PRL potrzebowa\u0142 Borewicza<\/p>\n
Pod\u00a0koniec listopada 1976\u00a0r. na\u00a0ekranach telewizor\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 bardzo zr\u0119cznie zrealizowany odcinek nowego serialu produkcji TVP. Serialu, kt\u00f3ry\u00a0przeszed\u0142 do\u00a0legendy i\u00a0kt\u00f3ry\u00a0tak\u017ce dzisiaj ogl\u0105dany jest z\u00a0du\u017c\u0105 przyjemno\u015bci\u0105. Koneserzy peerelowskiego serialu z\u00a0rozkosz\u0105 ogl\u0105daj\u0105 po\u00a0raz kolejny co\u00a0bardziej krwiste dialogi. O\u00a0nich za\u00a0chwil\u0119; trzeba bowiem zacz\u0105\u0107 od\u00a0genezy tego milicyjnego serialu.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie \u2013 milicyjnego. Nie\u00a0ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce\u00a0celem producent\u00f3w i\u00a0tw\u00f3rc\u00f3w by\u0142o nadanie funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej ludzkiej, sympatycznej twarzy. Te\u00a0zabiegi trwa\u0142y ju\u017c od\u00a0wielu lat, a\u00a0serial o\u00a0por. Borewiczu by\u0142 ich ukoronowaniem.<\/p>\n
Pocz\u0105wszy od\u00a0drugiej po\u0142owy lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, pojawia\u0142y si\u0119 \u201epowie\u015bci milicyjne\u201d, czyli polskie krymina\u0142y<\/a> z\u00a0funkcjonariuszami MO\u00a0w\u00a0rolach g\u0142\u00f3wnych. Polscy czytelnicy woleli wprawdzie w\u00a0s\u0142ynnych seriach \u201eZ kluczykiem\u201d, \u201eZ jamnikiem\u201d czy\u00a0w\u00a0zapocz\u0105tkowanej pod\u00a0koniec dekady gierkowskiej \u201ekolorowej serii\u201d Krajowej Agencji Wydawniczej (KAW) powie\u015bci zachodnich autor\u00f3w, ale\u00a0i\u00a0tomiki pi\u00f3ra autor\u00f3w polskich sprzedawa\u0142y si\u0119 w\u00a0nak\u0142adach, o\u00a0kt\u00f3rych\u00a0dzisiejsi pisarze mog\u0105 tylko\u00a0marzy\u0107: niekiedy przekracza\u0142y one 200 tys. egzemplarzy.\u00a0<\/p>\n Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 \u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119\u201d<\/p>\n W\u00a01968\u00a0r. pojawi\u0142 si\u0119 za\u015b pierwszy zeszyt s\u0142ynnej serii komiks\u00f3w o\u00a0kapitanie \u017bbiku, za\u00a0kt\u00f3r\u0105 sta\u0142a Komenda G\u0142\u00f3wna Milicji Obywatelskiej w\u00a0osobie majora (p\u00f3\u017aniej podpu\u0142kownika) W\u0142adys\u0142awa Krupki; ukaza\u0142y si\u0119 53 zeszyty z\u00a0tej\u00a0serii. W\u00a0tym samym roku ruszy\u0142a te\u017c seria Ewa wzywa 07, czyli \u201ezeszytowych\u201d minipowie\u015bci \u201emilicyjnych\u201d. Ukazuj\u0105ca si\u0119 do\u00a01989\u00a0r., utrzymana w\u00a0niebieskim kolorze seria (\u0142\u0105cznie 146 zeszyt\u00f3w) da\u0142a poniek\u0105d tytu\u0142 serialowi z\u00a0por. Borewiczem.\u00a0<\/p>\n Wbrew obiegowej opinii \u201e07\u201d w\u00a0nazwie serialu nie\u00a0by\u0142o skopiowane z\u00a0cyklu film\u00f3w o\u00a0Jamesie Bondzie, agencie 007. W\u00a01976\u00a0r. by\u0142o to\u00a0politycznie niemo\u017cliwe. W\u00a0Polsce Ludowej, dzwoni\u0105c na\u00a0milicj\u0119, wybiera\u0142o si\u0119 numer 07.<\/p>\n Pierwszym polskim telewizyjnym serialem milicyjnym by\u0142 fatalnie przez\u00a0s\u0142ynnego p\u00f3\u017aniej Stanis\u0142awa Barej\u0119 zrealizowany \u201eKapitan Sowa na\u00a0tropie\u201d (1965) z\u00a0Wies\u0142awem Go\u0142asem w\u00a0roli tytu\u0142owej. Kl\u0119ska serialu spowodowa\u0142a, \u017ce\u00a0dopiero po\u00a0paru latach powr\u00f3cono do\u00a0tej\u00a0formu\u0142y, ale\u00a0w\u00a0serialu dla dzieci: re\u017cyserem \u201ePrzyg\u00f3d psa Cywila\u201d (1971) by\u0142 znany wcze\u015bniej jako dokumentalista Krzysztof Szmagier. <\/p>\n Oczywi\u015bcie serial z\u00a0psem w\u00a0roli g\u0142\u00f3wnej nie\u00a0mia\u0142 prawa nie\u00a0pozyska\u0107 widowni. By\u0142 poza tym nie\u017ale zrealizowany. Emitowany by\u0142 w\u00a0czwartkowe popo\u0142udnia, na\u00a0zako\u0144czenie s\u0142ynnego programu dla m\u0142odej widowni \u201eEkran z\u00a0Bratkiem\u201d. Przyci\u0105gn\u0105\u0142 jednak te\u017c widowni\u0119 starsz\u0105.<\/p>\n Milicjant jak z\u00a0zachodniego serialu<\/p>\n Tak\u00a0wi\u0119c\u00a0Krzysztof Szmagier mia\u0142 jako re\u017cyser prawomy\u015blny i\u00a0\u201eresortowy\u201d przetart\u0105 drog\u0119, by\u00a0kilka lat p\u00f3\u017aniej podj\u0105\u0107 si\u0119 realizacji serialu o\u00a0oficerach Milicji Obywatelskiej. Przy pe\u0142nym wsparciu tej\u017ce milicji. Nie\u00a0na\u00a0tak\u0105 oczywi\u015bcie skal\u0119, jak Ludowe Wojsko Polskie przy realizacji serialu o\u00a0czterech pancernych, ale\u00a0i\u00a0tu\u00a0by\u0142o to\u00a0widoczne na\u00a0ekranach telewizor\u00f3w. Dostarczenie polskiemu widzowi godziwej rozrywki \u2013 na\u00a0poziomie najlepszych zachodnich seriali kryminalnych \u2013 by\u0142o dla TVP celem numer dwa. Celem numer jeden by\u0142o ocieplenie wizerunku funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.<\/p>\n Porucznik Stanislaw Borewicz w\u00a0s\u0142u\u017cbie w\u0142adzy<\/p>\n G\u0142\u00f3wna posta\u0107 serialu <\/a>skonstruowana zosta\u0142a idealnie. Graj\u0105cy m\u0142odego porucznika MO\u00a0S\u0142awomira Borewicza telewizyjny dziennikarz z\u00a0Krakowa Bronis\u0142aw Cie\u015blak mia\u0142 ju\u017c pewne do\u015bwiadczenie aktorskie (do\u00a0dzi\u015b wart uwagi miniserial obyczajowy \u201eZnaki szczeg\u00f3lne\u201d Romana Za\u0142uskiego), okaza\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 rewelacyjnie naturalny. <\/p>\n Taki te\u017c mia\u0142 by\u0107 serialowy oficer milicji: wyluzowany, ironiczny, inteligentny, czasem naruszaj\u0105cy regulamin, niekiedy delikatnie docinaj\u0105cy prze\u0142o\u017conemu. Co\u00a0ciekawe, bezpartyjny, lecz\u00a0uto\u017csamiaj\u0105cy si\u0119 z\u00a0w\u0142adz\u0105 ludow\u0105, cho\u0107 niestroni\u0105cy czasem \u2013 z\u00a0rzadka i\u00a0umiarkowanie \u2013 od\u00a0uwag krytycznych pod\u00a0adresem tej\u017ce.<\/p>\n Borewicz przeciwstawiony zosta\u0142 najpierw starszemu koledze, niezbyt lotnemu, lecz\u00a0poczciwemu por. Antoniemu Zubkowi (lubiany aktor Zdzis\u0142aw Kozie\u0144 mia\u0142 w\u00a0ko\u0144cu do\u015b\u0107 tej\u00a0roli \u2013 po\u00a0czternastu odcinkach, w\u00a01982\u00a0r., odszed\u0142 z\u00a0serialu), a\u00a0p\u00f3\u017aniej t\u0119pawemu s\u0142u\u017cbi\u015bcie, powtarzaj\u0105cemu propagandowe partyjne slogany, por. Waldemarowi Jaszczukowi (Jerzy Rogalski), w\u00a0serialu zreszt\u0105 siostrze\u0144cowi emerytowanego Zubka.<\/p>\n Borewicz kontra partyjna sztampa<\/p>\n Szczeg\u00f3lna pozycja przypad\u0142a w\u00a0serialu prze\u0142o\u017conemu tych oficer\u00f3w, majorowi Wo\u0142czykowi (imienia nie\u00a0poznajemy), granemu przez\u00a0Zdzis\u0142awa Tobiasza, jednego z\u00a0mistrz\u00f3w polskiej szko\u0142y dubbingu telewizyjnego. Major Wo\u0142czyk by\u0142 inteligentny, wykszta\u0142cony, o\u00a0du\u017cej wiedzy, dobrotliwy, wyrozumia\u0142y dla lekko (ale\u00a0tylko\u00a0lekko!) niesfornego Borewicza. <\/p>\n Gdy\u00a0por. Zubek, pokazuj\u0105c majorowi fotografi\u0119 Barbary Brylskiej, m\u00f3wi, \u017ce\u00a0mieszka z\u00a0jednym z\u00a0bohater\u00f3w odcinka \u201ena wiar\u0119 od\u00a0trzech miesi\u0119cy bez\u00a0zameldowania\u201d, Wo\u0142czyk odpowiedzia\u0142: \u201eSam bym\u00a0pomieszka\u0142\u201d. Ale\u00a0gdy\u00a0w\u00a0innym odcinku major og\u0142asza przerw\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u201eOtw\u00f3rzcie okno. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0or\u0142\u00f3w nie\u00a0ma, \u017caden nie\u00a0wyleci\u201d, Borewicz odcina si\u0119: \u201eA pan major drzwiami?\u201d. A\u00a0kiedy indziej Wo\u0142czyk oznajmia Borewiczowi: \u201eMarz\u0119 o\u00a0dniu, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0jeden z\u00a0nas p\u00f3jdzie na\u00a0emerytur\u0119\u201d.\u00a0<\/p>\n Niemniej pami\u0119ta\u0107 warto, \u017ce styl majora Wo\u0142czyka mia\u0142 r\u00f3wnie ma\u0142o wsp\u00f3lnego z\u00a0rzeczywistymi wy\u017cszymi oficerami MO, co\u00a0styl Borewicza z\u00a0oficerami ni\u017cszego szczebla milicji. Rzecz ciekawa, nikt w\u00a0serialu na\u00a0przestrzeni kilkunastu lat nie\u00a0awansowa\u0142.<\/p>\n No\u00a0i\u00a0oczywi\u015bcie w\u0105tki damsko-m\u0119skie, z\u00a0kt\u00f3rych\u00a0g\u0142\u00f3wny bohater s\u0142yn\u0105\u0142. Borewicz niemal w\u00a0ka\u017cdym odcinku pozostawa\u0142 w\u00a0mo\u017cliwie najbli\u017cszym kontakcie z\u00a0atrakcyjnymi kobietami. Bardzo interesuj\u0105ce, cho\u0107 trudne by\u0142y natomiast jego relacje z\u00a0surow\u0105 wobec m\u0119\u017cczyzn pani\u0105 prokurator O\u0142dakowsk\u0105 (El\u017cbieta Kijowska, wyst\u0119puj\u0105ca w\u00a0trzech odcinkach). G\u0142\u00f3wny bohater serialu mia\u0142 by\u0107 postaci\u0105 krwist\u0105, ale\u00a0zachowuj\u0105c\u0105 w\u00a0tym przypadku zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\n Teksty, kt\u00f3re ludzie cytuj\u0105 do\u00a0dzi\u015b<\/p>\n \u0141ami\u0105ce peerelowskie schematy fragmenty dialog\u00f3w z\u00a0serialu zachwycaj\u0105 koneser\u00f3w do\u00a0dzisiaj. Gdy\u00a0por. Zubek zwraca si\u0119 do\u00a0kobiety: \u201eCzy obywatelka\u2026\u201d, ta\u00a0mu\u00a0przerywa: \u201eNie jestem dla pana \u017cadna obywatelka!\u201d. Z\u00a0kolei Borewicz m\u00f3wi: \u201eMy\u015blenie ma\u00a0kolosaln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. W\u00a0milicji tak\u017ce\u201d. Takich scen jest w\u00a0serialu niema\u0142o i\u00a0g\u0142\u00f3wnie dla tych dialog\u00f3w go\u00a0si\u0119 ogl\u0105da. Nawet mocno partyjny por. Jaszczuk na\u00a0pytanie maj\u0105cego i\u015b\u0107 do\u00a0aresztu podejrzanego: \u201eBra\u0107 szczoteczk\u0119 do\u00a0z\u0119b\u00f3w czy\u00a0kr\u00f3tka wizyta?\u201d, odpowiada, jak chandlerowski Philip Marlowe, lakonicznie: \u201eJak u\u017cywasz, to\u00a0we\u017a\u201d.<\/p>\n Ale\u00a0takie dialogi mog\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 w\u00a0serialu dopiero w\u00a0seriach zrealizowanych po\u00a0Sierpniu 1980\u00a0r., a\u00a0kt\u00f3re w\u00a0telewizji emitowane by\u0142y ju\u017c w\u00a0stanie wojennym, jesieni\u0105 1982\u00a0r. Zw\u0142aszcza po\u00a013 grudnia 1981\u00a0r. wiadomo by\u0142o, \u017ce\u00a0nale\u017cy wpu\u015bci\u0107 do\u00a0serialu wi\u0119cej aluzji do\u00a0twardej powojennej rzeczywisto\u015bci. Warto poleci\u0107 zw\u0142aszcza dialog Borewicza z\u00a0wiejskim proboszczem, b.\u00a0\u017co\u0142nierzem antykomunistycznego podziemia, przez\u00a0kilka lat wi\u0119zionym w\u00a0czasach stalinowskich. W\u00a0odcinku \u201eWagon pocztowy\u201d elektryk grany przez\u00a0Jana Ciecierskiego t\u0142umaczy\u0142 si\u0119, \u017ce\u00a0po\u00a0wojnie kilka lat przesiedzia\u0142 w\u00a0wi\u0119zieniu.<\/p>\n True crime z\u00a0komunistycznego bloku<\/p>\n \u201eMi\u0119sem\u201d serialu<\/a> mia\u0142y by\u0107 jednak nie\u00a0tyle dialogi, ile zawarte w\u00a0scenariuszach zbrodnie i\u00a0przest\u0119pstwa. Scenariusze zosta\u0142y oparte na\u00a0istniej\u0105cych powie\u015bciach lub minipowie\u015bciach milicyjnych. Przyk\u0142adowo ostatni z\u00a021 odcink\u00f3w \u2013 \u201ePrzerwany urlop\u201d \u2013 to\u00a0odpowiednik powie\u015bci jednego z\u00a0potentat\u00f3w tego gatunku, Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego, \u201eBardzo dobry fachowiec\u201d. Tyle tylko, \u017ce\u00a0powie\u015bciowego majora Downara (jedna z\u00a0\u201eikon\u201d peerelowskiego krymina\u0142u milicyjnego) zast\u0105piono por. Borewiczem.<\/p>\n Wielbiciele serialu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce\u00a0nie\u00a0ma\u00a0dla nich znaczenia, i\u017c\u00a0wielu aktor\u00f3w wyst\u0119powa\u0142o w\u00a0\u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119\u201d w\u00a0r\u00f3\u017cnych rolach, niekiedy na\u00a0wskro\u015b odmiennych: Barbara Brylska, Ewa Szykulska, Piotr Fronczewski w\u00a0rolach pierwszoplanowych czy\u00a0w\u00a0drugo- i\u00a0trzecioplanowych Laura \u0141\u0105cz, Wies\u0142aw Drzewicz, Zbigniew Buczkowski, Mariusz Gorczy\u0144ski i\u00a0kilkoro innych aktor\u00f3w.<\/p>\n PRL pokazany mimochodem<\/p>\n Niezale\u017cnie od\u00a0wszystkiego, kadry tego serialu to\u00a0kapitalne uj\u0119cia fotograficzne z\u00a0dziej\u00f3w ostatniego 20-lecia PRL. Nie\u00a0wszystko bowiem, jak w\u00a0pierwszym odcinku, uda\u0142o si\u0119 zainscenizowa\u0107 na\u00a0propagandow\u0105 wizj\u0119 tamtej\u00a0Polski.<\/p>\n Ostatnie odcinki serialu emitowano w\u00a0maju\u2013czerwcu 1989\u00a0r. To\u00a0by\u0142a ju\u017c ko\u0144c\u00f3wka Polski zwanej \u201eLudow\u0105\u201d. Istnia\u0142y jakie\u015b pomys\u0142y kontynuowania serialu, na\u00a0szcz\u0119\u015bcie nic z\u00a0tego nie\u00a0wysz\u0142o. Bronis\u0142aw Cie\u015blak jaki\u015b czas po\u00a0upadku PRL pozostawa\u0142 bez\u00a0pracy, m.in.\u00a0prowadzi\u0142 jaki\u015b kiosk z\u00a0pras\u0105, ale\u00a0odnalaz\u0142 si\u0119 wkr\u00f3tce jako pose\u0142 postkomunistycznego Sojuszu Lewicy Demokratycznej (SLD). Serial z\u00a0nim w\u00a0roli g\u0142\u00f3wnej, \u201eMalanowski i\u00a0partnerzy\u201d, by\u0142 niewypa\u0142em. Gdy\u00a0moja znajoma zapyta\u0142a go, dlaczego tam gra, odpowiedzia\u0142, \u017ce\u00a0pieni\u0105dze nie\u00a0rosn\u0105 na\u00a0drzewach.<\/p>\n Serial jest ogl\u0105dany do\u00a0dzisiaj, nie\u00a0tylko\u00a0jako jedna z\u00a0popkulturowych legend z\u00a0czas\u00f3w PRL. Polecam przy okazji \u015bwietn\u0105 i\u00a0bogato ilustrowan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Bartka Koziczy\u0144skiego \u201e330 popkultowe rzeczy PRL\u201d (2007), a\u00a0przede wszystkim dwie ksi\u0105\u017cki: \u201e07 zg\u0142asza si\u0119\u201d Piotra K. Piotrowskiego (2013, dzi\u015b nie\u00a0do\u00a0zdobycia) i\u00a0w\u0142a\u015bnie wydan\u0105 \u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119. Milicyjny serial wszech czas\u00f3w\u201d Rafa\u0142a Dajbora (2026).<\/p>\n Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c: Stawka wi\u0119ksza ni\u017c serial. Najwi\u0119ksze \u015bledztwo w\u00a0sprawie Hansa Klossa<\/a><\/p>\n![\"Szkic](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/07-zglos-sie-1-1024x576.jpg\")
Fot.\u00a0Gemini\/Szkic na\u00a0podstawie kadru z\u00a0serialu \u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119\u201d<\/p>\n![\"Szkic](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/porucznik-Stanislaw-Borewicz-1024x576.jpg\")
Fot.\u00a0Chat GPT\/Szkic na\u00a0podstawie kadru z\u00a0filmu \u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119\u201d<\/p>\n