\nL\u0119k o suwerenno\u015b\u0107 przez dekady nale\u017ca\u0142 przede wszystkim do polskiej pami\u0119ci historycznej. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej staje si\u0119 do\u015bwiadczeniem tera\u017aniejszo\u015bci. W tym numerze przygl\u0105damy si\u0119 temu, jak zmienia on pa\u0144stwo i ludzi \u017cyj\u0105cych przy jego wschodniej granicy.\n<\/p>\n
Szanowni Pa\u0144stwo!<\/p>\n
Na pocz\u0105tku lipca opini\u0119 publiczn\u0105 obieg\u0142y doniesienia brytyjskiego \u201eThe Telegraph\u201d, kt\u00f3ry \u2013 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na \u017ar\u00f3d\u0142a bliskie administracji ameryka\u0144skiej i polskim kr\u0119gom rz\u0105dowym \u2013 informowa\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone ostrzeg\u0142y Warszaw\u0119 przed mo\u017cliw\u0105 rosyjsk\u0105 prowokacj\u0105 na terytorium Polski. Kilka dni wcze\u015bniej, du\u017co ciszej, Wojska Obrony Terytorialnej rozpocz\u0119\u0142y przeformowanie czterech brygad \u2013 podlaskiej, warmi\u0144sko-mazurskiej, nadbu\u017ca\u0144skiej i przemyskiej \u2013 w Komponent Obrony Pogranicza, kolejny element \u201eTarczy Wsch\u00f3d\u201d. Ten drugi fakt przeszed\u0142 niemal bez echa, cho\u0107 to on lepiej pokazuje, czym sta\u0142a si\u0119 dzi\u015b polska wschodnia granica: obszarem, kt\u00f3ry od lat jest systematycznie militaryzowany. Towarzyszy temu zaskakuj\u0105co skromna debata publiczna.<\/p>\n
Kolejne pokolenie boi si\u0119 o suwerenno\u015b\u0107?<\/p>\n
O bezpiecze\u0144stwie rozmawiamy zwykle z Warszawy \u2013 j\u0119zykiem miliard\u00f3w z\u0142otych, konferencji prasowych Ministerstwa Obrony Narodowej, nowych jednostek, system\u00f3w odstraszania. Rzadziej pytamy, jak ta sama rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da z perspektywy kogo\u015b, kto mieszka kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w od granicy z Rosj\u0105, Bia\u0142orusi\u0105 czy Ukrain\u0105 i dla kogo wojna nie jest tematem w telewizji, lecz warunkiem dorastania.<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce \u201eStrach o suwerenno\u015b\u0107. Nowa polska polityka<\/a>\u201d, nominowanej do Nagrody im. ks. J\u00f3zefa Tischnera, Jaros\u0142aw Kuisz przekonuje, \u017ce polsk\u0105 polityczno\u015b\u0107 od pokole\u0144 organizuje l\u0119k przed ponownym wymazaniem pa\u0144stwa z mapy. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pokolenie urodzone ju\u017c w zjednoczonej Europie, pozna ten strach wy\u0142\u0105cznie z podr\u0119cznik\u00f3w historii. Reporta\u017c Micha\u0142a Tomczuka pokazuje, \u017ce sta\u0142o si\u0119 inaczej.<\/p>\n Micha\u0142 Tomczuk jedzie na Podkarpacie, Mazury i Podlasie i rozmawia z m\u0142odymi lud\u017ami, dla kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 wojska, alarm\u00f3w i kontroli granicznych jest ju\u017c t\u0142em codzienno\u015bci.<\/p>\n Jedni odnajduj\u0105 w tym wsp\u00f3lnot\u0119, jak cz\u0142onek Jednostki Strzeleckiej, kt\u00f3ry przekonuje: \u201eTu jest poligon. W Krakowie [\u2026] co najwy\u017cej stoimy w szeregach podczas \u015bwi\u0105t i innych uroczysto\u015bci i dobrze wygl\u0105damy w zieleni\u201d. Inni po prostu oswoili strach, jak nastoletnia mieszkanka Mazur, kt\u00f3ra przyznaje: \u201eNa pocz\u0105tku wojny ba\u0142am si\u0119, jak \u017co\u0142nierze maszerowali ko\u0142o naszej szko\u0142y [\u2026]. Teraz przyzwyczai\u0142am si\u0119 do tego l\u0119ku<\/a>\u201d.\u00a0<\/p>\n To pokolenie mia\u0142o dorasta\u0107 w przekonaniu, \u017ce wojna nale\u017cy do historii. Dzi\u015b uczy si\u0119 z ni\u0105 \u017cy\u0107.<\/p>\n Nauka broni kraju<\/p>\n Drugi tekst numeru pokazuje ten sam problem z innej strony. Jan Zielonka, w rozmowie z Tomczukiem, kwestionuje sens inwestowania przede wszystkim w fizyczne umocnienia granicy.<\/p>\n