![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/TawgXKdI8uFTzaHpGxGeVAygz7gjdjXJHP89iki5.qjdl.jpg\")
\n Autor. Envato<\/p>\n
\n Autor. Envato<\/p>\n
Po latach koncentrowania si\u0119 przede wszystkim na regulacjach dotycz\u0105cych emisji. Unia zaczyna aktywnie wspiera\u0107 produkcj\u0119 zielonych technologii . Problem w tym, \u017ce Polska wdra\u017ca nowe instrumenty z du\u017cym op\u00f3\u017anieniem.<\/p>\n
Unia Europejska uruchomi\u0142a w ostatnim czasie najwi\u0119kszy od lat pakiet narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych przemys\u0142. Net-Zero Industry Act (NZIA), projektowany Industrial Accelerator Act (IAA) oraz nowe zasady pomocy publicznej Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), kt\u00f3re maj\u0105 odbudowa\u0107 europejsk\u0105 produkcj\u0119 technologii zeroemisyjnych i ograniczy\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 od dostaw spoza Wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n
Cho\u0107 rz\u0105d deklaruje poparcie dla tego kierunku, tempo wdra\u017cania unijnych rozwi\u0105za\u0144 jest niewystarczaj\u0105ce. Net-Zero Industry Act obowi\u0105zuje ju\u017c od ponad roku, ale wci\u0105\u017c nie wdro\u017cono wszystkich krajowych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 mo\u017cliwo\u015bci stwarzane przez nowe przepisy \u2013 wynika z raportu Instytutu Reform \u201eZam\u00f3wienia publiczne w Industrial Accelerator Act. Jak stworzy\u0107 europejski rynek dla czystego przemys\u0142u\u201d. <\/p>\n
Op\u00f3\u017anienia pojawiaj\u0105 si\u0119 wsz\u0119dzie tam, gdzie potrzebne s\u0105 decyzje krajowe. Bez nich polskie firmy nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y w pe\u0142ni skorzysta\u0107 z nowych instrument\u00f3w wsparcia ani konkurowa\u0107 na r\u00f3wnych zasadach na europejskim rynku czystych technologii.<\/p>\n
Krajowe rozwi\u0105zania si\u0119 sp\u00f3\u017aniaj\u0105 <\/p>\n
NZIA wprowadzi\u0142 szereg instrument\u00f3w wspieraj\u0105cych rozw\u00f3j strategicznych sektor\u00f3w przemys\u0142u, w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania w zam\u00f3wieniach publicznych kryteri\u00f3w pozacenowych. Polska wdro\u017cy\u0142a jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 tych rozwi\u0105za\u0144, w przypadku kluczowych element\u00f3w nadal pozostaje w tyle \u2013 wskazuj\u0105 autorzy raportu Instytutu Reform.<\/p>\n
Dotyczy to m.in. wyznaczania projekt\u00f3w strategicznych i obszar\u00f3w przyspieszonego rozwoju technologii zeroemisyjnych. Mamy ju\u017c dwuletnie op\u00f3\u017anienie w implementacji tych rozwi\u0105za\u0144. W efekcie wci\u0105\u017c brakuje odpowiednich ram prawnych i instytucjonalnych umo\u017cliwiaj\u0105cych stosowanie kryteri\u00f3w pozacenowych okre\u015blonych w NZIA. To z kolei zdaniem Instrytutu Reform rodzi w\u0105tpliwo\u015bci, czy przetargi i aukcje w sektorach technologii bezemisyjnych b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 prowadzone zgodnie z przepisami rozporz\u0105dzenia.<\/p>\n
W tym samym czasie cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, m.in. Niemcy, Hiszpania i W\u0142ochy, znacznie przyspieszy\u0142a przygotowania do wdro\u017cenia NZIA. Kraje te zintegrowa\u0142y za\u0142o\u017cenia rozporz\u0105dzenia z krajowymi programami wsparcia inwestycyjnego i pomocy publicznej, wyznaczy\u0142y obszary przyspieszonego rozwoju technologii zeroemisyjnych i upro\u015bci\u0142y procedury dla projekt\u00f3w strategicznych. Hiszpania dostosowa\u0142a ponadto modele aukcji dla wodoru i odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii do wymog\u00f3w NZIA oraz zasad pomocy publicznej CISAF.<\/p>\n
Krajowe przepisy wymagaj\u0105 zmian <\/p>\n
Aby przyspieszy\u0107 wdra\u017canie unijnych regulacji i umo\u017cliwi\u0107 ich stosowanie w praktyce, konieczne s\u0105 dalsze zmiany w krajowych przepisach i rozwi\u0105zaniach instytucjonalnych. Zdaniem Instytutu Reform powinny one obejmujmowa\u0107 m.in. nowelizacj\u0119 Prawa zam\u00f3wie\u0144 publicznych, Polityki Zakupowej Pa\u0144stwa na lata 2026\u20132029 oraz ustawy o odnawialnych \u017ar\u00f3d\u0142ach energii w zakresie zasad prowadzenia aukcji, a tak\u017ce przygotowanie odpowiednich akt\u00f3w wykonawczych.<\/p>\n
Raport wskazuje te\u017c na potrzeb\u0119 stworzenia ram prawnych dla technologii wychwytywania i sk\u0142adowania dwutlenku w\u0119gla (CCS), wspieranych przez NZIA i projektowany Industrial Accelerator Act (IAA). Wymaga to zmian w Prawie geologicznym i g\u00f3rniczym oraz Prawie ochrony \u015brodowiska, a tak\u017ce przygotowania przepis\u00f3w reguluj\u0105cych infrastruktur\u0119 do transportu CO\u2082.<\/p>\n
Zmiany te s\u0105 wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce zgodnie z NZIA od po\u0142owy 2026 r. najwi\u0119ksze zam\u00f3wienia publiczne musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 nie tylko cen\u0119, lecz tak\u017ce kryteria \u015brodowiskowe, bezpiecze\u0144stwo dostaw i cyberbezpiecze\u0144stwo. Rozporz\u0105dzenie okre\u015bla r\u00f3wnie\u017c list\u0119 strategicznych technologii zeroemisyjnych, obejmuj\u0105c\u0105 m.in. fotowoltaik\u0119, pompy ciep\u0142a, energetyk\u0119 wiatrow\u0105 i wod\u00f3r. Celem UE jest, aby do 2030 r. co najmniej 40 proc. zapotrzebowania na te technologie by\u0142o pokrywane przez produkcj\u0119 realizowan\u0105 w Europie.<\/p>\n
Przemys\u0142 czeka na obni\u017cenie koszt\u00f3w energii <\/p>\n
Podobne wyzwania dotycz\u0105 nowych zasad pomocy publicznej. CISAF, przyj\u0119ty przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w czerwcu 2025 r., okre\u015bla ramy wsparcia transformacji przemys\u0142owej do 2030 r. Obejmuje inwestycje w odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, magazyny energii, paliwa niskoemisyjne, technologie CCS oraz produkcj\u0119 czystych technologii, takich jak baterie, elektrolizery czy pompy ciep\u0142a.<\/p>\n
Pierwsze programy pomocy uruchomiono jesieni\u0105 2025 r. Ich \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 przekroczy\u0142a 13 mld euro. Najwi\u0119ksze mechanizmy wsparcia stworzy\u0142y W\u0119gry, Niemcy, W\u0142ochy i Francja.<\/p>\n
Z perspektywy polskiego przemys\u0142u najwa\u017cniejsza jest jednak mo\u017cliwo\u015b\u0107 czasowego obni\u017cenia koszt\u00f3w energii dla odbiorc\u00f3w energoch\u0142onnych. Mechanizm pozwala przez maksymalnie trzy lata ograniczy\u0107 ceny energii, pod warunkiem przeznaczenia cz\u0119\u015bci otrzymanej pomocy na inwestycje dekarbonizacyjne.<\/p>\n
Dla hut, zak\u0142ad\u00f3w chemicznych i innych energoch\u0142onnych bran\u017c by\u0142oby to istotne wsparcie. Koszty energii pozostaj\u0105 bowiem jedn\u0105 z najwi\u0119kszych barier konkurencyjno\u015bci polskiego przemys\u0142u.<\/p>\n
Mimo to Polska nadal nie przedstawi\u0142a szczeg\u00f3\u0142owego harmonogramu wdro\u017cenia tego rozwi\u0105zania. Ministerstwo Rozwoju i Technologii informuje jedynie, \u017ce trwaj\u0105 prace nad ustaw\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 uruchomienie programu.<\/p>\n
Rz\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 natomiast na wdro\u017cenie cz\u0119\u015bci CISAF dotycz\u0105cej nowych inwestycji w produkcj\u0119 technologii neutralnych emisyjnie. Zapowiedziano 5 mld z\u0142 grant\u00f3w oraz 1,25 mld z\u0142 ulg podatkowych dla du\u017cych projekt\u00f3w inwestycyjnych. Ze wsparcia b\u0119d\u0105 mog\u0142y skorzysta\u0107 przedsi\u0119wzi\u0119cia o warto\u015bci co najmniej 110 mln euro, tworz\u0105ce minimum 50 miejsc pracy.<\/p>\n
O ile wi\u0119c wsparcie dla nowych inwestycji zaczyna nabiera\u0107 konkretnych kszta\u0142t\u00f3w, o tyle najbardziej oczekiwany przez przemys\u0142 mechanizm obni\u017cenia koszt\u00f3w energii nadal pozostaje na etapie przygotowa\u0144.<\/p>\n
Polska nie mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w <\/p>\n
Op\u00f3\u017anienia we wdra\u017caniu unijnych instrument\u00f3w mog\u0105 ograniczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c efekty Industrial Accelerator Act (IAA). Projekt przyj\u0119ty przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w marcu 2026 r. ma stworzy\u0107 europejski rynek dla czystego przemys\u0142u i zwi\u0119kszy\u0107 znaczenie kryteri\u00f3w emisyjno\u015bci oraz pochodzenia produkt\u00f3w w zam\u00f3wieniach publicznych.<\/p>\n
Instytut Reform wskazuje, \u017ce Polska, przygotowuj\u0105c si\u0119 do wej\u015bcia w \u017cycie IAA, powinna wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z do\u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z NZIA. Kluczowe jest wcze\u015bniejsze przygotowanie krajowych regulacji oraz zapewnienie przedsi\u0119biorcom mo\u017cliwo\u015bci korzystania z nowych instrument\u00f3w.<\/p>\n
Rekomendacje dla UE <\/p>\n
Autorzy raportu wskazuj\u0105, \u017ce kryteria emisyjno\u015bci i pochodzenia powinny by\u0107 w IAA oceniane na etapie wyboru ofert, a nie jako warunek dopuszczenia wykonawc\u00f3w do rynku. Takie rozwi\u0105zanie pozwoli\u0142oby stopniowo premiowa\u0107 produkty niskoemisyjne i europejskie, bez zamykania rynku dla dostawc\u00f3w, kt\u00f3rzy dopiero inwestuj\u0105 w transformacj\u0119.<\/p>\n
Rekomenduj\u0105 te\u017c wprowadzenie zasady \u201eMade with Europe\u201d w formule opt-in, kt\u00f3ra pozwala\u0142aby elastycznie okre\u015bla\u0107 udzia\u0142 dostawc\u00f3w z pa\u0144stw zaufanych. Zakres otwarcia rynku powinien zale\u017ce\u0107 od znaczenia strategicznego danej technologii. W przypadku technologii uznawanych za kluczowe dla utrzymania potencja\u0142u przemys\u0142owego w UE uzasadnione mo\u017ce by\u0107 za\u015b bardziej restrykcyjne podej\u015bcie<\/p>\n
Zdaniem Instytutu Reform konieczne jest tak\u017ce doprecyzowanie definicji niskoemisyjno\u015bci dla sektor\u00f3w obj\u0119tych IAA. Pozostawienie najwa\u017cniejszych kryteri\u00f3w do p\u00f3\u017aniejszych akt\u00f3w delegowanych ogranicza przewidywalno\u015b\u0107 regulacji i utrudnia przedsi\u0119biorstwom planowanie inwestycji.<\/p>\n
Rekomendacje dla Polski <\/p>\n
Wed\u0142ug Instytutu Reform do\u015bwiadczenia z wdra\u017cania NZIA pokazuj\u0105, \u017ce przygotowania do uruchomienia IAA powinny rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 jeszcze przed zako\u0144czeniem procesu legislacyjnego w UE.<\/p>\n
Niezb\u0119dna jest tak\u017ce lepsza koordynacja dzia\u0142a\u0144 mi\u0119dzy resortami odpowiedzialnymi za rozw\u00f3j gospodarczy, finanse, aktywa pa\u0144stwowe, energi\u0119 i klimat.<\/p>\n
Autorzy raportu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania przewidziane w NZIA i projektowanym IAA powinny sta\u0107 si\u0119 jednym z filar\u00f3w polskiej polityki przemys\u0142owej, systemu zam\u00f3wie\u0144 publicznych i planowania strategicznego. Dzi\u0119ki nowym regulacjom rz\u0105d zyska\u0142by narz\u0119dzia, kt\u00f3re pozwoli\u0142by wykorzysta\u0107 potencja\u0142 krajowego rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych do wspierania modernizacji przemys\u0142u i budowy bezpiecznych i odpornych \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw w strategicznych sektorach gospodarki.<\/p>\n
Zdaniem Instytutu Reform Polska ma pod tym wzgl\u0119dem wyj\u0105tkowy potencja\u0142. \u0141\u0105czy bowiem dwa istotne atuty \u2013 du\u017cy rynek zam\u00f3wie\u0144 publicznych i siln\u0105 baz\u0119 przemys\u0142ow\u0105 \u2013 co wyr\u00f3\u017cnia j\u0105 na tle innych pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej i stwarza szans\u0119 na skuteczniejsze wykorzystanie nowych instrument\u00f3w unijnej polityki.<\/p>\n
Polski przemys\u0142 na \u015bcie\u017cce rozwoju <\/p>\n
W ostatnich dekadach polska gospodarka rozwija\u0142a si\u0119 szybciej ni\u017c \u015brednia unijna. Wzrost PKB wynosi\u0142 \u015brednio 3,6 proc. rocznie wobec 1,4 proc. w UE. By\u0142 to efekt przede wszystkim wzrostu produktywno\u015bci, inwestycji, modernizacji gospodarki, wykorzystania funduszy europejskich oraz nap\u0142ywu inwestycji zagranicznych.<\/p>\n
Najwi\u0119ksza przewaga Polski widoczna jest jednak w przemy\u015ble. W ci\u0105gu ostatnich 25 lat produkcja przemys\u0142owa ros\u0142a \u015brednio o 5,4 proc. rocznie, podczas gdy w UE by\u0142o to zaledwie 0,8 proc. Dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c sektor\u00f3w energoch\u0142onnych, kt\u00f3rych produkcja w Polsce zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119, podczas gdy w wielu krajach UE systematycznie spada\u0142a. W rezultacie udzia\u0142 Polski w unijnej produkcji przemys\u0142owej wzr\u00f3s\u0142 z 1,8 proc. w 2000 r. do 4,8 proc. w 2023 r. Jeszcze silniej zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 udzia\u0142 sektor\u00f3w energoch\u0142onnych \u2013 z 2,1 proc. do 5,7 proc.<\/p>\n
Warto\u015b\u0107 dodana polskiego przemys\u0142u przetw\u00f3rczego w przeliczeniu na mieszka\u0144ca nadal pozostaje jednak ni\u017csza ni\u017c w najbardziej rozwini\u0119tych gospodarkach. W 2025 r. by\u0142a niemal dwukrotnie ni\u017csza ni\u017c w USA i blisko trzykrotnie ni\u017csza ni\u017c w Niemczech oraz Korei Po\u0142udniowej.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie Polska, podobnie jak Chiny, pozostaje na \u015bcie\u017cce wzrostu przemys\u0142owego, podczas gdy w wielu rozwini\u0119tych gospodarkach dynamika produkcji po pandemii wyra\u017anie os\u0142ab\u0142a. Wyj\u0105tkiem jest Korea Po\u0142udniowa, kt\u00f3ra dzi\u0119ki inwestycjom w elektronik\u0119 i p\u00f3\u0142przewodniki nadal szybko zwi\u0119ksza potencja\u0142 przemys\u0142owy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Autor. Envato Po latach koncentrowania si\u0119 przede wszystkim na regulacjach dotycz\u0105cych emisji. Unia zaczyna aktywnie wspiera\u0107 produkcj\u0119 zielonych…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":594279,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[117344,117342,117343,42,38,40,39,41,352],"class_list":["post-594278","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-industrial-accelerator-act","tag-net-zero-industry-act","tag-nzia","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-przemysl"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117020284701312678","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/594278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=594278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/594278\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/594279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=594278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=594278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=594278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}