{"id":571143,"date":"2026-07-22T00:06:36","date_gmt":"2026-07-22T00:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/571143\/"},"modified":"2026-07-22T00:06:36","modified_gmt":"2026-07-22T00:06:36","slug":"ile-naprawde-zarabiaja-pisarze-smutne-kulisy-rynku-ksiazki-serwis-kultura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/571143\/","title":{"rendered":"Ile naprawd\u0119 zarabiaj\u0105 pisarze? Smutne kulisy rynku ksi\u0105\u017cki Serwis Kultura"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"W<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Ile ksi\u0105\u017cek trzeba sprzeda\u0107, \u017ceby kupi\u0107 bilet na Wawel? Za ile ksi\u0105\u017cek dostanie si\u0119 p\u0105czka? Ile ksi\u0105\u017cek jest wart kwartalny bilet komunikacji miejskiej w\u00a0Warszawie? 21 autor\u00f3w i\u00a0autorek, 6 dni oraz 10 proc. Tak mo\u017cna podsumowa\u0107 akcj\u0119 zorganizowan\u0105 przez stowarzyszenie Unia Literacka. Kampania „10 procent” ma u\u015bwiadomi\u0107, jakie s\u0105 rzeczywiste zarobki pisarzy i\u00a0pisarek, kt\u00f3rzy domagaj\u0105 si\u0119 zapisu o\u00a0minimalnym honorarium w\u00a0wysoko\u015bci 10 proc. od ceny ok\u0142adkowej swoich ksi\u0105\u017cek w\u00a0nowej ustawie o\u00a0ochronie rynku ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n


\n Sprawd\u017a wydarzenia literackie w Tr\u00f3jmie\u015bcie IMPREZY I WYDARZENIA
\n <\/a><\/p>\n

wi\u0119cej <\/a><\/p>\n

Zarobki pisarzy pod lup\u0105<\/p>\n

tak, s\u0105 w\u015br\u00f3d nich milionerzy
\n 16%<\/p>\n

niekt\u00f3rzy tak, niekt\u00f3rzy nie
\n 34%<\/p>\n

nie wiem, ile zarabiaj\u0105
\n 24%<\/p>\n

nie, ich zarobki s\u0105 skandalicznie niskie
\n 26%<\/p>\n

Temat zarobk\u00f3w pisarzy powraca w\u00a0ostatnim czasie jak bumerang. Problem ten opisywali\u015bmy ju\u017c kilkukrotnie i\u00a0podejmowali\u015bmy go r\u00f3wnie\u017c przy okazji artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych cen ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n

Pisali\u015bmy o\u00a0tym, ile zarabiaj\u0105 pisarze<\/a>, o\u00a0tym, czy mo\u017cna dorobi\u0107 si\u0119 na ksi\u0105\u017ckach<\/a>, a\u00a0tak\u017ce o\u00a0tym, ile naprawd\u0119 kosztuje ksi\u0105\u017cka<\/a> oraz o przygotowywanej ustawie o rynku ksi\u0105\u017cki.<\/a><\/p>\n

Tym razem kwestia ta wraca za spraw\u0105 stowarzyszenia Unia Literacka – og\u00f3lnopolskiego stowarzyszenia zawodowego i\u00a0tw\u00f3rczego, zrzeszaj\u0105cego pisarki oraz pisarzy, kt\u00f3re dzia\u0142a od 2017 r., a\u00a0jego g\u0142\u00f3wnym celem jest ochrona praw autor\u00f3w literatury, poprawa warunk\u00f3w ich pracy oraz promowanie dobrych praktyk na rynku wydawniczym.<\/p>\n

W stowarzyszeniu dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pisarze i\u00a0pisarki pochodz\u0105cy z\u00a0Tr\u00f3jmiasta i\u00a0okolic lub zwi\u0105zani z\u00a0naszym regionem, jak: Jacek Dehnel, Magdalena Grzeba\u0142kowska, Roksana J\u0119drzejewska-Wr\u00f3bel, Dorota Mas\u0142owska, Zygmunt Mi\u0142oszewski, Izabela Morska, Magdalena Parys, Cezary \u0141azarewicz, Daniel Odija, El\u017cbieta Pa\u0142asz, Stasia Budzisz, Kora Tea Kowalska, Anna Sakowicz, Micha\u0142 Wagner i\u00a0Ma\u0142gorzata Warda.<\/p>\n

Ustawa o\u00a0ochronie rynku ksi\u0105\u017cki<\/p>\n

To dzi\u0119ki staraniom Unii rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jaki\u015b czas temu prace nad ustaw\u0105 o\u00a0rynku ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

– R\u00f3wno rok temu, w\u00a0imieniu Unii Literackiej, wraz z\u00a0Zygmuntem Mi\u0142oszewskim zanios\u0142am pro\u015bb\u0119 o\u00a0wys\u0142uchanie w\u00a0tej sprawie g\u0142osu \u015brodowisk tw\u00f3rczych do gabinetu Hanny Wr\u00f3blewskiej, ministry kultury i\u00a0dziedzictwa narodowego, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce powo\u0142a\u0142a zesp\u00f3\u0142 ds. pola literackiego. Nie by\u0142oby to mo\u017cliwe bez g\u0142\u0119bokiego przekonania i\u00a0zaanga\u017cowania wielu os\u00f3b – m\u00f3wi\u0142a w\u00a0listopadzie ub. r. prezeska Unii Literackiej, gdy\u0144ska pisarka – Joanna Gierak-Onoszko.
Ustawa o\u00a0ochronie rynku ksi\u0105\u017cki zak\u0142ada m.in.: jednolit\u0105 cen\u0119 ok\u0142adkow\u0105, obowi\u0105zek przekazywania danych rynkowych, utworzenie funduszu stabilizacyjnego, certyfikowane ksi\u0119garnie kameralne jako instytucje kultury, kodeks dobrych praktyk rynku ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n


\n \"Koniec
\n Koniec z ksi\u0105\u017ckami w promocji? Ustawa o rynku ksi\u0105\u017cki – kto na niej zyska, a kto straci?
\n<\/a><\/p>\n

– Polski rynek ksi\u0105\u017cki znajduje si\u0119 w\u00a0kryzysie strukturalnym, charakteryzuj\u0105cym si\u0119 post\u0119puj\u0105c\u0105 oligopolizacj\u0105 i\u00a0zaburzeniem r\u00f3wnowagi w\u00a0\u0142a\u0144cuchu warto\u015bci. Cztery najwi\u0119ksze firmy dystrybucyjne kontroluj\u0105 ok. 80 proc. rynku hurtowego, co prowadzi do systematycznego wypierania mniejszych podmiot\u00f3w. Wysokie rabaty narzucane przez dominuj\u0105cych graczy zmuszaj\u0105 wydawnictwa do sztucznego zawy\u017cania cen ok\u0142adkowych. Przeprowadzone na potrzeby raportu badanie pokazuje, \u017ce mediana rabatu dla dystrybucji wynosi 50 proc., a\u00a0dla ksi\u0119gar\u0144 38 proc. Mniejsze podmioty na rynku systematycznie trac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 konkurowania przez praktyki takie jak nieterminowe p\u0142atno\u015bci, wymuszanie op\u0142at dodatkowych oraz brak bezp\u0142atnego dost\u0119pu do danych sprzeda\u017cowych w\u0142asnych produkt\u00f3w. Negatywne skutki obecnej sytuacji dotykaj\u0105 wszystkie uczestniczki i\u00a0uczestnik\u00f3w rynku ksi\u0105\u017cki. W\u00a0ci\u0105gu dekady 2010-2020 zamkni\u0119to w\u00a0Polsce niemal co trzeci\u0105 ksi\u0119garni\u0119, co szczeg\u00f3lnie dotkn\u0119\u0142o mniejsze miejscowo\u015bci. Osoby tworz\u0105ce literatur\u0119 funkcjonuj\u0105 w\u00a0warunkach skrajnie prekarnych – mediana ich przychod\u00f3w z\u00a0pracy artystycznej wynosi zaledwie 2500 z\u0142 brutto miesi\u0119cznie. W\u00a0przeciwie\u0144stwie do innych sektor\u00f3w kultury i\u00a0strategicznych rynk\u00f3w polski rynek ksi\u0105\u017cki jest niemal ca\u0142kowicie nieuregulowany. Do\u015bwiadczenia 15 pa\u0144stw UE pokazuj\u0105, \u017ce odpowiednia regulacja mo\u017ce skutecznie chroni\u0107 biblior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i\u00a0dost\u0119pno\u015b\u0107 kultury – mo\u017cna przeczyta\u0107 w\u00a0raporcie o\u00a0stanie polskiego rynku ksi\u0105\u017cki „Jeszcze ksi\u0105\u017cka nie zgin\u0119\u0142a?”<\/a><\/p>\n

10 proc.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z\u00a0panuj\u0105c\u0105 sytuacj\u0105 i\u00a0trwaj\u0105cymi pracami nad ustaw\u0105 w\u00a0ubieg\u0142ym tygodniu Unia przeprowadzi\u0142a akcj\u0119 skierowan\u0105 do czytelniczek i\u00a0czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zazwyczaj nie wiedz\u0105, ile wynosi wynagrodzenie autor\u00f3w ze sprzeda\u017cy ksi\u0105\u017cek. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych raport\u00f3w do autora trafia obecnie \u015brednio 2 z\u0142 87 groszy od sprzedanej ksi\u0105\u017cki. Ubieg\u0142oroczny raport Instytutu Ksi\u0105\u017cki<\/a> ujawnia, \u017ce dochody a\u017c 90 proc. badanych tw\u00f3rc\u00f3w nie przekracza\u0142y minimalnego miesi\u0119cznego wynagrodzenia.<\/p>\n

– W\u00a0Polsce nikt nie rejestruje danych o\u00a0zarobkach pisarzy. My sami nie mo\u017cemy ich ujawnia\u0107, bo nasze umowy zawieraj\u0105 klauzule poufno\u015bci. Ale z\u00a0naszych ustale\u0144 wynika, \u017ce niewielu autor\u00f3w otrzymuje honorarium na poziomie 10 proc. ceny ok\u0142adkowej sprzedanej ksi\u0105\u017cki. Ta stawka pozostaje zupe\u0142nie poza zasi\u0119giem przede wszystkim debiutant\u00f3w<\/a>. Oznacza to, \u017ce cz\u0119sto nie trafia do nas nawet 5 z\u0142 od ksi\u0105\u017cki kupionej przez czytelnika za 50 z\u0142. Uwa\u017camy, \u017ce najwy\u017cszy czas na zmiany. Zatem postulujemy uchwalenie ustawowej minimalnej stawki dla pisarzy w\u00a0wysoko\u015bci 10 proc. od ceny ok\u0142adkowej. To nie jest radykalne ani bezpodstawne rozwi\u0105zanie. W\u00a0Polsce minimalne wynagrodzenie maj\u0105 zagwarantowane zar\u00f3wno pracownicy etatowi, jak i\u00a0pracuj\u0105cy w\u00a0oparciu o\u00a0umow\u0119-zlecenie. Ostatnie dzia\u0142ania Ministerstwa Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego pozwalaj\u0105 nam \u017cywi\u0107 nadziej\u0119, \u017ce czas porzucenia tw\u00f3rc\u00f3w przez pa\u0144stwo polskie si\u0119 ko\u0144czy i\u00a0\u017ce odpowiedzi\u0105 na dramatyczn\u0105 sytuacj\u0119 wielu z\u00a0nas b\u0119d\u0105 zdecydowane dzia\u0142ania – m\u00f3wi\u0105 tw\u00f3rcy i\u00a0tw\u00f3rczynie zrzeszeni w\u00a0Unii Literackiej.

\n \"Czy
\n Czy ksi\u0105\u017cki s\u0105 drogie? Sprawdzamy, ile tak naprawd\u0119 kosztuje ksi\u0105\u017cka
\n<\/a><\/p>\n

Organizacja apeluje, aby w\u00a0przygotowywanej ustawie o\u00a0ochronie rynku ksi\u0105\u017cki zagwarantowa\u0107 autorom minimalne honorarium w\u00a0wysoko\u015bci 10 proc. ceny ok\u0142adkowej ka\u017cdego sprzedanego egzemplarza, st\u0105d nazwa akcji „10 procent”.<\/p>\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce w\u00a0wielu krajach Europy Zachodniej (np. Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii) 10 proc. ceny ok\u0142adkowej to powszechnie stosowana stawka dla autor\u00f3w. W\u00a0Polsce takie warunki udaje si\u0119 wynegocjowa\u0107 jedynie nielicznym tw\u00f3rcom o\u00a0ugruntowanej pozycji.<\/p>\n


\n Katalog.trojmiasto.pl \u2013
\n Ksi\u0119garnie w Tr\u00f3jmie\u015bcie
\n <\/a><\/p>\n


\n wi\u0119cej<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Ile ksi\u0105\u017cek kosztuj\u0105 wid\u0142y, bilet, kawa lub obwarzanek?<\/p>\n

W kampanii udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o 21 polskich tw\u00f3rc\u00f3w i\u00a0tw\u00f3rczy\u0144. Na przygotowanych grafikach pokazuj\u0105, ile egzemplarzy swoich ksi\u0105\u017cek musz\u0105 sprzeda\u0107, by pozwoli\u0107 sobie na zwyk\u0142e codzienne wydatki. W\u00a0kampanii bior\u0105 udzia\u0142 zar\u00f3wno pisarze b\u0119d\u0105cy na pocz\u0105tku literackiej drogi, jak i\u00a0do\u015bwiadczeni tw\u00f3rcy, kt\u00f3rych pozycja pozwala negocjowa\u0107 dobre warunki.<\/p>\n

Przyk\u0142adowo Grzegorz Pi\u0105tek – autor ksi\u0105\u017cki „Gdynia obiecana”<\/a> – wylicza, \u017ce aby kupi\u0107 kwartalny bilet komunikacji miejskiej w\u00a0Warszawie, musi sprzeda\u0107 38 egzemplarzy swojej ksi\u0105\u017cki. <\/p>\n

Z kolei Ma\u0142gorzata Gutowska-Adamczyk przyznaje, \u017ce na zakup ogrodowych wide\u0142 musi zarobi\u0107 ze sprzeda\u017cy 29 egzemplarzy swoich powie\u015bci.<\/p>\n

Joanna Olech – zasiadaj\u0105ca pi\u0119\u0107 lat w\u00a0sk\u0142adzie jury Nagrody Literackiej Podr\u00f3\u017c Hestii<\/a>, autorka ksi\u0105\u017cek dla dzieci i\u00a0m\u0142odzie\u017cy oraz ilustratorka – je\u015bli chcia\u0142aby kupi\u0107 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, musia\u0142aby najpierw sprzeda\u0107 10 i\u00a0dopiero wtedy na ni\u0105 zarobi.<\/p>\n

Olga Gitkiewicz, uznana pisarka i\u00a0reporterka, autorka m.in. ksi\u0105\u017cki „Nie zd\u0105\u017c\u0119”, aby przejecha\u0107 z\u00a0Warszawy do Gda\u0144ska poci\u0105giem Intercity, musia\u0142aby sprzeda\u0107 15 ksi\u0105\u017cek, je\u015bli dostawa\u0142aby 10 proc. honorarium od sprzedanej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n


\n \"Pisarze-milionerzy.
\n Pisarze-milionerzy. Czy rzeczywi\u015bcie mo\u017cna dorobi\u0107 si\u0119 na ksi\u0105\u017ckach?
\n<\/a><\/p>\n

Kampania zosta\u0142a zainspirowana i\u00a0oparta o\u00a0przeprowadzon\u0105 w\u00a02016 r. kampani\u0119 francuskiego stowarzyszenie „La Charte des Auteurs et Illustrateurs Jeunesse” (Stowarzyszenia Autor\u00f3w i\u00a0Ilustrator\u00f3w Ksi\u0105\u017cek dla Dzieci), kt\u00f3rego cz\u0142onkowie w\u00a0tw\u00f3rczy i\u00a0ekspresyjny spos\u00f3b zwr\u00f3cili uwag\u0119 francuskiej opinii publicznej na swoje niskie zarobki, zestawiaj\u0105c produkty i\u00a0akcesoria podstawowej potrzeby z\u00a0wp\u0142ywami ze sprzeda\u017cy ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n

– Tylko jedna czwarta polskich pisarzy \u017cyje z\u00a0pisania. Aby m\u00f3c pisa\u0107, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z\u00a0nas musi sobie na to zarobi\u0107, ta ukochana przez nas praca cz\u0119sto jest mo\u017cliwa jedynie „po godzinach”. Mamy nadziej\u0119, \u017ce nasza kampania pomog\u0142a nam wyja\u015bni\u0107, dlaczego zale\u017cy nam na tym, by w\u00a0projekcie ustawy o\u00a0ochronie ksi\u0105\u017cki pojawi\u0142 si\u0119 zapis o\u00a0minimalnym wynagrodzeniu dla autor\u00f3w i\u00a0autorek w\u00a0wysoko\u015bci 10 proc. od sprzedanej ksi\u0105\u017cki. Wasze reakcje \u015bwiadcz\u0105 o\u00a0zrozumieniu i\u00a0wi\u0119kszej \u015bwiadomo\u015bci naszych problem\u00f3w – podsumowali akcj\u0119 jej organizatorzy.\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ile ksi\u0105\u017cek trzeba sprzeda\u0107, \u017ceby kupi\u0107 bilet na Wawel? Za ile ksi\u0105\u017cek dostanie si\u0119 p\u0105czka? Ile ksi\u0105\u017cek jest…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":571144,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[112685,8588,112677,112665,39259,54534,112678,112681,11091,112697,8296,112674,34119,52110,17047,6622,112666,112686,112682,8783,1048,112687,112667,112673,112696,112683,112691,13247,112676,90534,1304,81434,15244,261,112668,112692,112669,112670,112680,112684,8736,112695,49196,8813,2957,9936,112672,8817,44293,24160,112679,21789,11096,42,1811,38,40,39,41,44863,1756,10555,90,8815,13527,112675,4663,7870,8812,1133,112688,35768,112689,1171,19529,8816,112671,6619,95,112664,6158,112693,435,34937,112690,112694,508,8814,36279,5977],"class_list":["post-571143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-agata-romaniuk","tag-aktorzy","tag-aneta-prymaka","tag-anna-brzezinska","tag-autor","tag-autorka","tag-barbara-sadurska","tag-beata-debska","tag-bilet","tag-bilet-kom-wydarzenia","tag-bratyslawa","tag-cena-okladkowa","tag-ciechocinek","tag-czytelniczka","tag-czytelnik","tag-debiutant","tag-dorota-kotas","tag-ela-lapczynska","tag-eugeniusz-debski","tag-filharmonia","tag-gdansk","tag-grzegorz-kasdepke","tag-grzegorz-piatek","tag-honorarium","tag-ilustrator","tag-joanna-gierak-onoszko","tag-joanna-olech","tag-kampania","tag-klauzula-poufnosci","tag-komiks","tag-krakow","tag-kredka","tag-ksiazka","tag-kultura","tag-la-charte-des-auteurs-et-des-illustrateurs-pour-la-jeunesse","tag-la-charte-des-auteurs-et-illustrateurs-jeunesse","tag-laura-stevens","tag-lukasz-giza","tag-malgorzata-gutowska-adamczyk","tag-michal-rusinek","tag-mieszkanie","tag-minimalna-stawka","tag-ministerstwo-kultury-i-dziedzictwa-narodowego","tag-muzea","tag-muzeum","tag-ochrona","tag-olga-gitkiewicz","tag-osada","tag-paczek","tag-pawel-pawlak","tag-piotr-tarczynski","tag-pisarka","tag-pisarz","tag-pl","tag-pociag","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-postulat","tag-praca","tag-procent","tag-raport","tag-repertuar","tag-reporterka","tag-rynek-ksiazki","tag-scena","tag-solidarnosc","tag-spektakle","tag-sprzedaz","tag-staszek-jaglarz","tag-stawka","tag-sylwia-chutnik","tag-tablet","tag-tarcza","tag-teatry","tag-tomasz-minkiewicz","tag-tworca","tag-umowa","tag-unia-literacka","tag-ustawa","tag-ustawa-o-ochronie-ksiazki","tag-warszawa","tag-wawel","tag-weronika-gogola","tag-wydawca","tag-wynagrodzenie","tag-wystawy","tag-zarobek","tag-zmiana"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=571143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571143\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/571144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=571143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=571143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=571143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}