o\u015bmieli\u0142em si\u0119 skrytykowa\u0107 poprzedni\u0105 minister kultury Hann\u0119 Wr\u00f3blewsk\u0105.<\/a>![\"Hanna](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3V-k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mYTExMmE5ZTdjOWNlMjA4ODAxNjg4ZWEyZjBhYmM1NS5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\nMarcin Obara \/ PAP<\/p>\n
Hanna Wr\u00f3blewska<\/p>\n
W grudniu 2024 r. powiedzia\u0142 pan, \u017ce Hanna Wr\u00f3blewska jest „wstydem dla polskiej kultury i dla tej koalicji”.<\/p>\n
I teraz si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce dyrektor z ministerstwa Maciej Dydo nie zgadza si\u0119 na to, \u017cebym by\u0142 w jury konkursu Festiwalu Polskich Film\u00f3w Fabularnych w Gdyni. Powt\u00f3rz\u0119, \u017ce poczu\u0142em si\u0119 jak w najczarniejszych czasach system\u00f3w totalitarnych. Przypuszczam, \u017ce Piotr Gli\u0144ski, by\u0142y minister kultury, po kt\u00f3rym jecha\u0142em wielokrotnie jak po \u0142ysej kobyle, nie odwa\u017cy\u0142by si\u0119 wyda\u0107 takiej decyzji.<\/p>\n
Kiedy si\u0119 dowiedzia\u0142em, \u017ce nie wolno mi by\u0107 w jury, os\u0142upia\u0142em. W li\u015bcie do premiera zacytowa\u0142em Cypriana Kamila Norwida. Zreszt\u0105 cytuj\u0119 go ju\u017c od p\u00f3\u0142 wieku i z roku na rok niestety brzmi jeszcze bardziej przejmuj\u0105co. Napisa\u0142 by\u0142 Norwid co\u015b takiego (Daniel Olbrychski recytuje):<\/p>\n
„My pochodzimy ze spo\u0142ecze\u0144stwa jedynego na globie, w kt\u00f3rym nie ma ani jednego czymkolwiek b\u0105d\u017a wy\u017cszego obywatela, kt\u00f3ry by zel\u017conym od rodak\u00f3w albo upoliczkowanym, i nawet obitym nie by\u0142”.<\/p>\n
I idzie lista: Maurycy Mochnacki w twarz na ulicy, Zygmunt Krasi\u0144ski w twarz na ulicy, W\u0142adys\u0142aw Zamoyski kijem na ulicy, genera\u0142 J\u00f3zef Bem jako \u0142otr i przegrany, Adam Mickiewicz jako agent moskiewski.<\/p>\n
Na dzisiaj dorzucam symbol wspania\u0142y demokracji \u2014 Lech Wa\u0142\u0119sa, prawdziwy m\u0105\u017c stanu, szanowany na \u015bwiecie, jako Bolek; Donald Tusk jako agent berli\u0144ski; Andrzej Wajda, Agnieszka Holland jako tw\u00f3rcy antypolskich film\u00f3w\u2026<\/p>\n
Dalej Norwid:<\/p>\n
„Oto jest spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska! \u2014 spo\u0142eczno\u015b\u0107 narodu, kt\u00f3ry nie zaprzeczam, i\u017c o tyle jako patriotyzm wielki jest, o ile jako spo\u0142ecze\u0144stwo jest \u017caden”.<\/p>\n
Dalej ju\u017c m\u00f3wi\u0119 w swoim imieniu. Ja, stoj\u0105cy zawsze, kiedy trzeba, po w\u0142a\u015bciwej stronie, zosta\u0142em przez t\u0119 stron\u0119 \u2014 m\u00f3wi\u0105c po norwidowsku \u2014 opluty. Opluty! To jest naplucie mi w twarz. Ministerstwo rz\u0105du, kt\u00f3ry zawsze podtrzymywa\u0142em i podtrzymywa\u0107 jednak b\u0119d\u0119 \u2014 urz\u0119dnicy tego ministerstwa zachowuj\u0105 si\u0119 jak z najczarniejszego systemu totalitarnego.<\/p>\n
Rozmawia\u0142 pan o tym z ministr\u0105 Mart\u0105 Cienkowsk\u0105?<\/p>\n
Nie znam pani minister, ale znam i jestem w do\u015b\u0107 serdecznych stosunkach z wiceministrem Krawczykiem. Powiedzia\u0142 przez telefon, \u017ce zajmie si\u0119 t\u0105 spraw\u0105 i wezwie na dywanik pana Macieja Dydo.<\/p>\n
Co pan jeszcze napisa\u0142 w tym li\u015bcie do premiera?<\/p>\n
W grudniu 1981 r. by\u0142em jednym z sygnatariuszy „Listu o\u015bmiu” przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce i gen. Wojciechowi Jaruzelskiemu. I wiem, \u017ce Jaruzelski mnie za ten list szanowa\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia. A tutaj widz\u0119, i\u017c krytyka pani Wr\u00f3blewskiej spowodowa\u0142a, \u017ce nie wolno mi by\u0107 w jury.<\/p>\n
Rozmawia\u0142am z ministr\u0105 Wr\u00f3blewsk\u0105 o pana s\u0142owach i nie chowa\u0142a urazy. Przecie\u017c ma pan prawo zabiera\u0107 g\u0142os.<\/p>\n
Teraz b\u0119d\u0119 czeka\u0142 na reakcj\u0119. Tak jak si\u0119 doczeka\u0142em kiedy\u015b na reakcj\u0119 genera\u0142a Jaruzelskiego. B\u0119d\u0119 czeka\u0142 na reakcj\u0119 Ministerstwa Kultury, kt\u00f3re z naturalnych powod\u00f3w jest moim ministerstwem. Czasami si\u0119 z kim\u015b nie zgadzam \u2014 wyrazisto\u015bci\u0105 z panem Gli\u0144skim, z niekt\u00f3rymi decyzjami pani Wr\u00f3blewskiej, no ale \u017ceby po zabraniu g\u0142osu zosta\u0107 skre\u015blonym?<\/p>\n
Pisa\u0142 pan listy do Jaruzelskiego, do swoich rosyjskich przyjaci\u00f3\u0142 po inwazji Rosji na Ukrain\u0119\u2026<\/p>\n
Po „Li\u015bcie o\u015bmiu”, dzi\u0119ki interwencji prezydenta Francji Mitterranda, wyjecha\u0142em do Francji nakr\u0119ci\u0107 film, potem przez lata tam przebywa\u0142em, ostro krytykuj\u0105c to, co si\u0119 dzieje w Polsce. Mia\u0142em jak gdyby bilet w jedn\u0105 stron\u0119. Gdy Gorbaczow doszed\u0142 do w\u0142adzy na Kremlu, dano mi bardzo pi\u0119knie do zrozumienia, \u017ce mog\u0119 wraca\u0107 do Polski i nawet paszport nie b\u0119dzie mi odbierany na granicy.<\/p>\n
Wtedy Andrzej Wajda postanowi\u0142 wystawi\u0107 Dwoje na hu\u015btawce w Teatrze Ateneum z Krysi\u0105 Jand\u0105 i ze mn\u0105 w rolach g\u0142\u00f3wnych. Wtedy \u00f3wczesny sekretarz ds. kultury Waldemar \u015awirgo\u0144 wstrzyma\u0142 pr\u00f3by, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na mnie. Kto\u015b mi poradzi\u0142, \u017cebym napisa\u0142 natychmiast list do genera\u0142a Jaruzelskiego. Napisa\u0142em, wyra\u017caj\u0105c swoje oburzenie, \u017ce skoro w sztuce o mi\u0142o\u015bci gra\u0107 nie mo\u017cna, to nie pozostaje mi nic innego, jak pracowa\u0107 za granic\u0105. Zaprosi\u0142 mnie \u00f3w \u015awirgo\u0144, widocznie zosta\u0142 obsztorcowany przez genera\u0142a. A wkr\u00f3tce potem straci\u0142 stanowisko.<\/p>\n
Daniel Olbrychski: jestem sam ciekaw reakcji<\/p>\n
Pana rosyjscy przyjaciele nie zareagowali na pana list protestuj\u0105cy przeciw inwazji Rosji na Ukrain\u0119.<\/p>\n
W sprawie otwartej agresji napisa\u0142em do dw\u00f3ch moich \u017cyj\u0105cych rosyjskich przyjaci\u00f3\u0142, do Micha\u0142kowa i Koncza\u0142owskiego, oczekuj\u0105c od nich gwa\u0142townej reakcji na napa\u015b\u0107 Rosji na Ukrain\u0119. Napisa\u0142em, \u017ce warto\u015bci, kt\u00f3re ich filmy artyku\u0142owa\u0142y, s\u0105 brutalnie \u0142amane przez ich prezydenta. Napisa\u0142em, \u017ce je\u015bli w ich kraju taki protest ma cechy bohaterstwa, to uwa\u017cam, \u017ce na takie bohaterstwo przyszed\u0142 czas. Podpisa\u0142em: Wasz polski brat Daniel Olbrychski.<\/p>\n
Nie odpisali.<\/p>\n
Pami\u0119tam pana z szabl\u0105 na wystawie Piotra Ukla\u0144skiego w Zach\u0119cie, kiedy ci\u0105\u0142 pan zdj\u0119cia aktor\u00f3w w nazistowskich mundurach.<\/p>\n
Ale to nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z Ukrain\u0105.<\/p>\n
![\"Daniel](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/qiUk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zMjMzZDVmYTQ0Yjg1NGE5YjcxNTMxMWQ3NDg2ZTg5Yy5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\n
Afa Pixx\/Zenon \u017byburtowicz \/ PAP<\/p>\n
Daniel Olbrychski niszczy szabl\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji wystawy, listopad 2000 r. <\/p>\n
Ale z protestami mia\u0142o. Pan ma protestowanie w naturze.<\/p>\n
Adwokat, kt\u00f3ry mi doradza\u0142, powiedzia\u0142, \u017ce mog\u0119 oskar\u017cy\u0107 Zach\u0119t\u0119, kt\u00f3ra przygotowa\u0142a wystaw\u0119 „Nazi\u015bci” i wystawi\u0142a zdj\u0119cia aktor\u00f3w \u2014 w tym mnie w nazistowskim mundurze \u2014 bez mojej zgody, ale taki proces mo\u017ce trwa\u0107 wiele lat. Wszyscy zapomn\u0105, o co chodzi\u0142o. Zapyta\u0142em, co mam zrobi\u0107, i us\u0142ysza\u0142em: „Zr\u00f3b skandal”. W efekcie minister kultury zamkn\u0105\u0142 t\u0119 wystaw\u0119. A ja pami\u0119tam, \u017ce po por\u0105baniu w\u0142asnego zdj\u0119cia por\u0105ba\u0142em jeszcze trzy inne. Pozwolili mi na to Janek Englert i Staszek Mikulski.<\/p>\n
Czyli Hans Kloss.<\/p>\n
Zamachn\u0105\u0142em si\u0119 jeszcze, bo obok mnie wisia\u0142 w mundurze Jean-Paul Belmondo. Potem \u017cona do mnie m\u00f3wi, \u017ce Belmondo mo\u017ce wyrazi\u0142 zgod\u0119\u2026 Wys\u0142ali\u015bmy do niego faks. Odpisa\u0142 te\u017c faksem, \u017ce gdyby by\u0142 w Warszawie, to r\u0105ba\u0142by razem ze mn\u0105.<\/p>\n
Jak\u0105 szabl\u0105 pan r\u0105ba\u0142?<\/p>\n
Po Kmicicu.<\/p>\n
Ostra ci\u0105gle?<\/p>\n
Ju\u017c jej nie ostrz\u0119. Wisi u mnie jako pami\u0105tka.<\/p>\n
Protestowanie ma sens?<\/p>\n
Chyba tak. Mam nadziej\u0119. Dlatego teraz te\u017c protestuj\u0119. Jestem ju\u017c po osiemdziesi\u0105tce i protestuj\u0119.<\/p>\n
Jakby pan chcia\u0142, \u017ceby ta sprawa zwi\u0105zana z cenzurowaniem pana przez Ministerstwo Kultury si\u0119 zako\u0144czy\u0142a?<\/p>\n
Jestem sam ciekaw reakcji. Uwa\u017cam, \u017ce trzeba wyrywa\u0107 chwasty, nawet w naszym \u015brodowisku, a szczeg\u00f3lnie w naszym \u015brodowisku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Magdalena Rigamonti: Napisa\u0142 pan list do premiera Donalda Tuska. Daniel Olbrychski: R\u0119cznie napisa\u0142em, przepisz\u0119 na komputerze, wydrukuj\u0119, podpisz\u0119…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":604953,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[56,61195,32,33,4691,212,36,37,119659,27,49,34,35,2168,15306,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,26],"class_list":["post-604952","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-daniel_olbrychski","tag-donald_tusk","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-hanna_wroblewska","tag-headlines","tag-kraj","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-marta_cienkowska","tag-ministerstwo_kultury","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117049127000331603","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/604952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=604952"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/604952\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/604953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=604952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=604952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=604952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}