{"id":5613,"date":"2025-09-20T02:17:15","date_gmt":"2025-09-20T02:17:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/5613\/"},"modified":"2025-09-20T02:17:15","modified_gmt":"2025-09-20T02:17:15","slug":"zmiany-klimatyczne-zmieniaja-mape-geopolityczna-arktyka-sie-otwiera-a-chiny-chca-to-wykorzystac-szykuja-pionierska-wyprawe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/5613\/","title":{"rendered":"&#8222;Zmiany klimatyczne zmieniaj\u0105 map\u0119 geopolityczn\u0105&#8221;. Arktyka si\u0119 otwiera, a Chiny chc\u0105 to wykorzysta\u0107. Szykuj\u0105 pioniersk\u0105 wypraw\u0119"},"content":{"rendered":"<p>20 wrze\u015bnia chi\u0144ska firma wysy\u0142a kontenerowiec Istanbul Bridge w 18-dniow\u0105 podr\u00f3\u017c z portu Ningbo-Zhoushan \u2014 najwi\u0119kszego na \u015bwiecie \u2014 do Felixstowe w Wielkiej Brytanii w towarzystwie lodo\u0142amaczy. Celem nie jest jednorazowy rejs \u2014 taki mia\u0142 ju\u017c miejsce \u2014 ale ustanowienie regularnego po\u0142\u0105czenia przez rosyjsk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 Drog\u0119 Morsk\u0105, \u0142\u0105cz\u0105cego wiele port\u00f3w w Azji i Europie.<\/p>\n<p>\u2014 W szerszej perspektywie Arktyka si\u0119 otwiera \u2014 m\u00f3wi Malte Humpert, starszy pracownik naukowy i za\u0142o\u017cyciel Arctic Institute, think tanku z siedzib\u0105 w Waszyngtonie, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 badaniem bezpiecze\u0144stwa w Arktyce. \u2014 20 lat temu by\u0142a zamarzni\u0119ta. Ale teraz, gdy topnieje i co\u015b si\u0119 otwiera, pojawia si\u0119 zainteresowanie.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Humperta konsekwencje tego mog\u0105 by\u0107 znacznie wi\u0119ksze ni\u017c tylko zmiany w rozk\u0142adach rejs\u00f3w. \u2014Arktyka jest pierwszym regionem, w kt\u00f3rym <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/politico\/ekonomisci-podliczyli-ile-zmiany-klimatyczne-kosztuja-europe-miliardy-euro\/1wy19c3\" id=\"3f4f7acc-bcf6-456b-8306-4d208c65faf7\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zmiany klimatyczne<\/a> zmieniaj\u0105 map\u0119 geopolityczn\u0105. Gdyby nie zmiany klimatyczne, nie rozmawialiby\u015bmy o tym. Rosja nie wydobywa\u0142aby ropy i gazu w Arktyce. Chiny nie wysy\u0142a\u0142yby kontenerowc\u00f3w przez Arktyk\u0119 \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n<p>Pr\u00f3ba generalna<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Na razie \u015bwiatowy handel przep\u0142ywa przez typowe w\u0105skie gard\u0142a. \u2014 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowego handlu przechodzi przez <a href=\"https:\/\/podroze.onet.pl\/aktualnosci\/kanal-sueski-to-nie-jedyne-waskie-gardlo-grozace-globalnym-lancuchom-dostaw\/3f490y3\" id=\"356ef5ad-6c25-442b-bd48-f64dd223e44b\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kana\u0142 Sueski<\/a>, Morze \u015ar\u00f3dziemne i Singapur \u2014 wskazuje naukowiec. \u2014 Ale Arktyka jest o 40 proc. kr\u00f3tsza i charakteryzuje si\u0119 znacznie mniejsz\u0105 niepewno\u015bci\u0105 geopolityczn\u0105&#8230; wi\u0119c potencjalnie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 alternatywn\u0105 tras\u0105 handlow\u0105. Pytanie brzmi: czy to naprawd\u0119 si\u0119 dzieje? I jak szybko?.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Peter Sand, g\u0142\u00f3wny analityk w firmie konsultingowej Xeneta zajmuj\u0105cej si\u0119 transportem morskim, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pomys\u0142 ten nie jest nowy. \u2014 By\u0142 on wielokrotnie przedmiotem debat, dyskusji i pr\u00f3b w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119cioleci \u2014 m\u00f3wi. Chiny s\u0105 tylko kolejnym krajem, kt\u00f3ry promuje t\u0119 inicjatyw\u0119: \u2014 Og\u0142osili co\u015b podobnego dwa lata temu. Zrobili to wtedy i teraz pr\u00f3buj\u0105 ponownie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Wcze\u015bniejsze chi\u0144skie rejsy by\u0142y jednak prostsze. \u2014 Realizowali rejsy od punktu do punktu, np. z jednego chi\u0144skiego portu do Hamburga lub Sankt Petersburga \u2014 wyja\u015bnia Humpert. \u2014 Ta podr\u00f3\u017c jest inna. Pr\u00f3buj\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 cztery porty w Chinach, nast\u0119pnie przep\u0142yn\u0105\u0107 przez Arktyk\u0119, a potem zawin\u0105\u0107 do Wielkiej Brytanii, Rotterdamu, Hamburga i Gda\u0144ska. To faktycznie przypomina normaln\u0105 tras\u0119 \u017ceglugow\u0105.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W przeciwie\u0144stwie do \u017ceglugi trampowej [nieregularnej] \u2014 gdzie \u0142adunek jest przewo\u017cony tam, gdzie jest potrzebny, zazwyczaj bez ustalonego harmonogramu \u2014 trasy kontenerowe typu liniowego przebiegaj\u0105 wed\u0142ug ustalonych rozk\u0142ad\u00f3w mi\u0119dzy okre\u015blonymi portami, niezale\u017cnie od tego, czy statki s\u0105 pe\u0142ne, czy nie. Chi\u0144ski eksperyment w Arktyce jest bli\u017cszy temu drugiemu: jest to raczej pr\u00f3ba generalna przed uruchomieniem sta\u0142ej trasy mi\u0119dzy Azj\u0105 a Europ\u0105, a nie jednorazowa akcja.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Jednak skala przedsi\u0119wzi\u0119cia pozostaje niewielka.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 To, co chc\u0105 wprowadzi\u0107, stanowi mo\u017ce jeden proc. handlu mi\u0119dzy Dalekim Wschodem a Europ\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 \u2014 zauwa\u017ca Sand. Arktyka ma sens tylko wtedy, gdy popyt jest wysoki, a skr\u00f3cenie czasu transportu ma znaczenie. \u2014 W regionie polarnym nikt nie mieszka. Jedynym sposobem, aby sta\u0142 si\u0119 on konkurencyjny, jest sytuacja, w kt\u00f3rej dodatkowa przepustowo\u015b\u0107 i kr\u00f3tszy czas transportu przewa\u017caj\u0105 nad wy\u017cszymi stawkami frachtowymi.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Na razie wi\u0119c trasa ta wygl\u0105da na sezonowy projekt poboczny. \u2014 Nie ma ona na celu wstrz\u0105\u015bni\u0119cia obecnymi szlakami handlowymi \u2014 uwa\u017ca Sand. \u2014 Mo\u017ce jednak sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z tych niszowych us\u0142ug, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczycie sezonu w ci\u0105gu nast\u0119pnej dekady.<\/p>\n<p>   Kierunek na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Humpert postrzega ten eksperyment jako wytyczenie kierunku na przysz\u0142o\u015b\u0107. \u2014 Kana\u0142 Sueski obs\u0142uguje oko\u0142o 10 tys. statk\u00f3w rocznie, wi\u0119c jest to bardzo, bardzo ma\u0142o \u2014 zauwa\u017ca. \u2014 Ale je\u015bli spojrzymy 30 lub 40 lat w przysz\u0142o\u015b\u0107 i l\u00f3d stopnieje o kolejne 30, 40, 50 proc., nagle b\u0119dziemy mieli sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy bez lodu, a Arktyka stanie si\u0119 bardzo interesuj\u0105c\u0105 alternatyw\u0105.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Arktyka nie zast\u0105pi jutro Kana\u0142u Sueskiego. Tak si\u0119 nie stanie. Kana\u0142 Sueski i Kana\u0142 Panamski pozostan\u0105 na swoim miejscu. Ale Arktyka stanie si\u0119 uzupe\u0142nieniem \u2014 dodaje Humpert.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">To, \u017ce ten eksperyment jest w og\u00f3le mo\u017cliwy, zawdzi\u0119czamy zmianom klimatycznym. \u2014Zmiany te zachodz\u0105 szybciej, ni\u017c ktokolwiek si\u0119 spodziewa\u0142, nawet pi\u0119\u0107 czy dziesi\u0119\u0107 lat temu \u2014 m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Dziesi\u0119\u0107 lat temu wszyscy my\u015bleli, \u017ce przed 2040 lub 2050 rokiem nie zobaczymy transportu kontenerowego w Arktyce. A oto jeste\u015bmy w 2025 r., a Chi\u0144czycy to robi\u0105\u2014 dodaje. \u2014 Czy zarabiaj\u0105 pieni\u0105dze? Nie ma to wi\u0119kszego znaczenia&#8230; chodzi o zdobycie wiedzy, zrozumienie, jak to zrobi\u0107. Chi\u0144czycy w\u0142a\u015bnie to robi\u0105 \u2014 zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenie i szkol\u0105 za\u0142ogi statk\u00f3w.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/31Ck9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hOWI4MzIzMDk0ZDQ0NDQ4YWJiZTRkYzBmNzE3ZmNkNS5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"704\" width=\"940\" alt=\"Widok z lotu ptaka na kontenery transportowe w porcie Zhoushan w Chinach, 29 czerwca 2025 r.\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Widok z lotu ptaka na kontenery transportowe w porcie Zhoushan w Chinach, 29 czerwca 2025 r.Zou Xunyong\/VCG via Getty Images \/ Getty Images<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Ale mo\u017ce by\u0107 te\u017c bardziej bezpo\u015brednia korzy\u015b\u0107 z tej podr\u00f3\u017cy \u2014 dotarcie do Europy przed nat\u0142okiem innych chi\u0144skich przewo\u017anik\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Wszystkie chi\u0144skie produkty \u015bwi\u0105teczne, kt\u00f3re kupujemy w Europie, s\u0105 wysy\u0142ane z Chin pod koniec wrze\u015bnia \u2014 t\u0142umaczy Humpert. \u2014 Zwykle zajmuje to 40\u201350 dni, wi\u0119c towary docieraj\u0105 do Rotterdamu na pocz\u0105tku lub w po\u0142owie listopada. Jednak wszystko przybywa jednocze\u015bnie, co powoduje zatory. Du\u017ce statki mog\u0105 czeka\u0107 jeden lub dwa tygodnie, zanim wp\u0142yn\u0105 do Rotterdamu lub Hamburga. P\u0142yn\u0105c przez Arktyk\u0119, ten statek dotrze trzy do czterech tygodni wcze\u015bniej, kiedy porty s\u0105 puste.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Je\u015bli podr\u00f3\u017c si\u0119 powiedzie, mo\u017ce to mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na europejski sektor motoryzacyjny. \u2014 W przypadku kontener\u00f3w potrzebna jest seria przystank\u00f3w \u2014 jeden port po drugim. By\u0107 mo\u017ce dzia\u0142a to w przypadku 10 proc. transportu kontenerowego, a mo\u017ce tylko w przypadku jednego proc. Nikt tego nie wie \u2014 m\u00f3wi. \u2014 Ale samochody to co innego. \u0141adujesz 10 tys. pojazd\u00f3w elektrycznych w Chinach i roz\u0142adowujesz 10 tys. w Rotterdamie lub Hamburgu. Bez przystank\u00f3w po\u015brednich.<\/p>\n<p>Ryzykowna trasa<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Ale ta szansa wi\u0105\u017ce si\u0119 z du\u017cym ryzykiem. <a href=\"https:\/\/podroze.onet.pl\/ciekawe\/arktyka-ociepla-sie-nieprzewidywalnie-jest-gorzej-niz-dotychczas-uwazano\/mb2nlv0\" id=\"94e9a86e-e79e-475f-9884-a21ba3258d79\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Arktyka ociepla si\u0119<\/a> trzy do czterech razy szybciej ni\u017c reszta planety. Mniejsza ilo\u015b\u0107 lodu mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 przepraw\u0119, ale tak\u017ce zwi\u0119ksza ryzyko szk\u00f3d, gdy co\u015b p\u00f3jdzie nie tak.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Sadza pochodz\u0105ca z paliw bunkrowych jest szczeg\u00f3lnie destrukcyjna, gdy jest uwalniana w pobli\u017cu \u015bniegu i lodu. \u2014 W tym miejscu powoduje pi\u0119\u0107 razy wi\u0119ksze szkody ni\u017c w przypadku emisji w wi\u0119kszej odleg\u0142o\u015bci \u2014 wskazuje Andrew Dumbrille, doradca Clean Arctic Alliance. Dodajmy do tego fakt, \u017ce reagowanie na wycieki w Arktyce jest powolne i ograniczone, a stawka gwa\u0142townie ro\u015bnie. \u2014 Gdy ropa znajdzie si\u0119 w wodzie, ka\u017cda godzina bez reakcji oznacza ogromne szkody \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">A statek, kt\u00f3ry podejmuje t\u0119 pioniersk\u0105 wypraw\u0119, nie budzi zaufania. Istanbul Bridge \u2014 25-letni kontenerowiec p\u0142ywaj\u0105cy pod bander\u0105 Liberii \u2014 nie jest odpowiednio wzmocniony, aby p\u0142ywa\u0107 po lodzie, zauwa\u017ca Dumbrille. \u2014 B\u0119dzie eskortowany, ale nadal nie jest wzmocniony. Prawdopodobnie b\u0119dzie te\u017c zu\u017cywa\u0142 ci\u0119\u017ckie paliwo lub paliwa bunkrowe podczas podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Mimo \u017ce ci\u0119\u017cki olej opa\u0142owy zosta\u0142 technicznie zakazany przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Organizacj\u0119 Morsk\u0105 (IMO) w lipcu 2024 r., nadal istniej\u0105 luki prawne. Wycieki tego przypominaj\u0105cego szlam paliwa s\u0105 prawie niemo\u017cliwe do usuni\u0119cia i pozostaj\u0105 w ekosystemach przez lata. Do tego dochodzi zanieczyszczenie ha\u0142asem, gatunki inwazyjne i zak\u0142\u00f3cenie \u017cycia morskiego.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Dumbrille podkre\u015bla, \u017ce kolejna szansa na zaostrzenie globalnych przepis\u00f3w pojawi si\u0119 w lutym 2026 r., kiedy to zbierze si\u0119 podkomisja IMO ds. zapobiegania zanieczyszczeniom i reagowania na nie. Eksperci i organizacje ekologiczne ju\u017c naciskaj\u0105 na zaostrzenie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych paliw w coraz bardziej ruchliwej Arktyce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"20 wrze\u015bnia chi\u0144ska firma wysy\u0142a kontenerowiec Istanbul Bridge w 18-dniow\u0105 podr\u00f3\u017c z portu Ningbo-Zhoushan \u2014 najwi\u0119kszego na \u015bwiecie&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5614,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[2649,56,32,33,85,27,34,35,28,31,48,25,46,40,1314,41,47,80,29,2651,30,26,82,83,84,2650],"class_list":{"0":"post-5613","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-arktyka","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-chiny","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-politico","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topnienie_lodu","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews","33":"tag-zmiany_klimatyczne"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}