{"id":59098,"date":"2025-10-20T15:30:13","date_gmt":"2025-10-20T15:30:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/59098\/"},"modified":"2025-10-20T15:30:13","modified_gmt":"2025-10-20T15:30:13","slug":"masz-jedna-z-tych-208-chorob-sprawdz-czy-nalezy-ci-sie-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci-bez-komisji-w-2025-pelna-lista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/59098\/","title":{"rendered":"Masz jedn\u0105 z tych 208 chor\u00f3b? Sprawd\u017a, czy nale\u017cy Ci si\u0119 orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci bez komisji w 2025 [pe\u0142na lista]"},"content":{"rendered":"

rozwi\u0144 ><\/p>\n

Sytuacja przed reform\u0105 \u2013 dowolno\u015b\u0107 i biurokracja<\/p>\n

W polskim systemie orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci od lat panowa\u0142a dowolno\u015b\u0107 i biurokracja. Decyzje komisji cz\u0119sto zale\u017ca\u0142y od miejsca zamieszkania, ta sama choroba w jednym wojew\u00f3dztwie mog\u0142a oznacza\u0107 orzeczenie na kilka lat, a w innym tylko na rok.<\/p>\n

Osoby z ci\u0119\u017ckimi lub nieuleczalnymi schorzeniami musia\u0142y regularnie sk\u0142ada\u0107 nowe wnioski, dostarcza\u0107 dokumentacj\u0119 i ponownie stawa\u0107 przed komisj\u0105, mimo \u017ce ich stan zdrowia nie ulega\u0142 poprawie. Ka\u017cda taka procedura wi\u0105za\u0142a si\u0119 ze stresem, dodatkowymi kosztami za za\u015bwiadczenia lekarskie, dojazdy i kolejne konsultacje.<\/p>\n

Co wnosi katalog 208 chor\u00f3b?<\/p>\n

W marcu\u00a02025\u00a0r. Pe\u0142nomocnik Rz\u0105du ds.\u00a0Os\u00f3b Niepe\u0142nosprawnych opublikowa\u0142 katalog 208 chor\u00f3b. Dzieli on schorzenia na dwie grupy:<\/p>\n\n

Grupa<\/p>\n

Liczba schorze\u0144<\/p>\n

Znaczenie dla orzeczenia<\/p>\n

Przyk\u0142ady<\/p>\n<\/tr>\n\n\n

Za\u0142\u0105cznik\u00a0A<\/p>\n<\/td>\n\n

150 chor\u00f3b<\/p>\n<\/td>\n\n

zalecane jest zaznaczenie punkt\u00f3w\u00a07 i\u00a08 w\u00a0orzeczeniu (potrzeba sta\u0142ej opieki i udzia\u0142u opiekuna); pozwala to przyzna\u0107 orzeczenie bezterminowe albo na maksymalny okres dopuszczony przepisami.<\/p>\n<\/td>\n\n

Achondroplazja, zesp\u00f3\u0142 Aicardi\u2013Gouti\u00e8res, mukowiscydoza, dystrofia mi\u0119\u015bniowa Duchenne\u2019a, choroba Gauchera, leucodystrofia metachromatyczna, choroba Niemanna\u2011Picka, progeria Hutchinsona\u2011Gilforda, zesp\u00f3\u0142 Kabuki, zesp\u00f3\u0142\u00a0Rett.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n\n

Za\u0142\u0105cznik\u00a0B<\/p>\n<\/td>\n\n

58 chor\u00f3b<\/p>\n<\/td>\n\n

oznacza konieczno\u015b\u0107 zaznaczenia tylko punktu\u00a08 (sta\u0142y udzia\u0142 opiekuna); orzeczenie mo\u017ce by\u0107 wydane na d\u0142ugi okres (np.\u00a07\u00a0lat), ale nie zawsze bezterminowo.<\/p>\n<\/td>\n\n

Zesp\u00f3\u0142 DiGeorge\u2019a, wrodzona sztywno\u015b\u0107 wielostawowa (artrogrypoza), choroba Charcot\u2013Marie\u2013Tooth, hemofilia\u00a0A (posta\u0107 ci\u0119\u017cka), wodog\u0142owie wrodzone, fenyloketonuria, zesp\u00f3\u0142 Trachera\u2011Collinsa, stwardnienie guzowate, wczesnopocz\u0105tkowa choroba Parkinsona.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\u00a0Poni\u017cej znajdziesz linki do za\u0142\u0105cznik\u00f3w z pe\u0142nymi listami chor\u00f3b:<\/p>\n

Dlaczego to wa\u017cne? Dzi\u0119ki katalogowi o tej samej diagnozie, potwierdzonej kodem ICD\u201110 lub OMIM (w przypadku chor\u00f3b rzadkich), komisje w ca\u0142ym kraju musz\u0105 stosowa\u0107 identyczne kryteria. Koniec z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej jedna komisja przyznaje orzeczenie na rok, a inna na dziesi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n

Reformy prawne \u2013 co zmieni\u0142o pa\u0144stwo?<\/p>\n

Nowe przepisy maj\u0105 ograniczy\u0107 biurokracj\u0119, ujednolici\u0107 procedury w ca\u0142ym kraju i zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 stabilno\u015b\u0107 osobom z nieuleczalnymi lub przewlek\u0142ymi schorzeniami.<\/p>\n

Nowe minimalne okresy wa\u017cno\u015bci orzecze\u0144<\/p>\n

Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem z 26 maja 2025 r., dzieci z rzadk\u0105 chorob\u0105 genetyczn\u0105 lub z zespo\u0142em Downa otrzymuj\u0105 orzeczenie na co najmniej 3 lata, a osoby doros\u0142e na minimum 7 lat. To ogromna zmiana w por\u00f3wnaniu z wcze\u015bniejszymi latami, gdy komisje cz\u0119sto wydawa\u0142y decyzje tylko na rok lub dwa. Nowe przepisy nie wykluczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci wydania orzeczenia bezterminowego, je\u015bli stan zdrowia danej osoby nie rokuje poprawy. Dzi\u0119ki temu osoby z nieuleczalnymi schorzeniami zyska\u0142y wi\u0119ksz\u0105 pewno\u015b\u0107 i spok\u00f3j w planowaniu przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Uproszczone procedury bez komisji<\/p>\n

Ustawa pozwala na wydanie orzeczenia wy\u0142\u0105cznie na podstawie dokumentacji medycznej, bez konieczno\u015bci osobistego stawiennictwa przed komisj\u0105. To du\u017ce u\u0142atwienie dla os\u00f3b z chorobami przewlek\u0142ymi, genetycznymi, senior\u00f3w oraz pacjent\u00f3w z ograniczon\u0105 mobilno\u015bci\u0105. Cho\u0107 taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnia\u0142a formalnie ju\u017c od 2003 roku, by\u0142a wykorzystywana sporadycznie. Reforma z 2025 r. zach\u0119ca komisje do cz\u0119stszego stosowania tego rozwi\u0105zania, ograniczaj\u0105c stres i liczb\u0119 wizyt w urz\u0119dach.<\/p>\n

Digitalizacja i system online<\/p>\n

Ministerstwo zapowiedzia\u0142o uruchomienie pilota\u017cu elektronicznego systemu, kt\u00f3ry ma umo\u017cliwi\u0107 sk\u0142adanie wniosk\u00f3w o orzeczenie online. Nowa platforma zintegruje dane ZUS, PFRON i zespo\u0142\u00f3w orzekaj\u0105cych, co pozwoli przyspieszy\u0107 proces weryfikacji dokument\u00f3w i wydawania decyzji. Digitalizacja to cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszego projektu maj\u0105cego na celu stworzenie jednolitej bazy orzecze\u0144 w ca\u0142ej Polsce. W efekcie ma by\u0107 \u0142atwiej zar\u00f3wno urz\u0119dnikom, jak i osobom ubiegaj\u0105cym si\u0119 o wsparcie.<\/p>\n

Wytyczne a prawo \u2013 co naprawd\u0119 obowi\u0105zuje<\/p>\n

W marcu 2025 r. wiceminister \u0141ukasz Kraso\u0144 wyda\u0142 wytyczne dla komisji orzekaj\u0105cych, kt\u00f3re rekomendowa\u0142y wydawanie bezterminowych orzecze\u0144 w przypadku 150 chor\u00f3b uj\u0119tych w nowym katalogu. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wytyczne nie s\u0105 aktem prawnym, lecz jedynie zaleceniem.<\/p>\n

Rozporz\u0105dzenie z maja 2025 r. wprowadzi\u0142o minimalne okresy wa\u017cno\u015bci, 3 lata dla dzieci i 7 lat dla doros\u0142ych, nie czyni\u0105c bezterminowo\u015bci obowi\u0105zkow\u0105. Ostateczn\u0105 decyzj\u0119 zawsze podejmuje komisja, oceniaj\u0105c wp\u0142yw choroby na funkcjonowanie osoby zainteresowanej.<\/p>\n

Czy katalog 208 chor\u00f3b to prze\u0142om?<\/p>\n

Dzi\u0119ki wprowadzeniu jednolitych kryteri\u00f3w ka\u017cda diagnoza, potwierdzona kodem ICD-10 lub OMIM w przypadku chor\u00f3b rzadkich, daje takie same uprawnienia w ca\u0142ym kraju. Nie ma ju\u017c znaczenia, czy mieszkasz w du\u017cym mie\u015bcie, czy w ma\u0142ym powiecie, komisje musz\u0105 stosowa\u0107 te same zasady. To koniec sytuacji, w kt\u00f3rej ta sama choroba oznacza\u0142a w jednym wojew\u00f3dztwie orzeczenie na rok, a w innym na dziesi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n

Dla wielu os\u00f3b z nieuleczalnymi schorzeniami, takimi jak SMA, zesp\u00f3\u0142 Retta czy choroba Huntingtona, nowy katalog to prawdziwa rewolucja. Pozwala uzyska\u0107 orzeczenie bezterminowe lub wydane na wiele lat, co wreszcie daje poczucie bezpiecze\u0144stwa i mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142ugofalowego planowania rehabilitacji, edukacji czy kariery zawodowej. To tak\u017ce koniec niepewno\u015bci zwi\u0105zanej z kolejnymi komisjami i przed\u0142u\u017caniem orzecze\u0144 co kilka lat.<\/p>\n

Mniej stresu i koszt\u00f3w<\/p>\n

Reforma oznacza te\u017c mniejsze obci\u0105\u017cenie psychiczne i finansowe. Dzi\u0119ki uproszczonym procedurom coraz wi\u0119cej os\u00f3b nie musi osobi\u015bcie stawia\u0107 si\u0119 przed komisj\u0105, je\u015bli dokumentacja medyczna jednoznacznie potwierdza diagnoz\u0119. To ogromne u\u0142atwienie, szczeg\u00f3lnie dla pacjent\u00f3w z chorobami przewlek\u0142ymi, ograniczon\u0105 mobilno\u015bci\u0105 lub mieszkaj\u0105cych daleko od o\u015brodk\u00f3w orzekaj\u0105cych. Mniej wizyt to mniej wydatk\u00f3w na za\u015bwiadczenia, transport i konsultacje specjalistyczne.<\/p>\n

Szerszy dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144<\/p>\n

Katalog 208 chor\u00f3b automatycznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z przyznaniem wskaza\u0144 w punktach 7 i 8 orzeczenia, co otwiera dost\u0119p do szerokiego wachlarza \u015bwiadcze\u0144. Osoby uj\u0119te na li\u015bcie maj\u0105 prawo do \u015bwiadcze\u0144 piel\u0119gnacyjnych, pierwsze\u0144stwa w rehabilitacji spo\u0142ecznej i zawodowej, a tak\u017ce wsparcia opiekuna w procesie leczenia. To realna pomoc, kt\u00f3ra przek\u0142ada si\u0119 na jako\u015b\u0107 \u017cycia i mo\u017cliwo\u015b\u0107 aktywnego uczestnictwa w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n

Jak z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek w 2025 r. \u2013 krok po kroku<\/p>\n

Z\u0142o\u017cenie wniosku o orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci w 2025 roku jest prostsze ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. Dzi\u0119ki reformie i cyfryzacji systemu ca\u0142y proces sta\u0142 si\u0119 bardziej przejrzysty, szybszy i mniej stresuj\u0105cy. W wielu przypadkach mo\u017cna go przeprowadzi\u0107 ca\u0142kowicie online, bez konieczno\u015bci osobistego stawiennictwa przed komisj\u0105. Oto jak krok po kroku wygl\u0105da procedura w 2025 roku:<\/p>\n

    \n
  1. Przygotowanie dokumentacji. Pobierz aktualny formularz ze strony powiatowego zespo\u0142u ds.\u00a0orzekania (PZON) i zbierz za\u015bwiadczenie lekarskie (druk N-9) oraz wyniki bada\u0144. Przy chorobach z katalogu do\u0142\u0105cz koniecznie potwierdzone diagnozy, w tym wyniki bada\u0144 genetycznych.<\/li>\n
  2. Z\u0142o\u017cenie wniosku. Wniosek mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 papierowo lub, coraz cz\u0119\u015bciej, elektronicznie. Komisja ma 30\u00a0dni na wydanie decyzji. Od czerwca 2025 roku za\u015bwiadczenie lekarskie jest wa\u017cne trzy miesi\u0105ce, co zmniejsza presj\u0119 czasow\u0105.<\/li>\n
  3. Mo\u017cliwa decyzja bez komisji. Je\u017celi dokumentacja jednoznacznie wskazuje chorob\u0119 z katalogu oraz trwa\u0142y stan zdrowia, komisja mo\u017ce wyda\u0107 orzeczenie bez badania osobistego.<\/li>\n
  4. Odwo\u0142anie. W przypadku negatywnej decyzji mo\u017cna si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do wojew\u00f3dzkiego zespo\u0142u ds.\u00a0orzekania. Orzeczenie zachowuje wa\u017cno\u015b\u0107 do czasu rozpatrzenia odwo\u0142ania, nie d\u0142u\u017cej jednak ni\u017c sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy.<\/li>\n
  5. Uruchomienie \u015bwiadcze\u0144. Po uzyskaniu orzeczenia nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do odpowiednich instytucji (ZUS, PFRON, o\u015brodek pomocy spo\u0142ecznej) w celu aktywacji \u015bwiadcze\u0144 i ulg.<\/li>\n<\/ol>\n

    Co daje bezterminowe lub d\u0142ugoterminowe orzeczenie?<\/p>\n

    D\u0142u\u017cszy okres wa\u017cno\u015bci orzeczenia to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c spok\u00f3j ducha. Zgodnie z przepisami i praktyk\u0105, daje dost\u0119p do szeregu korzy\u015bci:<\/p>\n

    \u015awiadczenia finansowe<\/p>\n

    Osoby posiadaj\u0105ce orzeczenie maj\u0105 prawo do \u015bwiadczenia piel\u0119gnacyjnego dla opiekuna, zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego oraz, w wielu przypadkach, \u015bwiadczenia wspieraj\u0105cego. W 2025 roku wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia piel\u0119gnacyjnego wynosi\u0142a 2458 z\u0142 miesi\u0119cznie.<\/p>\n

    Ulgi podatkowe<\/p>\n

    Posiadacze orzecze\u0144 mog\u0105 skorzysta\u0107 z ulgi rehabilitacyjnej, kt\u00f3ra pozwala odliczy\u0107 od podatku wydatki na leczenie, opiek\u0119 i rehabilitacj\u0119. To realna forma oszcz\u0119dno\u015bci dla os\u00f3b zmagaj\u0105cych si\u0119 z kosztami terapii.<\/p>\n

    Pierwsze\u0144stwo w rehabilitacji<\/p>\n

    Wskazania w punktach 7 i 8 orzeczenia daj\u0105 prawo do pierwsze\u0144stwa w przydziale turnus\u00f3w rehabilitacyjnych i uczestnictwie w programach aktywizacji zawodowej. Dzi\u0119ki temu osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami mog\u0105 szybciej wr\u00f3ci\u0107 do sprawno\u015bci i pracy.<\/p>\n

    Udogodnienia w codziennym \u017cyciu<\/p>\n

    Orzeczenie otwiera drog\u0119 do szeregu u\u0142atwie\u0144, m.in. uzyskania karty parkingowej, korzystania z bilet\u00f3w ulgowych oraz program\u00f3w likwidacji barier architektonicznych. To u\u0142atwia codzienne funkcjonowanie i wi\u0119ksz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n

    Wsparcie w edukacji<\/p>\n

    Dzieci i m\u0142odzie\u017c z orzeczeniem mog\u0105 korzysta\u0107 z indywidualnej \u015bcie\u017cki edukacyjnej lub pomocy nauczyciela wspomagaj\u0105cego. To szansa na pe\u0142niejsze uczestnictwo w procesie nauki i lepsze dostosowanie wymaga\u0144 szkolnych do mo\u017cliwo\u015bci ucznia.<\/p>\n

    Wiele wskazuje na to, \u017ce kolejne etapy reformy b\u0119d\u0105 skupia\u0142y si\u0119 na pe\u0142nej cyfryzacji procedur i dalszym upraszczaniu kontaktu z urz\u0119dami. Dla tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy przez lata czuli si\u0119 zagubieni w g\u0105szczu biurokracji, to realna szansa na nowy pocz\u0105tek.<\/p>\n

    Podstawa prawna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"rozwi\u0144 > Sytuacja przed reform\u0105 \u2013 dowolno\u015b\u0107 i biurokracja W polskim systemie orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci od lat panowa\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59099,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,4506,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-59098","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}