W centrum rzezi wo\u0142y\u0144skiej powsta\u0142a polska republika partyzancka, kt\u00f3ra przez wiele miesi\u0119cy skutecznie stawia\u0142a op\u00f3r UPA i ratowa\u0142a polskich cywil\u00f3w. O fenomenie Przebra\u017ca i jego dow\u00f3dcy Henryku Cybulskim opowiedzia\u0142 PAP dr hab. Damian Markowski.<\/p>\n
Przebra\u017ce nie ocala\u0142o dzi\u0119ki przypadkowi. O jego przetrwaniu zdecydowa\u0142y organizacja, dyscyplina i ludzie gotowi do walki o \u017cycie tysi\u0119cy cywil\u00f3w. – To by\u0142a w samym \u015brodku okupowanej Europy „polska republika partyzancka”, kt\u00f3ra nie tylko skutecznie si\u0119 broni\u0142a, ale te\u017c potrafi\u0142a przej\u015b\u0107 do ofensywy – powiedzia\u0142 PAP dr hab. Damian Markowski, prof. Instytutu Pileckiego, badacz dziej\u00f3w Kres\u00f3w Wschodnich i autor ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych ludob\u00f3jstwu na Wo\u0142yniu.<\/p>\n
W rozmowie z PAP historyk wyja\u015bni\u0142, dlaczego Przebra\u017ce sta\u0142o si\u0119 najwi\u0119kszym i najskuteczniejszym o\u015brodkiem polskiej samoobrony podczas rzezi wo\u0142y\u0144skiej. Jak podkre\u015bli\u0142, o sukcesie nie zdecydowa\u0142 przypadek, lecz szybkie rozpoznanie zagro\u017cenia, sprawne dowodzenie oraz solidarno\u015b\u0107 ca\u0142ej lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n
– Nie liczono na szcz\u0119\u015bcie ani na to, \u017ce fala przemocy ominie akurat t\u0119 okolic\u0119. Postawiono na organizacj\u0119 i przygotowanie obrony – wskaza\u0142 Markowski.<\/p>\n
W Przebra\u017cu schronienie znalaz\u0142o od 10 do nawet 25 tys. Polak\u00f3w uciekaj\u0105cych przed mordami dokonywanymi przez OUN i UPA. Aby utrzyma\u0107 tak ogromn\u0105 liczb\u0119 ludzi, zorganizowano nie tylko oddzia\u0142y zbrojne, lecz tak\u017ce zaplecze gospodarcze: piekarnie, warsztaty rusznikarskie, kuchnie polowe i system zaopatrzenia.<\/p>\n
– To by\u0142a taka polska republika partyzancka istniej\u0105ca w samym \u015brodku okupacji niemieckiej, na zapleczu frontu wschodniego i jednocze\u015bnie w centrum ludob\u00f3jstwa dokonywanego na Polakach – podkre\u015bli\u0142 historyk.<\/p>\n
Opowiedzia\u0142 tak\u017ce o Henryku Cybulskim – legendarnym dow\u00f3dcy samoobrony w Przebra\u017cu. Markowski przypomnia\u0142, \u017ce by\u0142 to przedwojenny \u017co\u0142nierz Wojska Polskiego, zes\u0142aniec sowiecki, kt\u00f3ry po ucieczce z ZSRR wr\u00f3ci\u0142 na Wo\u0142y\u0144 i stan\u0105\u0142 na czele obrony tysi\u0119cy cywil\u00f3w. Po wej\u015bciu Armii Czerwonej musia\u0142 z kolei ratowa\u0107 si\u0119 przed NKWD.<\/p>\n
Historyk wyja\u015bni\u0142 r\u00f3wnie\u017c, dlaczego po wojnie przez dziesi\u0119ciolecia o Przebra\u017cu i jego obro\u0144cach m\u00f3wiono niewiele. – Cybulski do ko\u0144ca nie by\u0142 sw\u00f3j dla \u017cadnego \u015brodowiska – oceni\u0142, wskazuj\u0105c zar\u00f3wno na jego skomplikowane wojenne losy, jak i powojenn\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W centrum rzezi wo\u0142y\u0144skiej powsta\u0142a polska republika partyzancka, kt\u00f3ra przez wiele miesi\u0119cy skutecznie stawia\u0142a op\u00f3r UPA i ratowa\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":545069,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[21690,291,3787,261,2169,42,38,40,907,39,41,21691,89944,9378,415,21692,6933],"class_list":["post-545068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-gosc-niedzielny","tag-historia","tag-konflikt","tag-kultura","tag-pap","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polityka","tag-polska","tag-polski","tag-publicystyka-katolicka","tag-rzez-wolynska","tag-tygodnik-katolicki","tag-ukraina","tag-wiadomosci-z-zycia-kosciola-polski-i-swiata","tag-zbrodnie"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/545068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=545068"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/545068\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/545069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=545068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=545068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=545068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}