{"id":601427,"date":"2026-08-04T23:55:21","date_gmt":"2026-08-04T23:55:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/601427\/"},"modified":"2026-08-04T23:55:21","modified_gmt":"2026-08-04T23:55:21","slug":"naproksen-i-lsd-w-baltyckich-krabach-jak-leki-trafiaja-do-morza-nauka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/601427\/","title":{"rendered":"Naproksen i LSD w ba\u0142tyckich krabach. Jak leki trafiaj\u0105 do morza? – Nauka"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Anna<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Naproksen, ibuprofen, antybiotyki, leki przeciwdepresyjne, a\u00a0nawet \u015blady substancji psychoaktywnych – takie zwi\u0105zki wykrywaj\u0105 naukowcy w\u00a0wodach Ba\u0142tyku i\u00a0organizmach morskich. Sk\u0105d farmaceutyki trafiaj\u0105 do \u015brodowiska? Czy zagra\u017caj\u0105 ludziom i\u00a0zwierz\u0119tom? I\u00a0dlaczego wyrzucanie przeterminowanych lek\u00f3w do \u015bmieci lub do toalety pog\u0142\u0119bia problem? O\u00a0wynikach bada\u0144 projektu PharmaSea opowiada dr hab. Anna Hallmann z\u00a0Zak\u0142adu Biochemii Gda\u0144skiego Uniwersytetu Medycznego.<\/p>\n

Coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o\u00a0zanieczyszczeniu w\u00f3d farmaceutykami. Sk\u0105d w\u00a0Ba\u0142tyku bior\u0105 si\u0119 leki?<\/p>\n

Dr hab. Anna Hallmann: Pierwsza droga wi\u0105\u017ce si\u0119 z\u00a0normalnym przyjmowaniem lek\u00f3w. Ludzie musz\u0105 si\u0119 leczy\u0107. Lek ma wywo\u0142a\u0107 okre\u015blony efekt biologiczny, ale nast\u0119pnie jest metabolizowany i\u00a0wydalany z\u00a0organizmu. Substancje wydalane z\u00a0moczem i\u00a0ka\u0142em trafiaj\u0105 do kanalizacji, a\u00a0nast\u0119pnie do oczyszczalni \u015bciek\u00f3w. Problem polega na tym, \u017ce oczyszczalnie usuwaj\u0105 tylko cz\u0119\u015b\u0107 lek\u00f3w oraz ich metabolit\u00f3w obecnych w\u00a0\u015bciekach. Kolejna droga dotyczy lek\u00f3w weterynaryjnych. Mog\u0105 one przedostawa\u0107 si\u0119 do \u015brodowiska na przyk\u0142ad podczas wypasu zwierz\u0105t. Trafiaj\u0105 do gleby r\u00f3wnie\u017c po\u015brednio, gdy pola uprawne s\u0105 nawo\u017cone obornikiem. \u0179r\u00f3d\u0142em zanieczyszcze\u0144 s\u0105 tak\u017ce akwakultury, czyli miejsca hodowli ryb, w\u00a0kt\u00f3rych stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne preparaty i\u00a0leki.<\/p>\n

Kolejnym problemem jest nieprawid\u0142owa utylizacja niepotrzebnych lub przeterminowanych lek\u00f3w. Je\u017celi wyrzucimy je do odpad\u00f3w zmieszanych albo do toalety, mog\u0105 przedosta\u0107 si\u0119 do \u015brodowiska. Leki sp\u0142ukiwane w\u00a0toalecie trafiaj\u0105 do oczyszczalni, kt\u00f3re nie s\u0105 w\u00a0stanie ca\u0142kowicie ich usun\u0105\u0107. Do tego dochodz\u0105 \u015bcieki z\u00a0zak\u0142ad\u00f3w farmaceutycznych, mo\u017cliwe nielegalne zrzuty \u015bciek\u00f3w komunalnych oraz awarie system\u00f3w kanalizacyjnych. Wszystkie te drogi sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na obraz zanieczyszczenia \u015brodowiska pozosta\u0142o\u015bciami lek\u00f3w.<\/p>\n


\n Wi\u0119cej w serwisie Og\u0142oszenia
\n (46)<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

W ramach projektu PharmaSea prowadz\u0105 Pa\u0144stwo badania, kt\u00f3re maj\u0105 odpowiedzie\u0107 m.in. na pytanie, jakie substancje znajduj\u0105 si\u0119 w\u00a0Ba\u0142tyku. Czy jeste\u015bmy ju\u017c bli\u017cej odpowiedzi?<\/p>\n

Projekt sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0trzech element\u00f3w. Pierwszy ma charakter \u015bci\u015ble naukowy. Chcemy zmierzy\u0107 zawarto\u015b\u0107 pozosta\u0142o\u015bci lek\u00f3w w\u00a0wodzie oraz w\u00a0organizmach morskich – w\u00a0tym przypadku w\u00a0krabach. Badamy kraby we\u0142nistoszczypce oraz krabiki ameryka\u0144skie \u017cyj\u0105ce w\u00a0Ba\u0142tyku. Projekt trwa ju\u017c oko\u0142o roku. Zako\u0144czyli\u015bmy przygotowywanie materia\u0142u i\u00a0jeste\u015bmy gotowi do specjalistycznych analiz. Analizy zostan\u0105 przeprowadzone z\u00a0wykorzystaniem techniki spektrometrii mas. Badanie nie jest ukierunkowane wy\u0142\u0105cznie na kilka wcze\u015bniej wybranych substancji. Szukamy tego, co rzeczywi\u015bcie znajduje si\u0119 w\u00a0pr\u00f3bkach.<\/p>\n

<\/p>\n

Aktualne kolejki na SOR. Sprawd\u017a ile si\u0119 czeka w Tr\u00f3jmie\u015bcie<\/p>\n

\n Zaspa 5 oczekuj\u0105cych\n<\/p>\n

\n Kopernik 6 oczekuj\u0105cych\n<\/p>\n

WI\u0118CEJ
\n<\/a>\n<\/p>\n

Dlaczego akurat kraby?<\/p>\n

Po pierwsze, s\u0105 to bezkr\u0119gowce, dlatego prowadzenie bada\u0144 na nich nie wymaga takich procedur i\u00a0pozwole\u0144, jak w\u00a0przypadku kr\u0119gowc\u00f3w. Po drugie, s\u0105 to gatunki inwazyjne. Warto wi\u0119c dowiedzie\u0107 si\u0119, z\u00a0jakimi substancjami maj\u0105 kontakt i\u00a0co gromadzi si\u0119 w\u00a0ich organizmach. Mia\u0142am ju\u017c do\u015bwiadczenie w\u00a0badaniu ma\u0142\u017cy, ale chcieli\u015bmy wykorzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c inny model badawczy. Kraby s\u0105 nieco bardziej wymagaj\u0105cym materia\u0142em. Z\u00a0ka\u017cdego osobnika trzeba pobra\u0107 i\u00a0przygotowa\u0107 oddzielnie r\u00f3\u017cne tkanki. Badamy mi\u0119dzy innymi mi\u0119\u015bnie, organy wewn\u0119trzne i\u00a0skrzela. Analizujemy r\u00f3wnie\u017c karapaks – tward\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pancerza. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy sprawdzi\u0107, jakie zanieczyszczenia osadzaj\u0105 si\u0119 na jego powierzchni oraz kt\u00f3re przenikaj\u0105 do jego struktury. Podczas pobierania krab\u00f3w zbierali\u015bmy tak\u017ce pr\u00f3bki wody powierzchniowej. Chcemy por\u00f3wna\u0107, czy zwi\u0105zki wykrywane w\u00a0wodzie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w\u00a0organizmach zwierz\u0105t.<\/p>\n

Co uda\u0142o si\u0119 Pa\u0144stwu wykry\u0107 we wst\u0119pnych analizach?<\/p>\n

Znale\u017ali\u015bmy mi\u0119dzy innymi antybiotyki. Wykryli\u015bmy tak\u017ce leki przeciwb\u00f3lowe i\u00a0przeciwzapalne, takie jak naproksen oraz ibuprofen. W\u00a0tkankach krab\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c antydepresanty, leki weterynaryjne, cytostatyki i\u00a0leki przeciwwirusowe. W\u00a0pr\u00f3bkach zarejestrowali\u015bmy sygna\u0142y odpowiadaj\u0105ce substancjom psychoaktywnym, takim jak metamfetamina, LSD czy heroina. Wyniki te wymagaj\u0105 jednak potwierdzenia dodatkowymi analizami. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce znajdujemy w\u00a0\u015brodowisku bardzo wiele substancji, kt\u00f3re ludzie przyjmuj\u0105 jako leki lub u\u017cywaj\u0105 w\u00a0inny spos\u00f3b.<\/p>\n

Czy sama obecno\u015b\u0107 tych zwi\u0105zk\u00f3w oznacza, \u017ce oddzia\u0142uj\u0105 one na ba\u0142tyckie organizmy?<\/p>\n

Na tym etapie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce zwi\u0105zki te wyst\u0119puj\u0105 w\u00a0\u015brodowisku. Nie wiemy jeszcze, w\u00a0jakich dok\u0142adnie st\u0119\u017ceniach s\u0105 obecne. Mog\u0105 to by\u0107 ilo\u015bci \u015bladowe. Sama obecno\u015b\u0107 tych substancji nie oznacza jeszcze, \u017ce wywo\u0142uj\u0105 okre\u015blony efekt biologiczny. Jest jednak sygna\u0142em, \u017ce zwi\u0105zki pochodz\u0105ce z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka trafiaj\u0105 do wody i\u00a0organizm\u00f3w morskich. Powinni\u015bmy zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107 i\u00a0obserwowa\u0107 skal\u0119 tego zjawiska. W\u00a0przypadku niekt\u00f3rych substancji ich wp\u0142yw na \u015brodowisko jest ju\u017c dobrze znany. Dotyczy to na przyk\u0142ad zwi\u0105zk\u00f3w o\u00a0dzia\u0142aniu hormonalnym, kt\u00f3re mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 funkcjonowanie uk\u0142adu rozrodczego. Je\u017celi do \u015brodowiska trafiaj\u0105 ich wi\u0119ksze ilo\u015bci, u\u00a0niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w mo\u017ce dochodzi\u0107 do feminizacji samc\u00f3w. W\u00a0efekcie pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia rozrodu, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na liczebno\u015b\u0107 populacji. <\/p>\n

Wiemy tak\u017ce, \u017ce do \u015brodowiska wodnego trafia bardzo du\u017co antydepresant\u00f3w. W\u00a0niekt\u00f3rych krajach europejskich wykrywa si\u0119 je nawet w\u00a0wodzie wodoci\u0105gowej i\u00a0dotyczy to r\u00f3wnie\u017c Polski. Badanie Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego z\u00a02014 r. wykaza\u0142o obecno\u015b\u0107 kilku lek\u00f3w przeciwdepresyjnych w\u00a0warszawskiej kran\u00f3wce, mi\u0119dzy innymi citalopramu czy sertraliny. By\u0142y to st\u0119\u017cenia bardzo niskie, kilkaset razy ni\u017csze ni\u017c w\u00a0\u015bciekach, i\u00a0nie stanowi\u0142y zagro\u017cenia dla zdrowia cz\u0142owieka. Pokazuj\u0105 natomiast, jak du\u017ce ilo\u015bci tych substancji przedostaj\u0105 si\u0119 od cz\u0142owieka do \u015brodowiska, a\u00a0tradycyjne oczyszczalnie \u015bciek\u00f3w nie s\u0105 w\u00a0stanie ca\u0142kowicie ich usun\u0105\u0107.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Zesp\u00f3\u0142<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Czy obecne oczyszczalnie \u015bciek\u00f3w s\u0105 przygotowane do usuwania takich zanieczyszcze\u0144?<\/p>\n

Niestety, wiele oczyszczalni nadal nie dysponuje technologiami skutecznie usuwaj\u0105cymi mikrozanieczyszczenia, w\u00a0tym pozosta\u0142o\u015bci lek\u00f3w. Dlatego Unia Europejska przyj\u0119\u0142a dyrektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 oczyszczania \u015bciek\u00f3w komunalnych, kt\u00f3ra wprowadza obowi\u0105zek stosowania tzw. czwartego stopnia oczyszczania, przeznaczonego w\u0142a\u015bnie do usuwania mikrozanieczyszcze\u0144.<\/p>\n

Polska b\u0119dzie musia\u0142a dostosowa\u0107 oczyszczalnie do tych wymog\u00f3w. Proces b\u0119dzie przebiega\u0142 etapami – zgodnie z\u00a0harmonogramem cz\u0119\u015b\u0107 oczyszczalni ma zosta\u0107 dostosowana do 2045 roku. Przepisy s\u0105 wi\u0119c, podobnie jak harmonogram, ale dostosowanie infrastruktury to proces d\u0142ugotrwa\u0142y.<\/p>\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 projektu dotyczy\u0142a \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. O\u00a0co pytali Pa\u0144stwo respondent\u00f3w?<\/p>\n

Pytali\u015bmy mieszka\u0144c\u00f3w Polski, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Pomorza, czy wiedz\u0105, jak post\u0119powa\u0107 z\u00a0niepotrzebnymi i\u00a0przeterminowanymi lekami, gdzie je oddaj\u0105 i\u00a0czy zdarzy\u0142o im si\u0119, \u017ce odm\u00f3wiono przyj\u0119cia lek\u00f3w. Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnopolskiego badania zlecono zewn\u0119trznej firmie, potem sami zebrali\u015bmy kolejne odpowiedzi – \u0142\u0105cznie uczestniczy\u0142y 703 osoby.<\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 Polak\u00f3w jest teoretycznie ca\u0142kiem wysoka. Wyrzucanie lek\u00f3w do \u015bmieci zadeklarowa\u0142o ok. 20 proc. respondent\u00f3w, do toalety ok. 2 proc., natomiast ponad 70 proc. wskaza\u0142o, \u017ce oddaje je do aptek. Ludzie w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci wiedz\u0105, \u017ce leki nale\u017cy zwraca\u0107 do odpowiednich punkt\u00f3w<\/a>. Problem w\u00a0tym, \u017ce nie wszystkie apteki je przyjmuj\u0105.<\/p>\n

Czy apteki maj\u0105 obowi\u0105zek przyjmowania przeterminowanych lek\u00f3w?<\/p>\n

W Polsce prawo nie nak\u0142ada na wszystkie apteki takiego obowi\u0105zku. Odbi\u00f3r lek\u00f3w zale\u017cy od umowy mi\u0119dzy gmin\u0105 a\u00a0konkretn\u0105 aptek\u0105. Ka\u017cda gmina ma natomiast obowi\u0105zek zapewni\u0107 mieszka\u0144com Punkt Selektywnego Zbierania Odpad\u00f3w Komunalnych (PSZOK), do kt\u00f3rego mo\u017cna oddawa\u0107 przeterminowane leki. Pojemniki na leki mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 nie tylko w\u00a0aptekach, ale te\u017c w\u00a0urz\u0119dach, przychodniach i\u00a0innych miejscach wskazanych przez gmin\u0119 – to zale\u017cy od decyzji samorz\u0105du i\u00a0organizacji systemu odbioru.<\/p>\n

Leki oddane do w\u0142a\u015bciwego punktu s\u0105 przekazywane do utylizacji i\u00a0spalane w\u00a0wysokiej temperaturze, dzi\u0119ki czemu substancje czynne ulegaj\u0105 zniszczeniu i\u00a0nie przedostaj\u0105 si\u0119 do \u015brodowiska.<\/p>\n


\n Ranking.trojmiasto.pl \u2013
\n Najlepsze firmy wodno-kanalizacyjne w Tr\u00f3jmie\u015bcie
\n <\/a>
\n Gda\u0144sk<\/a>, Gdynia<\/a>, Sopot<\/a> <\/p>\n


\n wi\u0119cej<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Czy potrzebne s\u0105 zmiany systemowe, kt\u00f3re u\u0142atwi\u0142yby mieszka\u0144com oddawanie lek\u00f3w?<\/p>\n

Zdecydowanie tak. Powinien istnie\u0107 obowi\u0105zek odbierania lek\u00f3w przez wyznaczone punkty. Nie musz\u0105 to by\u0107 wy\u0142\u0105cznie apteki, ale miejsca \u0142atwo dost\u0119pne. Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. lekomaty, czyli automaty, do kt\u00f3rych mo\u017cna wrzuci\u0107 niepotrzebne leki, a\u00a0zawarto\u015b\u0107 jest potem odbierana przez wyspecjalizowan\u0105 firm\u0119. Lekomaty umo\u017cliwiaj\u0105 te\u017c oddawanie strzykawek, igie\u0142 i\u00a0innych odpad\u00f3w medycznych.<\/p>\n

To ciekawe rozwi\u0105zanie, ale kosztowne – wdro\u017cenie zale\u017cy wi\u0119c m.in. od mo\u017cliwo\u015bci finansowych gminy. W\u00a0Polsce potrzebny by\u0142by jasny standard dost\u0119pno\u015bci. Obecnie przepisy wymagaj\u0105 jedynie, by leki mo\u017cna by\u0142o odda\u0107 w\u00a0PSZOK-u, a\u00a0to za ma\u0142o. Przyda\u0142aby si\u0119 te\u017c rozszerzona odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta, czyli przeniesienie cz\u0119\u015bci koszt\u00f3w zbi\u00f3rki i\u00a0utylizacji na firmy wprowadzaj\u0105ce leki na rynek – tak jak dzia\u0142a to w\u00a0przypadku opakowa\u0144 czy elektroniki. Dla lek\u00f3w takiego mechanizmu brakuje. Brakuje nam te\u017c zestawienia danych: wiemy mniej wi\u0119cej, ile lek\u00f3w trafia na rynek, ale nie wiemy, ile pacjenci faktycznie zu\u017cywaj\u0105, a\u00a0ile wraca do systemu zbi\u00f3rki. Te informacje znajduj\u0105 si\u0119 w\u00a0r\u00f3\u017cnych rejestrach i\u00a0nikt ich ze sob\u0105 nie \u0142\u0105czy.<\/p>\n


\n Wi\u0119cej w serwisie Og\u0142oszenia
\n (69)<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Czy w\u00a0innych krajach europejskich takie rozwi\u0105zania ju\u017c funkcjonuj\u0105?<\/p>\n

Tak, i\u00a0to od dawna. Najlepszym przyk\u0142adem jest Francja, gdzie apteki maj\u0105 ustawowy obowi\u0105zek bezp\u0142atnego przyjmowania niewykorzystanych lek\u00f3w od 2007 r., a\u00a0od 2009 r. system finansuj\u0105 producenci. Podobne rozwi\u0105zania oparte na odpowiedzialno\u015bci producenta dzia\u0142aj\u0105 w\u00a0Hiszpanii, Portugalii, Belgii, we W\u0142oszech i\u00a0na W\u0119grzech. Efekt wida\u0107 w\u00a0liczbach: we Francji ponad 80 proc. ludzi oddaje leki do apteki. W\u00a0Polsce nie musimy budowa\u0107 sieci punkt\u00f3w od zera – one istniej\u0105, ale s\u0105 nier\u00f3wno rozmieszczone i\u00a0finansowane z\u00a0bud\u017cet\u00f3w gmin. Brakuje stabilnego finansowania i\u00a0jednolitego standardu. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce we Francji nikogo nie przekonywano – po prostu wprowadzono obowi\u0105zek.<\/p>\n


\n Katalog.trojmiasto.pl \u2013
\n Firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 utylizacj\u0105 odpad\u00f3w
\n <\/a><\/p>\n


\n wi\u0119cej<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

\n <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Czy jest Pani optymistk\u0105, je\u015bli chodzi o\u00a0wprowadzenie zmian systemowych?<\/p>\n

Na razie wydaje mi si\u0119, \u017ce zbyt ma\u0142o os\u00f3b aktywnie zabiega o\u00a0takie zmiany. Nasze badanie pokazuje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi wie, jak prawid\u0142owo post\u0119powa\u0107 z\u00a0niepotrzebnymi lekami. Problem w\u00a0tym, \u017ce nie zawsze maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania tej wiedzy w\u00a0praktyce.<\/p>\n

Je\u015bli punkt zbi\u00f3rki jest oddalony albo nie wiadomo, kt\u00f3ra apteka przyjmuje leki, nawet \u015bwiadome osoby mog\u0105 odk\u0142ada\u0107 ich oddanie. Dlatego kluczowa jest dost\u0119pno\u015b\u0107 systemu. Do\u015bwiadczenia europejskie dowodz\u0105, \u017ce mo\u017cna stworzy\u0107 rozwi\u0105zanie \u0142\u0105cz\u0105ce \u0142atwy dost\u0119p do punkt\u00f3w zbi\u00f3rki z\u00a0odpowiedzialno\u015bci\u0105 producent\u00f3w i\u00a0logistyk\u0105 zwrotn\u0105. Potrzebne s\u0105 jednak odpowiednie regulacje oraz zaanga\u017cowanie instytucji publicznych i\u00a0firm farmaceutycznych.<\/p>\n

Jaki jest trzeci element projektu PharmaSea?<\/p>\n

To dzia\u0142ania edukacyjne. Chcemy pokaza\u0107, \u017ce ka\u017cdy z\u00a0nas ma wp\u0142yw na stan \u015brodowiska. Organizujemy warsztaty, wyk\u0142ady i\u00a0spotkania<\/a> podczas wydarze\u0144 popularnonaukowych, podczas kt\u00f3rych t\u0142umaczymy, jak leki trafiaj\u0105 do Ba\u0142tyku i\u00a0dlaczego nie powinny trafia\u0107 do \u015bmieci ani do toalety. Naszym celem jest prze\u0142o\u017cenie wynik\u00f3w bada\u0144 na praktyczne dzia\u0142ania, kt\u00f3re pomog\u0105 ograniczy\u0107 zanieczyszczenie \u015brodowiska farmaceutykami.<\/p>\n

<\/p>\n

Apteki ca\u0142odobowe<\/p>\n

<\/a>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naproksen, ibuprofen, antybiotyki, leki przeciwdepresyjne, a\u00a0nawet \u015blady substancji psychoaktywnych – takie zwi\u0105zki wykrywaj\u0105 naukowcy w\u00a0wodach Ba\u0142tyku i\u00a0organizmach morskich.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":601428,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[118812,118824,82747,118817,3906,2227,3139,87259,118820,118818,20400,16148,63503,82754,1048,46011,11599,50190,118813,118814,43881,118823,118826,118811,118822,1615,118816,18694,61224,14113,118810,42,38,40,39,41,5296,207,10518,2790,63877,118821,43529,12171,118815,591,19642,118819,47249,14805,104,14881,15975,92346,118825,61411,5076,22966],"class_list":["post-601427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-akwakultura","tag-anna-hallmann","tag-antybiotyk","tag-antydepresant","tag-apteka","tag-badanie","tag-baltyk","tag-biochemia","tag-citalopram","tag-cytostatyk","tag-czlowiek","tag-dyrektywa","tag-edukacja-ekologiczna","tag-farmaceutyk","tag-gdansk","tag-gdanski-uniwersytet-medyczny","tag-ibuprofen","tag-krab","tag-krab-welnistoszczypcy","tag-krabik-amerykanski","tag-lek","tag-lekomat","tag-lsd","tag-metabolit","tag-mikrozanieczyszczenie","tag-morze","tag-naproksen","tag-naukowiec","tag-oczyszczalnia-sciekow","tag-organizm","tag-pharmasea","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-pomorze","tag-projekt","tag-pszok","tag-rolnictwo","tag-sciek","tag-sertralina","tag-smiec","tag-smieci","tag-spektrometria-mas","tag-srodowisko","tag-substancja","tag-substancja-psychoaktywna","tag-swiadomosc-spoleczna","tag-toaleta","tag-unia-europejska","tag-uniwersytet","tag-utylizacja","tag-warszawski-uniwersytet-medyczny","tag-zaklad-biochemii","tag-zanieczyszczenie","tag-zwiazek","tag-zwierze"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=601427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601427\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/601428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=601427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=601427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=601427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}