{"id":58151,"date":"2025-10-20T05:47:14","date_gmt":"2025-10-20T05:47:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/58151\/"},"modified":"2025-10-20T05:47:14","modified_gmt":"2025-10-20T05:47:14","slug":"elemental-walczy-o-niezaleznosc-ue-od-chin-i-rosji-polska-firma-juz-jest-gigantem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/58151\/","title":{"rendered":"Elemental walczy o niezale\u017cno\u015b\u0107 UE od Chin i Rosji. Polska firma ju\u017c jest gigantem"},"content":{"rendered":"<p>Europa jest po uszy uzale\u017cniona od importu tzw. surowc\u00f3w krytycznych. G\u0142\u00f3wnie z Chin. Ju\u017c w 2022 r. ca\u0142y rynek surowc\u00f3w krytycznych mia\u0142 warto\u015b\u0107 ponad po\u0142owy wydobytego w\u00f3wczas w\u0119gla. Na szcz\u0119\u015bcie jest wyj\u015bcie.<\/p>\n<p>Skoro Europa nie mo\u017ce wydobywa\u0107 surowc\u00f3w krytycznych w kopalniach, to zaczyna je odzyskiwa\u0107 z zu\u017cytych katalizator\u00f3w i baterii. Przecie\u017c ka\u017cdy smartfon ma ok. 50 rodzaj\u00f3w cennych metali. Ma\u0142o tego, rocznie na \u015bwiecie gromadzi si\u0119 a\u017c 50 mln ton odpad\u00f3w elektronicznych i elektrycznych, przy czym do 2030 r. ta liczba wzro\u015bnie do 74 mln ton (dane: The Global E-waste Monitor). Gdyby wi\u0119c w Europie powsta\u0142a odpowiednio du\u017ca sie\u0107 zak\u0142ad\u00f3w odzyskuj\u0105cych i produkuj\u0105cych surowce krytyczne, mogliby\u015bmy si\u0119 uniezale\u017cni\u0107 od humor\u00f3w Chin i Rosji.<\/p>\n<p>Jednym z czempion\u00f3w na tym polu jest w\u0142a\u015bnie polska Grupa Elemental, kt\u00f3rej sp\u00f3\u0142ka Elemental Strategic Metals w zak\u0142adzie w Zawierciu zajmuje si\u0119 recyklingiem baterii i katalizator\u00f3w. Trwaj\u0105 te\u017c prace nad uruchomieniem tam przemys\u0142owej produkcji surowc\u00f3w krytycznych. Tym z kolei zajmuje si\u0119 kolejna firma z Grupy Elemental, czyli Elemental Battery Metals. &#8222;Auto \u015awiat&#8221; rozmawia\u0142 z jej prezesem.<\/p>\n<p>Krzysztof Wojciechowicz, Auto \u015awiat: W jakich bran\u017cach jest dzi\u015b niezb\u0119dny grafit?<\/p>\n<p>Maciej Dudzic, prezes zarz\u0105du Elemental Battery Metals: G\u0142\u00f3wnie w elektronice, energetyce oraz w przemy\u015ble zbrojeniowym i chemicznym, ale te\u017c w motoryzacji \u2014 czy mo\u017ce szerzej \u2014 elektromobilno\u015bci.<\/p>\n<p>Pytam, bo Chiny maj\u0105 74 proc. udzia\u0142u w globalnym wydobyciu grafitu i a\u017c 100 proc. w jego rafinacji. A to oznacza pot\u0119\u017cn\u0105 form\u0119 nacisku. Przecie\u017c mog\u0105 nam wstrzyma\u0107 dostawy z dnia na dzie\u0144.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W teorii trzeba si\u0119 z tym liczy\u0107. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce nie powinni\u015bmy snu\u0107 a\u017c tak katastroficznych wizji na najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, bo gospodarka \u015bwiatowa to jednak system naczy\u0144 po\u0142\u0105czonych. Z jednej strony Chiny mog\u0105 w bardzo kr\u00f3tkim czasie wstrzyma\u0107 przep\u0142yw surowc\u00f3w, ale z drugiej ich gospodarka opiera si\u0119 na eksporcie. Wojna celna z ostatnich miesi\u0119cy pokaza\u0142a, \u017ce te zale\u017cno\u015bci s\u0105 wzajemne i \u015bwiat zachodni mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 na Chiny. Problem polega na tym, \u017ce nasze o\u015brodki decyzyjne s\u0105 rozdrobnione i trudno nam zbudowa\u0107 koalicj\u0119 pa\u0144stw, kt\u00f3re na\u0142o\u017cy\u0142yby sankcje lub podj\u0119\u0142y dzia\u0142ania odwetowe w szybki i zdecydowany spos\u00f3b. Z kolei Chiny s\u0105 mocno scentralizowane, a \u015bcie\u017cka decyzyjna jest kr\u00f3tka.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Na dodatek Chiny maj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 udzia\u0142\u00f3w w globalnym przetwarzaniu a\u017c pi\u0119ciu surowc\u00f3w strategicznych: kobaltu, litu, miedzi, grafitu i metali ziem rzadkich. Jak do tego dosz\u0142o?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To si\u0119 zacz\u0119\u0142o ju\u017c p\u00f3\u0142 wieku temu. Zanim w latach 90. Chiny sta\u0142y si\u0119 \u015bwiatow\u0105 pot\u0119g\u0105 eksportu towar\u00f3w \u2014 jak to si\u0119 m\u00f3wi, fabryk\u0105 Europy \u2014 to ich eksport i gospodarka mocno si\u0119 opiera\u0142y w\u0142a\u015bnie na surowcach. Pa\u0144stwo \u015arodka rozwija\u0142o ich wydobycie dzi\u0119ki taniej sile roboczej i energii. Chinom sprzyja\u0142a te\u017c geografia, a wszystkie te czynniki wykorzystywa\u0142a i wspiera\u0142a zdecydowana, stabilna, d\u0142ugoterminowa i konsekwentna polityka pa\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Geografia?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Tak, bo to bardzo du\u017cy kraj, wi\u0119c w jego granicach znajduje si\u0119 szereg r\u00f3\u017cnych z\u0142\u00f3\u017c. Dodatkowo Chiny zyskiwa\u0142y kontrol\u0119 tak\u017ce nad z\u0142o\u017cami surowc\u00f3w znajduj\u0105cymi si\u0119 w innych, g\u0142\u00f3wnie azjatyckich czy afryka\u0144skich krajach, poprzez inwestycje zagraniczne. M.in. dzi\u0119ki tym czynnikom Chiny uzale\u017cni\u0142y od siebie reszt\u0119 \u015bwiata.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A dlaczego ta reszta \u015bwiata sama nie wydobywa\u0142a tych surowc\u00f3w?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Bo to si\u0119 nie op\u0142aca\u0142o, skoro Chiny oferowa\u0142y je taniej i w dowolnej ilo\u015bci. I tak ca\u0142y \u015bwiat zachodni wpad\u0142 w pu\u0142apk\u0119 uzale\u017cnienia od Pa\u0144stwa \u015arodka.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pu\u0142apk\u0119, z kt\u00f3rej kierowana przez pana sp\u00f3\u0142ka Elemental Battery Metals chce si\u0119 nam pom\u00f3c wypl\u0105ta\u0107. Wasz projekt Polvolt zosta\u0142 uznany przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 za jedn\u0105 z 47 strategicznych inicjatyw dla ca\u0142ej gospodarki UE. Szef Grupy Elemental Pawe\u0142 Jarski stwierdzi\u0142 wr\u0119cz, \u017ce to &#8222;projekt kluczowy dla suwerenno\u015bci surowcowej Europy&#8221;. Dlaczego?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W kilku przypadkach bardzo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 lub wr\u0119cz ca\u0142o\u015b\u0107 strumienia surowc\u00f3w krytycznych jest kontrolowana przez takie kraje jak Chiny, Rosja czy RPA. Z jednej strony czerpi\u0105 one znacz\u0105ce zyski z wydobycia, przetwarzania i sprzeda\u017cy tych surowc\u00f3w, ale z drugiej strony s\u0105 w stanie ogranicza\u0107 czy utrudnia\u0107 rozw\u00f3j gospodarki europejskiej poprzez regulowanie dost\u0119pno\u015bci tych surowc\u00f3w, nak\u0142adanie r\u00f3\u017cnego rodzaju licencji eksportowych, ce\u0142 czy wr\u0119cz zakazu eksportu surowc\u00f3w. Dlatego takie projekty jak Polvolt, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na lokaln\u0105 produkcj\u0119 surowc\u00f3w krytycznych, maj\u0105 strategiczne znaczenie. Jako Europa po prostu nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na ich nierealizowanie.<\/p>\n<p>   Czy w Polsce b\u0119dzie produkowane z\u0142oto?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A jak przebiega ta realizacja?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Dwuetapowo. Pierwszym etapem programu inwestycyjnego grupy Elemental by\u0142o otwarcie w czerwcu 2024 r. zak\u0142ad\u00f3w Elemental Strategic Metals w Zawierciu. To w\u0142a\u015bnie tam zajmujemy si\u0119 recyklingiem akumulator\u00f3w litowo-jonowych \u2014 m.in. ze smartfon\u00f3w, laptop\u00f3w, ogniw fotowoltaicznych, dron\u00f3w i samochod\u00f3w elektrycznych \u2014 oraz katalizator\u00f3w. W Zawierciu odzyskujemy a\u017c osiem z 34 surowc\u00f3w, kt\u00f3re Komisja Europejska uzna\u0142a za krytyczne. To kobalt, lit, mangan, mied\u017a i nikiel oraz platynowce: pallad, platyna i rod. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce grupa Elemental ma a\u017c 15-proc. udzia\u0142 w \u015bwiatowym odzysku platynowc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Drugim etapem jest w\u0142a\u015bnie projekt Polvolt, czyli produkcja surowc\u00f3w krytycznych z tzw. czarnej masy, czyli uzyskiwanej ju\u017c teraz mieszaniny metali bateryjnych. Realizacj\u0105 Polvoltu zajmuje si\u0119 sp\u00f3\u0142ka Elemental Battery Metals, kt\u00f3ra od 2031 r. na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 b\u0119dzie produkowa\u0107 z\u0142oto, srebro, mied\u017a, pallad i metale bateryjne, czyli kobalt, lit, nikiel i mangan.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/sBZk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mMDdmMjA3N2M1NWI2MjlhODAxOWEzNDcyYWQ2Zjk0MC5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"533\" width=\"800\" alt=\"Zak\u0142ady Elemental Strategic Metals w Zawierciu (wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie)\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Zak\u0142ady Elemental Strategic Metals w Zawierciu (wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie)Grupa Elemental<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ile na pocz\u0105tku lat 30. b\u0119dzie w Europie takich zak\u0142ad\u00f3w jak Elemental Battery Metals?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Chcia\u0142bym my\u015ble\u0107, \u017ce wystarczaj\u0105co du\u017co, aby zapewni\u0107 Europie suwerenno\u015b\u0107 surowcow\u0105. Natomiast bior\u0105c pod uwag\u0119 bariery w rozwoju du\u017cych projekt\u00f3w inwestycyjnych i przemys\u0142owych w Europie, obawiam si\u0119, \u017ce nawet je\u015bli takich zak\u0142ad\u00f3w powstanie relatywnie sporo, to wci\u0105\u017c ich zdolno\u015bci produkcyjne b\u0119d\u0105 niewystarczaj\u0105ce w stosunku do potrzeb.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Z\u0142oto\u2026 to dzia\u0142a na wyobra\u017ani\u0119. Ile zamierzacie go produkowa\u0107?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Docelowo kilka ton rocznie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Czy surowce krytyczne s\u0105 cenniejsze od z\u0142ota?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Z\u0142oto kosztuje ok. 3850 dol. za uncj\u0119 [1 uncja=31 g; rozmawiamy 30 wrze\u015bnia 2025 r.]. Rod jest prawie dwa razy dro\u017cszy \u2014 ok. 7200 dol. za uncj\u0119. Pallad to 1250 dol. za uncj\u0119, platyna \u2014 ok. 1500 dol. Z kolei lit to nieca\u0142e 10380 dol., ale za ton\u0119.<\/p>\n<p>Czy zu\u017cyte baterie z aut elektrycznych b\u0119d\u0105 zalega\u0107 na wysypiskach?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jak bardzo s\u0105 wi\u0119c realne ponure wizje gigantycznych i toksycznych wysypisk pe\u0142nych zu\u017cytych baterii z samochod\u00f3w elektrycznych?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Zawsze s\u0142ucham o tym z lekkim u\u015bmiechem. Baterie zawieraj\u0105 na tyle cenne materia\u0142y i surowce, \u017ce w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci nie widz\u0119 \u017cadnego ryzyka, i\u017c zu\u017cyte akumulatory b\u0119d\u0105 trafia\u0142y na wysypiska zamiast do recyklingu. Tam przecie\u017c jest nie tylko \u201eczarna masa\u201d. Obudowy s\u0105 z metali \u017celaznych i aluminium, w okablowaniu mamy mied\u017a, do tego dochodz\u0105 wysokiej jako\u015bci kompozyty i plastiki. To wszystko jest zbyt cenne, \u017ceby trafia\u0142o na wysypisko. Dlatego recyklingowi poddawane jest a\u017c 100 proc. baterii litowo-jonowej, cho\u0107 finalne procesy realizowane s\u0105 w r\u00f3\u017cnych zak\u0142adach.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W rozmowie z \u201dPrzegl\u0105dem Technicznym\u201d powiedzia\u0142 pan, \u017ce \u201enajprawdopodobniej najbli\u017csze lata zadecyduj\u0105 o sukcesie lub pora\u017cce elektromobilno\u015bci w Europie\u201d. Dlaczego?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">M\u00f3wi\u0142em o tym z punktu widzenia producent\u00f3w, a nie rynku. Wprawdzie mamy teraz wzrost zainteresowania elektromobilno\u015bci\u0105, ale beneficjentami tego trendu s\u0105 przede wszystkim firmy azjatyckie. Obawiam si\u0119, \u017ce z autami elektrycznymi zmierzamy w podobnym kierunku co dawniej z surowcami krytycznymi. Czy mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 daleko id\u0105ce uzale\u017cnienie Europy od importu samochod\u00f3w elektrycznych i ich kluczowych komponent\u00f3w z Azji? Czy b\u0119dzie tak du\u017ce, jak obecnie od dostaw niekt\u00f3rych surowc\u00f3w krytycznych? Czy europejscy producenci b\u0119d\u0105 zmuszeni do zamykania fabryk, do ograniczania zdolno\u015bci produkcyjnych? A mo\u017ce trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, czy jako Europa nie powinni\u015bmy wprowadzi\u0107 regulacji obliczonych na to, by ten import z Azji by\u0142 jednak mniejszy?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To mo\u017ce po prostu nie wprowadza\u0107 od 2035 r. w UE zakazu pierwszych rejestracji spalinowych i hybrydowych aut osobowych?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Uwa\u017cam, \u017ce to jedno z dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re powinno si\u0119 rozwa\u017cy\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce trzeba te\u017c bardzo mocno zastanowi\u0107 si\u0119 nad wprowadzeniem innego rodzaju ogranicze\u0144 czy barier, chocia\u017cby celnych, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 nak\u0142adane na pojazdy elektryczne i ich komponenty importowane z Chin.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/tkjk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8yODY4NTMyMjAzZjMxZGZhODYzMTU1N2QzMjdjOTNjNS5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"450\" width=\"800\" alt=\"Zak\u0142ady Elemental Strategic Metals w Zawierciu (wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie)\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Zak\u0142ady Elemental Strategic Metals w Zawierciu (wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie)Grupa Elemental<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W ci\u0105gu jedynie pi\u0119ciu lat \u2013 od 2019 do 2024 r. \u2013 \u015bwiatowe zapotrzebowanie na surowce krytyczne wzros\u0142o a\u017c dwukrotnie. Dlaczego?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W przypadku litu, niklu, manganu czy kobaltu g\u0142\u00f3wnie z powodu wzrostu znaczenia elektromobilno\u015bci i energetyki odnawialnej, ale te\u017c magazynowania energii.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Na jak d\u0142ugo wystarcz\u0105 naturalne zasoby tych surowc\u00f3w?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Tu nie ma \u0142atwych odpowiedzi. Z obecnej perspektywy mo\u017cna oszacowa\u0107, \u017ce platyny i palladu starczy nam na ok. 300-350 lat, a rodu na 50-60 lat. Tyle \u017ce z ka\u017cdym rokiem ich wydobycie staje si\u0119 trudniejsze, si\u0119gamy do coraz bardziej niedost\u0119pnych z\u0142\u00f3\u017c. Ale jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza si\u0119 udzia\u0142 tych surowc\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych w gospodarce, co zapewnia nam materia\u0142 do recyklingu. Trudno te\u017c przewidzie\u0107 zapotrzebowanie na platynowce stosowane g\u0142\u00f3wnie w katalizatorach samochodowych i przemys\u0142owych. Je\u015bli sprzeda\u017c aut spalinowych b\u0119dzie istotnie spada\u0107 na rzecz samochod\u00f3w elektrycznych, to b\u0119dziemy potrzebowa\u0107 mniej katalizator\u00f3w. Tyle \u017ce pallad jest niezb\u0119dny do produkcji membran w elektrolizerach i w ogniwach paliwowych, kt\u00f3rych produkcja ro\u015bnie. Tym samym zmniejszamy zastosowanie danego metalu w jednej dziedzinie, ale zwi\u0119kszamy w innej.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Odzyskiwanie surowc\u00f3w krytycznych jest du\u017co bardziej ekologiczne ni\u017c ich wydobycie. Czy jest tak\u017ce bardziej op\u0142acalne?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pomimo du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w zwi\u0105zanych z budow\u0105 zak\u0142ad\u00f3w recyklingu i wysokimi kosztami energii odzysk pozostaje nieco ta\u0144szy ni\u017c wydobycie. Trzeba na to jednak patrze\u0107 szerzej, np. pod k\u0105tem standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pracownik\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 du\u017co wy\u017csze w zak\u0142adach odzyskuj\u0105cych i produkuj\u0105cych te metale ni\u017c np. w kopalniach kobaltu w Afryce Centralnej. A to ma swoj\u0105 cen\u0119 i wp\u0142yw na koszt takiego procesu.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Czy surowce odzyskiwane w Zawierciu maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 jako\u015b\u0107, czysto\u015b\u0107 i w\u0142a\u015bciwo\u015bci jak te pochodz\u0105ce \u201ez ziemi\u201d?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nasze produkty s\u0105 najwy\u017cszej jako\u015bci i mo\u017cna je wykorzystywa\u0107 tak samo jak materia\u0142y z produkcji pierwotnej.<\/p>\n<p>Gdzie jest najwi\u0119kszy magazyn energii w Polsce?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jednym z etap\u00f3w recyklingu w Zawierciu jest roz\u0142adowanie baterii. Co si\u0119 dzieje z tak uzyskanym pr\u0105dem? Zasilacie nim zak\u0142ad?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Tak, to jedna z bardzo wielu innowacji wdro\u017conych w naszym zak\u0142adzie. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce w Zawierciu mamy najwi\u0119kszy w Polsce magazyn energii. Trafia tam energia z naszej farmy fotowoltaicznej i w\u0142a\u015bnie odzyskiwana z baterii litowo-jonowych, kt\u00f3re nast\u0119pnie poddawane s\u0105 recyklingowi.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Najwi\u0119kszy w Polsce, czyli? Ile mieszka\u0144 m\u00f3g\u0142by zasili\u0107?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Moc magazynu wynosi 5 megawat\u00f3w, mo\u017cemy wi\u0119c w stabilny spos\u00f3b dostarcza\u0107 z niego pr\u0105d dla ok. 10-12 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, czyli, w przybli\u017ceniu, 1\/4 Zawiercia.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ile trwa recykling baterii auta elektrycznego, od chwili jej przyj\u0119cia a\u017c do pozyskania \u201eczarnej masy\u201d?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ca\u0142y proces odzysku zamyka si\u0119 w kilku dniach, ale bardzo du\u017co zale\u017cy od konstrukcji baterii i tego, jak szybko mo\u017cemy j\u0105 zdemontowa\u0107. Podobnie jest z recyklingiem katalizator\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ile \u015bredniej wielko\u015bci akumulator\u00f3w trakcyjnych dla osobowych elektryk\u00f3w mo\u017ce powsta\u0107 z odzyskanych w Zawierciu surowc\u00f3w?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To rz\u0105d kilkunastu tysi\u0119cy baterii rocznie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W latach 90., kiedy telefon kom\u00f3rkowy by\u0142 w Polsce symbolem presti\u017cu \u2014 je\u015bli nie luksusu \u2014 dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce w Finlandii jest ich niewiele mniej od mieszka\u0144c\u00f3w. Tymczasem z danych ElektroEko wynika, \u017ce Polacy maj\u0105 w domach i mieszkaniach ok. 30 mln nieu\u017cywanych kom\u00f3rek i smartfon\u00f3w. To przecie\u017c ogromne zasoby surowc\u00f3w krytycznych. Nie uwa\u017ca pan, \u017ce rz\u0105d powinien przeprowadzi\u0107 jak\u0105\u015b zbi\u00f3rk\u0119 tych urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3ra by\u0142aby op\u0142acalna tak\u017ce dla ich w\u0142a\u015bcicieli?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jak najbardziej. Takie inicjatywy s\u0105 nie tylko po\u017c\u0105dane, ale my\u015bl\u0119, \u017ce wr\u0119cz konieczne. Z drugiej strony w wielu marketach istniej\u0105 punkty zbi\u00f3rki r\u00f3\u017cnego rodzaju odpad\u00f3w elektronicznych i tam te\u017c mo\u017cna pozostawi\u0107 baterie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A czy pan \u0142aduje sw\u00f3j smartfon do 80 proc. i ponownie pod\u0142\u0105cza do \u0142adowarki, kiedy spada do 20 proc.? Pono\u0107 tak trzeba robi\u0107.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Z telefonu korzystam na tyle cz\u0119sto \u2014 powiedzia\u0142bym nawet, \u017ce za cz\u0119sto \u2014 \u017ce staram si\u0119, by zawsze by\u0142 relatywnie mocno na\u0142adowany, bo nigdy nie wiem, co przyniesie \u017cycie i kiedy b\u0119dzie potrzebny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Europa jest po uszy uzale\u017cniona od importu tzw. surowc\u00f3w krytycznych. G\u0142\u00f3wnie z Chin. Ju\u017c w 2022 r. ca\u0142y&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58152,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[56,13221,113,112,11624,85,15329,10137,48,46,42,38,40,39,41,47,26,5808],"class_list":{"0":"post-58151","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-article_premium","9":"tag-baterie","10":"tag-biznes","11":"tag-business","12":"tag-cc_tst0","13":"tag-chiny","14":"tag-katalizator","15":"tag-metale_ziem_rzadkich","16":"tag-nat_styl","17":"tag-omp","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-screening_general","24":"tag-wiadomosci","25":"tag-zloto"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}