{"id":577712,"date":"2026-07-24T22:10:11","date_gmt":"2026-07-24T22:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/577712\/"},"modified":"2026-07-24T22:10:11","modified_gmt":"2026-07-24T22:10:11","slug":"michal-klosowski-kto-zbuduje-lepszy-pis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/577712\/","title":{"rendered":"Micha\u0142 K\u0141OSOWSKI: Kto zbuduje lepszy PiS?"},"content":{"rendered":"

Polska polityka wesz\u0142a w moment przesilenia, cho\u0107 wcale nie dlatego, \u017ce ko\u0144czy si\u0119 epoka duopolu Platformy Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. S\u0105dz\u0119 przeciwnie \u2013 wszystko wskazuje na to, \u017ce ten uk\u0142ad pozostanie osi\u0105 polskiej polityki jeszcze przez d\u0142ugie lata. Zmienia si\u0119 jednak co\u015b innego: trwa walka o to, kto b\u0119dzie przysz\u0142ej polskiej prawicy liderem \u2013 pisze Micha\u0142 K\u0141OSOWSKI<\/a> <\/p>\n

.Jeszcze do niedawna odpowied\u017a na pytanie kto zbuduje lepszy PiS \u2013 wydawa\u0142a si\u0119 oczywista. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski nie tylko kierowa\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 parti\u0105 opozycyjn\u0105, ale pozostawa\u0142 r\u00f3wnie\u017c niekwestionowanym przyw\u00f3dc\u0105 ca\u0142ego obozu konserwatywnego. Ten obraz jaki\u015b czas temu zacz\u0105\u0142 jednak bledn\u0105\u0107. Nie dlatego, \u017ce PiS przestaje istnie\u0107, lecz dlatego, \u017ce jego wewn\u0119trzne centrum ci\u0119\u017cko\u015bci przesuwa si\u0119 coraz dalej od Nowogrodzkiej i oczywi\u015bcie najbardziej widocznym symbolem tej zmiany jest Mateusz Morawiecki<\/a>.<\/p>\n

By\u0142y premier, wypychany przez wp\u0142ywowe frakcje wewn\u0105trz partii na polityczny margines, nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na otwarty roz\u0142am<\/a>. Zamiast tego rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 w\u0142asnego zaplecza ideowego i \u015brodowiskowego, staraj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie pozosta\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Strategia ryzykowna, ale politycznie znacznie dojrzalsza ni\u017c spektakularne odej\u015bcie, mimo \u017ce jego ostateczne wypchni\u0119cie z partii jest coraz bardziej prawdopodobne, a w zasadzie ju\u017c si\u0119 dokona\u0142o. <\/p>\n

.Mateusz Morawiecki jednak rozumie, \u017ce nie wygrywa ten, kto pierwszy opuszcza parti\u0119, lecz ten, kto b\u0119dzie gotowy przej\u0105\u0107 jej elektorat i polityczne dziedzictwo w chwili, gdy dotychczasowa formu\u0142a wyczerpie swoje mo\u017cliwo\u015bci<\/a>. A w\u0142a\u015bnie to dzieje si\u0119 z PiS-em, kt\u00f3ry jeszcze trwaj\u0105c, radykalizuje si\u0119 i optymalizuje w kierunku elektoratu wydobytego na powierzchnie przez obie Konfederacje.<\/p>\n

Partia, kt\u00f3ra przez dwie dekady potrafi\u0142a definiowa\u0107 ca\u0142\u0105 polsk\u0105 prawic\u0119, sama coraz bardziej staje si\u0119 zak\u0142adniczk\u0105 strategii, kt\u00f3ra niekoniecznie nale\u017cy do niej samej. Przez blisko dwadzie\u015bcia lat PiS skutecznie budowa\u0142 monopol na reprezentowanie konserwatywnego elektoratu, widz\u0105c tu nisz\u0119 w\u015br\u00f3d PO-PiS-owych sierot. Wch\u0142ania\u0142 kolejne \u015brodowiska, przejmowa\u0142 ich postulaty i nie dopuszcza\u0142 do wyro\u015bni\u0119cia trwa\u0142ej konkurencji po swojej prawej stronie. Komentatorzy nazwali ten mechanizm \u201edoktryn\u0105 prawej \u015bciany\u201d. W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce wszystko, co mog\u0142o sta\u0107 si\u0119 atrakcyjne dla wyborc\u00f3w prawicy, wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej by\u0142o przejmowane przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107. Dopiero pojawienie si\u0119 i organizacyjne okrzepni\u0119cie Konfederacji sprawi\u0142o, \u017ce ten monopol zacz\u0105\u0142 p\u0119ka\u0107.<\/p>\n

Ruchy Mateusza Morawieckiego s\u0105 oczywist\u0105 odpowiedzi\u0105 na t\u0119 sytuacj\u0119. PiS reaguje na t\u0119 zmian\u0119 w spos\u00f3b charakterystyczny dla partii trac\u0105cej monopol i zamiast narzuca\u0107 agend\u0119, coraz cz\u0119\u015bciej zaczyna j\u0105 przejmowa\u0107. Retoryka antyukrai\u0144ska, coraz ostrzejszy j\u0119zyk wobec migrant\u00f3w, odwo\u0142ywanie si\u0119 do najni\u017cszych spo\u0142ecznych resentyment\u00f3w czy konserwatyzm rozumiany bardziej we wschodnim ni\u017c zachodnim sensie \u2013 wszystko to wygl\u0105da jak pr\u00f3ba raczej odzyskania wyborc\u00f3w Konfederacji ni\u017c budowania w\u0142asnej wizji pa\u0144stwa.<\/p>\n

Dlatego zamiast tworzy\u0107 kolejn\u0105 efemeryczn\u0105 inicjatyw\u0119 polityczn\u0105, Mateusz Morawiecki inwestuje w ludzi, \u015brodowiska eksperckie, kontakty mi\u0119dzynarodowe i narracj\u0119, kt\u00f3ra wykracza poza tradycyjny j\u0119zyk PiS-u. Buduje PiS 2.0, cho\u0107 oczywi\u015bcie nigdy nie nazwie tego w ten spos\u00f3b. Jednocze\u015bnie coraz wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce wewn\u0105trz partii dominacj\u0119 odzyskuj\u0105 \u015brodowiska uto\u017csamiane z dawnym Porozumieniem Centrum \u2013 politycy wierni Jaros\u0142awowi Kaczy\u0144skiemu od trzech dekad, kt\u00f3rych styl uprawiania polityki pozostaje zakorzeniony w realiach lat 90. To oni coraz cz\u0119\u015bciej nadaj\u0105 ton wewn\u0119trznym decyzjom, marginalizuj\u0105c ludzi kojarzonych z okresem rz\u0105d\u00f3w Mateusza Morawieckiego, i w\u0142a\u015bnie w jego decyzjach z czasu pandemii oraz wojny upatruj\u0105 przyczyn wyborczej pora\u017cki.<\/p>\n

Ten konflikt nie jest wi\u0119c jedynie sporem personalnym, ale starciem dw\u00f3ch wizji polskiej prawicy. Pierwsza zak\u0142ada dalsze funkcjonowanie PiS-u jako partii skoncentrowanej wok\u00f3\u0142 historycznej to\u017csamo\u015bci i osobistego autorytetu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, coraz mocniej kieruj\u0105cej si\u0119 w stron\u0119 elektoratu prokonfederacyjnego, a wi\u0119c w jakim\u015b sensie trac\u0105cej podmiotowo\u015b\u0107 z powodu konieczno\u015bci obs\u0142ugi obcego elektoratu. Druga pr\u00f3buje zbudowa\u0107 nowoczesn\u0105 formacj\u0119 konserwatywn\u0105, zdoln\u0105 rywalizowa\u0107 zar\u00f3wno z liberalnym centrum, jak i z radykaln\u0105 prawic\u0105, przejmuj\u0105c z czasem zar\u00f3wno jej wyborc\u00f3w, jak i polityk\u00f3w. To projekt potencjalnie \u015bmiertelnie niebezpieczny dla ugrupowa\u0144 \u017cyj\u0105cych z przesuwania okna Overtona coraz dalej na prawo, dlatego budzi tak siln\u0105 niech\u0119\u0107 w \u015brodowiskach Konfederacji.<\/p>\n

Paradoks obecnej sytuacji polega jednak na tym, \u017ce r\u00f3wnie\u017c premier Donald Tusk jest zainteresowany przebudow\u0105 Prawa i Sprawiedliwo\u015bci<\/a>. A mo\u017ce nawet stworzeniem po prawej stronie sceny politycznej takiej konfiguracji, kt\u00f3ra w kontrolowany spos\u00f3b b\u0119dzie odbiera\u0142a PiS-owi kilka lub kilkana\u015bcie procent poparcia, uniemo\u017cliwiaj\u0105c mu powr\u00f3t do samodzielnej w\u0142adzy. Dryfowanie PiS-u na radykalne prawo, j\u0119zyk coraz cz\u0119\u015bciej przypominaj\u0105cy retoryk\u0119 ugrupowa\u0144 protestu czy polityczny styl reprezentowany przez najbardziej wyrazistych polityk\u00f3w partii \u2013 wszystko to z perspektywy Donalda Tuska jest korzystne, bo zamiast z jego parti\u0105 Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 zaczyna konkurowa\u0107 z Konfederacj\u0105 w\u0142a\u015bnie. <\/p>\n

Polska polityka od dw\u00f3ch dekad opiera si\u0119 na konflikcie dw\u00f3ch wielkich oboz\u00f3w. Rozpad PiS-u oznacza\u0142by nieprzewidywalno\u015b\u0107, wzrost znaczenia ugrupowa\u0144 protestu i konieczno\u015b\u0107 budowania zupe\u0142nie nowych koalicji. Znacznie korzystniejsze jest wi\u0119c istnienie umiarkowanej, systemowej prawicy ni\u017c dalszy wzrost ugrupowa\u0144 radykalnych. Zar\u00f3wno Konfederacja, jak i \u015brodowisko Grzegorza Brauna funkcjonuj\u0105 bowiem poza logik\u0105 dotychczasowego duopolu. To w\u0142a\u015bnie ich wzrost po raz pierwszy od wielu lat pokaza\u0142, \u017ce monopol PiS-u na reprezentowanie polskiej prawicy nie jest dany raz na zawsze. Mateusz Morawiecki pr\u00f3buje zagospodarowa\u0107 elektorat konserwatywny, kt\u00f3ry oczekuje zmiany pokoleniowej, ale jednocze\u015bnie nie chce radykalizacji ani polityki permanentnego konfliktu. To pr\u00f3ba stworzenia nowej prawicy, bardziej kompetencyjnej, gospodarczej i zakorzenionej w zachodnim konserwatyzmie ni\u017c w polityce resentymentu.<\/p>\n

.Czy ta strategia si\u0119 powiedzie? To zale\u017cy od dw\u00f3ch czynnik\u00f3w. Po pierwsze, od tego, czy Morawiecki zdo\u0142a utrzyma\u0107 swoje wp\u0142ywy mimo narastaj\u0105cej presji aparatu partyjnego, nawet je\u015bli formalnie zostanie z PiS-u wypchni\u0119ty. Po drugie, od tego, czy Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski zdecyduje si\u0119 dopu\u015bci\u0107 do rzeczywistej sukcesji, czy te\u017c b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 utrzyma\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad parti\u0105 a\u017c do ko\u0144ca swojej politycznej aktywno\u015bci.<\/p>\n

Jednego mo\u017cna by\u0107 jednak niemal pewnym: polska scena polityczna nie zmierza do ko\u0144ca duopolu, ale do jego kolejnej ods\u0142ony. Tak jak Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski przed laty nie by\u0142 zainteresowany zniszczeniem Platformy Obywatelskiej, poniewa\u017c potrzebowa\u0142 znanego sobie przeciwnika, tak Donald Tusk nie ma interesu w ca\u0142kowitym rozpadzie Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, a ruchy Mateusza Morawieckiego mog\u0105 go denerwowa\u0107. Demokracja dw\u00f3ch wielkich oboz\u00f3w trwa jednak nadal, zmieniaj\u0105 si\u0119 jedynie aktorzy i wewn\u0119trzne uk\u0142ady si\u0142.<\/p>\n

Dlatego najwa\u017cniejszym pytaniem najbli\u017cszych miesi\u0119cy nie b\u0119dzie to, czy PiS przetrwa, ale to, kto stanie si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem jego przysz\u0142o\u015bci. Czy pozostanie nim Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski i jego najbli\u017csze otoczenie? Czy pa\u0142eczk\u0119 przejmie Mateusz Morawiecki? S\u0105dz\u0119 bowiem, \u017ce Mateusz Morawiecki swoimi ruchami nie tyle rzuca wyzwanie w\u0142asnemu \u015brodowisku, ile rozpoczyna rywalizacj\u0119 o przysz\u0142y rz\u0105d dusz na prawicy z Krzysztofem Bosakiem.<\/p>\n

Micha\u0142 K\u0142osowski <\/a><\/p>\n

Materia\u0142 chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 wydawcy. 24 lipca 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polska polityka wesz\u0142a w moment przesilenia, cho\u0107 wcale nie dlatego, \u017ce ko\u0144czy si\u0119 epoka duopolu Platformy Obywatelskiej i…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":577713,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[62713],"tags":[1345,8526,1006,4467,7120,529,2839,2462,91224,113863],"class_list":["post-577712","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-donald-tusk","tag-donald-tusk","tag-jaroslaw-kaczynski","tag-konfederacja","tag-krzysztof-bosak","tag-mateusz-morawiecki","tag-pis","tag-platforma-obywatelska","tag-polska-polityka","tag-polska-prawica","tag-sukcesja-w-pis"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116977246384863936","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=577712"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577712\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/577713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=577712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=577712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=577712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}