wygra\u0142a populistyczna partia ANO, kierowana przez ekspremiera i skandalist\u0119 Andreja Babisza<\/a>, zdobywaj\u0105c 34,5 proc. g\u0142os\u00f3w i 80 mandat\u00f3w. Na drugim miejscu znalaz\u0142a si\u0119 wsp\u00f3lna lista partii tworz\u0105cych ust\u0119puj\u0105c\u0105 w\u0142a\u015bnie koalicj\u0119 premiera Petra Fiali, a raczej trzy czwarte tej koalicji. Chadecy, libera\u0142owie i demokraci, startuj\u0105cy wsp\u00f3lnie, uzyskali 23 proc. poparcia, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na 52 mandaty, a\u017c o 19 mniej ni\u017c w poprzedniej kadencji. Na trzecim miejscu uplasowa\u0142 si\u0119 ostatni element dawnej koalicji \u2014 samorz\u0105dowcy i niezale\u017cni politycy zrzeszeni w formacji STAN; dostali 11 proc. g\u0142os\u00f3w, czyli 22 mandaty.<\/p>\nNa razie postawmy w tym miejscu kropk\u0119. O partiach, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y pozosta\u0142e miejsca, jeszcze b\u0119dzie mowa \u2014 szczeg\u00f3lnie \u017ce s\u0105 one kluczowe dla ewentualnej koalicji, kt\u00f3r\u0105 musi sformowa\u0107 Babisz, \u017ceby rz\u0105dzi\u0107. Trzy pierwsze miejsca m\u00f3wi\u0105 jednak prawie wszystko nie tylko o stanie czeskiej demokracji, ale te\u017c o tym, jak dzi\u015b wygl\u0105da europejska polityka i co te wybory oznaczaj\u0105 dla UE.<\/p>\n
Analiz\u0119 czeskich wybor\u00f3w trzeba zacz\u0105\u0107 od podkre\u015blenia, \u017ce Babisz to nie Orb\u00e1n i Orb\u00e1nem si\u0119 nie stanie. Nie ma wi\u0119kszo\u015bci, \u017ceby rz\u0105dzi\u0107 samodzielnie, a w czeskim ustroju przeciwwag\u0105 dla niego b\u0119dzie prezydent, by\u0142y natowski genera\u0142, tradycyjny euroatlantycysta minionej epoki, Petr Pavel. Jego kompetencje konstytucyjne s\u0105 wprawdzie znacznie mniejsze ni\u017c np. prezydenta Polski, ale wci\u0105\u017c to od niego zale\u017c\u0105 chocia\u017cby nominacje w s\u0105dach i trybuna\u0142ach, mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania parlamentu, a zw\u0142aszcza powo\u0142anie prezesa rady ministr\u00f3w. <\/p>\n
Co wi\u0119cej, Pavel i Babisz s\u0105 politykami radykalnie odmiennymi \u2014 zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o styl rz\u0105dzenia, jak i o orientacj\u0119 ideologiczn\u0105. To dobra wiadomo\u015b\u0107 dla wszystkich zatroskanych o losy czeskiej demokracji. Tamtejszy ustr\u00f3j przy takim podziale stanowisk nie ulegnie tak szybko zmianom, jak mia\u0142o to miejsce w Turcji, na W\u0119grzech czy ostatnio w USA.<\/p>\n
![\"Prezydent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/yRPk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82YmU1NjdmNDQzNjZiNTYzNjliNjFmNTkxMWViZWUyYy5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Prezydent Czech Petr Pavel (w \u015brodku) odwiedza 4. Brygad\u0119 Szybkiego Reagowania w \u017datcu w Czechach (15 pa\u017adziernika 2025 r.)Ondrej Hajek \/ PAP<\/p>\n
Babisz nie jest te\u017c kopi\u0105 Orb\u00e1na pod wzgl\u0119dem polityki zagranicznej czy spo\u0142ecznej, nawet je\u015bli w lipcu 2023 r. uczestniczy\u0142 w Wiedniu w konferencji za\u0142o\u017cycielskiej Patriot\u00f3w dla Europy, skrajnie prawicowej frakcji w Parlamencie Europejskim, stworzonej przez w\u0119gierskiego premiera. Pozostaje sceptyczny wobec silnego zaanga\u017cowania Pragi w pomoc Ukrainie, czasami powtarza kremlowskie frazesy, \u017ce „to nie nasza wojna” oraz \u017ce „pok\u00f3j jest najwa\u017cniejszy”, ale nie jest politykiem prorosyjskim \u2014 tak jak s\u0105 nimi W\u0119gier czy szef rz\u0105du S\u0142owacji Robert Fico. Nie b\u0119dzie je\u017adzi\u0142 do Moskwy z wizyt\u0105, tak\u017ce dlatego, \u017ce nie musi, bo jego kraj nie wisi na rosyjskich surowcach.<\/p>\n
W europejskiej prasie g\u0142\u00f3wnego nurtu spekulowano przed wyborami, \u017ce rz\u0105d pod wodz\u0105 ANO zako\u0144czy zainicjowany przez Fial\u0119 na pocz\u0105tku 2024 r. program skoordynowanych zakup\u00f3w standaryzowanej w ramach NATO amunicji i przekazywania jej Ukrai\u0144com \u2014 ale to te\u017c nie jest pewne. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce nawet sympatyzuj\u0105cy z Kremlem Fico nadal przekazuje amunicj\u0119 Ukrainie, tyle \u017ce komercyjnie. Bardzo prawdopodobne jest, \u017ce Babisz zdecyduje si\u0119 na podobny ruch.<\/p>\n
Populista z teflonu<\/p>\n
Jednak nie Kij\u00f3w, lecz Unia Europejska b\u0119dzie mia\u0142a du\u017cy problem z premierostwem Babisza, bo taki szef rz\u0105du to kolejny b\u00f3l g\u0142owy w procesie decyzyjnym na unijnych szczytach. O ile bowiem Babisz nie jest politykiem prorosyjskim, o tyle na pewno mo\u017cna go uzna\u0107 za eurosceptyka, kt\u00f3ry nie zawaha si\u0119 u\u017cywa\u0107 weta na spotkaniach Rady Europejskiej.<\/p>\n
I tu zaczynaj\u0105 si\u0119 powa\u017cne k\u0142opoty, bo po „lecie upokorze\u0144”, wywieszeniu bia\u0142ej flagi wobec Trumpa przy umowie celnej oraz kompletnym braku sprawczo\u015bci w kryzysach na Bliskim Wschodzie Wsp\u00f3lnota nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na nast\u0119pne wizerunkowe wpadki ani na wstrzymanie wewn\u0119trznych reform. <\/p>\n
Od lat najwa\u017cniejsze inicjatywy blokuje Orb\u00e1n, kt\u00f3rego raz za razem trzeba pr\u00f3bowa\u0107 przekupi\u0107, \u017ceby \u0142askawie zgodzi\u0142 si\u0119 na sankcje wobec rosyjskich oligarch\u00f3w czy dostaw\u0119 pomocy humanitarnej dla ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Na niedawnym szczycie unijnym w Kopenhadze podj\u0119to kolejn\u0105, nie wiadomo ju\u017c kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3b\u0119 obej\u015bcia tego mechanizmu. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to fiaskiem. Przy czym, jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 na \u0142amach europejskiej ods\u0142ony portalu Politico Nicholas Vinocur, g\u0142\u00f3wny komentator platformy od spraw zagranicznych, nie jest to tylko wina W\u0119gr\u00f3w.<\/p>\n
Weto w Unii zatrzyma\u0107 chce tak naprawd\u0119 ka\u017cdy, nawet Friedrich Merz czy Emmanuel Macron, ka\u017cdy ze swoich partykularnych powod\u00f3w. Babisz, polityk g\u0142\u0119boko sceptyczny wobec chocia\u017cby Zielonego \u0141adu, na pewno nie zawaha si\u0119 u\u017cy\u0107 weta, kiedy b\u0119dzie to dla niego korzystne.<\/p>\n
Innym w\u0105tkiem, na kt\u00f3ry trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jest fakt, \u017ce Babisz okaza\u0142 si\u0119 kolejnym populist\u0105 z teflonu. Powszechna wiedza na temat skandali z jego udzia\u0142em, r\u00f3wnie\u017c finansowych, w najmniejszym stopniu nie zaszkodzi\u0142a jego kampanii. Polityk, kt\u00f3ry ju\u017c raz by\u0142 premierem, a za kt\u00f3rym, jak przypomnia\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych profesor prawa w europejskiej szkole biznesowej HEC Paris Alberto Alemanno, zarzuty o malwersacje finansowe ci\u0105gn\u0105 si\u0119 ju\u017c od 2008 r., w og\u00f3le nie musia\u0142 si\u0119 przejmowa\u0107 wizerunkiem publicznym.<\/p>\n
Racj\u0119 ma wi\u0119c bu\u0142garski politolog Iwan Krastew, kt\u00f3ry w eseju dla „Prospect Magazine” udowadnia\u0142, \u017ce zmiany regu\u0142 w dzisiejszej polityce s\u0105 nie tyle ca\u0142kowicie znormalizowane, ile wr\u0119cz po\u017c\u0105dane. Polityka nie jest ju\u017c sztuk\u0105 tego, co realne, ale tego, co konieczne. Przekraczanie niepisanych granic normatywnych do tej kategorii nale\u017cy. Dlatego Babisz m\u00f3g\u0142 kompletnie zignorowa\u0107 zarzucanie mu przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 konfliktu interes\u00f3w w czasach, gdy by\u0142 poprzednio premierem, a z tylnego siedzenia kierowa\u0142 funduszem powierniczym, kt\u00f3ry administrowa\u0142 jego holdingiem Agrofert, jednym z najwa\u017cniejszych w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata graczy na rynku nawoz\u00f3w rolniczych. Czeskie ministerstwo rolnictwa nakaza\u0142o nawet Babiszowi zwrot 200 mln euro unijnych dotacji, na co szef partii ANO odpowiedzia\u0142 po prostu, \u017ce tego nie zrobi.<\/p>\n
Teoretycznie w zwi\u0105zku z tym skandalem Petr Pavel m\u00f3g\u0142by odm\u00f3wi\u0107 zaprzysi\u0119\u017cenia Babisza na stanowisko premiera. Problem w tym, \u017ce takie rozwi\u0105zanie by\u0142oby katastrof\u0105 dla procesu demokratycznego i wiarygodno\u015bci czeskich instytucji. Wyobra\u017amy sobie bowiem sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej partia wygrywa wybory, i to zdecydowanie, a jej legitymacja do rz\u0105dzenia to ponad jedna trzecia g\u0142os\u00f3w, a wi\u0119c niema\u0142o (przy frekwencji wynosz\u0105cej prawie 70 proc. ). Szef tego ugrupowania ma pe\u0142ne prawo stara\u0107 si\u0119 o fotel premiera. Je\u015bli prezydent go zablokuje, nie tylko doprowadzi do wzrostu frustracji i tak ju\u017c rozgniewanych antysystemowych wyborc\u00f3w ANO, ale te\u017c nap\u0119dzi spekulacje, \u017ce konstytucja i instytucje pa\u0144stwowe s\u0105 wykorzystywane do prze\u015bladowania przeciwnik\u00f3w politycznych.<\/p>\n
Zreszt\u0105 nie jest to takie jednoznaczne \u2014 niekt\u00f3rzy konstytucjonali\u015bci m\u00f3wi\u0105, \u017ce Pavel m\u00f3g\u0142by Babisza zablokowa\u0107, a inni, \u017ce absolutnie nie. Gdyby dosz\u0142o do konfliktu na tle legalistycznym, J.D. Vance m\u00f3g\u0142by spokojnie przyjecha\u0107 do Pragi i powt\u00f3rzy\u0107 swoje lutowe wyst\u0105pienie z monachijskiej konferencji bezpiecze\u0144stwa o tym, jak bardzo niedemokratyczna jest Europa, bo nie s\u0142ucha swoich wyborc\u00f3w. Mniejsza o to, czy ma racj\u0119, czy nie \u2014 a nie ma. Wa\u017cne, \u017ce to po stronie takich jak on i Babisz jest dzisiaj duch czas\u00f3w.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/rcpk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy85N2M1MWNiMTcyNjg2ODE3MWRkYjUzODViMjFmNjE3Yy5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n
Reformy potrzebne jak tlen<\/p>\n
Znad We\u0142tawy p\u0142yn\u0105 jednak r\u00f3wnie\u017c pozytywne wie\u015bci. Przede wszystkim wa\u017cne jest to, \u017ce progu wyborczego nie przekroczy\u0142a formacja Sta\u010dilo!, z\u0142o\u017cona z komunist\u00f3w i socjalist\u00f3w otwarcie popieraj\u0105cych Rosj\u0119 Putina. W dodatku SPD, partia skrajnie prawicowa, mocno antyunijna i antyimigrancka, te\u017c spisa\u0142a si\u0119 poni\u017cej oczekiwa\u0144, uzyskuj\u0105c 7,78 proc. poparcia, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na 15 mandat\u00f3w. Ma\u0142o, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce przedwyborcze sonda\u017ce dawa\u0142y im nawet 12 proc. wszystkich g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie z SPD oraz parti\u0105 AUTO dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w obronie kierowc\u00f3w (6,8 proc. g\u0142os\u00f3w, 13 mandat\u00f3w) Babisz b\u0119dzie kleci\u0107 ma\u0142o stabiln\u0105, podatn\u0105 na wewn\u0119trzne wstrz\u0105sy koalicj\u0119. Nie b\u0119d\u0105 to bardzo skuteczne rz\u0105dy, poniewa\u017c ekstremi\u015bci zyskaj\u0105 niewielki liczbowo, acz decyduj\u0105cy g\u0142os w sprawie wielu reform, np. poluzowania dyscypliny fiskalnej, szerszego pakietu \u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych czy ograniczenia wsparcia dla uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy, kt\u00f3rych per capita Czesi przyj\u0119li nawet wi\u0119cej ni\u017c Polacy.<\/p>\n
Nic chyba nie m\u00f3wi wi\u0119cej o stanie czeskiej polityki ni\u017c mapa wynik\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych okr\u0119gach wyborczych. Jest ona w\u0142a\u015bciwie ca\u0142a niebieska, co symbolizuje triumf ANO. Na zielono, w barwach koalicji Fiali, \u015bwiec\u0105 si\u0119 tylko trzy praskie okr\u0119gi i dwa wok\u00f3\u0142 Brna. Trudno o lepsz\u0105 ilustracj\u0119 obecnego podzia\u0142u politycznego, nie tylko zreszt\u0105 w Europie. Bogate, liberalne, g\u0119sto zaludnione obszary metropolitalne wierz\u0105 libera\u0142om i progresywistom, a ca\u0142a reszta kraju pod\u0105\u017ca za g\u0142osem populistycznym. W rezultacie jest mniej wi\u0119cej remis.<\/p>\n
Tak te\u017c by\u0142o w Czechach, gdzie dawna koalicja razem przegra\u0142a z Babiszem raptem o sze\u015b\u0107 mandat\u00f3w, 3 proc. ca\u0142o\u015bci izby. W takich warunkach wybory coraz bardziej przypominaj\u0105 rzut monet\u0105, trudno m\u00f3wi\u0107 o realnej reprezentacji i legitymizacji spo\u0142ecznej. Elektoraty s\u0105 podzielone, scena fragmentaryczna, w takich warunkach nie\u0142atwo o powa\u017cne reformy, kt\u00f3rych europejskie demokracje potrzebuj\u0105 jak tlenu. Niestety, w tej chwili odwa\u017cne zmiany projektuj\u0105 jedynie prawicowi ideolodzy. Niestety \u2014 bo nie s\u0105 to zmiany prowadz\u0105ce do ulepszenia demokracji, raczej do jej znacz\u0105cego ograniczenia, a w skrajnych przypadkach, jak w tej chwili w USA \u2014 do unicestwienia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cho\u0107 populi\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie operuj\u0105 tymi samymi sloganami, nie da si\u0119 w tej grupie znale\u017a\u0107 dw\u00f3ch identycznych…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":56725,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[8599,32,33,779,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,94,2669,2670,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-56724","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-andrej_babisz","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-czechy","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-polish","21":"tag-polski","22":"tag-screening_general","23":"tag-swiat","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-ue","27":"tag-viktor_orban","28":"tag-wegry","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56724\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Viktor](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/smpk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8yNWNkYWFiMTBhZmZiODEyNGJhNDBmZDc1YTg4NmMwOS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n