wstwo i przemys\u0142 lokalny<\/p>\n

Rybo\u0142\u00f3wstwo Zalewu Szczeci\u0144skiego ma charakter tradycyjny i lokalny \u2013 oparty na po\u0142owie ryb s\u0142odkowodnych i euryhalicznych, takich jak sandacz, leszcz, w\u0119gorz, mi\u0119tus czy p\u0142o\u0107. Funkcjonuje tu szereg gospodarstw rybackich, ma\u0142ych przystani rybackich oraz przetw\u00f3rni, kt\u00f3re zaopatruj\u0105 lokalne rynki i gastronomi\u0119. Akwen odgrywa te\u017c rol\u0119 miejsca po\u0142ow\u00f3w kontrolowanych, a okresowe zamulenia i zmienno\u015b\u0107 zasolenia sprawiaj\u0105, \u017ce rybo\u0142\u00f3wstwo wymaga dostosowa\u0144 sezonowych i specjalistycznej wiedzy lokalnych rybak\u00f3w.<\/p>\n

Rola turystyki w gospodarce regionu<\/p>\n

Turystyka wodna i przybrze\u017cna to dynamicznie rozwijaj\u0105ca si\u0119 ga\u0142\u0105\u017a lokalnej gospodarki. Wzrost liczby przystani jachtowych, inwestycje w infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 i pla\u017cow\u0105 oraz rozw\u00f3j agroturystyki i nocleg\u00f3w sezonowych generuj\u0105 nowe miejsca pracy i \u017ar\u00f3d\u0142a dochodu. Zalew przyci\u0105ga zar\u00f3wno turyst\u00f3w krajowych, jak i zagranicznych, co przek\u0142ada si\u0119 na wzrost obrot\u00f3w lokalnych przedsi\u0119biorstw \u2013 od gastronomii i hotelarstwa po wypo\u017cyczalnie sprz\u0119tu wodnego i centra rekreacyjne.<\/p>\n

Wp\u0142yw na spo\u0142eczno\u015bci lokalne<\/p>\n

Zalew Szczeci\u0144ski integruje spo\u0142eczno\u015bci przybrze\u017cne, oferuj\u0105c miejsca zatrudnienia i mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Gminy po\u0142o\u017cone nad lagun\u0105, takie jak Nowe Warpno, Stepnica, Police, \u015awinouj\u015bcie i inne, korzystaj\u0105 z efektu synergii mi\u0119dzy sektorem transportowym, rybackim a turystycznym. Jednocze\u015bnie laguna pe\u0142ni funkcj\u0119 przestrzeni kulturowej. Organizowane s\u0105 tu lokalne festyny rybackie, dni morza, regaty, co buduje to\u017csamo\u015b\u0107 regionu i wspiera rozw\u00f3j lokalnych marek i produkt\u00f3w.<\/p>\n

\"bielik<\/p>\n

Bielik zwyczajny (Haliaeetus albicilla) nad Zalewem Szczeci\u0144skim.\u00a0fot. Roman Bjuty\/Getty Images<\/p>\n

Ciekawostki o Zalewie Szczeci\u0144skim \u2013 10 fakt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 ci\u0119 zaskoczy\u0107Racicznice filtruj\u0105ce \u2013 dawniej oczyszcza\u0142y dziennie nawet 500\u202fton wody dzi\u0119ki naturalnej filtracji bentosu.Wahania poziomu wody \u2013 ekstremalne cofki mog\u0105 podnie\u015b\u0107 poziom laguny nawet o 1,3\u202fm w ci\u0105gu jednego sztormu.Laguna \u017ar\u00f3d\u0142em rekordu ptasich zbiorowisk \u2013 podczas migracji potrafi\u0105 si\u0119 tu gromadzi\u0107 stada licz\u0105ce nawet 250\u202f000 ptak\u00f3w.Ponad 260 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w stwierdzonych na obszarze \u2013 w tym wiele gatunk\u00f3w rzadkich i chronionych.Wody eutroficzne \u2013 intensywna dostawa nutrient\u00f3w z Odry uczyni\u0142a lagun\u0119 eutroficzn\u0105 i bardzo produktywn\u0105 biologicznie.\u201eThreatened Lake of the Year 2024\u201d \u2013 Zalew Szczeci\u0144ski zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony jako zbiornik zagro\u017cony ze wzgl\u0119du na presj\u0119 ekologiczn\u0105 i konieczno\u015b\u0107 ochrony.Kana\u0142 Piastowski (dawniej Kaiserfahrt) \u2013 umo\u017cliwia wp\u0142ywanie du\u017cych statk\u00f3w bezpo\u015brednio z Ba\u0142tyku do portu w Szczecinie.Struktura laguny \u2013 podzia\u0142 na du\u017cy i ma\u0142y Zalew; cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia (po stronie niemieckiej) ma mniej dynamiczn\u0105 wymian\u0119 wodn\u0105.Mielizny i g\u0142azy polodowcowe \u2013 laguna kryje liczne p\u0142ycizny poni\u017cej 0,5\u202fm g\u0142\u0119boko\u015bci i g\u0142azy nawet kilometr od brzegu.Du\u017cy system biologiczny \u2013 model \u017cywno\u015bciowy laguny obejmuje a\u017c 45 komponent\u00f3w troficzno\u2011funkcjonalnych, wykorzystywanych w analizach ekologicznych.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: National Geographic Polska<\/p>\n

Nasz ekspert<\/p>\n


\n\u0141ukasz Za\u0142uski
\nRedaktor naczelny \u201eNational Geographic Polska\u201d i National-Geographic.pl. Dziennikarz podr\u00f3\u017cniczy i popularnonaukowy z 20-letnim sta\u017cem. Wcze\u015bniej odpowiedzialny m.in. za magazyny \u201eFocus\u201d, \u201eFocus Historia\u201d i \u201eSekrety Nauki\u201d. Uwa\u017cny obserwator zmieniaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata i nowych trend\u00f3w podr\u00f3\u017cniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunk\u00f3w w\u0142adc\u00f3w z dynastii Jagiellon\u00f3w. Mi\u0142o\u015bnik tenisa, ksi\u0105\u017cek kryminalnych i europejskich stolic.
\n \n<\/p>\n

\"\u0141ukasz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Spis tre\u015bci: Ekologia i przyroda Zalewu Szczeci\u0144skiegoHistoria i geneza Zalewu Szczeci\u0144skiegoTurystyka i rekreacja Zalewu Szczeci\u0144skiegoZnaczenie gospodarcze i spo\u0142eczno\u2011ekonomiczneCiekawostki…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":530294,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[63735,42,38,40,39,41,5296,2307],"class_list":["post-530293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-fakty-i-mity","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-pomorze","tag-szczecin"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116849734654953253","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=530293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/530294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=530293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=530293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=530293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}