{"id":592616,"date":"2026-07-31T17:23:16","date_gmt":"2026-07-31T17:23:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/592616\/"},"modified":"2026-07-31T17:23:16","modified_gmt":"2026-07-31T17:23:16","slug":"nie-palili-papierosow-jedli-zdrowo-zachorowali-na-ra-probuja-wyjasnic-wzrost-zachorowan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/592616\/","title":{"rendered":"Nie palili papieros\u00f3w, jedli zdrowo. Zachorowali na ra pr\u00f3buj\u0105 wyja\u015bni\u0107 wzrost zachorowa\u0144"},"content":{"rendered":"<p>\u2014 Nasze badania pokazuj\u0105, \u017ce m\u0142odsi niepal\u0105cy, kt\u00f3rzy spo\u017cywaj\u0105 wi\u0119cej zdrowych produkt\u00f3w ni\u017c reszta populacji, s\u0105 bardziej nara\u017ceni na rozw\u00f3j <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/narodowy-test-zdrowia-polakow\/nowotwory\/rak-pluc-nowotwor-pluc-przyczyny-objawy-leczenie\/6bb8j5v\" id=\"5f8b9240-52d1-4ae4-a2f9-77c04253f10c\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">raka p\u0142uca<\/a> \u2014 komentuje dr Jorge Nieva, onkolog i specjalista od raka <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/pluca-budowa-anatomiczna-najczestsze-choroby-i-funkcje\/dmff3b6\" id=\"4e7eff3e-4aa4-486c-8050-562f03085328\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">p\u0142uca<\/a> z USC Norris, g\u0142\u00f3wny autor badania. \u2014 Te nieintuicyjne wyniki rodz\u0105 wa\u017cne pytania o nieznany czynnik \u015brodowiskowy ryzyka zwi\u0105zany z pozornie korzystn\u0105 diet\u0105, kt\u00f3ry wymaga dalszego zbadania.Pestycydy na celowniku naukowc\u00f3w<a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/\" title=\"Strona G\u0142\u00f3wna\" aria-label=\"Strona G\u0142\u00f3wna\" data-astro-prefetch=\"tap\" class=\"ods-a-logo-main-desktop\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img src=\"https:\/\/cdn.medonet.pl\/img\/Logo_desktop_Medonet.svg\" class=\"ods-a-logo-main-desktop__image\" alt=\"Logo\" width=\"169\" height=\"60\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"sync\" style=\"height:60px\"\/><\/a><\/p>\n<p class=\"ods-m-google-article__text\">Czytaj nas cz\u0119\u015bciej w Google<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/google.com\/preferences\/source?q=medonet.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" aria-label=\"Dodaj w Google\" title=\"Dodaj w Google\" class=\"ods-a-button ods-a-button__primary ods-a-button__default ods-a-button-l\"> Dodaj w Google <\/a><\/p>\n<p>Autorzy badania podkre\u015blaj\u0105, \u017ce winy nie nale\u017cy szuka\u0107 w samych owocach czy warzywach. Ich podejrzenia kieruj\u0105 si\u0119 raczej w stron\u0119 pestycyd\u00f3w, kt\u00f3rymi traktowane s\u0105 produkty uprawiane na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p>Zgodnie z obserwacjami Nievy komercyjnie uprawiane (nieekologiczne) owoce, warzywa i produkty pe\u0142noziarniste zawieraj\u0105 zwykle wy\u017csze st\u0119\u017cenia pozosta\u0142o\u015bci pestycyd\u00f3w ni\u017c produkty mleczne, mi\u0119so czy \u017cywno\u015b\u0107 przetworzona. Co wi\u0119cej, wcze\u015bniejsze badania wykaza\u0142y, \u017ce pracownicy rolni maj\u0105cy d\u0142ugotrwa\u0142y kontakt z pestycydami cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 na raka p\u0142uca, co dodatkowo wzmacnia t\u0119 hipotez\u0119.<\/p>\n<p>     Badacze zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na fakt, \u017ce w\u015br\u00f3d kobiet poni\u017cej 50. roku \u017cycia, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y, ryzyko zachorowania na <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/lagodne-i-zlosliwe-nowotwory-typologia\/76b9p3x\" id=\"e0162fdd-ed9c-4da2-bbc7-725158d92be6\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">raka<\/a> p\u0142uca jest wy\u017csze ni\u017c u ich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w p\u0142ci m\u0119skiej. Kobiety te tak\u017ce deklarowa\u0142y wi\u0119ksze spo\u017cycie owoc\u00f3w, warzyw i produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych. Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Raka p\u0142uca coraz cz\u0119\u015bciej diagnozuje si\u0119 u m\u0142odych niepal\u0105cych<\/p>\n<p>Rak p\u0142uca tradycyjnie kojarzony by\u0142 z osobami starszymi, palaczami oraz m\u0119\u017cczyznami. \u015aredni wiek rozpoznania tej choroby to obecnie 71 lat. Jednak mimo spadku liczby palaczy w Stanach Zjednoczonych od lat 80., liczba przypadk\u00f3w raka p\u0142uca w\u015br\u00f3d niepal\u0105cych poni\u017cej 50. roku \u017cycia \u2014 zw\u0142aszcza kobiet \u2014 ro\u015bnie.<\/p>\n<p>Aby lepiej zrozumie\u0107 to zjawisko, naukowcy powo\u0142ali projekt Epidemiology of Young Lung Cancer. W badaniu uczestniczy\u0142o 187 os\u00f3b, u kt\u00f3rych raka p\u0142uca zdiagnozowano przed 50. rokiem \u017cycia. Uczestnicy przekazywali szczeg\u00f3\u0142owe informacje dotycz\u0105ce diety, historii palenia, danych demograficznych oraz diagnozy nowotworowej.<\/p>\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nigdy nie pali\u0142a, a rozpoznane nowotwory r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 biologicznie od tych, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 u palaczy. Co wi\u0119cej, wcze\u015bniejsze badania w ramach tego projektu wykaza\u0142y, \u017ce nowotwory diagnozowane u os\u00f3b poni\u017cej 40. roku \u017cycia to inne podtypy ni\u017c te obserwowane u starszych doros\u0142ych.<\/p>\n<p>Zdrowa dieta \u2014 pozorna ochrona?<\/p>\n<p>Analizuj\u0105c nawyki \u017cywieniowe uczestnik\u00f3w, naukowcy wykorzystali Indeks Zdrowego Od\u017cywiania (Healthy Eating Index, HEI), kt\u00f3ry ocenia jako\u015b\u0107 diety w skali od 1 do 100. M\u0142odzi niepal\u0105cy pacjenci z rakiem p\u0142uca uzyskali \u015bredni wynik 65, podczas gdy \u015brednia krajowa wynosi 57. Kobiety osi\u0105ga\u0142y zazwyczaj wy\u017csze wyniki ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n<p>Uczestnicy badania deklarowali tak\u017ce cz\u0119stsze spo\u017cywanie owoc\u00f3w, warzyw i produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych ni\u017c przeci\u0119tny Amerykanin. \u015arednio jedli 4,3 porcji ciemnozielonych warzyw i ro\u015blin str\u0105czkowych oraz 3,9 porcji produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych dziennie, podczas gdy krajowa \u015brednia wynosi odpowiednio 3,6 i 2,6 porcji.<\/p>\n<p>Pilna potrzeba dalszych bada\u0144<\/p>\n<p>Dr Nieva podkre\u015bla, \u017ce sugerowany zwi\u0105zek mi\u0119dzy nara\u017ceniem na pestycydy a ryzykiem raka p\u0142uca nie zosta\u0142 jeszcze potwierdzony i wymaga dalszych, szczeg\u00f3\u0142owych analiz, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odych doros\u0142ych i kobiet. Naukowcy nie mierzyli bezpo\u015brednio poziomu pestycyd\u00f3w w spo\u017cywanych przez uczestnik\u00f3w produktach, bazuj\u0105c na danych o przeci\u0119tnym st\u0119\u017ceniu tych substancji w r\u00f3\u017cnych kategoriach \u017cywno\u015bci.<\/p>\n<p>W kolejnej fazie bada\u0144 planowane s\u0105 ju\u017c bezpo\u015brednie pomiary poziomu pestycyd\u00f3w we krwi lub moczu pacjent\u00f3w. Pozwoli to zweryfikowa\u0107, czy okre\u015blone pestycydy s\u0105 silniej powi\u0105zane z ryzykiem raka p\u0142uca ni\u017c inne.<\/p>\n<p>\u2014 To badanie stanowi wa\u017cny krok w identyfikacji mo\u017cliwych do zmiany czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych, kt\u00f3re mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do rozwoju raka p\u0142uca u m\u0142odych doros\u0142ych \u2014 podsumowuje Nieva. \u2014 Mamy nadziej\u0119, \u017ce te wnioski pomog\u0105 w formu\u0142owaniu zalece\u0144 zdrowotnych oraz skieruj\u0105 przysz\u0142e badania na dzia\u0142ania profilaktyczne.<\/p>\n<p class=\"ods-a-disclaimer__text\">Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2014 Nasze badania pokazuj\u0105, \u017ce m\u0142odsi niepal\u0105cy, kt\u00f3rzy spo\u017cywaj\u0105 wi\u0119cej zdrowych produkt\u00f3w ni\u017c reszta populacji, s\u0105 bardziej nara\u017ceni&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":592617,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[32,33,5763,1845,16827,1322,27,34,35,28,31,48,25,2095,46,9052,18661,40,41,42675,47,80,29,30,11318,26,82,83,84],"class_list":["post-592616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-choroby_nowotworowe","tag-choroby_od_a_do_z","tag-choroby_onkologiczne","tag-dieta","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-nowotwor","tag-omp","tag-owoce","tag-pestycydy","tag-polish","tag-polski","tag-rak_pluc","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-warzywa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117015754019466562","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/592616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=592616"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/592616\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/592617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=592616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=592616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=592616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}