{"id":569893,"date":"2026-07-21T11:12:14","date_gmt":"2026-07-21T11:12:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/569893\/"},"modified":"2026-07-21T11:12:14","modified_gmt":"2026-07-21T11:12:14","slug":"betonowy-gdansk-jak-deweloperzy-oszpecili-wyspe-spichrzow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/569893\/","title":{"rendered":"Betonowy Gda\u0144sk. Jak deweloperzy oszpecili Wysp\u0119 Spichrz\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Przypadkowe zdj\u0119cie z drona wykonane nad skrzy\u017cowaniem ulic Podwala Przedmiejskiego i Chmielnej obna\u017ca bolesn\u0105 prawd\u0119 o wsp\u00f3\u0142czesnym Gda\u0144sku. Miejscy notable i deweloperzy zachwycaj\u0105 si\u0119 nowo powsta\u0142ym zag\u0142\u0119biem hotelowo-bookingowym na Wyspie Spichrz\u00f3w. Tury\u015bci wci\u0105\u017c omijaj\u0105 te nowoczesne koszmarki szerokim \u0142ukiem, szukaj\u0105c autentycznego ducha powojennej odbudowy G\u0142\u00f3wnego Miasta. Okazuje si\u0119, \u017ce aby stworzy\u0107 \u201ewybitn\u0105 architektur\u0119 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do tradycji\u201d, wystarczy na zwyk\u0142ym, betonowym prostopad\u0142o\u015bcianie postawi\u0107 ma\u0142y, blaszany tr\u00f3jk\u0105cik.<\/p>\n

\"\"<\/a>Gda\u0144sk z drona. Widok na budowlank\u0119 dewelopersk\u0105.
\nPrzypadek, kt\u00f3ry ods\u0142oni\u0142 gda\u0144skiego kr\u00f3la<\/p>\n

Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, jak naprawd\u0119 wygl\u0105da Gda\u0144sk? Jak wygl\u0105da, gdy opadn\u0105 z niego marketingowe opary sukcesu? I gdy z ulic znikn\u0105 kolorowe filtry z instagramowych relacji? Czasem, aby to dostrzec, potrzeba czystego przypadku. Impulsem do naszych ma\u0142ych rozwa\u017ca\u0144 sta\u0142o si\u0119 jedno zdj\u0119cie z drona. Fotografia zupe\u0142nie przypadkowa, zrobiona przy okazji innego projektu. Ot, zwyk\u0142y kadr z lotu ptaka, kt\u00f3ry mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 czemu\u015b zupe\u0142nie innemu. A jednak sta\u0142 si\u0119 przegl\u0105dem gda\u0144skiej przestrzeni publicznej.<\/p>\n

Kadr ten uchwyci\u0142 skrzy\u017cowanie ulic Podwala Przedmiejskiego i Chmielnej. To w\u0142a\u015bnie tam, na styku historycznej tkanki i nowoczesnego rozmachu, wida\u0107 wszystko jak na d\u0142oni. Wida\u0107, co sta\u0142o si\u0119 z Wysp\u0105 Spichrz\u00f3w. To dawna chluba miasta, kt\u00f3ra przez wieki stanowi\u0142a o jego bogactwie i pot\u0119dze handlowej. To miejsce, gdzie magazynowano najcenniejsze towary dawnej Rzeczypospolitej, zosta\u0142o bezceremonialnie przekszta\u0142cone. Zamiast pomnika historii mamy dzi\u015b najwi\u0119ksze w tej cz\u0119\u015bci Europy centrum bookingu, apartamentowc\u00f3w i hoteli. Wszystko to powsta\u0142o dzi\u0119ki niezwykle \u015bcis\u0142ej, wr\u0119cz symbiotycznej wsp\u00f3\u0142pracy miejskich w\u0142odarzy z deweloperami. Partnerstwo publiczno-prywatne, kt\u00f3rego efekty mo\u017cemy dzi\u015b podziwia\u0107 w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci. Pytanie tylko, czy naprawd\u0119 jest si\u0119 czym zachwyca\u0107?<\/p>\n

Architektura na skr\u00f3ty, czyli pot\u0119ga geometrycznego oszustwa<\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej tej architekturze, kt\u00f3r\u0105 deweloperzy bez cienia za\u017cenowania nazywaj\u0105 \u201ewybitn\u0105\u201d i \u201enawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do historycznej tradycji\u201d. G\u0142\u00f3wnym argumentem obronnym tw\u00f3rc\u00f3w tych nowych gda\u0144skich spichlerzy jest twierdzenie, \u017ce ich bry\u0142y idealnie odwzorowuj\u0105 dawne spichlerze. Jak to zrobiono? Ot\u00f3\u017c postanowiono nie wysila\u0107 si\u0119 nadmiernie. Na placu budowy postawiono zwyk\u0142e, toporne, betonowe budowle, kt\u00f3re nast\u0119pnie zwie\u0144czono charakterystycznymi tr\u00f3jk\u0105tami.<\/p>\n

\"\"<\/a>Zostanie nam zwyk\u0142y, szary, betonowy prostopad\u0142o\u015bcian<\/p>\n

Zr\u00f3bmy teraz ma\u0142y eksperyment my\u015blowy. U\u017cyjcie swojej wyobra\u017ani i spr\u00f3bujcie w my\u015blach odci\u0105\u0107 te nieszcz\u0119sne tr\u00f3jk\u0105ciki od reszty budynk\u00f3w. Co nam wtedy zostanie? Ano zostanie nam zwyk\u0142y, szary, betonowy prostopad\u0142o\u015bcian. Dok\u0142adnie taki sam, jaki mo\u017ce stan\u0105\u0107 wsz\u0119dzie. Na przyk\u0142ad w parku biurowym na obrze\u017cach Warszawy, przy autostradowej obwodnicy Berlina czy na sennym przedmie\u015bciu dowolnego europejskiego miasta. To generyczna, powtarzalna architektura u\u017cytkowa, kt\u00f3ra z gda\u0144sk\u0105 tradycj\u0105 ma tyle wsp\u00f3lnego, co plastikowa pami\u0105tka z bursztynem. Jednak dzi\u0119ki owym magicznym tr\u00f3jk\u0105tom na dachu deweloperzy mog\u0105 chwali\u0107 si\u0119 wszem i wobec. Og\u0142aszaj\u0105, \u017ce oto stworzyli dzie\u0142o wybitne, nawi\u0105zuj\u0105ce do dawnych gda\u0144skich spichlerzy. I, co najgorsze, wielu w t\u0119 narracj\u0119 bezkrytycznie wierzy.<\/p>\n

Po co naprawd\u0119 przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu tury\u015bci?<\/p>\n

No w\u0142a\u015bnie, wr\u00f3\u0107my do kluczowego pytania: dlaczego do Gda\u0144ska w og\u00f3le przyje\u017cd\u017caj\u0105 tury\u015bci i czym si\u0119 tak naprawd\u0119 zachwycaj\u0105? Cz\u0119\u015b\u0107 z nich przyje\u017cd\u017ca tu po prostu po to, aby si\u0119 zabawi\u0107 i bezlito\u015bnie popi\u0107 alkohol. Trzeba to uczciwie i bez owijania w bawe\u0142n\u0119 przyzna\u0107. W tej dyscyplinie kr\u00f3luj\u0105 g\u0142\u00f3wnie nasi s\u0105siedzi ze Skandynawii. Ka\u017cdy, kto cho\u0107 raz spacerowa\u0142 noc\u0105 po gda\u0144skim \u015br\u00f3dmie\u015bciu, doskonale zna ten widok. To pijani, g\u0142o\u015bni i nierzadko zwymiotowani Skandynawowie, kt\u00f3rzy w gda\u0144skich zau\u0142kach szukaj\u0105 taniej i nieskr\u0119powanej rozrywki. Dla nich architektura Wyspy Spichrz\u00f3w, czy to z tr\u00f3jk\u0105tami, czy bez, nie ma najmniejszego znaczenia. Liczy si\u0119 cena za litr mocnego trunku i blisko\u015b\u0107 kolejnego pubu.<\/p>\n

Przeczytaj:<\/p>\n

Jednak istnieje te\u017c druga, znacznie wi\u0119ksza grupa turyst\u00f3w. To ludzie, kt\u00f3rzy przybywaj\u0105 do Tr\u00f3jmiasta, aby obcowa\u0107 z kultur\u0105, histori\u0105 i wyj\u0105tkow\u0105 architektur\u0105. Chc\u0105 podziwia\u0107 unikalny uk\u0142ad urbanistyczny uliczek, zabytki oraz niesamowite dzie\u0142o powojennej odbudowy G\u0142\u00f3wnego Miasta. Ci ludzie chc\u0105 ogl\u0105da\u0107 to, co w Gda\u0144sku autentyczne i podniesione z gruz\u00f3w po wojennej apokalipsie. Nie maj\u0105 najmniejszego zamiaru podziwia\u0107 tych nowoczesnych, pseudohistorycznych spichlerzy. Z bliska przypominaj\u0105 one zwyk\u0142e, ciasne blokowiska, tyle \u017ce z nieco dro\u017cszym wyko\u0144czeniem elewacji. Tury\u015bci przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu dla Gda\u0144ska, dla jego historii i duszy. Nie robi\u0105 tego dla betonowych klock\u00f3w, kt\u00f3rymi tak ch\u0119tnie szczyc\u0105 si\u0119 deweloperzy i miejscy notable.<\/p>\n

Schizofrenia gda\u0144skiego magistratu na Facebooku<\/p>\n

Niezwykle fascynuj\u0105ce jest obserwowanie, jak w tej kwestii zachowuj\u0105 si\u0119 gda\u0144scy urz\u0119dnicy i funkcjonariusze miejscy. Ich aktywno\u015b\u0107 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, a zw\u0142aszcza na profilach facebookowych, to podr\u0119cznikowy przyk\u0142ad wizerunkowej schizofrenii. Z jednej strony miejscy urz\u0119dnicy p\u0119kaj\u0105 z dumy, gdy tylko deweloper otwiera kolejny luksusowy hotel. Podobnie jest, gdy stawia nowy apartamentowiec na Wyspie Spichrz\u00f3w albo gdy buduje si\u0119 kolejny pomnik dla prezydenta Paw\u0142a Adamowicza. Publikuj\u0105 wtedy dziesi\u0105tki zdj\u0119\u0107, przecinaj\u0105 wst\u0119gi i prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 w zachwytach nad nowoczesno\u015bci\u0105, rozwojem i \u201enowym salonem Gda\u0144ska\u201d. Deweloper staje si\u0119 wtedy najlepszym przyjacielem miasta, a jego betonowe prostopad\u0142o\u015bciany \u2013 synonimem luksusu i post\u0119pu.<\/p>\n

Przeczytaj:<\/p>\n

Zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da sytuacja, gdy ci sami urz\u0119dnicy chc\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 Gda\u0144skiem w celach czysto promocyjnych. Chodzi o dzia\u0142ania przyci\u0105gaj\u0105ce turyst\u00f3w z kraju i ze \u015bwiata. Wtedy nowoczesne hotele i betonowe spichlerze nagle znikaj\u0105 z ich post\u00f3w. Czym si\u0119 wtedy chwal\u0105? Oczywi\u015bcie dziedzictwem Gda\u0144ska, zabytkami, urokliwymi kamieniczkami G\u0142\u00f3wnego Miasta i historyczn\u0105 architektur\u0105. Doskonale wiedz\u0105, co tak naprawd\u0119 ma warto\u015b\u0107 i co przyci\u0105ga ludzi. Wiedz\u0105, \u017ce nikt przy zdrowych zmys\u0142ach nie wrzuci na Instagrama zdj\u0119cia betonowego klocka z Chmielnej jako symbolu pi\u0119kna Gda\u0144ska. Promuj\u0105 miasto zabytkami, kt\u00f3re przetrwa\u0142y lub zosta\u0142y pieczo\u0142owicie odbudowane. Jednocze\u015bnie pozwalaj\u0105 na to, by tu\u017c obok nich wyrasta\u0142y bezduszne, deweloperskie sypialnie dla turyst\u00f3w.<\/p>\n

Sztuka budowania polega dzi\u015b najwyra\u017aniej na tym, by postawi\u0107 cokolwiek, byle mia\u0142o odpowiedni kszta\u0142t dachu. W ten spos\u00f3b gda\u0144ska Wyspa Spichrz\u00f3w nie sta\u0142a si\u0119 architektoniczn\u0105 per\u0142\u0105 na miar\u0119 XXI wieku. Sta\u0142a si\u0119 za to symbolem straconej szansy i triumfu szybkiego zysku nad estetyk\u0105. Ale przecie\u017c deweloperzy i urz\u0119dnicy mog\u0105 spa\u0107 spokojnie. Dop\u00f3ki na szczycie betonowego klocka stoi tr\u00f3jk\u0105t, wszystko jest w najlepszym porz\u0105dku. Przynajmniej na papierze i w raportach sprzeda\u017cy.<\/p>\n

Podsumowanie gda\u0144skiej rewolucji architektonicznej<\/p>\n

Podsumowaniem tej ca\u0142ej gda\u0144skiej rewolucji architektonicznej pozostaje pewien fakt. Jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 w pe\u0142ni i bezb\u0142\u0119dnie zrekonstruowano na Wyspie Spichrz\u00f3w, s\u0105 konta bankowe inwestor\u00f3w. Tr\u00f3jk\u0105tne dachy \u015bwietnie maskuj\u0105 brak jakichkolwiek wy\u017cszych idei urbanistycznych. Tury\u015bci i tak przyjad\u0105 po to, by podziwia\u0107 widok z deweloperskiego okna na autentycznie zaraz po wojnie odbudowane kamienice.<\/p>\n

Andrzej \u0141ugin<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przypadkowe zdj\u0119cie z drona wykonane nad skrzy\u017cowaniem ulic Podwala Przedmiejskiego i Chmielnej obna\u017ca bolesn\u0105 prawd\u0119 o wsp\u00f3\u0142czesnym Gda\u0144sku.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":569894,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[11145,53230,11360,1048,42,73663,38,40,39,41,11531,52875],"class_list":["post-569893","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-architektura","tag-chmielna","tag-deweloperzy","tag-gdansk","tag-pl","tag-podwale-przedmiejskie","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-urbanistyka","tag-wyspa-spichrzow"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=569893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569893\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/569894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=569893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=569893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=569893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}