Grupa 1 to renci\u015bci socjalni – maj\u0105 dodatek dope\u0142niaj\u0105cy (wysoki). Grupa 2 to wszelkie inne osoby niepe\u0142nosprawne, kt\u00f3re nie maj\u0105 renty socjalnej, cho\u0107 maj\u0105 identyczn\u0105 sytuacj\u0119 zdrowotn\u0105, co grupa 1. Osoby niesamodzielne (z odpowiednim orzeczeniem o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji – wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tych os\u00f3b ma r\u00f3wnoleg\u0142e orzeczenia o niepe\u0142nosprawno\u015bci) otrzymuj\u0105 wysoki dodatek dope\u0142niaj\u0105cy 2610,72 z\u0142 brutto, kt\u00f3ry dodajemy do renty socjalnej 1878,91 z\u0142 brutto. Daje to \u0142\u0105cznie 4489,63 z\u0142 brutto. Taka kwota jest tylko przy rencie socjalnej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 np. ze \u015bwiadczeniem wspieraj\u0105cym, co znacz\u0105c\u0105 zwi\u0119ksza wyj\u015bciowe 4489,63 z\u0142 brutto. Osoby niepe\u0142nosprawne od miesi\u0119cy pr\u00f3buj\u0105 zainteresowa\u0107 tym, \u017ce tylko renta socjalna dla os\u00f3b niesamodzielnych przynosi godziw\u0105 warto\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 pomocowych w niepe\u0142nosprawno\u015bci premiera, prezydenta, ministr\u00f3w, RPO, Sejm i Senat. Bezskutecznie. Tym razem – po petycjach, proszeniu pos\u0142\u00f3w o sk\u0142adanie interpelacji – wys\u0142a\u0142y list otwarty.<\/p>\n
Warszawa, 8 pa\u017adziernika 2025 r.<\/p>\n
LIST OTWARTY Nieformalnej grupy os\u00f3b z orzeczon\u0105 niezdolno\u015bci\u0105 do samodzielnej egzystencji, pomini\u0119tych w prawie do dodatku dope\u0142niaj\u0105cego, oraz ich opiekun\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142<\/p>\n
do:<\/p>\n
W sprawie podj\u0119cia prac legislacyjnych maj\u0105cych na celu rozszerzenie prawa do dodatku dope\u0142niaj\u0105cego na wszystkie osoby posiadaj\u0105ce orzeczenie o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji.<\/p>\n
Konstytucja RP a prawa os\u00f3b niepe\u0142nosprawnychArtyku\u0142 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi: \u201eWszyscy s\u0105 wobec prawa r\u00f3wni. Wszyscy maj\u0105 prawo do r\u00f3wnego traktowania przez w\u0142adze publiczne.\u201dZasada r\u00f3wno\u015bci wobec prawa ma fundamentalne znaczenie w kontek\u015bcie os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami.<\/p>\n
Oznacza obowi\u0105zek r\u00f3wnego traktowania os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 w podobnej sytuacji, bez uprzywilejowania\u00a0 i dyskryminacji. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 27 wrze\u015bnia 2024 r. o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niekt\u00f3rych innych ustaw naruszy\u0142y t\u0119 zasad\u0119, wprowadzaj\u0105c nier\u00f3wno\u015b\u0107 w dost\u0119pie do dodatku dope\u0142niaj\u0105cego.<\/p>\n
Dodatek dope\u0142niaj\u0105cy po waloryzacji 2610,72 z\u0142<\/p>\n
Od 1 stycznia 2025 r. osoby uprawnione do renty<\/a> socjalnej, posiadaj\u0105ce orzeczenie o ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy oraz o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji, otrzymuj\u0105 dodatek dope\u0142niaj\u0105cy w wysoko\u015bci 2520 z\u0142 (obecnie po waloryzacji 2610,72 z\u0142).<\/p>\n Celem tego \u015bwiadczenia jest zapewnienie osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami godnych warunk\u00f3w \u017cycia poprzez umo\u017cliwienie im dost\u0119pu do opieki medycznej, rehabilitacji, zakupu sprz\u0119tu rehabilitacyjnego, specjalistycznego \u017cywienia oraz \u015brodk\u00f3w higieny.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n Du\u017ca grupa os\u00f3b niezdolnych do samodzielnej egzystencji bez \u015bwiadcze\u0144<\/p>\n Tego wsparcia nie otrzymuj\u0105 jednak osoby r\u00f3wnie\u017c niezdolne do samodzielnej egzystencji, kt\u00f3re pobieraj\u0105 inne \u015bwiadczenia ni\u017c renta<\/a> socjalna, na przyk\u0142ad rent\u0119 z tytu\u0142u ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy czy emerytur\u0119 przyznan\u0105 po wcze\u015bniejszym pobieraniu renty z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do pracy. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 prawa do \u017cadnego \u015bwiadczenia z uwagi na utrat\u0119 sprawno\u015bci po zako\u0144czeniu nauki, lecz przed uzyskaniem wymaganego sta\u017cu ubezpieczeniowego.<\/p>\n Renta socjalna przys\u0142uguje osobom, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie niezdolne do pracy przed uko\u0144czeniem 18 lat (lub w trakcie nauki do 25. roku \u017cycia), natomiast renta z tytu\u0142u ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy, tym, kt\u00f3rzy utracili zdolno\u015b\u0107 do pracy w okresie zatrudnienia i maj\u0105 wymagany sta\u017c ubezpieczeniowy.<\/p>\n Jedynym wi\u0119c kryterium r\u00f3\u017cni\u0105cym te grupy jest moment, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do utraty zdolno\u015bci do pracy. To czynnik ca\u0142kowicie niezale\u017cny od cz\u0142owieka. Nikt nie ma wp\u0142ywu na wiek, w kt\u00f3rym spotka go ci\u0119\u017cka choroba czy wypadek<\/a>.<\/p>\n Identyczne orzeczenia o niezdolno\u015bci a r\u00f3\u017cny zakres wsparcia os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych<\/p>\n W efekcie osoby z identycznym orzeczeniem o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji otrzymuj\u0105 \u015bwiadczenia o zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci, a sam dodatek dope\u0142niaj\u0105cy w wielu przypadkach przewy\u017csza wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia podstawowego przys\u0142uguj\u0105cego osobom z orzeczeniem o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji pobieraj\u0105cych inne \u015bwiadczenia ni\u017c renta socjalna. Co wi\u0119cej, dodatek dope\u0142niaj\u0105cy mo\u017ce by\u0107 \u0142\u0105czony z innymi \u015bwiadczeniami, takimi jak \u015bwiadczenie wspieraj\u0105ce, zasi\u0142ek<\/a> piel\u0119gnacyjny czy renta rodzinna. Zatem otrzymywanie dodatku dope\u0142niaj\u0105cego nie wyklucza prawa do innych \u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n Zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, niezdolno\u015b\u0107 do samodzielnej egzystencji orzeka si\u0119 w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawno\u015bci organizmu w stopniu powoduj\u0105cym konieczno\u015b\u0107 sta\u0142ej lub d\u0142ugotrwa\u0142ej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb \u017cyciowych.<\/p>\n Nie ka\u017cda osoba pobieraj\u0105ca rent\u0119 socjaln\u0105 ani ka\u017cda osoba pobieraj\u0105ca rent\u0119 z tytu\u0142u ca\u0142kowitej niezdolno\u015bci do pracy posiada takie orzeczenie, gdy\u017c niezdolno\u015b\u0107 do samodzielnej egzystencji stanowi odr\u0119bn\u0105, dodatkow\u0105 ocen\u0119 lekarza orzecznika o ci\u0119\u017ckim stopniu naruszenia sprawno\u015bci organizmu.<\/p>\n Wszystkie osoby z orzeczon\u0105 niezdolno\u015bci\u0105 do samodzielnej egzystencji codziennie zmagaj\u0105 si\u0119 z ogromnymi ograniczeniami, nie s\u0105 w stanie samodzielnie si\u0119 ubra\u0107, przygotowa\u0107 posi\u0142ku, zadba\u0107 o higien\u0119 czy porusza\u0107 si\u0119 bez pomocy. Wymagaj\u0105 sta\u0142ej opieki bliskich, profesjonalist\u00f3w oraz dost\u0119pu do specjalistycznego sprz\u0119tu: w\u00f3zk\u00f3w inwalidzkich, \u0142\u00f3\u017cek rehabilitacyjnych, podno\u015bnik\u00f3w, materacy przeciwodle\u017cynowych i innych \u015brodk\u00f3w pomocniczych.<\/p>\n Trudno zrozumie\u0107, dlaczego pa\u0144stwo r\u00f3\u017cnicuje wsparcie dla os\u00f3b w identycznej sytuacji zdrowotnej\u00a0 i \u017cyciowej, kieruj\u0105c si\u0119 jedynie momentem powstania niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 pa\u017adziernika 2014 r. (sygn. akt K 38\/13) orzek\u0142, \u017ce art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o \u015bwiadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim r\u00f3\u017cnicuje prawo do \u015bwiadczenia piel\u0119gnacyjnego os\u00f3b sprawuj\u0105cych opiek\u0119 nad osob\u0105 niepe\u0142nosprawn\u0105 po uko\u0144czeniu przez ni\u0105 wieku okre\u015blonego w tym przepisie ze wzgl\u0119du na moment powstania niepe\u0142nosprawno\u015bci, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Analogiczna sytuacja zachodzi obecnie w odniesieniu do dodatku dope\u0142niaj\u0105cego.<\/p>\n Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych stosuje bowiem te same kryteria przy orzekaniu o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji zar\u00f3wno wobec rencist\u00f3w socjalnych, jak i os\u00f3b pobieraj\u0105cych inne \u015bwiadczenia.<\/p>\n Moment powstania niepe\u0142nosprawno\u015bci nie wp\u0142ywa na stopie\u0144 ograniczenia funkcjonowania ani na potrzeby \u017cyciowe os\u00f3b legitymuj\u0105cych si\u0119 orzeczeniem o niezdolno\u015bci do samodzielnej egzystencji.<\/p>\n Za ka\u017cd\u0105 tak\u0105 osob\u0105 stoi inna, lecz r\u00f3wnie dramatyczna historia. Ci\u0119\u017cka choroba lub wypadek mog\u0105 dotkn\u0105\u0107 cz\u0142owieka w ka\u017cdym wieku i zawsze nios\u0105 ten sam dramat, utrat\u0119 samodzielno\u015bci, zale\u017cno\u015b\u0107 od drugiej osoby oraz ogromne koszty<\/a> opieki i leczenia. Uzale\u017cnianie prawa do wsparcia od rodzaju \u015bwiadczenia oraz momentu powstania niepe\u0142nosprawno\u015bci jest arbitralne i sprzeczne z zasad\u0105 r\u00f3wnego traktowania obywateli.<\/p>\n Skoro celem dodatku dope\u0142niaj\u0105cego jest zapewnienie osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami godnych warunk\u00f3w \u017cycia i pomoc\u00a0 w pokryciu koszt\u00f3w leczenia, rehabilitacji, sprz\u0119tu i codziennej opieki, to takim wsparciem finansowym powinny zosta\u0107 obj\u0119te wszystkie osoby, u kt\u00f3rych orzeczono niezdolno\u015b\u0107 do samodzielnej egzystencji, niezale\u017cnie od rodzaju pobieranego \u015bwiadczenia.<\/p>\n