Dodaj w Google<\/a><\/p>\nBrzmi jak bajka\u2026<\/p>\n
Nie do ko\u0144ca. Powiem szczerze: by\u0142am te\u017c rozczarowana. Po szkole teatralnej, gdzie mieli\u015bmy 72 godziny zaj\u0119\u0107 tygodniowo, dla cia\u0142a, umys\u0142u, intelektu, i tak intensywnie, \u017ce cz\u0142owiek pada\u0142 na twarz ze zm\u0119czenia, nagle trafi\u0142am do Warszawy, gdzie pr\u00f3by by\u0142y wiecznie przek\u0142adane: a bo rura p\u0119k\u0142a w teatrze, a bo kto\u015b zachorowa\u0142 i nie zd\u0105\u017cy\u0142 uprzedzi\u0107 zespo\u0142u. Czasy by\u0142y inne: seriale w telewizji by\u0142y dwa, agencje aktorskie \u2014 dwie na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. Pracy by\u0142o ma\u0142o. M\u00f3j temperament tego nie wytrzymywa\u0142.<\/p>\n
\u015arodowisko nie pr\u00f3bowa\u0142o pani\u0105 zatrzyma\u0107?<\/p>\n
(\u015amiech) Nie przypominam sobie, \u017ceby kto\u015b pr\u00f3bowa\u0142. Mo\u017ce by\u0142am zbyt rozczarowana, \u017ceby pyta\u0107. My\u015bla\u0142am impulsywnie o tym, co jest teraz, w tym momencie. Potrzebowa\u0142am czego\u015b nowego.<\/p>\n
Przyjecha\u0142a pani do Niemiec bez znajomo\u015bci j\u0119zyka\u2026<\/p>\n
Nie zna\u0142am ani s\u0142owa po niemiecku. Nie mog\u0142am sobie jednak pozwoli\u0107 na p\u0142atne kursy, wi\u0119c zda\u0142am egzamin na anglistyk\u0119 i korzysta\u0142am z bezp\u0142atnych zaj\u0119\u0107 dla student\u00f3w. By\u0142y to kursy dla pocz\u0105tkuj\u0105cych. Chodzili na nie ludzie z Chin, Iraku, Afryki, z przer\u00f3\u017cnymi akcentami. Niewiele mi da\u0142y. Kupowa\u0142am wi\u0119c „Die Zeit”, najtrudniejsz\u0105 gazet\u0119, jak\u0105 mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107. I t\u0142umaczy\u0142am s\u0142owo po s\u0142owie. By\u0142a ca\u0142a zapisana drobnym maczkiem.<\/p>\n
Radzono mi te\u017c, \u017cebym ogl\u0105da\u0142a seriale dla kobiet i rozmawia\u0142a z mamami na placu zabaw. No to ogl\u0105da\u0142am te seriale i chodzi\u0142am na place zabaw, gdzie kobiety opowiada\u0142y mi, \u017ce w Aldi ciel\u0119cina kosztuje 3,20 euro, a w Lidlu 3,40. Przydatne, ale nie do monodramu.<\/p>\n
Urodzi\u0142a pani trzech syn\u00f3w i kilka lat min\u0119\u0142o wed\u0142ug innego scenariusza. Kiedy postanowi\u0142a pani wr\u00f3ci\u0107 na scen\u0119?<\/p>\n
W 2014 r. dosz\u0142am do punktu, w kt\u00f3rym czu\u0142am, \u017ce oszalej\u0119. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce jak nie teraz, to ju\u017c nigdy. Pr\u00f3bowa\u0142am r\u00f3\u017cnych rzeczy: uczy\u0142am si\u0119 tapicerki artystycznej u pewnego m\u0142odego, przystojnego Niemca (\u015bmiech), stara\u0142am si\u0119 o prac\u0119 w sklepach z mod\u0105. Nie wysz\u0142o. Nie mog\u0142am zmieni\u0107 zawodu, bo on by\u0142 we mnie za g\u0142\u0119boko. Napisa\u0142am wi\u0119c monodram.<\/p>\n
Wcze\u015bniej jednak by\u0142a konieczno\u015b\u0107 praktyczna: maj\u0105c tr\u00f3jk\u0119 dzieci, nie mog\u0142am chodzi\u0107 na regularne pr\u00f3by zespo\u0142owe. W Niemczech przedszkola by\u0142y dost\u0119pne tylko do 12:30, szko\u0142y do 13:00, \u015bwietlice to luksus dla matek pracuj\u0105cych na etacie. Kiedy wi\u0119c dzieci sz\u0142y spa\u0107, robi\u0142am pr\u00f3by, wymy\u015bla\u0142am koncepcj\u0119, pisa\u0142am teksty. Monodram by\u0142 jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 form\u0105.<\/p>\n
I tak powsta\u0142 spektakl „My Farm”, kt\u00f3ry pojecha\u0142 na Broadway.<\/p>\n
Tak. Napisa\u0142am sztuk\u0119 o swoim \u017cyciu. Komediodramat w formie bajki ze zwierz\u0105tkami. Przet\u0142umaczono j\u0105 na angielski i pojecha\u0142am z ni\u0105 na festiwal monodram\u00f3w na Broadway. Nie my\u015bla\u0142am jednak wtedy biznesowo, po prostu chcia\u0142am wyj\u015b\u0107 na scen\u0119.<\/p>\n
Potem przysz\u0142a „Cudzoziemka”. I ten tytu\u0142 chyba m\u00f3wi wszystko?<\/p>\n
Ten tytu\u0142 jest bardzo trafny. Gdziekolwiek pojad\u0119, jestem cudzoziemk\u0105. Nawet w Polsce. Mam j\u0105 w sercu, ale patrz\u0119 na ni\u0105 z dystansu. Widz\u0119 polskie DNA jak w soczewce, t\u0119 mentalno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ludzie mieszkaj\u0105cy w Polsce cz\u0119sto trudno dostrzegaj\u0105, bo s\u0105 w niej zanurzeni. Ja to widz\u0119 z zewn\u0105trz. I nie jest to ani lepiej, ani gorzej, po prostu inaczej.<\/p>\n
„Cudzoziemk\u0119” gra\u0142a pani w obu j\u0119zykach \u2014 po polsku i po niemiecku. Jak to wygl\u0105da w praktyce?<\/p>\n
W zale\u017cno\u015bci od sceny: dla niemieckiej publiczno\u015bci gram po niemiecku, dla Polonii w Niemczech i publiczno\u015bci w Polsce \u2014 po polsku. Ale od pocz\u0105tku robi\u0142am rzeczy dwuj\u0119zycznie, bo zale\u017ca\u0142o mi na tym, \u017ceby nie zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w getcie polonijnym. Chcia\u0142am gra\u0107 dla Niemc\u00f3w. I to si\u0119 uda\u0142o.<\/p>\n
Dzi\u015b jest pani bardziej aktork\u0105 teatru niemieckiego ni\u017c polskiego?<\/p>\n
Zdecydowanie. Gram w ZEITMAULtheater w Bochum, w Theater im Depot w Dortmundzie, w teatrze w D\u00fcsseldorfie. Jestem w agencji artystycznej \u2014 przyj\u0119li mnie jednog\u0142o\u015bnie, mimo \u017ce m\u00f3wi\u0119 z akcentem. To by\u0142 dla mnie szok, bo ca\u0142e \u017cycie my\u015bla\u0142am, \u017ce \u017ceby gra\u0107 po niemiecku, trzeba m\u00f3wi\u0107 absolutnie bez akcentu.<\/p>\n
Akcent nie przeszkadza?<\/p>\n
Zupe\u0142nie! Niemcy wchodz\u0105 w to, co mam do przekazania. Nie analizuj\u0105 sposobu, w jaki m\u00f3wi\u0119. Ten m\u00f3j za\u015bpiew po prostu nale\u017cy do mnie i oni to kupuj\u0105. Je\u015bli kto\u015b jest \u017carliwy i autentyczny, to nie jest wa\u017cne, czy m\u00f3wi z akcentem. Dzi\u015b jeste\u015bmy tak wymieszani, \u017ce wsz\u0119dzie spotykamy ludzi m\u00f3wi\u0105cych z akcentem: z Kaszub, \u015al\u0105ska, Afryki, Niemca m\u00f3wi\u0105cego po polsku. Akcent jest po prostu ludzki.<\/p>\n
Gra\u0142a pani te\u017c w serialach po obu stronach granicy.<\/p>\n
W Polsce gra\u0142am w „M jak mi\u0142o\u015b\u0107” i „Na Wsp\u00f3lnej”. Ale te role by\u0142y dla mnie raczej rozgrzewk\u0105 po d\u0142ugiej przerwie. Chcia\u0142am sprawdzi\u0107, czy jeszcze potrafi\u0119 co\u015b zagra\u0107 przed kamer\u0105. W Niemczech zagra\u0142am w „Polizeiruf 110”, w horrorze kryminalnym „Oderbruch” dla ARD.<\/p>\n
I?<\/p>\n
I tam poczu\u0142am r\u00f3\u017cnic\u0119 w organizacji pracy. Kiedy wychodzi\u0142am z taks\u00f3wki na plan zdj\u0119ciowy, czu\u0142am si\u0119 jak Julia Roberts. Zaraz si\u0119 mn\u0105 opiekowali, prowadzili do konkretnej garderoby, wszystko by\u0142o zaplanowane co do minuty. A kiedy ko\u0144czy\u0142am prac\u0119, kierownik produkcji wsta\u0142, powiedzia\u0142 moje nazwisko i wszyscy obecni na planie bili brawo. Tak si\u0119 \u017cegna aktora, kt\u00f3ry ma ostatni dzie\u0144 zdj\u0119ciowy. Pop\u0142aka\u0142am si\u0119.<\/p>\n
A samo \u015brodowisko? Jak zosta\u0142a pani przyj\u0119ta przez kole\u017ce\u0144stwo?<\/p>\n
To by\u0142 dla mnie kulturowy szok. Pozytywny. W Polsce pami\u0119tam garderoby pe\u0142ne rywalizacji mi\u0119dzy kobietami. W Niemczech przysz\u0142am do teatru i by\u0142am zaszokowana \u017cyczliwo\u015bci\u0105. Kobiety pracowa\u0142y ze mn\u0105 cierpliwie nad wymow\u0105, t\u0142umaczy\u0142y mi niuanse j\u0119zyka. Nie poczu\u0142am ani razu zniech\u0119cenia, \u017ce co\u015b \u017ale wym\u00f3wi\u0142am. To by\u0142o bardzo pi\u0119kne. Czu\u0142am, \u017ce pchamy t\u0119 sam\u0105 taczk\u0119.<\/p>\n
Pisze pani te\u017c sztuki, i to takie, kt\u00f3re potem s\u0105 nagradzane. „Moniuszko i jego Europa” dosta\u0142a w 2018 r. Nagrod\u0119 im. Kr\u00f3lowej Rychezy za propagowanie polskiej kultury za granic\u0105.<\/p>\n
Pisa\u0142am sztuki, w kt\u00f3rych chcia\u0142am zagra\u0107, o tematach, kt\u00f3re mnie interesowa\u0142y. Emigracja zmusi\u0142a mnie do bardzo autorskiego podej\u015bcia do zawodu. I to okaza\u0142o si\u0119 si\u0142\u0105. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z niemieck\u0105 aktork\u0105 Mari\u0105 Wolff. Razem napisa\u0142y\u015bmy kilka sztuk dotykaj\u0105cych relacji polsko-niemieckich, kobieco\u015bci, rodzin mieszanych. Ostatnio „Viva la Vulva” \u2014 o seksualno\u015bci kobiecej i wielopokoleniowym zawstydzaniu. Gramy po niemiecku, dla niemieckiej publiczno\u015bci. Polacy rzadko przychodz\u0105.<\/p>\n
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 polska publiczno\u015b\u0107 od niemieckiej?<\/p>\n
Zupe\u0142nie inne \u015bwiaty. Niemcy s\u0105 bardziej wnikliwi \u2014 chc\u0105 zrozumie\u0107, maj\u0105 potrzeb\u0119 zosta\u0107 po spektaklu, porozmawia\u0107, przepracowa\u0107 to, co zobaczyli. Polacy s\u0105 bardziej spontaniczni, reaguj\u0105 sercem, brzuchem \u2014 natychmiast, impulsywnie. \u017baden \u015bwiat nie jest gorszy, po prostu inny.<\/p>\n
Czy kiedykolwiek \u017ca\u0142owa\u0142a pani, \u017ce wybra\u0142a emigracj\u0119?<\/p>\n
Zdarza\u0142y si\u0119 takie chwile, ale kr\u00f3tkie. Kiedy nie mog\u0142am nauczy\u0107 si\u0119 roli po niemiecku i my\u015bla\u0142am, \u017ce po polsku mia\u0142abym j\u0105 w dwa dni, wtedy tak. By\u0142y to jednak momenty, nie okresy. Nie my\u015bl\u0119 kategoriami „co by by\u0142o, gdyby”. Z pokor\u0105 i rado\u015bci\u0105 przyjmuj\u0119 to, co mi dane.<\/p>\n
Emigracja sprawi\u0142a, \u017ce zosta\u0142am autork\u0105 swoich w\u0142asnych sztuk. Mo\u017ce gdybym zosta\u0142a w Polsce, nie napisa\u0142abym ich. Nie wiem. Jedno wiem na pewno: Polska jest w moim sercu, ale Niemcy da\u0142y mi scen\u0119.<\/p>\n
Ma pani jak\u0105\u015b rad\u0119 dla m\u0142odych aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy stoj\u0105 przed takim wyborem?<\/p>\n
Przede wszystkim j\u0119zyk. Nie czekaj, a\u017c b\u0119dziesz m\u00f3wi\u0107 idealnie. Zacznij m\u00f3wi\u0107, zanim b\u0119dziesz gotowa. Ja dosta\u0142am si\u0119 do agencji z akcentem. Najwa\u017cniejsze to nie ba\u0107 si\u0119 i by\u0107 autentycznym. Bo je\u015bli masz co\u015b do powiedzenia i m\u00f3wisz to \u017carliwie, j\u0119zyk zejdzie na drugi plan.<\/p>\n
Joanna Stanecka \u2014 aktorka, autorka monodram\u00f3w i sztuk teatralnych, wokalistka. Absolwentka PWSFTviT w \u0141odzi. Od 2000 roku zwi\u0105zana z teatrem niemieckim, m.in. ZEITMAULtheater w Bochum i Theater im Depot w Dortmundzie. Zagra w najnowszym sezonie kultowego polskiego serialu „Ranczo”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sko\u0144czy\u0142a pani szko\u0142\u0119 teatraln\u0105 w \u0141odzi z wyr\u00f3\u017cnieniem, trafi\u0142a do Teatru Rozmaito\u015bci w Warszawie. Wszystko sz\u0142o zgodnie z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":596697,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[61195,311,399,48,46,55,42,38,40,39,41,47],"class_list":["post-596696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-bottomfeed_styl","tag-deutsche_welle","tag-informacje","tag-nat_styl","tag-omp","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117027169671182348","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/596696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=596696"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/596696\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/596697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=596696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=596696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=596696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Logo\"](\"https:\/\/cdn.wiadomosci.onet.pl\/img\/Logo_desktop_Onet.svg\"){kind=logo}
<\/a><\/p>\n