Sp\u00f3r o unijn\u0105 polityk\u0119 klimatyczn\u0105 wchodzi w kolejn\u0105 faz\u0119. Prezydent Karol Nawrocki zapowiedzia\u0142 ponown\u0105 pr\u00f3b\u0119 przeprowadzenia referendum dotycz\u0105cego zmian w systemie handlu emisjami ETS. Zasadne jest zadanie pytania: po co? <\/p>\n
Karol Nawrocki zapowiedzia\u0142 ponown\u0105 pr\u00f3b\u0119 przeprowadzenia referendum dotycz\u0105cego unijnej polityki klimatycznej. Prezydent uwa\u017ca, \u017ce przedstawiona przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 rewizja systemu handlu emisjami ETS obejmuje jedynie \u201etechniczne korekty\u201d i nie odpowiada postulatom zg\u0142aszanym przez Polsk\u0119. Przypomn\u0119, \u017ce w maju br. pad\u0142y z jego ust takie s\u0142owa \u201eto referendum nie jest przeciwko ochronie \u015brodowiska czy naszemu cz\u0142onkostwu w zjednoczonej Europie. Ono jest za prawem Polak\u00f3w do decydowania o tempie zmian, ich zakresie i kosztach, jakie ponosz\u0105\u201d. W \u015blad za tym pad\u0142o niefortunnie sformu\u0142owane pytanie referendalne, warto\u015bciuj\u0105ce opis skutk\u00f3w polityki klimatycznej. Tym razem postawiono kr\u00f3tkie pytanie odnosz\u0105ce si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do realizacji polityki klimatycznej. Oznacza to odej\u015bcie od formu\u0142y, kt\u00f3ra ju\u017c w tre\u015bci pytania zawiera\u0142a argumentacj\u0119 na rzecz jednej z odpowiedzi. Dzi\u015b prezydent chce zapyta\u0107: \u201eCzy jest Pani\/Pan za realizacj\u0105 przez Polsk\u0119 polityki klimatycznej Unii Europejskiej?\u201d<\/p>\n
Jak opisywali\u015bmy wcze\u015bniej w Green News, Senat odrzuci\u0142 pierwszy wniosek o referendum dotycz\u0105ce Zielonego \u0141adu<\/a>, uznaj\u0105c, \u017ce nie powinien on trafi\u0107 pod g\u0142osowanie obywateli. Nie zako\u0144czy\u0142o to jednak politycznej dyskusji wok\u00f3\u0142 europejskiej polityki klimatycznej, kt\u00f3ra pozostaje istotnym tematem debaty publicznej. Tym bardziej przed zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami.<\/p>\n O co chodzi w sporze o ETS?<\/p>\n Prezydent argumentuje, \u017ce obecny system handlu emisjami zwi\u0119ksza koszty energii, os\u0142abia konkurencyjno\u015b\u0107 polskiej gospodarki i obci\u0105\u017ca zar\u00f3wno przemys\u0142, jak i gospodarstwa domowe. W jego ocenie Komisja Europejska nie zdecydowa\u0142a si\u0119 na rzeczywist\u0105 reform\u0119 systemu, ograniczaj\u0105c si\u0119 do zmian technicznych.<\/p>\n Przeczytaj te\u017c: Francuski fundusz inwestuje w Polsce w pot\u0119\u017cny magazyn energii<\/a><\/p>\n System EU ETS<\/a> jest jednak jednym z filar\u00f3w unijnej polityki klimatycznej i jednocze\u015bnie elementem prawa obowi\u0105zuj\u0105cego we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich. Funkcjonuje jako wsp\u00f3lny mechanizm ograniczania emisji gaz\u00f3w cieplarnianych w energetyce, przemy\u015ble i lotnictwie, a w kolejnych latach obejmie tak\u017ce nowe sektory. G\u0142owa pa\u0144stwa jakby zapomina\u0142a, \u017ce handel emisjami to nie tylko koszty, ale i zyski. Wyja\u015bnia\u0142a to w podca\u015bcie Justyna Piszczatowska<\/a>.<\/p>\n Mimo niezgody prezydenta na to jak dzia\u0142a system Polska nie mo\u017ce jednostronnie zrezygnowa\u0107 z uczestnictwa w nim. Nie da si\u0119 pozostawa\u0107 jednocze\u015bnie cz\u0119\u015bci\u0105 jednolitego rynku UE na dotychczasowych zasadach. Ewentualne odst\u0105pienie od wsp\u00f3lnych regulacji oznacza\u0142oby konflikt z prawem unijnym i mog\u0142oby mie\u0107 konsekwencje dla funkcjonowania polskich przedsi\u0119biorstw na wsp\u00f3lnym rynku. Realne koszty od\u0142\u0105czenia si\u0119 od systemu ETS przez Polsk\u0119 dotkn\u0119\u0142yby ca\u0142\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n Polska mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na reform\u0119 ETS<\/p>\n Nie oznacza to jednak, \u017ce system ETS jest niezmienny. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 od momentu jego uruchomienia by\u0142 ju\u017c wielokrotnie reformowany, a Komisja Europejska regularnie dokonuje przegl\u0105du jego funkcjonowania. W procesie tym uczestnicz\u0105 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, Parlament Europejski i Rada UE.<\/p>\n Przeczytaj te\u017c: W Polsce wyprodukowano cukier, kt\u00f3ry nie jest obci\u0105\u017cony emisj\u0105 CO2 <\/a><\/p>\n Polska ma wi\u0119c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zabiegania o zmiany przepis\u00f3w, podobnie jak pozosta\u0142e kraje Unii. W ostatnich miesi\u0105cach dyskusja koncentruje si\u0119 przede wszystkim na tym, jak ograniczy\u0107 koszty transformacji dla przemys\u0142u, zwi\u0119kszy\u0107 konkurencyjno\u015b\u0107 europejskiej gospodarki oraz lepiej wykorzysta\u0107 wp\u0142ywy z aukcji uprawnie\u0144 do emisji na inwestycje w transformacj\u0119 energetyczn\u0105.<\/p>\n Polacy nie chc\u0105 ca\u0142kowitej likwidacji ETS<\/p>\n Debata polityczna nie do ko\u0144ca odzwierciedla nastroje spo\u0142eczne. Jak opisywali\u015bmy w Green News, z bada\u0144 opinii publicznej wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 Europejczyk\u00f3w \u2013 tak\u017ce Polak\u00f3w \u2013 akceptuje zasad\u0119<\/a>, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 emitowanie gaz\u00f3w cieplarnianych powinno wi\u0105za\u0107 si\u0119 z ponoszeniem koszt\u00f3w.<\/p>\n Jednocze\u015bnie respondenci oczekuj\u0105, \u017ce system b\u0119dzie bardziej przewidywalny i nie b\u0119dzie nadmiernie obci\u0105\u017ca\u0142 gospodarstw domowych oraz przedsi\u0119biorstw. W praktyce oznacza to wi\u0119ksze poparcie dla reform ni\u017c dla ca\u0142kowitego odej\u015bcia od systemu handlu emisjami. Trudno dzi\u015b powiedzie\u0107 co prezydent swoim referendum chce \u201eugra\u0107\u201d i dlaczego jego zaplecze podpowiada takie dzia\u0142ania.<\/p>\n Przypomn\u0119, \u017ce proponowane przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 zmiany w systemie ETS i d\u0105\u017cenie do elektryfikacji uninej gospodarki jest te\u017c przedstawiane jako szansa dla Polski. Takie wnioski przedstawi\u0142 think-tank Forum Energii<\/a>. Zdaniem prezeski, Joanny Pandery, Bruksela zacz\u0119\u0142a wreszcie patrze\u0107 na transformacj\u0119 energetyczn\u0105 znacznie szerzej. Przypomnia\u0142a, \u017ce jeszcze kilka lat temu g\u0142\u00f3wnym argumentem by\u0142a tylko redukcja emisji CO\u2082. Dzisiaj bardzo cz\u0119sto wspomina si\u0119 o ograniczeniu importu paliw kopalnych, budowaniu odporno\u015bci europejskiej gospodarki, uniezale\u017cnieniu od niestabilnych dostawc\u00f3w surowc\u00f3w oraz zwi\u0119kszeniu konkurencyjno\u015bci przemys\u0142u. <\/p>\n