Karl Schl\u00f6gel niedawno odwiedzi\u0142 Lw\u00f3w, a do\u015bwiadczenia z tego pobytu wywar\u0142y na nim niezapomniane wra\u017cenie. W rozmowie z DW w swoim berli\u0144skim mieszkaniu opowiada\u0142 o syrenach alarmowych i godzinach sp\u0119dzonych w schronie. Do tych, kt\u00f3rzy chcieliby zignorowa\u0107 konflikt, historyk zaapelowa\u0142: „Niech tam pojad\u0105. Niech zobacz\u0105, co oznacza brak zdolno\u015bci Europy do ochrony ukrai\u0144skich miast przed codziennymi i nocnymi atakami”.<\/p>\n
Historyk najpierw zareagowa\u0142 chwilow\u0105 irytacj\u0105 z powodu dyskusji, jaka wywi\u0105za\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego w zwi\u0105zku z przyznaniem mu Pokojowej Nagrody Niemieckich Ksi\u0119garzy. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci czy osoba, kt\u00f3ra opowiada si\u0119 za militarnym wsparciem dla Ukrainy, na tak\u0105 nagrod\u0119 zas\u0142uguje. Nast\u0119pnie przyj\u0105\u0142 ton refleksyjny, m\u00f3wi\u0105c: „Wida\u0107 nadchodz\u0105cy podzia\u0142, kt\u00f3ry przebiegnie przez Europ\u0119”. Chodzi o sp\u00f3r o to, jak d\u0142ugo Zach\u00f3d b\u0119dzie wspiera\u0142 Ukrai\u0144c\u00f3w w walce z rosyjskim agresorem.<\/p>\n
Wybitny znawca Europy Wschodniej <\/p>\n
Karl Schl\u00f6gel, uznawany za jednego z najwybitniejszych badaczy Europy Wschodniej, od lat przestrzega\u0142 przed agresywn\u0105 polityk\u0105 ekspansji Putina. Wielokrotnie przypomina\u0142, \u017ce bez wolnej Ukrainy nie b\u0119dzie wolnej Europy. Jury przyznaj\u0105ce Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Niemieckich Ksi\u0119garzy 2025 uhonorowa\u0142o go zar\u00f3wno za to przes\u0142anie, jak i za jego dorobek naukowy dotycz\u0105cy historii kultury i przemian spo\u0142ecznych Europy Wschodniej.<\/p>\n
Zainteresowanie Schl\u00f6gla regionem trwa nieprzerwanie od dziesi\u0119cioleci. Jako ucze\u0144 po raz pierwszy odwiedzi\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki w 1966 r., a w 1968 by\u0142 \u015bwiadkiem Praskiej Wiosny. Ta fascynacja Wschodem nigdy nie opu\u015bci\u0142a historyka.<\/p>\n
Doktorat po\u015bwi\u0119ci\u0142 robotniczym buntom w ZSRR po \u015bmierci Stalina, a kolejne lata sp\u0119dza\u0142 w Moskwie i Leningradzie, poznaj\u0105c kraj od \u015brodka. W 1984 r. wyda\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119: „Czytanie Moskwy” („Moskau lesen”) \u2014 reportersk\u0105 podr\u00f3\u017c po mie\u015bcie, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 dla niego symbolem przemian i sprzeczno\u015bci sowieckiego \u015bwiata.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie wtedy Karl Schl\u00f6gel wypracowa\u0142 sw\u00f3j charakterystyczny styl, w kt\u00f3rym \u0142\u0105czy naukow\u0105 precyzj\u0119 z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 w\u0119drowca po historii. Zyska\u0142 przydomek „forschender Flaneur”, czyli badacz, kt\u00f3ry odkrywa przesz\u0142o\u015b\u0107, spaceruj\u0105c jej \u015bladami. Bo, jak sam powtarza, historia o\u017cywa dopiero tam, gdzie mo\u017cna jej dotkn\u0105\u0107, w miejscach i w kontaktach z lud\u017ami, a nie w zakurzonych archiwach.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d kluczowych publikacji Karla Schl\u00f6gla znajduj\u0105 si\u0119 cztery pozycje: „Terror und Traum: Moskau 1937” \u2014 monumentalna analiza stalinowskiego terroru, „Entscheidung in Kiew” \u2014 b\u0119d\u0105ca refleksj\u0105 nad znaczeniem Ukrainy dla przysz\u0142o\u015bci Europy, „Das sowjetische Jahrhundert” \u2014 syntetyczne uj\u0119cie do\u015bwiadczenia XX w., oraz „American Matrix” \u2014 przenikliwa diagnoza wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n
Od 1990 r. Karl Schl\u00f6gel zwi\u0105zany by\u0142 z Uniwersytetem w Konstancji, a od 1995 \u2014 z Europejskim Uniwersytetem Viadrina we Frankfurcie nad Odr\u0105 jako profesor historii Europy Wschodniej, gdzie pracowa\u0142 do emerytury w 2013 r.<\/p>\n
Nieprzewidywalny Putin <\/p>\n
Moskwa, Zwi\u0105zek Radziecki, Rosja \u2014 to tematyka, kt\u00f3r\u0105 Karl Schl\u00f6gel zajmuje si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie. Kr\u00f3tko przed 2014 r., przed aneksj\u0105 Krymu przez Putina Schl\u00f6gel uda\u0142 si\u0119 do Ukrainy, aby osobi\u015bcie zapozna\u0107 si\u0119 z sytuacj\u0105. O Putinie napisa\u0142 w\u00f3wczas: „W jego przypadku trzeba by\u0107 przygotowanym na wszystko”.<\/p>\n
Jego zdaniem sytuacja ta nie uleg\u0142a zmianie do dzi\u015b. Ci\u0105g\u0142e prowokacje, przeloty dron\u00f3w nad terytorium NATO: dla Schl\u00f6gela s\u0105 one kontynuacj\u0105 polityki eskalacji Putina, demonstracj\u0105 si\u0142y, za kt\u00f3r\u0105 nie musi si\u0119 on obawia\u0107 \u017cadnych konsekwencji.<\/p>\n
W rozmowie z DW historyk wstrzyma\u0142 si\u0119 od przewidywa\u0144 i odrzuci\u0142 wizj\u0119 Rosji skazanej na wieczny autorytaryzm. \u2014 W ka\u017cdej chwili mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 rzeczy, kt\u00f3rych nie potrafimy przewidzie\u0107. Fakty okaza\u0142y si\u0119 inne ni\u017c przewidywali eksperci. B\u0142yskawiczna wojna Putina przecie\u017c te\u017c si\u0119 nie powiod\u0142a \u2014 powiedzia\u0142 historyk, podkre\u015blaj\u0105c nieprzewidywalno\u015b\u0107 polityki rosyjskiej.<\/p>\n
Karl Schl\u00f6gel wskazuje przy tym na fundamentalny problem: jak Rosja wyjdzie z pu\u0142apki swojego imperialnego dziedzictwa? Co pozostaje po upadku imperium? Podobna niepewno\u015b\u0107, jego zdaniem, dotyczy USA, zw\u0142aszcza w okresie prezydentury Trumpa; fazy niepewno\u015bci i przedefiniowywania roli na \u015bwiecie. \u2014 Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce to koniec Ameryki, ale czasy, w kt\u00f3rych USA kszta\u0142towa\u0142y kultur\u0119 i przyci\u0105ga\u0142y \u015bwiatow\u0105 uwag\u0119, ju\u017c min\u0119\u0142y \u2014 uwa\u017ca historyk.<\/p>\n
Trwa\u0107 przy Ukrainie \u2014 mimo w\u0105tpliwo\u015bci i presji <\/p>\n
Karl Schl\u00f6gel uwa\u017ca, \u017ce Ukrai\u0144cy nie powinni polega\u0107 na Trumpie. Podczas swojej wizyty we Lwowie by\u0142 pod ogromnym wra\u017ceniem determinacji tamtejszych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 przede wszystkim pokaza\u0107, \u017ce nie ugn\u0105 si\u0119 przed agresorem.<\/p>\n
W swoim przem\u00f3wieniu podczas ceremonii wr\u0119czenia nagrody Karl Schl\u00f6gel pragnie ponownie podkre\u015bli\u0107, \u017ce opowiada si\u0119 za obron\u0105 wolnej i niezale\u017cnej Ukrainy. Chce r\u00f3wnie\u017c wyrazi\u0107 nadziej\u0119, \u017ce \u015bwiat pozostanie wierny sprawie Ukrai\u0144c\u00f3w nawet w czasach zm\u0119czenia i wyczerpania licznymi innymi konfliktami.<\/p>\n
Nagroda Pokojowa Niemieckich Ksi\u0119garzy przyznawana jest co roku „osobie, kt\u00f3ra w wybitny spos\u00f3b przyczyni\u0142a si\u0119 do realizacji idei pokoju, przede wszystkim poprzez swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w dziedzinie literatury, nauki i sztuki”. Nagroda dotowana sum\u0105 25 000 euro zostanie wr\u0119czona 19 pa\u017adziernika w ko\u015bciele \u015bw. Paw\u0142a po zako\u0144czeniu Targ\u00f3w Ksi\u0105\u017cki we Frankfurcie.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d laureat\u00f3w z poprzednich lat znale\u017ali si\u0119 mi\u0119dzy innymi ameryka\u0144sko-polska dziennikarka i historyczka Anne Applebaum, brytyjsko-indyjski pisarz Salman Rushdie oraz ukrai\u0144ski autor Serhij \u017badan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Karl Schl\u00f6gel niedawno odwiedzi\u0142 Lw\u00f3w, a do\u015bwiadczenia z tego pobytu wywar\u0142y na nim niezapomniane wra\u017cenie. W rozmowie z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54579,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,311,27,34,35,13427,28,31,53,25,52,68,51,312,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-54578","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-deutsche_welle","11":"tag-headlines","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-m_glo_sticky_tst1","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-new_header","18":"tag-news","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-pcz","23":"tag-phx","24":"tag-polish","25":"tag-polski","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-v2021","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54578"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54578\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}