{"id":587828,"date":"2026-07-29T16:44:33","date_gmt":"2026-07-29T16:44:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/587828\/"},"modified":"2026-07-29T16:44:33","modified_gmt":"2026-07-29T16:44:33","slug":"sport-po-wojnie-polscy-olimpijczycy-wracaja-na-wembley-w-1948-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/587828\/","title":{"rendered":"Sport po wojnie: polscy olimpijczycy wracaj\u0105 na Wembley w 1948 roku"},"content":{"rendered":"<p>Letnie igrzyska w Londynie w 1948 r. by\u0142y pierwszymi po II wojnie \u015bwiatowej i odby\u0142y si\u0119 w trudnych warunkach powojennej odbudowyPolska wys\u0142a\u0142a do Londynu 37 sportowc\u00f3w bez wi\u0119kszych nadziei medalowych, g\u0142\u00f3wnie po to, by pokaza\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 polskiego sportuNajbli\u017cej podium byli Mieczys\u0142aw \u0141omowski i Jadwiga Wajs\u00f3wna, kt\u00f3rzy zaj\u0119li czwarte miejsca w swoich konkurencjachJedyny sportowy medal dla Polski zdoby\u0142 bokser Aleksy Antkiewicz, zostaj\u0105c pierwszym polskim medalist\u0105 olimpijskim w boksieW konkursie sztuki z\u0142oty medal zdoby\u0142 kompozytor Zbigniew Turski, a ju\u017c sam start Polak\u00f3w by\u0142 symbolicznym sukcesem kraju po wojnieZ tego, co zosta\u0142o<\/p>\n<p>Londyn otrzyma\u0142 organizacj\u0119 olimpijskich zawod\u00f3w, cho\u0107 od zako\u0144czenia wojny w Europie min\u0119\u0142o niewiele ponad tysi\u0105c dni. Miasto nadal nosi\u0142o \u015blady bombardowa\u0144. Wielka Brytania \u017cy\u0142a w warunkach reglamentacji, a budowa nowych stadion\u00f3w czy reprezentacyjnej wioski olimpijskiej nie wchodzi\u0142a w rachub\u0119.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/\" title=\"Strona G\u0142\u00f3wna\" aria-label=\"Strona G\u0142\u00f3wna\" data-astro-prefetch=\"tap\" class=\"ods-a-logo-main-desktop\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img src=\"https:\/\/cdn.wiadomosci.onet.pl\/img\/Logo_desktop_Onet.svg\" class=\"ods-a-logo-main-desktop__image\" alt=\"Logo\" width=\"107\" height=\"60\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"sync\" style=\"height:60px\"\/><\/a><\/p>\n<p class=\"ods-m-google-article__text\">Czytaj nas cz\u0119\u015bciej w Google<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/google.com\/preferences\/source?q=onet.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" aria-label=\"Dodaj w Google\" title=\"Dodaj w Google\" class=\"ods-a-button ods-a-button__primary ods-a-button__default ods-a-button-l\">Dodaj w Google<\/a><\/p>\n<p>Zawodnik\u00f3w zakwaterowano w szko\u0142ach, uczelniach i obozach wojskowych. Mieli przywozi\u0107 w\u0142asne r\u0119czniki, niekt\u00f3rzy sami przeszywali stroje. A na medalach nie zawieszono nawet wst\u0105\u017cek! Wszystko ze wzgl\u0119d\u00f3w oszcz\u0119dno\u015bciowych. Ca\u0142y bud\u017cet igrzysk wyni\u00f3s\u0142 750 tysi\u0119cy funt\u00f3w, a organizatorom uda\u0142o si\u0119 jeszcze osi\u0105gn\u0105\u0107 niewielki zysk. By\u0142y to zarazem pierwsze igrzyska pokazywane w domowej telewizji. Transmisje mog\u0142o ogl\u0105da\u0107 oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona mieszka\u0144c\u00f3w Londynu i okolic.<\/p>\n<p>Oficjalnie wystartowa\u0142o 4104 sportowc\u00f3w, w tym zaledwie 390 kobiet. Przyjechali z 59 kraj\u00f3w, aby rywalizowa\u0107 w 136 konkurencjach. Niemiec i Japonii nie zaproszono. Zwi\u0105zku Radzieckiego r\u00f3wnie\u017c zabrak\u0142o, bo nie posiada\u0142 jeszcze uznanego narodowego komitetu olimpijskiego. Wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, lecz polityka nadal sta\u0142a tu\u017c przy stadionowej bramie.<\/p>\n<p>Polska jedzie, cho\u0107 nadziei nie ma<\/p>\n<p>&#8222;Gazeta Ludowa&#8221; z 30 lipca 1948 roku opublikowa\u0142a tekst pod znamiennym tytu\u0142em: &#8222;Tegoroczne szanse naszych olimpijczyk\u00f3w&#8221;. Nie by\u0142o w nim nawo\u0142ywania do szturmu na podium. By\u0142a ch\u0142odna kalkulacja.<\/p>\n<p>Polska ekipa zosta\u0142a ograniczona z powod\u00f3w finansowych i z powodu s\u0142abych wynik\u00f3w osi\u0105ganych po wojnie. Gazeta pisa\u0142a wprost, \u017ce po naszych zawodnikach nie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 sukces\u00f3w. Zaznacza\u0142a jednak, \u017ce nawet w przypadku niepowodzenia nie powinno si\u0119 mie\u0107 do nich pretensji: mieli zrobi\u0107 wszystko, na co by\u0142o ich sta\u0107.<\/p>\n<p>Ostatecznie w zawodach wystartowa\u0142o 37 Polak\u00f3w: 7 kobiet i 30 m\u0119\u017cczyzn. Chor\u0105\u017cym zosta\u0142 kulomiot Mieczys\u0142aw \u0141omowski. Reprezentowali lekkoatletyk\u0119, boks, kajakarstwo i szermierk\u0119. Dla por\u00f3wnania: podczas ostatnich przedwojennych igrzysk w Berlinie Polacy zdobyli sze\u015b\u0107 medali. Teraz sam wyjazd by\u0142 ju\u017c osi\u0105gni\u0119ciem\u2026<\/p>\n<p>Trzy lata po wojnie kraj nie zd\u0105\u017cy\u0142 podnie\u015b\u0107 si\u0119 z ruin. Zniszczono stadiony i sale treningowe. Wielu sportowc\u00f3w i trener\u00f3w zgin\u0119\u0142o. Inni wr\u00f3cili z front\u00f3w, oboz\u00f3w albo przymusowej pracy.<\/p>\n<p>&#8222;Do Londynu jedziemy, poniewa\u017c chcemy zadokumentowa\u0107 tam \u017cywotno\u015b\u0107 sportu naszego&#8221; \u2014 t\u0142umaczy\u0142 przed wyjazdem jeden z dziennikarzy &#8222;Przegl\u0105du Sportowego&#8221;.<\/p>\n<p>Nie medale by\u0142y wi\u0119c celem. Chodzi\u0142o o pokazanie, \u017ce polski sport nadal istnieje. Czysta idea olimpijska \u2014 udzia\u0142!<\/p>\n<p>Ci, kt\u00f3rych skre\u015blono<\/p>\n<p>Sk\u0142ad reprezentacji wzbudza\u0142 jednak kontrowersje. Najg\u0142o\u015bniejsza dotyczy\u0142a Bogdana Lipskiego, aktualnego mistrza Polski w sprincie. Nied\u0142ugo po usuni\u0119ciu go z ekipy przebieg\u0142 200 metr\u00f3w w 21,8 sekundy, ustanawiaj\u0105c rekord kraju i jako pierwszy Polak schodz\u0105c poni\u017cej 22 sekund. Taki wynik dawa\u0142by mu realn\u0105 szans\u0119 na olimpijski fina\u0142.<\/p>\n<p>Oficjalnie uznano, \u017ce ma on zbyt ma\u0142e szanse. Ale decyzja mog\u0142a mie\u0107 te\u017c pod\u0142o\u017ce polityczne. Ojciec zawodnika by\u0142 bowiem przedwojennym oficerem i przeciwnikiem komunizmu, a samego Lipskiego podejrzewano o zamiar pozostania na Zachodzie.<\/p>\n<p>Do Londynu nie wys\u0142ano r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadczonego wio\u015blarza Rogera Vereya. Protestowa\u0142 przeciwko temu kapitan sportowy zwi\u0105zku wio\u015blarskiego, przekonuj\u0105c, \u017ce Polska dobrowolnie rezygnuje z szansy na medal.<\/p>\n<p>By\u0142 to przedsmak nowej rzeczywisto\u015bci. Sportowiec mia\u0142 by\u0107 odt\u0105d oceniany nie tylko wed\u0142ug wynik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c pochodzenia i politycznej przydatno\u015bci.<\/p>\n<p>Upa\u0142, cylindry i 82 tysi\u0105ce widz\u00f3w<\/p>\n<p>W dniu otwarcia stadion Wembley zape\u0142ni\u0142 si\u0119 do ostatniego miejsca. &#8222;Wiecz\u00f3r&#8221; informowa\u0142 o 82 tysi\u0105cach widz\u00f3w, prze\u0142adowanych autobusach, zat\u0142oczonych poci\u0105gach i nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 szeregu samochod\u00f3w. Sportowcy czekali na wej\u015bcie na stadion w wyj\u0105tkowym upale.<\/p>\n<p>Kr\u00f3l Jerzy VI przyjecha\u0142 w mundurze admira\u0142a. Cz\u0142onkowie Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, ubrani w czarne \u017cakiety i cylindry, pra\u017cyli si\u0119 na s\u0142o\u0144cu. Polskiego przedstawiciela, profesora Jerzego Lotha, korespondent dostrzeg\u0142 z cygarem w r\u0119ku podczas rozmowy z prezesem MKOl Sigfridem Edstr\u00f6mem i szefem komitetu organizacyjnego lordem Burghleyem.<\/p>\n<p><img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/h-vk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mY2FjZmQ0ZjI0YWU2YmJjNWFjMjYyYmFkZTZjMmI0OC5qcGeRkwXNB.jpeg\" height=\"755\" width=\"940\" alt=\"Pierwsz\u0105 \u201eofiar\u0105\u201d Igrzysk Olimpijskich w 1948 roku by\u0142 harcerz, kt\u00f3ry zemdla\u0142 z powodu upa\u0142u\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"auto\" decoding=\"auto\"\/><\/p>\n<p>Domena publiczna<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 \u201eofiar\u0105\u201d Igrzysk Olimpijskich w 1948 roku by\u0142 harcerz, kt\u00f3ry zemdla\u0142 z powodu upa\u0142u<\/p>\n<p>Reprezentacje wychodzi\u0142y na muraw\u0119 w kolejno\u015bci alfabetycznej. Gdy nadesz\u0142a Polska, wed\u0142ug wys\u0142annika &#8222;Wieczoru&#8221; na trybunach zerwa\u0142a si\u0119 kolejna burza oklask\u00f3w. Sztandar ni\u00f3s\u0142 \u0141omowski. Za nim szli dzia\u0142acze i sportowcy, w\u015br\u00f3d nich Jadwiga Wajs\u00f3wna, Melania Sinoradzka, Franciszek Szymura i Aleksy Antkiewicz. Korespondent z satysfakcj\u0105 odnotowa\u0142, \u017ce Polacy maszerowali r\u00f3wno i prezentowali si\u0119 lepiej od niejednej liczniejszej ekipy.<\/p>\n<p>Po przem\u00f3wieniu Burghleya kr\u00f3l og\u0142osi\u0142 igrzyska za otwarte. Z klatek wypuszczono wtedy siedem tysi\u0119cy go\u0142\u0119bi, rozleg\u0142o si\u0119 21 wystrza\u0142\u00f3w armatnich, a na bie\u017cni\u0119 wbieg\u0142 student medycyny z Cambridge John Mark. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zap\u0142on\u0105\u0142 olimpijski znicz. Przysi\u0119g\u0119 w imieniu sportowc\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0142 brytyjski p\u0142otkarz Donald Finlay.<\/p>\n<p>Po dwunastu latach przerwy \u015bwiat zn\u00f3w mia\u0142 igrzyska.<\/p>\n<p>Dwa czwarte miejsca<\/p>\n<p>W Polsce nie spodziewano si\u0119 medali w lekkoatletyce, ale\u2026 w\u0142a\u015bnie na stadionie Polacy byli najbli\u017cej podium.<\/p>\n<p>Jadwiga Wajs\u00f3wna, srebrna medalistka z Berlina i br\u0105zowa z Los Angeles, zaj\u0119\u0142a czwarte miejsce w rzucie dyskiem. Czwarty by\u0142 tak\u017ce Mieczys\u0142aw \u0141omowski w pchni\u0119ciu kul\u0105. Zosta\u0142 najlepszym Europejczykiem, osi\u0105gaj\u0105c 15,43 metra. Przed ostatni\u0105 pr\u00f3b\u0105 poprosi\u0142 stoj\u0105cych w pobli\u017cu Polak\u00f3w o papierosa. Jak t\u0142umaczy\u0142, nie pali\u0142 przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, przyrzekaj\u0105c sobie, \u017ce zapali dopiero na igrzyskach. Papieros nie przyni\u00f3s\u0142 medalu\u2026<\/p>\n<p>Edward Adamczyk zaj\u0105\u0142 sz\u00f3ste miejsce w dziesi\u0119cioboju. Polscy szabli\u015bci dotarli do \u0107wier\u0107fina\u0142u turnieju dru\u017cynowego, ko\u0144cz\u0105c rywalizacj\u0119 w przedziale miejsc 5\u20138. Kajakarze wypadli poni\u017cej oczekiwa\u0144.<\/p>\n<p>Pozostawali pi\u0119\u015bciarze.<\/p>\n<p>Prezent dla m\u0142odej \u017cony<\/p>\n<p>Aleksy Antkiewicz o\u017ceni\u0142 si\u0119 zaledwie kilka dni przed rozpocz\u0119ciem igrzysk. Mia\u0142 obieca\u0107 \u017conie, \u017ce przywiezie jej z Londynu prezent.<\/p>\n<p>W wadze pi\u00f3rkowej pokona\u0142 kolejno Leona Traniego z Filipin, Carlosa Garc\u00ed\u0119 z Peru i Korea\u0144czyka Bung Nan Su. W p\u00f3\u0142finale przegra\u0142 z p\u00f3\u017aniejszym mistrzem Ernestem Formentim. W\u00f3wczas nie przyznawano automatycznie dw\u00f3ch br\u0105zowych medali, dlatego Antkiewicz musia\u0142 jeszcze walczy\u0107 z Argenty\u0144czykiem Francisco N\u00fa\u00f1ezem.<\/p>\n<p>Polak wygra\u0142. 13 sierpnia 1948 roku zosta\u0142 pierwszym polskim medalist\u0105 olimpijskim w boksie, a jego br\u0105z by\u0142 jedynym sportowym medalem ca\u0142ej reprezentacji podczas londy\u0144skich igrzysk. Tak &#8222;Bombardier z Wybrze\u017ca&#8221; spe\u0142ni\u0142 obietnic\u0119 i przywi\u00f3z\u0142 prezent. Nie tylko \u017conie.<\/p>\n<p>Z\u0142oto odebrane w muzeum<\/p>\n<p>Polska mia\u0142a w Londynie r\u00f3wnie\u017c z\u0142otego medalist\u0119. Zosta\u0142 nim kompozytor Zbigniew Turski, nagrodzony za &#8222;Symfoni\u0119 olimpijsk\u0105&#8221; w konkursie sztuki. Informacja o jego zwyci\u0119stwie dotar\u0142a do kraju jeszcze przed rozpocz\u0119ciem zawod\u00f3w sportowych.<\/p>\n<p>Medal wr\u0119czono w londy\u0144skim Muzeum Wiktorii i Alberta. Uroczysto\u015b\u0107 nie przypomina\u0142a jednak olimpijskiego triumfu. Nie odegrano hymnu, a w czasie przem\u00f3wienia prezesa MKOl rozleg\u0142 si\u0119 dzwonek oznajmiaj\u0105cy, \u017ce muzeum jest zamykane.<\/p>\n<p>Polacy pojechali do Londynu, aby pokaza\u0107, \u017ce kraj, kt\u00f3ry pr\u00f3bowano zniszczy\u0107, nadal potrafi wystawi\u0107 reprezentacj\u0119. \u017be jego zawodnicy zn\u00f3w mog\u0105 wej\u015b\u0107 na stadion pod bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0105. \u017be potrafi\u0105 by\u0107 czwarci, sz\u00f3\u015bci, przegra\u0107, a czasem \u2014 jak Antkiewicz \u2014 wywalczy\u0107 medal.<\/p>\n<p>W 1948 roku samo pojawienie si\u0119 na Wembley by\u0142o zwyci\u0119stwem\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Letnie igrzyska w Londynie w 1948 r. by\u0142y pierwszymi po II wojnie \u015bwiatowej i odby\u0142y si\u0119 w trudnych&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":587829,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[2762,61195,36981,2782,48,46,55,42,38,40,39,41,47,127],"class_list":["post-587828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-berlin","tag-bottomfeed_styl","tag-historiasportuinfo","tag-londyn","tag-nat_styl","tag-omp","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-sport"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117004276696869333","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=587828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/587829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=587828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=587828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=587828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}